Przedmiotem wynalazku jest uklad centralnego stero¬ wania urzadzeniami sygnalizacji ruchu drogowego, zwlaszcza do sterowania kilkoma systemami sygnalizacji ruchu drogowego, w którym przelaczenia sa koordynowane w celu uzyskania „zielonej fali".Przy zastosowaniu sterowanych centralnie urzadzen sygnalizacji ruchu drogowego, calkowity strumien ruchu ulicznego w miescie lub w czesci miasta jest kontrolowany i sterowany z jednego punktu zwanego centrala.Znany jest sposób budowy tego rodzaju central przy wykorzystaniu prostych urzadzen sterujacych, za których pomoca za posrednictwem linii przesylowych, w scisle skoordynowany sposób, steruje sie dowolna liczba bier¬ nych wezlowych aparatów laczeniowych. Do sterowania jedna ampla (czerowna i zielona) niezbedna jest wiec jedna zyla, na skutek czego staje sie zbednym adresowanie pamieci.Sygnaly przesylane do biernych wezlowych aparatów laczeniowych wytwarzane sa przez pamieci wysterowywane przez licznik za posrednictwem macierzy.Wade tego rozwiazania stanowi wielka liczba potrzeb¬ nych zyl, jak równiez wysokie naklady srodków finanso¬ wych na urzadzenia dekodujace (macierz). Ponadto zmiana programu wymaga wymiany macierzy.Celem wynalazku jest zapewnienie zwiekszenia przelo- towosci ulic oraz umozliwienie wykonania instalacji urza¬ dzen sygnalizacji drogowej przez wspólwykorzystanie istniejacych tras kablowych — linii telekomunikacyjnych lub sieci elektro-energetycznej — bez wywolywania znacz- nych zaklócen w ruchu drogowym na skutek wykonywania prac ziemnych zwiazanych z ukladaniem kabli.Zadaniem wynalazku jest natomiast zaprojektowanie i realizacja ukladu do centralnego sterowania urzadzeniami sygnalizacji ruchu drogowego przy zastosowaniu magne¬ tycznej pamieci bebnowej umozliwiajacego przy mini¬ malnej liczbie linii przesylowych — zyl — przesylanie okreslonej liczby rozkazów laczenia w okreslonym czasie bez koniecznosci adresowania pamieci bebnowej i prze- kodowywania wewnatrz strumienia sygnalów.Zadanie zostalo rozwiazanie w wyniku zaprojektowania ukladu do centralnego sterowania urzadzeniami sygnalizacji ruchu drogowego, zawierajacego beben magnetyczny stanowiacy nosnik programu. Na sciezkach bebna zapi¬ sane sa programy sterowania urzadzeniami sygnalizacji swietlnej. Powierzchnia boczna bebna magnetycznego podzielona jest na kilka stref, z których kazda podzielona jest na kilkadziesiat przedzialek, tak iz na odcinku sciezki mieszczacym sie miedzy poczatkiem i koncem kazdej przedzialki miesci sie slowo n-bitowe w kodzie dwójkowym, dzieki czemu mozna zarejestrowac do 2n informacji o róz¬ nych czasach przelaczania przyporzadkowanych tym cza¬ som zespolów sterujacych urzadzeniami sygnalizacji ruchu drogowego. Zespoly sterujace sa polaczone z wezlowymi urzadzeniami laczeniowymi za pomoca linii przesylowych.Wedlug wynalazku glowica odczytujaca bebna magnetycz¬ nego jest polaczona poprzez zalaczone szeregowo obwód bramkujacy i n — stopniowy rejestr przesuwajacy z wejsciem komparatora, którego drugie wejscie jest polaczone z licz¬ nikiem sterowanym generatorem impulsów taktujacych 92 52592 525 zadajacych takt jednosekundowy. Wyjscie komparatora jest polaczone z wejsciem wielostopniowego rejestru przesuwajacego zawierajacego tyle zalaczonych równolegle stopni, z ilu przedzialek jednej strefy bebna w ciagu jednego obrotu bebna odczytywana jest informacja. Kazde wyjscie wielostopniowego rejestru przesuwajacego jest polaczone z przyporzadkowanymi wejsciami kazdej z grup wyste¬ rowujacych, z których kazda ma wejscie sterujace dolaczone do linii sterujacej.Zalety rozwiazania wedlug wynalazku polegaja na tym, ze za pomoca ukladu do centralnego sterowania urzadze¬ niami sygnalizacji ruchu drogowego strumien ruchu ulicz¬ nego miasta lub czesci miasta poprzez zastosowanie kilku skoordynowanych programów moze byc zapewnione optymalne sterowanie ruchem drogowym przy niskich nakladach srodków finansowych na urzadzenia i aparature techniczna. Naklady na wyposazenie techniczne mozna utrzymac na stosunkowo niskim poziomie, poniewaz nie jest potrzebne adresowanie pamieci. Ponad to wyelimino¬ wana zostaje koniecznosc przekodowywania wewnatrz strumienia sygnalów, gdyz caly uklad pracuje w kodzie dwójkowym.Wynalazek jest blizej objasniony w przykladzie wykona¬ nia przedstawionym na rysunku bedacym schematem blokowym ukladu.Uklad zrealizowany wedlug jednego z przykladów urze¬ czywistnienia wynalazku zawiera beben 1 podzielony na szesc stref od I do VI. Kazda strefa podzielona jest z kolei na osiemdziesiat przedzialek. Kazda przedzialka jest prze¬ znaczona do zarejestrowania jednego slowa siedmiobito¬ wego. Wobec tego, ze 27 wynosi 128, co oznacza, ze w kodzie dwójkowym za pomoca slów siedmiobitowych mozna zapisac 128 róznych informacji. Glowica odczytujaca 6 bebna magnetycznego 1 polaczona jest z wejsciem obwodu bramkujacego 7. Wyjscie obwodu bramkujacego 7 pola¬ czone z wejsciem siedmiostopniowego rejestru przesuwa¬ jacego 2. Wyjscie siedmiostopniowego rejestru przesuwa¬ jacego 2 jest dolaczone do jednego z wejsc komparatora 4, którego drugie wejscie jest polaczone z wyjsciem licznika 3.Wejscie licznika 3 jest polaczone z wyjsciem generatora S impulsów taktujacych zadajacych takt jednosekundowy.Wyjscie komparatora 4 jest dolaczone do wejscia czter- dziestostopniowego rejestru przesuwajacego 5 majacego jedno wejscie i czterdziesci wyjsc. Liczba stopni rejestru przesuwajacego 5 odpowiada liczbie przedzialek odczyty¬ wanych w czasie jednego obrotu bebna 1.Kazde z czterdziestu wyjsc rejestru przesuwajacego 5 jest polaczone z przyporzadkowanymi wejsciami kazdej z grup wysterowujacych ASG 1, ASG 2 ... ASG 12.Liczba grup wysterowujacych odpowiada liczbie odcinków, na jakie podzielony jest beben 1. Kazda z tych grup wy¬ sterowujacych ASG 1, ASG 2, ..., ASG 12 ma tyle wejsc, ile stopni ma rejestr przesuwajacy 5 i tyle samo wyjsc.Wejscia sterujace grup wysterowujacych ASG 1, ASG 2, ..., ASG 12 sa polaczone z liniami sterujacymi St 1, St 2, ..., St 12. Wyjscia grup wysterowujacych ASG 1, ASG 2, ..., ASG 12 sa polaczone z wejsciami wezlowych grup laczeniowych KSG 1, KSG 2, ..., KSG i.Wszystkie sygnaly wymagane dla realizacji jednego cyklu przelaczania centralnie sterowanego urzadzenia sygnalizacji swietlnej sa zapisane na jednej sciezce bebna magnetycznego 1. Obwód bebna jest podzielony na szesc odcinków I — VI, z których kazdy zawiera osiemdziesiat slów po siedem bitów kazde. Za pomoca siedmiu bitów mozna przedstawic sto dwadziescia osiem przedzialów czasowych, które w danym przypadku odpowiadaja se¬ kundom.Cykl przelaczania swiatel na skrzyzowaniu lub wezle? komunikacyjnym z reguly miesci sie w czasie od jednej' do dwóch minut. Stad 128 sekund wystarcza dla wszyst¬ kich przypadków regulacji ruchu drogowego.Tresci slów stanowia czasy przelaczania dla ukladów sterowania nadajnikami sygnalizacji swietlnej, przy czym dla ampli potrzebne sa dwa uklady sterujace (czerwono- zielone), a dla wskazników predkosci — cztery. Podczas, analizowania informacji zapisanej na bebnie przez glowice; magnetyczna 6 kazda strefa zostaje podzielona na pod¬ strefy w taki sposób, iz w kazdej strefie odczytywane jest kazdorazowo tylko co drugie slowo, w nastepstwie czego z kazdej strefy w czasie jednego obrotu bebna odczytywa¬ nych jest tylko czterdziesci wyrazów. W ten sposób obwód, bebna podzielony jest na 12 odcinków.Wybór wlasciwego wyrazu parzystego lub nieparzystego odbywa sie za pomoca obwodu bramkujacego 7 sterowanego- przez sygnaly taktów przedzialkowych zapisane na sciezce- pomocniczej. Wlasciwa strefa wybierana jest przez sygnal taktu odcinkowego zapisanego na dalszej sciezce pomoc¬ niczej. Beben obraca sie obok glowicy odczytujacej z pred¬ koscia 3000 obrotów na minute. Przy tym obok glowicy odczytujacej przesuwaja sie wpierw wszystkie informacje zawarte w odcinku 1. Za pomoca obwodu bramkujacego* odczytywane sa jednak tylko wyrazy parzyste albo niepa¬ rzyste. Wyrazy te sa wprowadzane kolejno, jako poszcze¬ gólne bity informacji, do rejestru przesuwajacego 2. Wpro- wadzenie calkowitego kompletnego slowa do rejestru 2 oznacza, ze zapisany jest czas w ukladzie dwójkowym.Gdy teraz przed glowica odczytujaca przesuwa sie odcinek sciezki, na którym jest zapisane nastepne slowo nieparzyste,. w komparatorze 4 nastepuje porównanie informacji za- pisanej w kodzie dwójkowo-równoleglym w liczniku 3 sterowanym przez zadajnik taktów jednosekundowyeh- którym jest generator S impulsów taktujacych z informacja zapisana w rejestrze przesuwajacym 2 równiez w kodzie- dwójkowo-równoleglym. 40 W przypadku, gdy porównywane za pomoca komparatora informacje sa jednakowe, na wyjsciu komparatora 4 wy¬ tworzony zostaje sygnal o poziomie logicznym równym 1»~ w przeciwnym przypadku — sygnal o poziomie logicznym- równym 0. Wyniki porównania kazdego odczytywanego- 45 slowa z czasem zadawanym przez licznik kolejno sa prze¬ kazywane do czterdziesto-stopniowego rejestru przesuwa¬ jacego 5. Na wyjsciu tego rejestru brak jest sygnalu do- czasu zapelnienia*rejestru. Po odczytaniu wszystkich slów parzystych strefy I bebna 1 i porównaniu przez komparator 4- 50 kazdej odczytanej informacji z informacja zadawana przez, licznik 3, rejestr przesuwajacy 5 zostaje zapelniony. Wów¬ czas do rejestru 5 zostaje przeslany sygnal wyzwalajacy*, ustalajacy takt odcinkowy i informacja zgromadzona w rejestrze 5 zostaje przekazana liniami przesylowymi do 55 wszystkich grup wysterowujacych ASG 1, ASG 2, ...,.ASG 12. Kazda grupa wysterowujaca ASG 1, ASG 2, ..., ASG 12 ma czterdziesci wejsc, to znaczy tyle, ile stopni ma czterdziestostopniowy rejestr przesuwajacy 5.Kazde wejscie kazdej z grup wysterowujacych jest pola- 60 czone z jednym przyporzadkowanym temu wejsciu wyj¬ sciem rejestru przesuwajacego 5. A wiec sygnal z pierwsze¬ go wyjscia rejestru przesuwajacego 5 zostaje przekazany do pierwszych wejsc wszystkich grup wysterowujacych ASG 1,.ASG 2, ..., ASG 12, sygnal z drugiego wyjscia rejestru 65 przesuwajacego 5 — do drugich wejsc wszystkich grup'92 525 wysterowujacych itd. Kazda z grup wysterowujacych ASG 1, ASG 2, ..., ASG 12 ma wejscie sterujace pola¬ czone z przyporzadkowana linia sterujaca St 1, St 2, ..., St 12. A wiec grupa wysterowujaca ma wejscie sterujace polaczone z linia sterujaca St 1, grupa wysterowujaca ASG 2 ma wejscie sterujace polaczone z linia sterujaca St 2 itd.W czasie, gdy zachodzi odczytywanie informacji zare¬ jestrowanej w parzystych przedzialkach pierwszej strefy I bebna magnetycznego 1, do wejscia sterujacego pierwszej wysterowujacej ASG 1 przekazywany jest linia St 1 sygnal sterujacy powodujacy, ze tylko informacja otrzymywana przez pierwsza grupe wysterowujaca ASG 1 jest przeka¬ zywana do polaczonych z ta grupa ASG 1 wezlowych grup laczeniowych KSG 1, KSG 2. W czasie odczytywania informacji zarejestrowanej w parzystych przedzialkach drugiej strefy II bebna magnetycznego 1 do wejscia drugiej grupy sterujacej ASG 2 przekazywany jest sygnal sterujacy linia St 2 powodujacy, ze tylko informacja otrzy¬ mywana przez druga grupe wysterowujaca ASG 2 jest przekazywana do polaczonej z ta grupa ASG 2 wezlowej grupy laczeniowej KSG 2, Zespoly sterujace jednego wezla komunikacyjnego — skrzyzowania — zebrane sa w jednej wezlowej grupie la¬ czeniowej KSG.Stosownie do róznego wyposazenia skrzyzowan w urza¬ dzenia sygnalizacji swietlnej na kazde dane skrzyzowanie potrzebna wieksza lub mniejsza liczba ukladów sterujacych.W przypadku, gdy na kazde skrzyzowanie potrzeba mniejsza od 40 liczbe ukladów sterujacych, tylko czesc z maksymalnej liczby 40 linii wyjsciowych grupy wystero¬ wujacej podlaczona jest z wezlowa grupa laczeniowa.Jesli na kazde skrzyzowanie potrzeba wiecej niz 40 ukladów sterujacych, wówczas zachodzi koniecznosc laczenia kilku grup wysterowujacych z jedna wezlowa grupa laczeniowa.Po zakonczeniu procesu odczytywania informacji zare¬ jestrowanej na czterdziestu parzystych przedzialkach strefy I bebna 1, nastepuje ruch jalowy bebna 1 od konca strefy I do poczatku strefy II. Po zakonczeniu obrotu jalowego bebna odczytywane sa kolejno w wyzej opisany sposób 40 slów parzystych odcinków od II do VI i porówny¬ wane przez komparator 4, a wyniki sa zapamietywane w rejestrze przesuwajacym 5. Odpowiednio do zawartosci rejestru za posrednictwem linii sterujacych St 1, St 2, ..., St 12 wysterowywane sa czujniki urzadzen sygnalizacji swietlnej. Nastepnie w taki sam sposób odczytywane sa slowa nieparzyste stref I — VI. Po< ogólem 14 obrotach bebna — 12 obrotów jalowych i 12 razy po jednej szóstej obrotu w czasie których dokonywany jest odczyt — co odpowiada 280 ms, odczytana zostaje cala informacja, zarejestrowana na jednej sciezce bebna. Pozostale 720 ms pozostaja do dyspozycji w celu przygotowania nowego cyklu odczytywania. Przy odczytywaniu w nastepnym cyklu sekundowym, zadajnik taktu S przedstawia licznik o jedna sekunde dalej. Dzieki temu jednoczesnie z od¬ czytywaniem informacji z przedzialek parzystych strefy I mozna rozpoczac nowy cykl. W ten sposób zgodnie z in¬ formacja zawierajaca sie w zapisanych slowach dokonywane sa odpowiednie przelaczenia urzadzen sygnalizacji swietl¬ nej. 6 W przypadku bardziej rozbudowanych ukladów stero¬ wania ruchem drogowym, gdy liczba 480 sygnalów steru¬ jacych zawartych na jednej sciezceniewystarcza, urzadzenie moze zostac w prosty sposób zmodyfikowane przez to, ze na drugiej sciezce zapisane zostanie w takiej samej postaci nastepne 480 slów. W tym przypadku uklad musi zostac^ rozbudowany tak, aby mial 24 linie sterujace St i 24 grupy wysterowania ASG. Przelaczanie z jednej sciezki na druga sciezke i z powrotem odbywa sie elektronicznie. Suma- ryczny czas analizowania obu sciezek wynosi wówczas 560 ms.Niezbedne do sterowania urzadzeniem sygnaly taktujace wyznaczajace takty bitowe, przedzialkowe i odcinkowe zapisane sa na dodatkowych sciezkach pomocniczych na bebnie 1. Centralne sterowanie bedzie jednak dopiero wówczas w pelni skuteczne, gdy z pewnej liczby zarejes¬ trowanych programów bedzie mógl byc kazdorazowo wybrany, na podstawie statystycznego rozkladu czasu albo na podstawie obliczen natezenia ruchu ulicznego dokony- wanych za pomoca maszyny cyfrowej, program optymalny.W rozwiazaniu wedlug wynalazku na bebnie magnetycz¬ nym znajduja sie jeszcze inne sciezki z zapisanymi pro¬ gramami, na poklad w liczbie od pieciu do osmiu, odpo¬ wiadajacymi natezeniu ruchu ulicznego stosownie do kazdej pory dnia. Samo przelaczanie nastepuje kolejno, to znaczy w zaprogramowanym momencie czasu, ko¬ rzystnym pod wzgledem technicznym i natezenia ruchu drogowego. #/ y/j.Fig.2 LZG Zakl. Nr 3 w iPab. zam. 827-77 nakl. 105+20 egz.Cena 10 zl PL