Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do re¬ gulacji predkosci obrotowej silnika pradu stalego przez zmiane napiecia twornika, zwlaszcza nape¬ dzajacego wrzeciona przedzalnicze.W znanym urzadzeniu do regulacji obrotów wrze¬ cion przedzalniczych wykorzystywany jest bezpo¬ sredni okresowy ruch lawy obraczkowej w góre i w dól z równoczesnym przemieszczaniem lawy w gó¬ re. Ruch ten jest okreslany jako skok warstwowy wielocyklicznego nawoju o warstwach stozkowych.Chcac utrzymac stale naprezenie przedzy zarówno w strefie rozciagania jak i tworzenia nawoju, ko¬ nieczne sa okresowe zmiany obrotów wrzecion, w miare nawarstwiania sie nawoju. W tym celu za¬ mocowany do lawy obraczkowej pret porusza sie w kierunku pionowym, zgodnie z ruchem lawy obraczkowej, a zamocowane na nim krzywki i ferromagnetyczne rdzenie steruja niezaleznie na¬ tezeniem pradu w obwodach pierwotnych i wtór¬ nych dwóch solenoidów, przez odpowiednie usta¬ wienie potencjometrów i zaglebienie rdzeni sole¬ noidów w uzwojeniach. Prady wtórne obydwu ob¬ wodów wtórnych powoduja w znany sposób zmia¬ ny predkosci obrotowej silnika napedzajacego prze¬ dzarke obraczkowa, przy czym prady te przechodza przez jeden wzmacniacz. Zmiany natezenia pradu w obwodach solenoidów sa funkcjami skoku war¬ stwowego i posuwu podstawowego ruchomej lawy obraczkowej przedzarki obraczkowej.Urzadzenie do regulacji predkosci obrotowej sil- nika pradu stalego, zwlaszcza napedzajacego wrze¬ ciona przedzalnicze wedlug wynalazku, w którym predkosc obrotowa silnika reguluje sie przez zmia¬ ne napiecia twornika zawierajace mechanizm bu¬ dowy nawoju, hydrauliczny naped lawy obraczko¬ wej oraz solenoid polaczony z ukladem elektro¬ nicznym z ujemnym sprzezeniem zwrotnym ma za¬ mocowana trwale na krzywkowym walku mecha¬ nizmu budowy nawoju krzywke. Krzywka ta po¬ laczona jest z rdzeniem solenoidu poprzez osadzo¬ ny suwliwie na prowadnicy prowadnik i podwie¬ szone na rolce cieglo. Napiecie z solenoidu poda¬ wane jest poprzez sumator, uklad zaplonowy i przeksztaltnik tyrystorowy na twornik silnika pra¬ du stalego, napedzajacego wrzeciona przedzalnicze.Urzadzenie wedlug wynalazku zapewnia wyrów¬ nywanie naprezenia przedzy na calej jej dlugosci podczas tworzenia nawoju jednocyklicznego, dzieki czemu obniza sie znacznie ilosc zrywów przedzy oraz zmniejsza zuzycie lozysk wrzecion i ustala predkosc biegacza na stalym poziomie.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w schemacie ogólnym fig. 2 — wykres zmiany napiecia solenoidu w zaleznosci od narastania srednicy nawoju, a fig. 3 — wykres zmiany obrotów wrzeciona i napiecia twornika silnika w zaleznosci od srednicy nawoju.Pompa 1 napedu hydraulicznego nadaje ruch posuwisto-zwrotny obraczkowej lawie 2 za pomo- 96 89596 895 4 ca zebatego kola 3 i zebatki 4, a mechanizmowi budowy nawoju 5, za pomoca zebatego kola 6 i zebatki 7. Na krzywkowym walku 8 osadzonym obrotowo w sciankach 9 a suwliwie w prowadni¬ cach 10 zamocowana jest para krzywek 11 o lu¬ strzanym odbiciu wzgledem dzwigni 13, okreslaja¬ cych ksztalt i wielkosc nawoju 5. Krzywki te steru¬ ja hydraulicznym silnikiem 12 za pomoca dzwigni 13 i rozdzielacza 14. Na krzywkowym walku 8 znajduje sie takze trwale osadzona bebnowa krzywka oraz kolo 16 z cierna zapadka 17, ustalajaca ruch obrotowo-skokowy walka 8, dokonywany przez ramie 18, wspóldzialajace z nastawna pochylnia 19.Obrót krzywki 15 za pomoca prowadnika 20, osa¬ dzonego suwliwie na prowadnicy 21 i ciegla 23, podwieszonego na rolce 22 powoduje zaglebianie w miare narastania srednicy d nawojuj ferro¬ magnetycznego rdzenia 24 w uzwojeniu 25, 26 so- lenoidu. Solenoid jest polaczony z silnikiem 27 pradu stalego, za posrednictwem znanego ukladu elektro¬ nicznego z ujemnym sprzezeniem zwrotnym, skla¬ dajacego sie z zaplonowego ukladu Z, tyrystorowe¬ go przeksztaltnika 3T—3D oraz tachometrycznej pradniczki Pt.Urzadzenie dziala w ten sposób, ze przedza wy¬ dawana ze sjala predkoscia ze strefy rozciagu jest formowana ze stalym naprezeniem w jednocyklicz¬ ny nawój 5, niezaleznie od narastania srednicy do.Budowa nawoju 5 rozpoczyna sie od najwiekszego skoku lawy 2 — Hm«, po czym nastepne skoki lawy 2 sa symetrycznie skracane do Hmin, dzieki pracy krzywek 11 poruszajacych sie ruchem obrotowo-sko- kowym. Krzywkowy walek 8 ustawia sie w polo¬ zenie wyjsciowe tak, ze profil krzywek 11 odpo¬ wiada najwiekszemu skokowi lawy 2, a trwale osadzona bebnowa krzywka 15 przyjmuje poloze¬ nie, w którym ferromagnetyczny rdzen 24, znajduje sie nad uzwojeniami 25, 26 solenoidu. Wejsciowe napiecie UEi ustala sie potencjometrem P, jako napiecie zasilajace Uz, odpowiadajace obrotom silnika 27 w czasie nawijania pierwszej warstwy przedzy na srednicy do. Zadajace napiecie TJZ uzaleznione jest od rodzaju i grubosci przedzy. W miare zaglebiania sie rdzenia 24 w uzwojenia 25, 26, wzrasta napiecie Us solenoidu i jest ono fun~ keja srednicy d nawoju 5 (fig. 2).Us = f(d) Napiecie zasilania UEi skorygowane przez napiecie UPt tachometrycznej pradniczki Pt jest wielkoscia stala, natomiast napiecie Ue2 podawane na wejscie zaplonowego ukladu Z wyraza sie zaleznoscia: Ue2 = l781 — Us oznaczajac UEa przez C otrzymamy równanie: Ue2 = C — f(d) skad napiecie Ue2 jest funkcja malejaca w zalez¬ nosci od srednicy d i odpowiada zmieniajacym sie obrotom wrzeciona wedlug krzywej hiperbojicznej (fig. 3) przy czym obroty wrzeciona mozna wyrazic zaleznoscia: n = [C-f(d)]-^ gdzie: k — jest wspólczynnikiem wzmocnienia Ce — wspólczynnikiem proporcjonalnosci cp — strumieniem magnetycznym PL