Przedmiotem wynalazku jest obrecz kola prze¬ znaczonego do wyposazenia w opone bez komory powietrznej.Znana obrecz tego typu zawiera wneke wyposa¬ zona we wglebienie zasadniczo polozone srodkowo i o mniejszej srednicy. Z obu stron wneki sa usy¬ tuowane gniazda stopek opony majace przedluze¬ nie w kierunku na zewnatrz przez obrzeze koncza¬ ce sie hakowym wywinieciem. Stopki opony sa ciasno osadzone w gniazdach i opieraja sie o obrze¬ ze, zabezpieczajac szczelnosc komory pneumatycz¬ nej i sztywne polaczenie opony z obrecza kola.Jak wiadomo, wglebienie we wnece obreczy ko¬ la jest konieczne tylko chwilowo, podczas montazu i demontazu opon typu bezkomorowego. Poza ty¬ mi dwoma czynnosciami obecnosc wglebienia jest nie tylko bezuzyteczna, lecz przeszkadzajaca. Z je¬ dnej strony zajmuje wewnetrzna przestrzen pro¬ mieniowa obreczy kola, w której umieszcza sie ele¬ menty hamulcowe, z drugiej strony zwieksza nie¬ bezpieczenstwo ^samorzutnego odkleszczenia sto¬ pek nastepujacego w pewnych warunkach tocze¬ nia.Dlatego tez w znanych rozwiazaniach propono¬ wano juz przemieszczenie wglebienia obreczy w kierunku ku obrzezu zewnetrznemu obreczy i jego zasloniecie za pomoca usuwalnego elementu, na przyklad tasma sztywna tworzaca przedluzenie profilu wneki obreczy kola. To rozwiazanie ma szereg niedogodnosci zwiazanych z elementem za- 2 mykajacym wglebienie. W rzeczywistosci znany element tego typu nie zapewnia szczelnosci komo¬ ry pneumatycznej i nie zabezpiecza przed odklesz- czaniem sie stopki. Ponadto, ma tendencje do przedwczesnego wysuniecia sie ze swojego gniazda na obrecz, w wyniku dzialania sily odsrodkowej.Ponadto jego umieszczenie, unieruchomienie i wy¬ jecie, sa trudne.Obrecz kola, z wneka i dwoma gniazdami dla stopek opony pneumatycznej, ograniczonymi obrze¬ zami, wyposazona we wglebienie montazowe sasia¬ dujace z obrzezem oraz w pierscieniowa wykladzi¬ ne wglebienia, wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze wglebienie montazowe przylega do je- dnego z obrzezy, którego jest przedluzeniem. Pier¬ scieniowa wykladzina jest gietka i rozciagliwa, a w przekroju promieniowym ma profil przylegly do scianek wglebienia. Na czesci szerokosci zew¬ netrznej powierzchni wykladziny jest utworzone gniazdo dla stopki opony, a pozostala czesc szero¬ kosci jej zewnetrznej powierzchni stanowi prze¬ dluzenie wneki obreczy. Ponadto, co najmniej w obszarze gniazda stopki opony i przedluzenia wneki opony pierscieniowa wykladzina jest scisliwa bez zmiany calkowitej objetosci.Szerokosc promieniowa wglebienia montazowego wzrasta od jego dna w kierunku gniazda stopki.Ponadto wglebienie montazowe posiada elemen¬ ty zabezpieczajace przed przemieszczaniem sie uszczelnienia. Korzystnie elementy te stanowia 97 41997 419 obwodowe rowki w sciance wglebienia stykajacej sie z wykladzina.Korzystnie wykladzina ma przekrój w ksztalcie lezacej litery „L", a wglebienie montazowe posia¬ da wystep pomocniczy w poblizu obrzeza obreczy przylegajacego do wglebienia.Srodek ciezkosci promieniowego przekroju wy¬ kladziny znajduje sie pod gniazdem stopki opony.Rozwiniecie obwodowe wykladziny jest wieksze niz rozwiniecie podstawy stopki opony, a po mon¬ tazu i napompowaniu opony tworzy obwodowe wy¬ brzuszenie w strefie miedzy stopka opony i wneka obreczy.Wykladzina stanowi zlacze uszczelniajace miedzy opona i obrecza kola. Korzystnie wykladzina sta¬ nowi jedna czesc i jest wykonana z gumy.Przez przyleganie wykladziny do powierzchni wglebienia, wytwarza sie zakleszczenie wykladziny we wglebieniu na skutek nacisku wytworzonego przez stopke opony pneumatycznej. To zakleszcze¬ nie daje szereg nastepstw. Pierwszym jest to, ze stopka opony lagodzi dazenie wykladziny do po¬ wiekszania srednicy w wyniku predkosci toczenia.Drugim jest tob ze wykladzina ma wlasciwosc neutralizowania prób odkleszczenia stopki, gdyz wzrasta objetosc wykladziny, zatem jej srednica, wzdluz strefy wolnej zewnetrznej nie jest w styku z podstawa stopki, lecz w styku z napompowanym powietrzem. A to dlatego, ze co najmniej czesc zewnetrzna wykladziny jest scisliwa promieniowo bez zmiany objetosci. Wymienione wybrzuszenie obwodowe powieksza ponadto srednice wypelnie¬ nia w funkcji predkosci, co podnosi jego spraw¬ nosc. Trzecie nastepstwo zakleszczenia wzajemne¬ go miedzy stopka, wykladzina i wglebieniem mon¬ tazowym, umozliwia wykladzinie odegranie sku¬ tecznej roli zlacza uszczelniajacego komory pneu¬ matycznej. Korzystnie wykladzina jest wykonana z jednego lub kilku tworzyw kauczukowych lub sztucznych, zbrojonych lub niezbrojonych. Ogólnie rzecz biorac, struktura wykladziny jest prosta lub zlozona, dajaca jej gietkosc, rozpreznosc (dla umoz¬ liwienia jego latwego umieszczania i wyjmowa¬ nia), scisliwosc bez zmian objetosciowych co naj¬ mniej na jej zewnetrznej powierzchni czolowej i odpowiednie przyleganie do scianek wglebienia.Inna korzyscia wyplywajaca z rozwiazania we¬ dlug wynalazku jest to, ze wykladzina daje nacisk zarówno jednolity jak i stopniowany przez bardziej lub mniej silne wciskanie stopki opony pneuma¬ tycznej w jej gniazdo. Umieszczenie i stabilnosc stopki w jej gniezdzie sa bardziej pewne.Przedmiot wynalazku jest objasniony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia obrecz kola w przekroju plaszczyzne promieniowa z wglebieniem wypelnionym uszczel¬ nieniem i z zamontowana opona, fig. 2 — fragment innego przykladu wykonania obreczy w powieksze¬ niu, fig. 3 — usytuowanie uszczelnienia z fig. 1 w przypadku próby odkleszczenia stopki, fig. 4 i 5 — przyklady bocznych wglebien montazowych w przekroju.Na fig. 1 rysunku przedstawiono „obrecz 1 wypo¬ sazona w pierscieniowa wykladzine 2, w przekro¬ ju plaszczyzna promieniowa, przy czym na obre¬ czy jest osadzona opona, z której przedstawiono tylko stopke. Obrecz 1 zawiera wneke 5, dwa gnia¬ zda stopki 6 i 14, z których jedno 14 jest uksztal¬ towane przez czesc pierscieniowej wykladziny 2, wglebienie montazowe 8 i dwa obrzeza 9 i 10.Wglebienie montazowe 8 przylega dó obrzeza 9 i stanowi przedluzenie wneki 5 obreczy.Zewnetrzna górna powierzchnia promieniowa 11 wykladziny w polozeniu przed umieszczeniem stopki 3 przedstawione jest na fig. 1 linia kresko¬ wana, a po umieszczeniu stopki 3 i napompowa¬ niu opony, linia ciagla 12. Dolna powierzchnia pro¬ mieniowa 22 wykladziny jest wezsza od górnej po¬ wierzchni promieniowej 11. Wykladzina 2 przyle- ga do scianki wewnetrznej 13 wglebienia 8. Jej powierzchnia zewnetrzna 11 zawiera dwie strefy; z których pierwsza strefa 14 tworzy gniazdo stopki 3, a druga strefa 15 wykladziny stanowi przedluze¬ nie wneki 5, która w wyniku zakleszczania stopki 3, tworzy wybrzuszenie zapobiegajace odkleszczeniu stopki. Celem zabezpieczenia przed przemieszcza¬ niem sie pierscieniowej wykladziny dno 22 wgle¬ bienia 8 jest zaopatrzone w rowki obwodowe 16.Fig. 2 przedstawia fragment obreczy 1 wyposa- zonej w wykladzine 2, której promieniowy prze¬ krój ma ksztalt lezacej litery „L", przy czym opo¬ na nie jest zalozona na obrecz. Jak w przypadku wykladziny przedstawionej na fig. 1, zewnetrzna powierzchnia promieniowa 11 jest szersza niz po- wierzchnia promieniowa wewnetrzna 22.W przykladzie wykonania wedlug fig. "2, po¬ wierzchnia wykladziny 2 stykajaca sie z wglebie¬ niem jest zasadniczo zwiekszona. Ponadto, w tym przykladzie wykonania obrecz ma dodatkowy wy- step 26 sasiadujacy z obrzezem 9. Wykladzina tego typu, wykonana z gumy, stosowana w polaczeniu z opona pneumatyczna 165X380 jest odporna na wyrzucenie sila odsrodkowa do komory pneuma¬ tycznej az do predkosci wiekszej od 260 km/h. Je- 40 sli scianka wglebienia 8 stykajaca sie z wykladzina 2 jest wyposazona w rowki obwodowe, predkosc wyrzucenia odniesiona bedzie do wartosci powy¬ zej 330 km/h. Ponadto, taka wykladzina 2 daje na przyklad przy predkosci 160 km/h nacisk dodatko- 45 wy równy 20 N na cm, zakleszczajac stopke.Korzystnym jest stosowanie pierscieniowej wy¬ kladziny, której przekrój ma swój srodek ciezkosci umieszczony pod stopka opony. Taka wykladzine ' moga stanowic dwa sklejone ze soba pierscienie 50 24 i 25 i wykonane z dwóch róznych tworzyw, na przyklad z gumy i tworzywa plastycznego.Fig. 3 rysunku ilustruje zjawisko jakie zachodzi, na przyklad na zakrecie, kiedy stopka 3 opony przechyla sie do swojego gniazda czescia zewne- 55 trznej powierzchni promieniowej 11 wykladziny 2.Linia kreskowana 11 przedstawia czolowa powierz¬ chnie wykladziny 2 przed zalozeniem opony, której tylko stopka 3 jest przedstawiona na rysunku. Jak widac punkt 31 tej stopki zaglebia sie silniej w eo wykladzine 2, która jest sciskana w tej strefie. Po¬ niewaz objetosc tej wykladziny jest niezmienna i nie podlega sciskaniu w punkcie 31, tworzy sie wybrzuszenie 15, które ulatwia utrzymanie stopki w jej gniezdzie i szczelnosc komory pneumatycz- 65 nej.97 419 6 Figury 4 i 5 przedstawiaja dalsze przyklady wy¬ konania obreczy z innymi profilami wglebien mon¬ tazowych. Fig. 6 przedstawia wykladzine 2 wypo¬ sazona w zawór 61 do pompowania opony.Zakladanie opony na obrecz wedlug wynalazku jest latwe. W odniesieniu do fig. 1, najpierw na¬ klada sie stopke 4 poprzez obrzeze 9 obreczy, po¬ mocniczo stosujac wglebienie 8 i przepycha sie stopke 4 do wneki 5 obreczy. Nastepnie postepuje sie w ten sam sposób ze stopka 3. Dalej umieszcza sie wykladzine 2 poprzez obrzeze 9. Wykladzina 2 wchodzi latwo na swe miejsce we wglebieniu 8 dzieki swojej sprezystosci i rozszerzalnosci. Zwy¬ kle, wglebienie 8 w obwodowym rozwinieciu jest nieco wieksze niz rozwiniecie wykladziny 2. Osta¬ tecznie, umieszcza sie na swym miejscu stopki 3 i 4 w ich gniazdach 6 i 14, wytwarzajac cisnienie powietrza w oponie. PL PL PL PL PL PL PL PL