Przedmiotem wynalazku jest osadzarka wodna beztlokowa z komorami powietrznymi, umieszczo¬ nymi pod pokladem sitowym poprzecznie do osi osadzarki. Osadzarka "przeznaczona jest do gra¬ witacyjnego wzbogacania mineralów, a zwlaszcza wegla.Znane sa osadzarki z komorami powietrznymi symetrycznymi, np.Jdinowymi o osi pionowej (pa¬ tent polski nr 34 081 i patent RFN nr 1217 292) oraz osadzarki z komorami niesymetrycznymi o osi lukowej (patent ZSRR nr 122 097). W znanych osa- dzarkach komory powietrzne wspólpracujace z okreslonym odcinkiem loza roboczego posiadaja jednakowe objetosci, co umozliwia uzyskanie zbli¬ zonych warunków pulsacji wody na calej powie¬ rzchni pokladu sitowego osadzarki. Zmiane para¬ metrów ruchu wody mozna uzyskac w ograniczo¬ nym zakresie poprzez zmiane cisnienia lub ilosci doprowadzanego do komór powietrza, wzglednie ilosci doprowadzanej wody.Na warunki przeplywu wody maja równiez wplyw elementy zmniejszajace czynna szerokosc loza roboczego. W osadzarce znanej z patentu RFN nr 1189 481, elementy mocujace sito do scian skrzyni wodnej osadzarki, wystaja do wewnatrz skrzyni zmniejszajac tym samym te czynna po¬ wierzchnie loza. Równiez uksztaltowanie elemen¬ tów zamykajacych szczeliny dla odbioru frakcji ciezkiej z loza osadzarki wykonanych z plaskich plyt (patent USA nr 3 344 920) lub z wycinków powierzchni walca ma wplyw na warunki prze¬ plywu wody, 'glównie w poblizu koncowego od¬ cinka pokladu sitowego. s W osadzarce wedlug wynalazku powierzchnia przekroju poziomego i objetosc komór powietrz¬ nych wspólpracujacych z polowa pokladu sitowe¬ go przylegajaca do sciany tylnej jest wieksza niz objetosc komór powietrznych wspólpracujacych z polowa pokladu sitowego przylegajaca do sciany przedniej, a ponadto komory powietrzne odchylo¬ ne sa od pionu o kat 5° do 15° i posiadaja nie¬ symetryczne przestawialne w kierunku poziomym kierownice.Rózne powierzchnie przekroju i objetosci komór powietrznych pod odcinkami pokladu sitowego o tej samej powierzchni i odchylenie od pionu wszystkich komór oraz zastosowanie niesymetrycz¬ nych kierownic, zapewnia uzyskanie wiekszego sko¬ ku, wzglednie wiekszych przyspieszen wody na odcinku pokladu sitowego, gdzie doprowadzona jest surowa mieszanina mineralu oraz mniejszego skoku lub mniejszego przyspieszenia na powierzch¬ ni pokladu sitowego w poblizu odbieralnika przy zachowaniu równomiernego skoku wody na calej szerokosci koryta osadzarki. W komorze o wiekszym przekroju, przy tym samym cisnieniu powietrza, uzyskuje sie wieksze sily wypadkowe i odwrotnie w komorze o mniejszym przekroju.Niesymetryczne, przestawialne w kierunku pozio- mym kierownice umieszczone pod komorami po- 95 0913 wietrznymi, pozwalaja zwiekszyc zróznicowanie ilosci i parametrów przeplywajacej wody przez po¬ szczególne odcinki powierzchni pokladu sitowego.Korzystne skutki osadzarki wedlug wynalazku uzyskuje sie gdy sciany komór powietrznych oraz sciany tylne i przednie, tworzace miedzy soba ka¬ naly dla pulsujacej wody, wykonane sa z wycin¬ ków powierzchni walcowej o jednakowym pro¬ mieniu. Zwieksza to równomiernosc przeplywu w poblizu scian i zmniejsza straty cisnienia.Dla uzyskania dalszych korzystnych warunków przeplywu wody przez warstwe mineralu, dolna krawedz jednej sciany poszczególnych komór po¬ wietrznych uksztaltowana w postaci przewodu wo¬ dy dolnej, zaopatrzona jest w wychylna lukowa przyslone zawie&^ona wewnatrz przewodu na cie¬ gnach. Przyslona- ta otwiera sie samoczynnie w pierwszej fazie cyklu pulsacji, co zapewnia dopro¬ wadzenie znacznej ilosci wody w krótkim czasie.Ponadto sciany boczne skrzyni wodnej posiada¬ ja w górnej czesci na wysokosci loza roboczego odsadzenia na zewnatrz, w których umieszczone sa podparcia dla pokladu sitowego. Poklad doci¬ skany jest do podparc sprezynujacymi plytami oslonowymi, które unieruchomione sa w stanie sprezystego wyboczenia przy pomocy zacisków kli¬ nowych. Zapobiega to wypadaniu klinów oraz przesunieciem pokladu sitowego pod wplywem pulsacji wody.W osadzarce wedlug wynalazku zastosowano dwa rozwiazania odbieralników.W jednym przedziale osadzarki szczelina odbior¬ cza zaopatrzona jest od góry w przyslone regu¬ lacyjna w postaci' otwartego koryta z dnem si¬ towym, przy czym czesc przyslony dzielaca war¬ stwe mineralu w lozu osadzarki wykonana jest w postaci szeregu plyt perforowanych. Plyty per¬ forowane zawieszone sa obok siebie wspornikowo na sworzniu przymocowanym do scianki wspom¬ nianego koryta przyslony. Cala przyslona podwie¬ szona jest poprzez ciegna do napedu, który usta¬ la jej polozenie w zaleznosci od ilosci frakcji ciez¬ kiej na pokladzie sitowym w poblizu odbieralni¬ ka. Plyty dzielace warstwe w lozu osadzarki po¬ siadaja swobode indywidualnego wychylania sic. w góre, co umozliwia odprowadzenie pojedynczych duzych ziarn mineralu lub innych zanieczyszczen np. zelastwa. W korycie przyslony utrzymuje sie stale warstwa poscieli naturalnej lub sztucznej, co zapobiega odplywowi drobnych ziarn frakcji lek¬ kiej do odbieralnika na skutek pulsujacego ruchu wody.W drugim przedziale osadzarki szczelina odbior¬ cza zaopatrzona jest od dolu w przyslone regula¬ cyjna w postaci elementu walcowego, zawieszo¬ nego swobodnie na ciegnach przechodzacych przez szczeline odbiorcza. Ciegna zawieszone sa do dwu- ramiennej dzwigni napedowej, która jest podpar¬ ta wychylnie na walku umieszczonym w lozysku.Na drugim koncu wspomnianej dzwigni zawie¬ szona jest swobodnie równiez na ciegnach plaska zasuwa regulacyjna. Uklad dzwigni wprawiony w ruch przez drazek napedowy zapewnia jednoczes¬ nie opuszczenie w dól przyslony regulacyjnej z #* 4 elementem walcowym i podniesienie plaskiej za¬ suwy regulacyjnej.Uksztaltowanie tych elementów odbieralnika oraz sposób ich zawieszania i przemieszczania sprzyja plynnemu odprowadzaniu frakcji ciezkiej i zapobiega zakleszczaniu przyslony i zasuwy re¬ gulacyjnej podczas pracy.Zróznicowanie w osadzarce wedlug wynalazku wielkosci komór, ich pochylenie a takze sposób io mocowania pokladu sitowego i uksztaltowanie od¬ bieralników, zapewnia uzyskanie korzystnych wa¬ runków dla pulsujacego przeplywu wody o zmien¬ nej wielkosci skoku wzdluz osi osadzarki przy jednoczesnym zmniejszeniu strat hydraulicznych.Samoczynnie dzialajacy uklad doprowadzajacy wode dolna umozliwia skuteczne jej wykorzysta¬ nie w procesie rozdzialu oraz zmniejsza zuzycie wody obiegowej.Ograniczenie zaburzen w ruchu wody oraz mo- zliwosc dobrania w poszczególnych odcinkach wielkosci jej skoku w zaleznosci od wlasciwosci danego mineralu, a takze szeroki zakres regulacji przeplywu wody zapewnia uzyskanie dokladnego rozdzialu wegla o róznym skladzie mineralogicz- nym na osadzarce o niewielkiej dlugosci.Zastosowane konstrukcje odbieralników zapew¬ niaja dokladny rozdzial frakcji lekkiej i ciezkiej, a jednoczesnie zagwarantowana jest niezawodnosc ich pracy (bez zakleszczen).Osadzarka moze byc stosowana do wzbogacania szerokiej klasy ziarnowej mineralów, a takze mo¬ ze poprawnie pracowac nawet w przypadku gdy w nadawie znajduja sie zanieczyszczenia w po¬ staci zelastwa.Przedmiot wynalazku w przykladzie wykona¬ nia pokazany jest na rysunku, gdzie fig. 1 przed¬ stawia osadzarke w widoku z boku i czesciowym przekroju pionowym wzdluz osi osadzarki, fig. 2 przedstawia osadzarke w przekroju pionowym 40 plaszczyzna prostopadla do jej osi, fig. 3 przed¬ stawia przewód doprowadzajacy wode dolna w przekroju pionowym plaszczyzna równolegla do osi osadzarki, fig. 4 przedstawia fragment sciany bocznej osadzarki w przekroju pionowym, fig. 5 45 przedstawia w przekroju pionowym odbieralnik z przyslona regulacyjna szczeliny odbiorczej od gó¬ ry, fig. 6 przedstawia w przekroju pionowym od¬ bieralnik z przyslo?ia regulacyjna szczeliny odbior¬ czej od dolu. 50 Osadzarka przedstawiona na fig, 1 przeznaczo¬ na jest do wzbogacania drobnego wegla o sred¬ niej wzbogacalnosci. Osadzarka sklada sie z dwóch skrzyn wodnych, z których kazda ma wymienny poklad sitowy stanowiacy loze osadzarki. Pod si- 55 towymi pokladami 3, 4, poprzecznie do osi osa¬ dzarki umieszczone sa powietrzne komory 1, 2.Powietrzna komora 1 wspólpracujaca z polowa si¬ towego pokladu 3 przylegajaca do tylnej sciany 5 skrzyni wodnej posiada powierzchnie otworu oraz 60 poszczególne przekroje poziome i objetosci wiek¬ sze od odpowiednich przekrojów i objetosci ko¬ mory 2 wspólpracujacej % polowa pokladu sito¬ wego 4 przylegajaca do przedniej sciany 6 skrzy¬ ni wodnej. Komory 1 i 2 sa komorami syme- 65 trycznymi o osiach odchylonych od pionu o katSfcOM 6 5f°« du: .15° w kierunku transportu mineralu, co stwarza warunki jego lepszego transportu po po¬ wierzchni sitowej. Pod komorami 1 i Z^HTiieszczo- ne sa niesymetryczne kierownice 7 przestawialne w kierunku poziomym.; * • $ciany powietrznych komór 1 i 2 oraz czesci lukowe sciany przedniej 6 i tylnej 5 wykonane sa . z plyt stanowiacych wycinki powierzchni walco¬ wej o jednakowym promieniu. Miedzy tylna scia¬ na 5 i powietrzna komora 1 oraz miedzy komo- io rami Jf:i 2, oraz miedzy komora 2 i przednia scia¬ na 6 utworzone sa kanaly dla pulsujacej wody o przekroju dyfuzorów hydraulicznych o malych stratach cisnienia. Woda dolna do osadzarki do¬ prowadzana jest przewodem 8 o przekroju trój- ie katnym, umieszczonym na dolnej krawedzi jednej sciany komór powietrznych 1 i 2. Od dolu prze¬ wód 8 zappatrzony jest w wychylna lukowa przy¬ slone 9 zawieszona na ciegnach 10 i sworzniu 11.Pod dzialaniem przeplywajacej wody i wyste- *o pujacej róznicy cisnien w otworze komory po¬ wietrznej i w kanale wodnym, nastepuje samo¬ czynne wychylenie lukowej przyslony 9. Przez powstala w tym momencie szczeline doplywa wo¬ da dolna wspomagajaca ruch wznoszacy wody doi- * nej w kanale. Gdy zakonczy sie ruch wznoszacy wody przez poklad sitowy, to jest, gdy predkosc wody spadnie do zera i gdy woda cofa sie do komory powietrznej, przyslona 9 jest w zasadzie zamknieta. 30 Osadzarka ma w bocznych scianach 12 skrzyni wodnej na wysokosci loza roboczego, wykonane odsadzenia, w których umieszczone sa podparcia 13 dla sitowego pokladu 3 i 4 dociskanego spre¬ zynujacymi, oslonowymi plytami 14 z zaciskami 35 klinowymi 15. Oslonowe plyty 14 stanowia wy¬ cinki powierzchni wielosciennej z odgietymi kra¬ wedziami. Plyty te pod wplywem klinowych za¬ cisków 15 ulegaja sprezystemu wyboczeniu w kie runki bocznej sciany 12 skrzyni wodnej.W osadzarce znajduja sie dwa rózne odbieral¬ niki frakcji ciezkiej.Odbieralnik z przyslona od góry jak na fig. 5, stosuje sie w osadzarce wówczas, gdy we wzbo- 45 gaconym -weglu znajduja sie zanieczyszczenia w postaci zelastwa craz przy wzbogacaniu wegla grubego. Odbieralnik ten ma odbiorcza szczeline 16 zaopatrzona od góry w regulacyjna przyslo¬ ne 17 w postaci otwartego koryta z sitowym dnem 50 18. Jednym bokiem koryto wsparte jest wychyl- nie poprzez sworzen 19 na górnej czesci przed¬ niej sciany 6, a na drugim jego boku zawieszone sa wspornikowo na sworzniu 20 jedna obok dru¬ giej perforowane plyty 21. Na jednym boku kaz- w dej plyty 21 wykonane jest zebro uszczelniaj aco- -prowadzace, co zapobiega zakleszczaniu plyt mie¬ dzy soba. Jest to istotne wówczas, gdy podczas opuszczania w dól przyslony podwieszonej przez sworzen 22 i ciegno 23 do napedu 24, znajduja w sie pod nia duze ziarna mineralu lub kawalek ze¬ lastwa. W korycie na sitowym dnie 18 znajduje sie warstwa poscieli naturalnej lub sztucznej za¬ pobiegajaca ucieczce drobnych ziarn frakcji lek¬ kiej do szczeliny odbiorczej16. «s 40 Gdy wzbogacany jest drobny wegiel bez" zanie¬ czyszczen wiekszymi kawalkami zelastwa lub ziar¬ nami ciezkiego mineralu, stosuje sie odbieralnik ze szczelina odbiorcza przyslaniana od dolu, przed¬ stawiony na fig. 6. Szczelina 25 zaopatrzona jest od dolu w regulacyjna przyslone 26 w postaci elementu walcowego. Przyslona 26 zawieszona jest swobodnie poprzez ciegna 27 przechodzace przez szczeline 25 do dwuramiennej dzwigni na¬ pedowej 28. Swobodnie zawieszona przyslona 26 oraz ciegna 27 przechodzace przez szczeline 25 dzieki przemieszczaniu oraz lagodnym uderzeniom pod wplywem pulsacji wody, zapobiegaja zakle¬ szczaniu szczelin przez ziarna odprowadzanej frak- #cji ciezkiej .wzbogacanego mineralu. Na dwura¬ miennej dzwigni napedowej 28, podpartej na wal¬ ku 29 umieszczonym w lozyskach 30, na kt&rej jednym ramieniu zawieszona jest przyslona 26, na drugim jej koncu zawieszona jest poprzez ciegna 31 pionowa regulacyjna zasuwa 32. Podczas gdy przyslona 26 opuszcza sie otwierajac odbiorcza szczeline 25, jednoczesnie zasuwa 32 podnosi sie, zmniejszajac odplyw produktu z loza osadzarki.Dzialanie osadzarki wedlug wynalazku, sklada¬ jacej sie z dwóch skrzyn wodnych (jak na fig. 1) jest nastepujace.Przed uruchomieniem osadzarki napelnia sie ja woda, az do uzyslcania przelewu ponad górna kra¬ wedzia plaskiej, pionowej, regulacyjnej zasuwy 32 zabudowanej w drugiej skrzyni wodnej oraz do¬ prowadza sie sprezone powietrze do zbiornika wy¬ równawczego. Sprezone powietrze poprzez zawo¬ ry regulacyjne doprowadzane jest i wypuszczane cyklicznie z komór powietrznych 1 i 2. W ko¬ morach tych powietrze ulega rozprezeniu i powo¬ duje wytlaczanie wody poprzez przestrzenie dy- fuzorowe (przestrzenie utworzone przez lukowe sciany komór powietrznych i lukowe czesci scian przednich oraz tylnych skrzyni wodnej) i poprzez sitowy poklad 3 i 4 do loza roboczego osadzarki.Jednoczesnie do loza roboczego na sitowy poklad 3 w pierwszej skrzyni osadzarki, w poblizu tylnej sciany 5 doprowadzany jest surowy mineral z wo¬ da, np. wegiel o granulacji 30 mm — 0,5 mm.Pod wplywem wody cyklicznie przeplywajacej przez warstwy mineralu surowego, bedacego mie¬ szanina ziarn o róznych ciezarach wlasciwych, ulega ona rozwarstwieniu. Blizej powierzchni gro¬ madza sie ziarna majace mniejszy ciezar wlasci¬ wy, a bezposrednio na pokladzie sitowym ziarna majace najwiekszy ciezar wlasciwy.Ziarna lekkie znajdujace sie w lozu roboczym, pod wplywem pulsujacej wody i wody dolnej do¬ prowadzonej przewodami 8, przemieszczaja sie od tylnej sciany 5 pierwszej skrzyni do przedniej sciany 6 drugiej skrzyni. Natomiast ziarna naj¬ ciezsze po przejsciu po sitowym pokladzie 3 i 4 w pierwszej skrzyni sa odprowadzane przez od¬ biorcza szczeline 16, przy czym ilosc odprowadza¬ nych ziarn jest regulowana przyslona 17, której polozenie zmieniane jest za pomoca napedu 24 w zaleznosci od grubosci warstwy ciezkich ziarn w poblizu odbieralnika. W drugiej skrzyni osa¬ dzarki proces rozdzialu ziarn mineralu jest po¬ dobny z tym, ze przez odbiorcza szczeline 25 od-95091 T 8 prowadzane sa ziarna o ciezarze wlasciwym po¬ srednim. PL