Opis patentowy opublikowano: 30.11.1977 92832 \ MKP B22d 33/04 B22d 29/00 Int. C1.2 B22D 33/04 B22D 29/00 Twórcy wynalazku: Leszek Garstka, Józef Solinski, Stanislaw Kubinski Uprawniony z patentu: Dolnoslaskie Zaklady Metalurgiczne „Dozamet", Przedsiebiorstwo Panstwowe, Nowa Sól (Polska) Urzadzenie do rozdzielania dzielonej formy odlewniczej zawierajacej ochlodzony odlew Dziedzina zastosowania wynalazku. Urzadzenie jest maszyna napedzana silownikami pneumatycz¬ nymi. Znajduje zastosowanie w przemysle metalo¬ wym, scislej: w odlewniach, gdzie stanowi niezbed¬ ne wyposazenie automatycznych linii formierskich.Rozdzielarka ta nadaje sie szczególnie do form wy¬ konywanych metoda prasowania pod wysokimi na¬ ciskami.Stan techniki. Zalane formy odlewnicze sa za¬ zwyczaj wybijane '(usuniecie 'masy formierskiej wraz z ostudzonym odlewem) *na kratach wstrzaso¬ wych. Dzieje sie tak wtedy, gdy forma jest prze¬ lotowa, co oznacza brak zeber w dolnej skrzyni formierskiej. Odlew wraz z masa spada na ruszt kraty w wyniku intensywnej wibracji, skrzynia jest usuwana, masa przelatuje przez oka kraty, a odlew wedruje do miejsca przeznaczenia (nastepnej ope¬ racji). Uzebrowana skrzynia formierska dolna nie pozwala na realizacje powyzszego sposobu wybija¬ nia form; wymaga ich "rozdzielenia. Rozdzielenie to odbywa sie zazwyczaj na stanowisku wprawio¬ nym w drgania i sprowadza sie do kolejnego usu¬ wania skrzyni górnej, odlewu i wreszcie — skrzyni dolnej. Masa formierska z obydwu skrzyn oraz z odlewu przesypuje sie przez jedna krate wstrzaso¬ wa.Saltem taki stosuje sie w zmechanizowanych gniazdach formierskich, jak równiez i w automa¬ tycznych liniach formierskich. Wymaga on zainsta¬ lowania specjalnych dzwigników nad krata oraz zmusza czlowieka do ingerencji na tym stanowisku, szczególnie wtedy gdy odlew nie moze znalezc sie na drgajacej kracie, a jego przypadkowe polozenie nie pozwala na wlasciwe uchwycenie przez odpo¬ wiednie urzadzenie zabierajace. Urzadzenie to mu¬ sialoby byc bardzo skomplikowane i dlatego sta¬ nowisko wybijania wiekszych i skomplikowanych odlewów jest obslugiwane przez ludzi.Istota wynalazku. Urzadzenie do rozdzielania — rozdzielarka 'posiada dwa zespoly wypychajace, wspomagajace glówny zespól oddzielajacy w po- czatikowej fazie rozdzielania pólform oraz zespól podtrzymujacy, zabezpieczajacy odlew przed wy¬ padnieciem z pólformy górnej po jej maksymalnym oddaleniu od pólformy dolnej. Zespól ten stanowia dwie odchylne listwy zamocowane po obu bokach formy (rozdzielarki) i napedzane przez silowniki.Dwa zespoly wypychajace sa usytuowane ponizej dolnej pólformy odlewniczej i obydwa posiadaja przebijaki napedzane silownikami, przy cacym prze¬ bijak krótszy wspólpracuje z jednym, krót6zyra bo¬ kiem wanny, odrywajac ja wstepnie od pólformy dolnej. Przebijak dluzszy posiada dwa ostrza — podpórki wspólpracujace z dwoma dluzszymi boka¬ mi odlewu — wanny. Przebijak dluzszy posiada ponadto dwa dodatkowe silowniki pchajace, wspo¬ magajace go w poczatkowej fazie pracy.Opisana wyzej rozdzielarka pozwala na oddziel¬ ne usuniecie masy ze skrzyn dolnej i górnej, a ponadto zapewnia swobodne wypchniecie wanny z 92 83292 832 3 , 4 pólformy igórnej na nastepnym stanowisku robo¬ czym. Maszyna ta eliminuje calkowicie udzial czlo¬ wieka, co jest wielkaj zaleta, zwazywszy ze stano¬ wisko to jest intensywnym zródlem pylenia w od¬ lewni. Odlew jest swobodnie odbierany przez do¬ wolny stól odbierajacy i nie podlega wibracji (halas).Objasnienie rysunku. Fig. 1 przedstawia urzadze¬ nie w kombinowanym przekroju — widoku z boku, wzdluz kierunku jazdy formy. Na fig. 2 pokaza¬ no natomiast te sama rozdzielarke w przekroju osiowym równoleglym do kierunku jazdy formy.Fig. 3 przedstawia forme odlewnicza z ostudzonym odlewem we wstepnej fazie jej rozdzielania; for¬ ma jest pokazana w przekroju osiowym. Nastepny etap rozdzielania formy pokazuje fig. 4, która sta¬ nowi przekrój (poprzeczny przez forme i odlew.Pólformy po rozdzieleniu sa przedstawione na fig. 5 rysunku w pólwidoku i pólprzekroju poprzecznym.Przyklad wykonania wynalazku. Rozdzielarka sklada sie z przelotowego, ramowego korpusu 1 z rólkami jezdnymi 2 do przejazdu formy oraz z trzech zespolów: oddzielajacego 3, dwu wypycha¬ jacych 4 i 5 oraz podtrzymujacego 6. Zespól pod¬ trzymujacy stanowi para odchylnych listew 7 u- mieszczona po dwu bokach korpusu 1 i napedzana silownikiem 8. Zespól oddzielajacy stanowi prze¬ suwna rama z dwoma rzedami rolek 9. Rama ta jest .podtrzymywana przez trzy silowniki 10 zamo¬ cowane na korpusie 1 i wspólpracujace z nim po¬ przez dwie cylindryczne prowadnice 11. Rolki 9 obejmuja z dwu stron skrzynie pólformy górnej wspólpracujac z kolnierzem tej skrzyni. Zespoly wypychajace 4 i 5 sa przymocowane do korpusu 1 ponizej pólformy dolnej 13. Zespól 4 posiada je¬ den przebijak krótszy 14 przesuwany pionowo jed¬ nym silownikiem 15, natomiast zespól 5 sklada sie z dwu przebijaków dluzszych 16 osadzonych sy¬ metrycznie na poziomej belce 17 prowadzonej i przesuwanej pionowo przez silownik 18. Z dwu bo¬ ków tego silownika znajduja sie dwa silowniki pchajace 19, na których spoczywa belka 17 w miej¬ scach zamocowania na niej przebijaków dluzszych 16. [Przebijaki dluzsze sa usytuowane w osi sy¬ metrii rozdzielarki j wspólpracuja jednoczesnie z obrzezem obydwu dluzszych 'boków odlewu — wan¬ ny 20 (fig. 4). Przebijak krótszy jest osadzony na¬ tomiast poza osia korpusu 1 i wspólpracuje tylko z jednym, krótszym obrzezem wanny osadzonej w formie (fig. 3).Opis dzialania urzadzenia. Forma zalana (pólfor- ma górna 12 — wanna 20 — pólforma dolna 13) wjezdza na rolkach jezdnych 2 na rozdzielarke; forma i maszyna zajmuja pozycje przedstawione na fig. 1 rysunku, przy czym forma znajduje sie na wysokosci przenosnika form 21. Operacje roz¬ dzielenia wykonuja zespoly 3, 4 i 5 z tym, ze naj¬ pierw rozpoczyna prace silownik 15, a nastepnie kolejno silowniki 18—19 i 10. Szczególy rozdziele¬ nia sa przedstawione na fig. 3 14, Przebijak krót¬ szy 14 przebija mase formierska w pólformie dol- nej 13 i odrywa wstepnie odlew — wanne 20 od tej masy. W chwile pózniej, lub jednoczesnie, na¬ stepuje przebicie masy przez ostrza — podpórki przebijaka dluzszego 16 i ich zetkniecie z czolem wanny (fig. 4). Jednoczesnie rolki 9 zespolu oddzie¬ lajacego 3 zabieraja pólforme górna i odlew — wanne 20 utrzymujaca sie na wlewach A i B oraz podtrzymywana caly czas przez przebijaki dluz¬ sze 16. W tym czasie pólforma dolna spoczywa na rolkach jezdnych 2, a jej zabezpieczenie przed u- niesieniem stanowia ograniczniki 22 (fig.- 3) przy¬ twierdzone do korpusu przenosnika rolkowego z rolkami 2. W maksymalnym^ oddaleniu pólformy górnej nastepuje obrót zespolu podtrzymujacego 6; listwa 7 przemieszcza sie o kat 90° i zajmuje po¬ lozenie poziome (fig. 1) dotykajac obrzeza wanny . Przebijaki 16 wycofuja sie w dól, a pólforma górna wjezdza na przenosnik górny 23 zaopatrzo¬ ny w listwy stale 24 do podtrzymywania wanny poza rozdzielarka. Pólforma dolna wjezdza na prze¬ nosnik dolny 25; rozdzielarka przyjmuje nastepna forme po uprzednim opuszczeniu w dól zespolu oddzielajacego 3. \ PL