Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do podnoszenia i opuszczania kola zapasowego mocowanego na pojezdzie mechanicznym, zaopatrzone w line i odchylne ramie, stosowane glównie do pojazdów o duzej ladownosci.Stan techniki. Znane jest z patentu NRD nr 76402 urzadzenie do podnoszenia i opuszczania kola zapasowego mocowanego na pojezdzie mechanicznym skladajace sie ze wspornika, polaczonego z podluznica ramy, zakonczonego sworzniem, na którym osadzone jest obrotowo ramie odchylne. Koniec ramienia odchylnego zaopatrzony jest w osadzony obrotowo walek, z którym trwale zwiazana jest z jednej strony tarcza do mocowania kola zapasowego, z drugiej zas równiez trwale - beben linowy. Nawinieta na beben lina ma drugi koniec polaczony ze slupem trwale zwiazanym ze wspornikiem. Urzadzenie posiada podpórke liny usytuowana w miejscu obrotowego osadzenia ramienia odchylnego. Wyposazenie urzadzenia w podpórke liny ma na celu zabezpieczenie prawidlowej pracy urzadzenia równiez w tym przypadku kiedy wyobrazalna linia laczaca os kola zapasowego z punktem zaczepienia liny na slupie bedzie przebiegac pomiedzy osia obrotu ramienia odchylnego a rama pojazdu.Podnoszenie kola zapasowego do polozenia zamocowania na pojezdzie z podloza polega na pokrecaniu nim, w wyniku czego dlugosc czynna liny nawijajacej sie na beben linowy zmniejsza sie i kolo jest unoszone do góry. Po przekroczeniu granicznego punktu, w którym lina jest jeszcze napieta w wyniku dzialania sily ciezkosci kola, co ma miejsce w pionowym usytuowaniu ramienia odchylnego, kolo samo opada az do oparcia sie na wsporniku. Najbardziej niedogodnym momentem podczas podnoszenia kola zapasowego jest jego obrócenie przy spoczywaniu na podlozu. Wystepujace w tym polozeniu kola sily wynikajace z jego przyczepnosci do podloza sa przy samochodach o duzym tonazu tak wielkie, ze dwuosobowa obsluga musi wlozyc maksymalny wysilek w celu jego obrócenia.2 94 426 Równiez znacznego wysilku fizycznego wymaga opuszczenie kola zapasowego w fazie poczatkowej az do zajecia przez ramie odchylne polozenia pionowego, od którego to momentu rozwijanie liny z bebna linowego, a wiec opuszczenie kola, odbywa sie samoczynnie, na skutek dzialania sily ciezkosci kola.Zagadnienie, istota i techniczno-uzytkowe skutki wynalazku. Wynalazek polega na opracowaniu urzadzenia do podnoszenia i opuszczania kola zapasowego mocowanego na pojezdzie mechanicznym, które eliminowaloby duzy wysilek fizyczny obslugujacego zwiazany z pokonaniem sil wynikajacych z przyczepnosci kola do podloza poprzez wyeliminowanie koniecznosci obracania nim w poczatkowej fazie podnoszenia.Zgodnie z wynalazkiem, urzadzenie do podnoszenia i opuszczania kola zapasowego mocowanego na pojezdzie samochodowym, charakteryzuje sie tym, ze beben linowy z uchwytem do mocowania kola sprzegniety jest katowo zabierakiem o duzym zakresie ruchu jalowego.Zabierak ten wykonany jest przez polaczenie bebna linowego z osia uchwytu tarczy kola za pomoca gwintu, przy czym os w miejscu przejscia gwintu w powierzchnie cylindryczna posiada odsadzenie ograniczajace obrót bebna przy jego nakreceniu.Zastosowanie zabieraka umozliwiajacego w pewnym zakresie katowym swobodny obrót bebna linowego w stosunku do uchwytu mocujacego kolo zapasowe, pozwala uniesc go przez pokrecenie samym bebnem, dzieki czemu w poczatkowym momencie podnoszenia nie zachodzi juz potrzeba obracania kolem a tym samym pokonywania duzych sil tarcia o podloze.Pokrecanie bebnem linowym uwzgledniajac uzycie do tego celu zaleznie od uksztaltowania czesci chwytowej bebna drazka lub najkorzystniej klucza do nakretek mocujacych kolo na piastach samochodu, jest czynnoscia latwa gdyz sprowadza sie do przylozenia niewielkiej sily rzedu od kilku do kilkunastu kilogramów.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat urzadzenia do podnoszenia kola zapasowego w widoku z boku, w polozeniu zamocowania na pojezdzie (linia ciagla) i spoczywania na podlozu (linia przerywana), fig. 2 — przekrój osiowy wzdluzny przez zabierak w pozycji zesprzegniecia bebna linowego z uchwytem mocujacym kolo.Opis konstrukcji przykladu wykonania wynalazku. Przedstawione na fig. 1 i 2 urzadzenie do podnoszenia i opuszczania kola 1 zapasowego, sklada sie z ramienia 2 odchylnego zwiazanego obrotowo z koszem 3 kola zapasowego, który jest zamocowany na ramie 4 samochodu.Na koncu ramienia 2 odchylnego w tulei 5 stanowiacej jej zakonczenie, osadzona jest obrotowo os 6 z jednego konca zaopatrzona w trwale z nia zwiazany uchwyt 7 do mocowania kola zapasowego. Drugi koniec osi 6 zaopatrzony jest w czop 8 w postaci sruby z gwintem o lewym skreceniu, na który nakrecony jest beben 9 linowy, przy czym w miejscu przejscia czopa w os wykonane jest odsadzenie 10 które wspólnie z gwintem sprzega beben z osia przez ograniczenie dalszego ich skrecenia.Z bebnem 9 polaczona jest linka 11 drugim koncem zamocowana do kosza 3 utrzymujacego kolo 1 zapasowe na samochodzie.Podniesienie kola zapasowego z podloza polega na pokreceniu bebnem 9 za pomoca na przyklad klucza do nakretek mocujacych kola do którego przystosowana jest piasta 12 bebna w kierunku nawijania linki 11 do momentu az linka uniesie kolo z podloza.Uwzgledniajac lewe skrecenie gwintu laczacego os z bebnem w czasie tego obrotu, beben bedzie sie odkrecal z czopa 8. Dalsze podnoszenie kola az do umieszczenia go w koszu 3 sprowadza sie do zesprzegniecia bebna 9 z uchwytem 7 przez obrót kolem zapasowym i nastepnie pokrecanie nim w kierunku nawijania linki. Do chwili uzyskania zesprzegniecia bebna z uchwytem co nastapi po nakreceniu go do oporu o odsadzenie 10 beben nalezy utrzymywac w pozycji nadanej mu w pierwszym etapie podnoszenia kola. Opuszczanie kola zapasowego na podloze sprowadza sie do wytoczenia go z kosza 3 co dokonuje sie przez obrót nim w kierunku przeciwnym jak przy podnoszeniu, a nastepnie przez hamowanie jego obrotów, regulowanie predkosci odwijania sie linki z bebna.Urzadzenie do podnoszenia i opuszczania kola zapasowego wedlug wynalazku ma zastosowanie do wszystkich pojazdów zwlaszcza ciezkich, zaopatrzonych w ramie odchylne wodzone linka, na którym kolo zapasowe mocowane jest w plaszczyznie prostopadlej do podloza. PL