Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do usuwania nieczystosci zwlaszcza zanieczyszczen l odpadków wydzielanych przez urzadzenie do wytwarzania wyrobów z wlókna mineralnego.W urzadzeniu do wytwarzania mat,.materaców lub plyt z wlókien mineralnych, a zwlaszcza z wlókien szklanych, polaczonych spoiwem termoutwardzalnym lub termoplastycznym powstaje produkt ostateczny, w którym miedzy wlóknami jest polaczenie trwale.Spoiwa zwykle uzywane do wytwarzania tego rodzaju wyrobów sa na bazie zywic fenoloplastycznych lub aminoplastycznych, oczyszczanych lub modyfikowanych, poniewaz posiadaja one korzystne cechy dla wytwarzania 'wyrobów z wlókien mineralnych. Sa one samoutwardze Ine, rozpuszczalne lub tworza emulsje z woda, dobrze przylegaja do wlókien i sa stosunkowo tanie. Na ogól te spoiwa sa uzywane jako rozpuszczone lub zdyspergowane w wodzie, do której dodaje sie-niektóre skladniki w celu utworzenia kleju, który jest nastepnie natryskiwany na wlókna.Pod dzialaniem ciepla, któremu sa poddane te spoiwa podczas procesu wytwarzania, uwalniaja sie elementy lotne toksyczne i ostra wyczuwalna won, nawet przy malej koncentracji, takie jak fenol, formalina, mocznik, amoniak jak równiez produkty rozkladu materialów organicznych.Inne spoiwa sa uzywane do niektórych zastosowan, z powodu ich niskiego kosztu. Niektóre wyciagi z produktów naturalnych sa utwardzane przez usieciowienie, takie jak olej lniany po oksydacji. Inne sa termoplastyczne jak na przyklad bitum. Wszystkie te skladniki, w czasie procesu klejenia wlókien sa sklonne, co najmniej czesciowo, w podwyzszonej temperaturze do spowodowania wydzielania sie elementów lotnych szkodliwych ze wzgledu na ich won.W dalszej czesci opisu slowo spoiwo oznacza dowolny jakikolwiek produkt do laczenia wlókien, majacy postac cieczy, roztworu lub, który jest zawieszony w wodzie lub w innej cieczy, lub w postaci emulsji.2 91 767 Wynalazek ma zastosowanie w czesci urzadzenia do wytwarzania materialów z wlókien mineralnych, zwanym zbiorczym, umieszczonym bezposrednio za urzadzeniem do wytwarzania wlókien, w którym wykonuje sie zasadniczo operacje nastepujace: doprowadzenie wlókien z urzadzenia do wytwarzania wlókien na element do tworzenia materaca; klejenie wlókien za pomoca spoiwa, na ogól nosnika elementów zanieczyszczajacych; tworzenie materaca na elemencie zbiorczym utworzonym na ogól przez tasme dziurkowana; chlodzenie wlókien i plynu do wyciagania tych wlókien lub do prowadzenia tych wlókien, na ogól za pomoca powietrza 'wprowadzanego razem z tymi wlóknami; oddzielanie wlókien i plynu przez zasysanie tego plynu poprzez materac podczas jego formowania; usuwanie poza urzadzenie wszystkich elementów nie zatrzymanych przez materac z wlókien.Duza liczba czynników jak gaz i woda, które wchodza w kontakt ze spoiwem zawierajacym elementy zanieczyszczajace, sa zanieczyszczone w tym sposobie, który jest wspólny wszystkim znanym sposobom wytwarzania mat, materaców lub plyt z wlókien mineralnych polaczonych spoiwem.Zanieczyszczenie scieków gazowych dokonuje sie nastepujaco. Spoiwo jest rzucane, w postaci obloku drobnych kropelek, na strumien utworzony przez wlókno i plyny, pochodzace z urzadzenia do wytwarzania wlókien. Czesc tego spoiwa jest chwytana przez wlókna, pozostala czesc odklada sie na sciankach urzadzenia, wreszcie czesc inna pozostaje w dymie w ksztalcie drobnych kropelek i w postaci pary.Istnieja wiec dwa sposoby zanieczyszczania plynów, przez pecherzyki spoiwa z jednej strony i przez pary spoiwa z drugiej strony. Urzadzenia do natryskiwania uzywanego spoiwa wydzielaja czasteczki lub kropelki w bardzo rozleglym zakresie wymiarów. Poniewaz kropelki najmniejsze nie sa wychwytywane przez wlókna, sa unoszone poprzez materac w czasie jego tworzenia, przez strumien plynu, w którym one pozostaja zawieszone.Kropelki spoiwa, odlozone na wlóknach podczas operacji klejenia, sa poddane sile kinetycznej strumienia plynu, który przeplywa przez materac podczas jego tworzenia. Znaczna ilosc kropelek jest odrywana od wlókien i przeplywa przez materac bedac zawieszona w plynie usuwanym.Koniecznosc, utrzymania jednorodnego rozlozenia spoiwa w materacu zmusza do wyrzucenia spoiwa na strumien wlókien i plynu, w strefie usytuowanej w poblizu urzadzenia do wytwarzania wlókien, tam, gdzie strumien ma ksztalt geometryczny jeszcze dobrze okreslony, ale gdzie jego temperatura jest wystarczajaca, aby czesc spoiwa, lub co najmniej wszystkie jego elementy bardziej lotne, byly odparowane. Tepary zanieczyszczen mieszaja sie z plynem i go zanieczyszczaja.W dalszej czesci opisu przez slowo „dym" oznacza sie scieki gazowe, które przechodza przez materac z wlókien i sa usuwane poza urzadzenie zbiorcze, to jest zespól plynów do wyciagania lub prowadzenia wlókien, zawierajacych zawieszone w nich zanieczyszczenia w postaci kropelek lub pary.Natomiast slowo „plyta" oznacza mate, materac lub plyte utworzona ze sklejonych wlókien, na elemencie zbiorczym.Funkcja, które spelnia woda w urzadzeniu zbiorczym, powoduja, ze nieuniknione jest znaczne jej zanieczyszczenie. Woda jest stosowana do rozcienczenia i przeniesienia spoiwa wówczas, gdy jest ono uzywane w postaci plynów, oraz do plukania dymu. Operacje te polegaja na spowodowaniu, zeby najwieksza czesc zanieczyszczen zawartych w dymie w postaci kropelek lub pary, byla porywana przez kropelki wody, i zeby zanieczyszczenia zawarte w dymie byly przeniesione do wody pluczacej; nastepnie wlókna zawieszone w dymie nalezy porwac i przeniesc, miedzy scianki urzadzenia zbiorczego, po czym plukac rózne czesci urzadzenia zbiorczego na przyklad tasme dziurkowana, kpmore prowadzaca dym, w ten sposób, zeby usunac spoiwo i wlókna, które sie na sciankach tego urzadzenia odkladaja. W czasie tych operacji woda pluczaca przejmuje skladniki spoiwa rozpuszczalne i nierozpuszczalne i bedace w postaci pary i wówczas koncentracja w niej elementów zanieczyszczajacych moze osiagnac wartosc bardzo wysoka.Opis sposobu zanieczyszczania dymu i wody zostal oparty na interpretacji pomiarów i obserwacji urzadzen produkcyjnych..We wszystkich urzadzeniach do wytwarzania wyrobów z wlókien mineralnych i we wszystkich sposobach stosowanych za pomoca tych urzadzen, oczyszczanie scieków opisane powyzej dotyczy znacznych ilosci tych scieków. *. .¦ " • W urzadzeniach zbiorczych wyposazonych w urzadzenia do wyciagania wlókien przez nadmuch, w których material wyciagany jest zamieniony we wlókna wskutek dzialania strumienia o wysokiej energii, ilosc dymu usuwanego do atmosfery dla najbardziej znanych sposobów jest rzedu: lOONm3 na 1 kilogram wlókien dla sposobu opisanego w patencie amerykanskim nr 2133236; 300Nm3 na 1 kllograjn wlókien dla sposobu opisanego w patencie amerykanskim nr 2489243; 70 Nm3 na 1 kilogram wlókien dla sposobu opisanego w patencie francuskim nr 1124489;- prowadzi to we wszystkich wiekszych wytwórniach, do osiagniecia wydatku przeplywu od 500 000 do 1 000 000 Nm3 na godzine.W-urzadzeniach zbiorczych wyposazonych w urzadzenia do wyciagania wlókien, w których material91767 3 wyciagany jest zamieniony we wlókna pod dzialaniem sil mechanicznych, lub odsrodkowych i w których strumien gazów jest uzywany tylko do napedzania wytwarzanych wlókien na ogól w przyblizeniu poziomo, w kierunku elementu zbiorczego, ilosc dymu usuwana na zewnatrz jest bardzo mala lub zupelnie nieznaczna, na przyklad, 30 Nm3 na 1 kilogram wlókien, dla sposobu opisanego w patencie amerykanskim nr 2577431, powoduje to wydatek rzedu 300 000 do 400 000 Nm3 na godzine.W tych wszystkich sposobach ilosci wody zanieczyszczonej sa dosc znaczne i wynosza 1000 m3 na godzine i wiecej dla duzych instalacji przemyslowych, wielkie ilosci tych zanieczyszczen zmusily ustawodawstwo do ograniczenia najpierw koncentracji skladników fenolowych w sciekach wyrzucanych do atmosfery, a nastepnie doprowadzilo do zabronienia w niektórych krajach co najmniej czesciowego wyrzucania tych zanieczyszczen.Ponadto zostaly wydane w róznych krajach ograniczenia dotyczace woni lub nieprzezroczystosci usuwanych scieków.Jednakze urzadzenia do wytwarzania wyrobów zwlókien mineralnych, poza wydalaniem produktów toksycznych lub o przykrej woni, wydalaja ponadto znaczne ilosci pary wodnej rzedu od 20 do 30 ton na godzine, co powoduje powstawanie duzej ilosci nieprzezroczystych obloków.Inna niedogodnoscia urzadzen do wytwarzania wyrobów z wlókien mineralnych jest wytwarzany przez nie halas. W tych urzadzeniach halas jest wywolywany przez dwa zródla dzwieku; urzadzenie do wytwarzania, wlókien i wentylator do usuwania dymu.Wszystkie urzadzenia do wytwarzania wlókien zmontowane w tych urzadzeniach zbiorczych maja strumienie plynów o duzej predkosci, w celu przemiany we wlókna materialu wyciaganego badz dla kierowania wlókien wytwarzanych. Jednakze jest znane, ze poziom glosnosci dzwieku wydzielanego przez te strumienie wzrasta znacznie wraz ze wzrostem ich predkosci. Ten poziom moze nawet przekroczyc 100 decybeli w poblizu urzadzenia do wytwarzania wlókien, tam gdzie znajduja sie operatorzy tych urzadzen. Poziom ten jest duzo wyzszy niz poziom dopuszczony przez przepisy. Ponadto moc dzwieku tworzonego przez wentylatory do usuwania dymu, jest przekazywana wzdluz obudowy polaczonej z kominem do usuwania tych dymów. Ta obudowa usytuowana na zewnatrz budynku dziala jak antena i wytwarza w pewnym promieniu dzwiek o duzym natezeniu. Szkodliwe dzialanie dla otoczenia zmusza wladze róznych krajów do unieruchomienia niektórych tego rodzaju urzadzen.Koniecznosc zmniejszenia lub wyeliminowania zanieczyszczen i zwiazana z tym koniecznosc obnizenia kosztów, które rzutuja na cene produktu finalnego, powoduja koniecznosc podjecia licznych prac w tym celu i poszukiwania róznych rozwiazan.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze zawraca sie czesciowo do obiegu dym utworzony przez zespól plynów wyciagajacych lub prowadzacych wlókna, pochodzacych z urzadzenia do wytwarzania wlókien, i plynów porywanych przez te wlókna oraz elementy zanieczyszczajace w ten sposób, ze doprowadza sie ten dym dó powtórnego przejscia poprzez tworzona plyte, przenosi sie do wody wieksza czesc ciepla dostarczanego przez plyny pochodzace z urzadzenia do wytwarzania wlókien i przez material wyciagany, chlodzi sie te wode, plucze sie w wodzie dym jak tylko przejdzie on przez plyte i element zbiorczy. W celu przekazania wodzie czesci zanieczyszczen zawartych w tym dymie, oczyszcza sie czesc nie zawrócona do obiegu tego dymu przed usunieciem go do atmosfery, zawraca sie do obiegu co najmniej czesc wody pluczacej, której pewna ilosc zostaje poddana obróbce, w celu usuniecia co najmniej znacznej czesci produktów zanieczyszczajacych i poddaje sie odpadki stale obróbce oczyszczajacej.Sposób wedlug wynalazku zapewnia usuniecie nieczystosci i umozliwia wyeliminowanie co najmniej wiekszej czesci elementów zanieczyszczajacych, szkodliwych ze wzgledu na ich toksycznosc, ich won, nieprzezroczystosc; zawartych w wydalinach gazowych stalych lub cieklych wydalanych przez urzadzenia do wytwarzania plyt zwlókien mineralnych, jak równiez umozliwia zmniejszenie halasu wydzielanego przez te urzadzenia.Wedlug cechy szczególowej wynalazku, ilosc dymu usuwana do atmosfery jest w przyblizeniu równa ilosci plynów pochodzacych z urzadzenia do wyciagania wlókien.Wynalazek przewiduje zwlaszcza zawrócenie do obiegu wiekszej czesci dymów z urzadzenia zbiorczego oraz obrabianie i usuwanie tylko malej jego czesci, przy czym stosunek zawróconej czesci do obiegu do ilosci calkowitej dymu zwykle usuwanego do atmosfery moze osiagnac co najmniej 95%. Ilosc dymu oczyszczanego przed usunieciem moze byc nizsza od 5% calosci tego dymu co umozliwia zastosowanie obróbki oczyszczajacej, kosztownej ale bardzo skutecznej i zupelnej, jak na przyklad przez spalanie bez niedopuszczalnych strat energii.• Innym celem wynalazku jest nierozpuszczanie zywic termoutwardzalnych zawartych w wodzie. To nierozpuszczanie jest otrzymywane zgodnie z wynalazkiem, przez obróbke cieplna, korzystnie w temperaturze wyzszej od 100°C i korzystnie zawartej miedzy 150°C—240°C. Ta obróbka cieplna moze byc dokonana korzystnie podcisnieniem. -4 91 767 Stosowanie sposobu nierozpuszczania do co najmniej czesci wody chlodzacej i pluczacej jest uzywane korzystnie do nierozpuszczania skladników spoiw rozpuszczalnych, które ona zawiera, aby móc nastepnie znanymi sposobami je wydobyc i utrzymac koncentracje elementów zanieczyszczajacych w wodzie pluczacej i chlodzacej, na poziomie porównywalnym z poziomem przy ponownym ciaglym wykorzystaniu tej wody w urzadzeniu zbiorczym. Woda pluczaca krazy wówczas w zamknietym obiegu i usuwanie zanieczyszczen na zewnatrz bez jej posrednictwa, jest calkowicie wyeliminowane.Innym celem wynalazku jest obróbka cieplna wody pluczacej*/która polega na odparowaniu i przeniesieniu pary do temperatury wystarczajacej do tego, aby elementy zanieczyszczajace zostaly zamienione w elementy nie zanieczyszczajace.Wynalazek obejmuje równiez urzadzenie do usuwania nieczystosci, a zwlaszcza zanieczyszczen i odpadków wydzielanych przez urzadzenie wytwarzajace wyroby z wlókna mineralnego. Zgodnie z wynalazkiem urzadzenie zawiera urzadzenie do wytwarzania wlókien, usytuowana za nim komore zbiorcza otaczajaca wlókna*miedzy urzadzeniem do wytwarzania wlókien i elementem zbiorczym, na którym tworzy sie plyta i zawierajaca jeden otwór, przez który strumien wlókna i plynu, pochodzacy z urzadzenia do wytwarzania wlókien, przeplywa do tej komory, otwory, których brzegi sa styczne do kierunku przeplywu strumienia, urzadzenie umozliwiajace wprowadzenie i jednolity rozdzial dymu zawróconego do obiegu, do komory, srodki do doprowadzenia wody ido prowadzenia jej w stycznosci z dymem, uklad do oddzielania wody od dymu, srodki do chlodzenia tej wody, wentylator usytuowany za strefa tworzenia sie plyty, oslone laczaca wentylator i urzadzenie do wprowadzania*dymu do komory zbiorczej, w celu zawrócenia do obiegu czesci dymu, i obudowe odprowadzajaca czesc dymu nie zawróconego do obiegu do urzadzenia do obróbki tego dymu przed usunieciem go do atmosfery.Rozwiazanie wedlug wynalazku ma równiez srodki izolujace przystosowane do szczególowego ksztaltu urzadzenia doprowadzajacego i prowadzacego dym zawrócony do obiegu, w celu zmniejszenia halasu wytwarzanego przez urzadzenie do wytwarzania wlókien, i ma srodki zastosowane w urzadzeniu do usuwania do atmosfery dymu nie zawróconego do obiegu, które zmniejszaja halas wytwarzany przez to urzadzenie/ Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie znane urzadzenie zbiorcze, fig. 2 — schematycznie czesc urzadzenia z fig. 1, w którym scianki ograniczajace komore zbiorcza sa przedluzone az do urzadzenia wytwarzajacego wlókna, fig. 3 — urzadzenie zbiorcze wedlug wynalazku, w przekroju, fig. 4 — drugi przyklad wykonania urzadzenia zbiorczego, w przekroju, fig. 5 — komore plukania, w. przekroju, fig. 6 — wykres zmiany'wydajnosci obróbki w funkcji temperatury i czasu obróbki, fig. 7 — urzadzenie do obróbki scieków przez podgrzewanie pod cisnieniem/ w przekroju, fig. 8 — schematycznie urzadzenie po ruchu ciaglym do obróbki scieków, fig. 9 — schematycznie urzadzenie umozliwiajace obróbke cieplna odpadków stalych, fig. 10 — schematycznie drugi przyklad wykonania urzadzenia do obróbki cieplnej odpadków stalych, fig. 11 — schematycznie kompletne urzadzenie zbiorcze do wytwarzania plyt z wlókien szklanych,* fig. 12 - schematycznie drugi przyklad wykonania urzadzenia zbiorczego do wytwarzania wlókien szklanych, fig. 13—schematycznie urzadzenie zbiorcze do wytwarzania wlókien mineralnych strumieniem powietrza, fig. 14 — schematycznie drugi przyklad wykonania urzadzenia do wytwarzania wlókien mineralnych, zwlaszcza z zuzla.Urzadzenie zbiórczjb zawiera: .Urzadzenie 11 (fig. 1) do wytwarzania wlókien znanego typu stosowane zwykle w urzadzeniach do wytwarzania plyt wlóknistych, w którym material jest poddany dzialaniu sily odsrodkowej, lub aerodynamicznej, lub kombinacji tych sil. Sila aerodynamiczna jest stosowana do materialów lub wlókien i powstaje wskutek dzialania strumienia powietrza o wysokiej temperaturze i duzej predkosci. Wytwarzane wlókna opuszczaja urzadzenie 11 rozproszone strumieniem plynu na ogól gaziA) wysokiej energii, który wyciaga wlókna do postaci nitek i kieruje je na element zbiorczy.Strefe sklejania usytuowana na drodze strumienia 12 wlókien i plynu, miedzy urzadzeniem 11 do wytwarzania, wlókien i elementem zbiorczym. W tej strefie dysze 13 wtryskuja spoiwo w postaci drobnych kropelek na strumien 12 wlókien i plynu. Znaczna ilosc kropelek natrafia na wlókna i sie do nich przykleja, reszta zas jest zawieszona w gazie plynacym razem z wlóknem, badz w postaci kropelek badz w postaci pary.Urzadzenie 14 rozdzielajace wlókna, usytuowane na drodze przeplywu strumienia 12, badz miedzy urzadzeniem 11 i strefa sklejania, badz miedzy strefa sklejania i elementem zbiorczym (.fig. 1). Urzadzenie 14 majac ruch oscylacyjny umozliwia odksztalcenie strumienia 12, rozdzielanie wlókien, i ulozenie ich na elemencie zbiorczym tak, aby utworzyc plyte, której ciezar kazdej jednostki jej powierzchni jest w przyblizeniu jednakowy. • . Element zbiorczy 15 utworzony przez tasme dziurkowana bez konca, na której ukladaja sie wlókna tworzac plyte.Skrzynia 16 umieszczona jest pod dziurkowana tasma, w strefie, w której wlókna sie odkladaja, luli w strefie tworzenia plyty, w której podcisnienie utworzone p' "z wentylator 19. zmusza wszystek ga*91767 5 przeplywajacy razem z wlóknami na ich drodze miedzy urzadzeniem 11 i tasme 15, do przeplywu przez plyte tak, aby czynnik gazowy nie przeplywal poza strefa tworzenia plyty.Scianki pionowe 21, które sa usytuowane miedzy tasma 15 i poziomem zblizonym do poziomu urzadzenia 11 i które ograniczaja strefe tworzenia plyty, tworzac komore zbiorcza 22 otaczajaca strumien 12, otwarta u góry w poblizu urzadzenia do wytwarzania wlókien, stanowiaca kosz lub komore zbiorcza.Wentylator 19, którego zadaniem je$t zapewnienie w skrzyni 16 podcisnienia wystarczajacego dla wzmocnienia strumienia gazu przeplywajacego z wlóknami wówczas, gdy sie one odkladaja na elemencie zbiorczym, który to strumien usuwa dym do atmosfery poprzez komin 5.W urzadzeniach do wytwarzania wlókien, w które sa wyposazone .urzadzenia zbiorcze, wyciaganie materialu wlóknistego lub jego prowadzenie, dokonuje sie za .pomoca strumienia plynu. Strumienie te maja bardzo duza wydajnosc przeplywu i bardzo duza predkosc. Ta predkosc, która jest na ogól wyzsza od 100 m/sekunde jest duzo wieksza niz predkosc potrzebna do utworzenia prawidlowej plyty, gdyz wlókna i gazy, które wspólnie z nimi przeplywaja, po ich dojsciu do elementu zbiorczego maja predkosc na ogól nie przekraczajaca 10 m/sekunde. Jest konieczne znaczne zwolnienie szybkosci strumjeni pochodzacych z urzadzenia do wytwarzania wlókien* Jest to dokonane przez przeniesienie ruchu tych strumieni do plynu, w którym one przeplywaja. Ten plyn prowadzi te strumienie i przyspiesza ich predkosc przeplywu mieszajac sie z nimi. Ta mieszanina strumieni pochodzacych z urzadzenia do wytwarzania wlókien i plynu, który tworzy strumien gazu przeplywajacego razem z wlóknami oddzialywuja na siebie w sposób znany w mechanice plynów.Wytworzenie plynu wirujacego, przez strumienie pochodzace z urzadzenia do wytwarzania wlókien jest zjawiskiem dobrze znanym i wlasciwym dla kazdego strumienia przeplywajacego w atmosferze lub w zbiorniku zawierajacym plyn. Mechanika plynów wskazuje taki strumien utworzony wskutek przeplywu duzej ilosci plynu wirujacego, krzyzujacego sie z droga przeplywu tego strumienia. Jednakze zjawisko powstawania przeplywu burzliwego jest zjawiskiem progresywnym, spadek predkosci strumienia jest znaczny tylko wtedy, kiedy ten strumien przeplywa wplynie wirujacym na wystarczajaco duzej odleglosci.W urzadzeniach zbiorczych opisanych poprzednio, w celu otrzymania na elemencie zbiorczym predkosci strumienia wlókien jeszcze wspólnie z nimi przeplywajacego równej predkosci podanej powyzej na przyklad rzedu od 10 m/sekunde, lub nizszej. Dlugosc drogi, przez która, przeplywa ten strumien, z urzadzenia 11 do tasmy .15, jest na ogól wieksza niz 2 lub 3 metry, a ilosci plynu, które strumienie pochodzace z urzadzenia 11 wprowadzily na tej dlugosci i które przeplywaja przez tasme 15 sa co najmniej równe dziesiecio lub dwudziestokrotnej ilosci plynu tworzacego strumienie, pochodzacego z urzadzenia 11.Oprócz zmniejszenia predkosci strumienia wlókien i gazu razem z nim przeplywajacego, jest konieczne, w celu utworzenia plyty we wlasciwych warunkach, zeby kierunki przeplywu wlókien i gazu byly równolegle i skierowane na ogól od urzadzenia do wytwarzania wlókien, do elementu zbiorczego* * W celu ulatwienia zrozumienia wynalazku, beda rozwazone przekroje strumienia 12 wlókien i gazu razem 2 nim przeplywajacego, prostopadle do kierunku jego przeplywu, oznaczone odcinkami prostych M/N, O i P.Dwa czynniki, kierunek i zmniejszenie predkosci beda mialy w kazdym przekroju zada#ne cechy, jesli strumien moze wprowadzac jednakowo na obwodzie przekroju, cala ilosc koniecznego plynu. Ten plyn jest proporcjonalny do masy plynu stanowiacego strumien wejsciowy przekroju M, przez zmniejszenie predkosci, która poddana jest wplywowi strumienia przechodzacego przez rozwazany' odcinek MN. To zmniejszenie predkosci jest równe róznicy miedzy predkoscia strumienia wplywajacego przez przekrój M i predkoscia strumienia wplywajacego przez przekrój N.Jesli dla wszystkich odcinków strumienia, miedzy urzadzeniem 11 i tasma 15, strumien moze dostarczyc do kazdego z tych odcinków ilosc czynnika koniecznego taka, aby kierunek i zmniejszenie strumienia mialo zadane cechy, to ustali sie przeplyw plynu wirujacego, wzdluz strumienia 12 i w kierunku od urzadzenia 11 do tasmy 15. Tenprzeplyw jest oznaczony,na fig. 1 liniami strumieni27. . #' . W urzadzeniu zbiorczym przedstawionym na fig. 1 caly plynuruchamiany strumieniem 12 jest utworzony przez powietrze atmosferyczne, które wchodzi do komory 22 przez otwór 28 o duzej srednicy wykonany w komorze 22, w strefie usytuowanej w poblizu urzadzenia 11.Na fig. 2 pokazany jest przeplyw plynów w komorze zbiorczej wówczas, gdy srodek wywolujacy zawirowania nie moze dostarczyc do strumieni pochodzacych z urzadzenia do wyciagania wlókien, calej ilosci plynów, która te strumienie moga wprowadzac.Czesc urzadzenia zbiorczego (fig. 2) zawiera urzadzenie 11, z którego wyplywa strumien 12, dysze 13, urzadzenie 14, element zbiorczy 15, który stanowi tasma dziurkowana i skrzynie 16, w której przeplywa strumien 29 dymu po przejsciu przez tworzona plyte 23. Wszystkie te elementy sa identyczne jak na fig. 1, ale na fig. 2 scianki 21 ograniczajace komore 22 sa przedluzone az do urzadzenia 11, zmniejszajac znacznie otwór 28, który laczy komore 22 z atmosjera, i zmniejszajac ilosc powietrza atmosferycznego wchodzacego do tej komory.6 91767 • Zatem, jesli na dowolnym odcinku strumienia 12, a zwlaszcza na takich odcinkachjak M i N, usytuowanych w strefie w poblizu urzadzenia 11, to jest w poblizu otworów do wtryskiwania strumieni prowadzacych lub wyciagajacych material przeznaczony do rozwlókniania, lub strumieni prowadzacych wlókna, a wiec-tam gdzie predkosci tych strumieni sa najwieksze srodek wywolujacy zawirowania moze dostarczyc do strumienia 12 calej ilosci potrzebnego plynu, która ten strumien moze wprowadzic, te odcinki strumienia 12 usytuowane na wyjsciu, na przyklad odcinki O i P, w których strumien 12 ma mniejsza predkosc, dostarczaja brakujaca ilosc plynu.Strumienie 30 gazu wyplywajacego z Wyjsciowej strefy Mgb samego strumienia wznosza sie wzdluz scianek 21, w kierunku stref górnych z podwyzszona predkoscia, bedac porywane przez strumienie i ponownie przyspieszane w zasadzie w kferunku jego przeplywu. Poczatek zawirowan strumienia 31, a nastepnie zwiekszenie tego zawirowania nastepuje miedzy sciankami strumienia 12 i sciankami 21 komory. Intensywnosc tych zawirowan wzrasta z iloscia plynu, którego srodek.wywolujacy zawirowanie nietnógl dostarczyc. Kierunek zawirowan jest taki, ze wlókna które odrywaja sie*od tworzacej sie plyty 23, sa skierowane wzdluz scianek 2.1 komory, w kierunku urzadzenia 14, dysz 13 lub urzadzenia .11. Zatem, jesli redukuje sie ilosc powietrza atmosferycznego wchodzacego do komory zbiorczej urzadzepia zbiorczego przedstawionego na fig. 1 i 2, do ilosci duzo nizszej niz ilosc powietrza, która moze wprowadzic strumien, gestosc strumieni zawirowanych 31 moze byc wystarczajaca do tego, aby wlókna, które odrywaja sie w urzadzeniu 14 zaklócaly jego dzialanie. Te • zawirowania utrudniajatworzenie sie. plyty 23 jak pokazano na fig 2/ Przemyslowe wykorzystanie przedstawionego urzadzenia zbiorczego wykazuje, ze zjawisko ponownego wznoszenia sie wlókien zwane przepompowaniem moze byc przyjete o ile ilosc powietrza wchodzaca do komory nie jest nizsza od 60 lub 70% ilosci koniecznej. Ponizej tej wartosci dzialanie przemyslowe urzadzenia nie jest juz mozliwe. # Jezeliby zmniejszono jeszcze.bardziej, lub calkowicie wstrzymano przeplyw powietrza atmosferycznego wchodzacego do komory, zawirowania w tej Komorze bylyby takie, ze wlókna nie moglyby odkladac sie na elemencie zbiorczym.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu znacznego zmniejszania lub nawet usuwania powietrza atmosferycznego wchodzacego do komory zbiorczej, zachowujac "warunki odpowiednie do tworzenia .sie plyty. .Sposób ten polega-na.uzyciu jako czynnika wywolujacego przeplyw, zamiast powietrza atmosferycznego, czesci dymu pobranego na wejsciu wentylatora.ssacego w celu przeslania go ponownie do obiegu w komorze zbiorczej.Urzadzenie do wykonywania tego sposobu jest przedstawione na fig. 3. Komora zbiorcza 22 jest zamknieta u góry pokrywa 32, która ma otwór przez który strumien 12 wlókien i gazu przeplywajacego razem z tymi wlóknami, pochodzacy z urzadzenia 11 tib wytworzenia wlókien, przeplywa do komory 22. Brzegi tego otworu sa nachylone w kierunku przeplywu strumienia 12 i sa zakrzywione w ten sposób, ze ulatwiaja przeplyw tego strumienia. Ze wzgledu na wygode eksploatacji! pokrywa 32 moze byc umieszczona 'w odleglosci H od urzadzenia11. v Urzadzenie przedstawione na fig. 3 zawiera komore plukania 17, umieszczona na wylocie podcisnieniowej skrzynki 16, na ogól o przekroju wiekszym niz przekrój te] skrzyni. Komora 17 sluzy jako wyposazenie urzadzen, w których dym 29; to jest gaz plynacy razem z wlóknami, wchodzi do urzadzenia 11, a element zbiorczy 15 f osady stykaja sie z plynem pluczacym; zwlaszcza woda. W komorze 17 dym jest czesciowo oczyszczany ' z elementów, które sa w nim-zawieszone. Te elementy utworzone sa zasadniczo z wlókien i spoiwa, które jest na tych wlóknach, osadzone podczas ich przechodzenia przez strefe sklejania i przez plyte tworzona z wlókien na elemencie zbiorczym. W zetknieciu z woda pluczaca, wlókna zawarte w dymach cKwytaja kropelki wody imaja nastepnie tendencje do odkladania sie Wskutek ciezaru na-dnie komory 17, to zjawisko jest zreszta przyspieszane przez nagle zmniejszenie predkosci dymów zachodzace w kolejnych przekrojach przeplywu, usytuowanych na ich drodze, miedzy skrzynia 16 i komora 17. Czesc kropelek lub czesc zanieczyszczonych par jesfpochwycona przez kropelki wody pluczacej i jest przez nie rozpuszczona. Zespól tych dwóch operacji stanowi o jakosci plukania dymu. Woda sluzaca do plukania, w której pozostaje co najmniej czesc zanieczyszczen dymu jest usuwana przez otwór 24.Urzadzenie zawiera równiez uklad rozdzielajacy 18 elektrostatyczny lub w postaci.cyklonu, .umieszczony miedzy komora 17 i wentylatorem 19. W ukladzie «18 dymy sa co najmniej czesciowo uwolnione od.kropelek wody, które powstaja w dymie podczas operacji plukania i naiezy je usunac z dymu przed jego wplynieciem do wentylatora 19. Woda pluczaca usuwana z dymu w formie cieczy, jest wydalana z ukladu 18 przez otwór 25.Kolektor 26 odprowadza wode pluczaca wydalana przez otwory 241 25 poza strefe obróbki'.Strumien 12 przechodzi miedzy dyszami 13, a nastepnie przez urzadzenie 14, zas wlókna odkladaja sie na tasmie 15, a strumien 29 przeplywa przez plyte 23, skrzynie 16, komore 17, uklad 18, i sa wtlaczane wentylatorem 19 do oslony 34. Czesc tych dymów jest usuwana z ukladu poprzez otwór 35. Pozostala.czesc jest prowadzona w oslonie 34 w kierunku komory '22, z której przeplywa przez dysze 36 wykonana w strefie usytuowanej w poblizu urzadzenia 11.*• 91767 7 Ilosc gazu wchodzacego do komory zbiorczej, po przejsciu przez otwory 33 jest równa sumie ilosci gazu pochodzacego z urzadzenia 11 i ilosci powietrza wprowadzanego strumieniem 27 na dlugosci H. Ilosc gazu wplywajacego do komory wzrasta proporcjonalnie do dlugosci H.Aby ten uklad byl zrównowazony potrzeba, aby ilosc dymu usuwana poza uklad przez otwór 35 byla równa ilosci gazu, który wplywa do ukladu przez otwór 33. Ilosc dymu usuwana zwieksza sie wówczas, gdy odleglosc H sie zmniejsza.Na figurze 4 przedstawiono szczególny przyklad wykonania wynalazku, w którym odleglosc H jest równa zero, to jest w którym urzadzenie 11 lub co najmniej otwory wtryskowe lub prowadzace sa usytuowane w komorze 22. Ilosc dymu usuwana poza uklad bedzie w duzym przyblizeniu równa ilosci plynu pochodzacego z urzadzenia 11.Stosunek dymów zawróconych do obiegu moze w tym przykladzie wykonania osiagnac wartosc równa có najmniej 96-97%.W urzadzeniach przedstawionych na fig. 3 i 4 ilosci dymu zawrócone do obiegu odpowiadaja ilosciom, które moga wprowadzic strumienie pochodzace z urzadzenia 11. Przeplyw plynu w komorze 22 dokona sie na ogól w kierunku przeplywu strumienia powodujacego wyciaganie wlókien w obecnosci zawirowan burzliwych.Dym zawrócony do obiegu przyplywa w przyblizeniu w postaci strumienia 37.Jedna z korzysci z wynalazku uzyskuje sie*dzieki zastosowaniu wentylatora 19, wytwarzajacego strumien 37 dymu zawróconego do objegu, o predkosci nieco wyzszej od predkosci strumienia 27 powietrza atmosferycznego, które jest wprowadzane ze strumieniem 12 do urzadzenia zbiorczego przedstawionego na fig. 1.Strumienie 37 maja wiec wystarczajaca energie,*aby przeciwstawic sie ewentualnemu parciu wlókien.Najwazniejsze korzysci wynikaja z faktu, ze ilosc dymu usuwanego poza uklad moze stanowic tylfco 3 do 4% ilosci normalnie usuwanej i której rzad wielkosci zostal podany powyzej, oraz z faktu, ze do pozostalej, bardzo malej ilosci dymu oczyszczonego mozna zastosowac obróbke kosztowna ale bardzo skuteczna.Wynalazek przewiduje obróbke dymów usuwanych przez otwory 35 przez spalanie, operacje, która polega na doprowadzaniu dymu do temperatury powyzej 600°C, powyzej której pozostalosci dymu, zwlaszcza zwiazki' fenolu, sa zmieniane przez spalanie w elementy nie zanieczyszczajace takie jak CO? i H20. Obróbka ta ponadto zmniejsza wydzielajace sie wonie. Spalanie jest dokonane w urzadzeniu 38 znanego typu, utworzonym przez komore spalania 39, palnik 40 zasilany, mieszanka paliwa, oraz znany element 41 do stabifizacji plomienia.Temperatura obróbki moze wynosic od 300 do 400°C w obecnosci katalizatora paliwowego.Oczyszczone dymy sa usuwane do atmosfery przez komin 42. Na wyjsciu z komina 42, temperatura dymu jest dostatecznie wy soka, a dzieki recyrkulacji, przeplyw dymu jest wystarczajaco maly aby kondensacja pary wodnej zawartej w tych dymach nie dokonala sie przed rozpuszczeniem calkowitym dymu w atmosferze. Na wylocie komina 42 nie widac zadnej smugidymu. * Inna korzysc wynika z faktu, ze dym recyrkulacyjny lub poddany obróbce calkowitego oczyszczania nie musi byc poddany wstepnemu i bardzo dokladnemu plukaniu, co umozliwia zmniejszenie rozmiarów urzadzenia 17 i oddzielania wody w ukladzie 18 umieszczonym na wejsciu wentylatora 19.Urzadzenia zbiorcze przedstawiono na fig. 3 i 4 zawiera komore 22 otaczajaca urzadzenia do klejenia i rozdzielania wlókien powodujace trudny do nich dostep. Jednakze, aby podczas uzytkowania byl dostep do dyszy 13 lub urzadzenia 14 wykonano okna umieszczone w sciankach komory, w strefie usytuowanej w poblizu urzadzenia 11.W celu unikniecia podczas tych operacji, wyplywania dymu recyrkulujacegó, a wiec niecalkowicie oczyszczonego z komory 22 potrzeba aby cisnienie w komorze bylo równe cisnieniu atmosferycznemu lub nizszemu od niego o kilka milimetrów slupa wody, korzystnie 1 do 2 mm.Wówczas, gdy okna sa zamkniete umozliwia to calkowicie uniknac przedwczesnego wyplywu w przypadku braku szczelnosci. Cisnienie w komorze 22 jest reguJowane do zadanej wartosci wskutek podcisnienia utworzonego w skrzyni 16 przez wentylator 19 w sposobie wykonania przedstawionym na fig. 3.Inny sposób polega na wstepnym podniesieniu ilosci dymu usuwanego, nie pod oslona 34 ale bezposrednio w komorze 22, przez otwór 43 wykonany w sciankach komory w strefie, gdzie jest konieczne utrzymanie cisnienia o zadanej wartosci jak pokazano na fig. 4. Dym jest zasysany z komory 22 malym wentylatorem pomocniczym 44 i usuwany przez otwór 35. Wentylator 19 zapewnia wtedy juz tylko.recyrkulacje dymu. Ten sposób wykonania umozliwia dokladne umiejscowienie zmniejszonej lub zerowej strefy podcisnienia.Jedna z cech wynalazku polega na regulowaniu wydatku spoiwa rozpylanego dysza 13 w zaleznosci od ilosci skladników spoiwa zawieszonego wrecyrkulujacym dymie, które odklada sie na plycie wówczas, gdy dymy przechodza przez te plyte.Zawracanie dymu do obiegu prowadzi dym do powtórnego i bardzo czestego przechodzenia poprzez plyte 23, a poniewaz wlasnosc wychwytywania plyty jest slaba ze wzgledu na mala predkosc dymu, który przez nia8 91 767 przechodzi, liczba kolejnych przejsc jest taka (okolo 15 na minute), ze ilosc skladników spoiwa zawieszonego w dymie, dosc duza, jest zatrzymywana przez plyte. Umozliwia to zmniejszenie'zwlaszcza ilosci spoiwa wytryskiwanego dysza 13, a przez to zwiekszenie wydajnosci spoiwa rzedu o 5%, .co stanowi powazna korzysc ekonomiczna.W urzadzeniu przedstawionym na fig. 1, jest konieczne utrzymanie w komorze 22 okreslonej temperatury i w tym celu usuniecia ciepla dostarczanego przez material wyciagany i plyn rozciagajacy lub prowadzacy.W wyniku, spoiwo termoutwardzalne uzyte do klejenia wlókien jest poddane pod dzialaniem ciepla ciaglej ' zmianie, która doprowadza Jesli temperatura komory 2£ jest zbyt wysoka, spoiwo moze podczas tworzenia sie plyty, pogorszyc swoje wlasnosci laczenia wlókien. Zjawisko to nazywa sie wstepnym zelowaniem i mozna go uniknac przez chlodzenie komory22. • W urzadzeniu przedstawionym na fig. 1 chlodzenie jest dokonane za pomoca powietrza atmosferycznego, które ma na ogól temperature nizsza od maksymalnej temperatury zadanej w komorze 22. Ilosc ciepla doprowadzona do komory przez wyciagany material i plyny do wyciagania lub prowadzenia wlókien i które sa, wedlug sposobu rozwlókniania, rzedu od 1500 do 15000 Kcal na 1 kilogram materialu, jest przeniesiona przez mieszanine powietrza do dymu, który oddaje wodzie pluczacej mala czesc ciepla wówczas, gdy styka sie on z ta woda, a reszta ciepla jest usuwana do atmosfery.W urzadzeniu przedstawionym na fig. 3 i 4 mala objetosc dymu usuwanego do atmosfery unosi tylko mala ilosc ciepla. Inny sposób nalezy zastosowac dla chlodzenia komory 22. Wedlug wynalazku sposób ten polega na przeniesieniu có najmniej czesci ciepla doprowadzanego do komory 22 przez material wyciagany.i plynny do wyciagania lub prowadzenia, do plynu nosnika ciepla, zwlaszcza wody, stykajac strumien wlókien i gazu z nim plynacego, lub dym, z tym plynem. Usuwa sie ten plyn po zaabsorbowaniu ciepla w komorze 22, poza te komore i chlodzi sie go w ukladzie usytuowanym poza urzadzeniem.Wymiana ciepla miedzy strumieniem wlókien i gazu razem z nim przeplywajacego, lub dymu, i wody chlodzacej dokonuje sie badz przez styk bezposredni miedzy plynami, badz przez scianke przewodzaca cieplo, oddzielajaca te plyny. Jest znane, ze ilosc ciepla wymieniana w jednostce czasu w tym sposobie przenoszenia, jest zalezna od rozpietosci temperatury miedzy plynem chlodzacym i chlodzonym, oraz od wielko6ci powierzchni zetkniecia.Stosunkowo duza predkosc gazu lub dymu wynikajaca z wymiarów urzadzenia powoduje, ze czas wymiany ciepla jest krótki. W celu wystarczajacego chlodzenia potrzeba, aby ilosc ciepla wymienionego w jednostce czasu byladuza. • . • Wynalazek przewiduje sposób i urzadzenie dla osiagniecia tego celu. • Jeden z tych •sposobów* polega na usunieciu przez komore 22 ciepla doprowadzanego przez material wyciagany i plyn do wyciagania lub prowadzenia, chlodzac dymy w skrzyni 16 i komorze 17, tam gdzie objetosci umozliwiaja wykonanie duzej powierzchni styku miedzy dymem i woda chlodzaca. Ta duza powierzchnia styku jest otrzymywana kilkoma sposobami: badz rozpryskujac wode do postaci drobnych . kropelek, badz powodujac jej przeplyw wpostaci filmu o bardzo malej grubosci badz wreszcie przez plukanie dymii w wodzie.W urzadzeniu przedstawionym na fig-3, rozpylacz 45 wytryskuje wode chlodzaca, w postaci plaszcza wodnego lub zaslon z drobnych kropelek. Te zaslony sa umieszczone w przyblizeniu prostopadle do kierunku przeplywu dymu 29. Dym przechodzacy przez plyte, wchodzi do skrzyni 16 o temperaturze od 80 do 100°C i jest chlodzony przez zetkniecie z zaslona wodna, az do temperatury rzedu 309C. Temperatura wody na wejsciu do rozpylacza 45 wynosi 15 do 20°C zaleznie od mozliwó6ci urzadzen chlodniczych. W zetknieciu z tym dymem, woda podgrzewa sie az do temperatury 30 do 40°C, zaleznie od wydatku rozpylacza 45 . Czesc dymu chlodzonego, zawrócona do obiegu, po przejsciu do urzadzenia 18 i wentylatora# 19 przeplywa do komory 22, gdzie przez mieszanie z gazem pochodzacym z urzadzenia 11 dokonuje ona chlodzenia tego urzadzenia i wlókien w ten sam sposób jak. powietrze atmosferyczne, w urzadzeniu przedstawionym na fig. 1.Inny przyklad wykonania jest przedstawiony na fig. 4, w którym woda przeplywa po .sciankach 46 w postaci filmu o bardzo malej grubosci. Strumien 29 dymu przeplywa wzdluz tych scianek i chlodzi sie w stycznosci z warstwa wody.Inny przyklad wykonania jest przedstawiony na fig. 5. W tym urzadzeniu strumien 29 dymu przeplywa przez otwór 47 ponizej swobodnej powierzchni wody zawartej w zbiorniku 48 umieszczonym za skrzynia 16 • tworzac w tej wodzie i w poblizu otworu 47 intensywne wrzenie powodujace powstawanie pecherzy gazowych? których scianki daja duze powierzchnie styku wody i dymu .Inny sposób polega na usuwaniu na zewnatrz komory 22 ciepla doprowadzonego przez material91767 9 rozwlókniany oraz plyn do wyciagania i prowadzenia, chlodzac bezposrednio strumien 12 przez natrysk wody na ten strumien. Natrysk wody na strumien nastepuje równiez w strefie, w której powierzchnie styku nie moga byc bardzo duze, gdyz przestrzen jest mala, ale gdzie rozpietosc temperatury miedzy plynem chlodzonym i chlodzacym jest duza.Przewidziane sa rózne sposoby wykonania* Na przyklad w sposobie wykonania przedstawionym na fig. 3, rozpylacz 49 umieszczony miedzy urzadzeniem 11 i urzadzeniem 13 wytryskuje na chlodzony strumien oblok drobnych kropelekwody.. * Kropelki napotykaja strumien 12 w strefie, w której ma on wysoka temperature osiagaja temperature do 600°C i sa natychmiast odparowane.Znaczna ilosc ciepla rzedu 650 do 700 Kcal na kilograYn odparowanej wody, konieczna do odparowania kropelek jest przewidziana dla strumienia 12, który zostaje poddany bardzo szybkiemu chlodzeniu doprowadzajac jego temperature na poziomie urzadzenia 13 do wartosci od 100 do 120°C. Wytworzona para jest usuwana z dymu poprzez plyte 23 w kierunku skrzyni 16 i komory 17, w której przez styk z zaslona wodna wytworzona przez rozpylacz 45, ciecz sie kondensuje przenoszac wolno swoje cieplo do wody chlodzacej, pochodzacej z rozpylacza 45.Skierowanie rozpylacza 49 wody chlodzacej na strumien 12, miedzy urzadzeniem 11 i dysza 13 stanowi korzystne rozmieszczenie wedlug wynalazku Torozmieszczenie daje nastepujace korzysci: Rozpietosc temperatury strumienia chlodzonego i wody jest bardzo duza i przeniesienie ciepla jest równiez bardzo duze.Rozpryskiwanie spoiwa dokonuje sie na strumienie wlókien i gazu chlodzonego, w wystarczajaco niskiej temperaturze od 100 do 120°C, tak, aby zmniejszenie ilosci spoiwa spowodu. strat elementów lotnych bylo bardzo male lub aby nie bylo tych strat zupelnie. Wynika z tego wzrost wydajnosci spoiwa rzedu 5% i kolejna redukcja zanieczyszczenia dymu.Inny przyklad wykonania jest przedstawiony na fig., 4, w którym urzadzenie 50 do rozpylania wody chlodzacej na strumienie 12 jest umieszczone miedzy dysza J3 i elementem zbiorczym 15. Podobnie jak w sposobie wykonania przedstawionym na fig. 3 woda chlodzaca w postaci pary przechodzi przez plyte 23. Ta woda sie kondensuje przenoszac swoje cieplo na warstwe wody plynaca po sciankach 46 komory 47. Tawoda jest usuwana poza urzadzenie przez otwory 24 i 25 umieszczone u dolu skrzyni 16, komory 17 i ukladu 18 w kierunku urzadzenia 51, w którym woda traci zawieszone w niej czastki stale, zwlaszcza wlókna. Urzadzenie 51 moze miec postac .znanego filtra z oczkami, obrotowego lub wibracyjnego, badz osadnika, badz typu odsrodkowego.Woda oczyszczona z czastek stalych jest zbierana w zbiorniku 52. a nastepnie kierowana pod wplywem wiru lub. za pomoca pompy 53 w kierunku stanowiska chlodzenia 54. Na wyjsciu tego stanowiska woda, chlodzona moze byc' usuwana na zewnatrz lub ponownie uzyta w ukladzie. Stanowisko 54 moze byc utworzone ze znanej kolumny chlodniczej 106, w której woda chlodzi wskutek zetkniecia z powietrzem. Ale jesli woda pluczaca jest bezposrednio chlodzona w kolumnie 106 powstaje ryzyko zanieczyszczenia powietrza przez elementy zanieczyszczajace najbardziej lotne pozostajace w wodzie pluczacej. Ryzyko to jest niewielkie, poniewaz ilosc zanieczyszczen wydalonych do atmosfery przez kolumne 106, jest nizsza niz 5% wyrzuconej przez komin 35 urzadzenia bez recyrkulacji przedstawionego na fig. 1.Jednakze aby. uniknac ryzyka, przewiduje sie chlodzenje wody pluczacej w wymienniku 105, w którym plynem .chlodzacym jest woda niezanieczyszczona, plynaca w kolumnie chlodniczej pod dzialaniem pompy 107. # Inna cecha wynalazku jest niewyrzucanie wody w formie cieczy poza urzadzenie, w ten sposób aby nie naruszyc zawirowan przez zanieczyszczenia, które ta woda zawiera. Narzuca to koniecznosc, zeby woda chlodzaca i pluczaca krazyla w urzadzeniu w obiegu zamknietym.' W urzadzeniu przedstawionym na fig 3, 4 i 5 zamkniety obwód, przez który przeplywa woda chlodzaca i pluczaca jest nastepujacy Woda wyplywajaca ze stanowiska 54 jest przepompowana pompa 55 w kierunku rozpylacza 49 lub urzadzenia 50 usytuowanych w komorze 22 i w kierunku urzadzen kondensacji pary i plukania dymu, umieszczonych w komorze 17, i które zawieraja badz rozpylacz 45 (fig. 3), badz scianki 46 z warstwa wody (fig. 4), badz jeszcze w kierunku zbiornika 48 (fig. 5).Woda pluczaca i para skondensowana, zawierajaca zanieczyszczenia wlóknami i skladnikami spoiwa, przeplywa przez otwory 24 i 25 usytuowane u dolu komory 17 i ukladu 18 i przez kolektor 26, który ja prowadzi w kierunku urzadzenia filtracyjnego 51, które oddziela od wody pluczacej zawieszone w niej stale odpadki wlókna i nierozpuszczalne skladniki spoiwa. Teodpadki sa zbierane na przenosnik 57. Filtrowana woda pluczaca zawierajaca tylko rozpuszczalne zanieczyszczenia i skladniki spoiwa, przeplywa lub jest przepompowana .za pomoca pompy 53 w kierunku stanowiska 54.10 91767 Stwierdzono, ze wówczas gdy woda pluczaca krazy w obwodzie zamknietym, jest konieczne utrzymanie koncentracji materialów rozpuszczalnych lub zawieszanych w wodzie filtrowanej ponizej pewnej wartosci rzedu 3 do 4% liczonej w jednostce masy materialów suchych do jednostki masy wody Powyzej tej wartosci, czesc materialu rozpuszczonego lub zawieszonego w wodzie pluczacej, zasadniczo mikrowlókna lub mikroczasteczki spoiwa nie przechwycone przez urzadzenie 51, Oraz czesc rozpuszczalnych skladników spoiwa, odklada sie na róznych czesciach urzadzenia zbiorczego.Jednakze, aby utrzymac koncentracje ponizej zadanej wartosci nalezy usunac zwody znaczne ilosci materialów. W wyniku teflo, znaczna uzesc od 20 dó 30% spoiwa wyrzuconego na wlókna przez dysze 13 jest odzyskiwana przez zastosowanie sposobu wyzej opisanego, w wodzie pluczacej Wiekszosc producentów jest zmuszona do wprowadzenia od 3000 do 5000 kilogramów spoiwa na dzien Wazac material w postaci suchej, do zamknietego obiegu wody pluczacej, a dla utrzymania koncentracji o wartosci równowaznej trzeba wydobyc z wody takie same ilosci spoiwa jakie zostaly wprowadzone.Jest kilka mozliwych do zastosowania sposobów wydobycia: Jeden z tych sposobów polega na obróbce co najmniej czesci wody pluczacej w wirówce, która bedzie mogla oddzielic' od wody zawieszone czasteczki stale duzo mniejsze niz czasteczki oddzielone w urzadzeniu 51. Wode obrabiana w wirówce 58 mozna zawrócic do zbiornika tfig. 3) lub korzystniej przeslac do urzadzenia chlodzacego 49.Inny sposób*polega na obróbce wody przez polaczenie jej ze srodkiem flokulujacym, a nastepnie na oddzieleniu koagulatu Te dwa sposoby maja te niedogodnosc, ze trudno jest wydobyc z wody-materialy nierozpuszczalne, które ona zawiera. Spoiwo rozpuszczone, które stanowi wieksza czesc materialu wydobywanego'daje sie juz latwiej usunac z wody Wynalazek przewiduje kilka sposobów wydobycia spoiwa rozpuszczonego w4vodzie pluczacej.Sposób pierwszy polega na uzyciu filtrowanej wody pluczacej lub wirówki dla rozpuszczenia spoiwa podczas przygotowania kleju wytryskiwanego na wlókna przez dysze 13. Pobierania wódy filtrowanej mozna dokonac w dowolnym obiegu przed stanowiskiem 54 lub korzystniej przed wirówka 58 (fig 3) za posrednictwem zaworu 59.Inny sposób polega na zastosowaniu wody pluczacej jako czynnika chlodzacego strumien 12 w komorze 22. Woda pluczaca jest wówczas wytrys kiwana na strumien 12 przez urzadzenie 49 lub 50 (fig-. 3 lub 4).Te dwa sposoby umozliwiaja odzyskanie czesci spoiwa zawartego w wodzie pluczacej i cecha charakterystyczna wynalazku jest to, ze regulowane ilosci spoiwa wyrzucanego przez dysze 13 w funkcji ilosci spoiwa, która plyta 23 zatrzymuje zwody wyrzucanej przez urzadzenie 49 lub 50 umozliwia polepszenie wydajnosci klejenia, ale te sposoby nie umozliwiaja wydobycia zwody p.luczacej wystarczajacej ilosci spoiwa' rozpuszczonego tak, aby koncentracja tej wody byla utrzymana ponizej wartosci zadanej Dlatego wynalazek przewiduje dwa sposoby, które umozliwiaja zupelne wydobycie znacznych ilosci spoiwa rozpuszczonego w wodzie bedacej w obiegu zamknietym Jeden z tych sposobów polega na spalaniu mniejszej czesci, rzedu od 1 do 5%, wydatku wody pluczacej w obiegu zamknietym, w odpowiednim urzadzeniu 60. To urzadzenie przedstawione na fig, 4 jest znanego typu i zawiera: palnik 61 zasilany mieszanina paliwa powietrze-olej opalowy; wtryskiwacz rozpylajacy 62, w którym obrabiana woda doplywajaca przez przewód 63 jest wyrzucana w formie kropelek pod cisnieniem do plomienia z palnika 61, pod wplywem powietrza z rozpylacza 64; komore reakcyjna 65, w której dokonuje sie pod dzialaniem ciepla wydzielanego przez palnik 61 obróbke wody pluczacej. Obróbka ta polega najpierw na odparowaniu wody pluczacej, nastepnie na przeniesieniu wytworzonej pary jak'równiez skladników spoiwa doprowadzonych przez wode, do temperatury rzedu 800°C, przy czym temperatura ta umozliwia przemiane tych skladników spoiwa, odpadków w elementy niezanieczyszczajace takie jak C02 i H2 O.Pare nie zanieczyszczona o wysokiej temperaturze wydala sie przez komin 66 na zewnatrz urzadzenia zbiorczego unikajac tworzenia sie obloków dymu Punkt zasilania woda obrabiana jest usytuowany na ogól miedzy pompa 53 i stanowiskiem chlodzenia 54 (fig. 4).Sposób ten umozliwia wydobywanie i przemiane w elementy nie zanieczyszczajace wszystkich skladników spoiwa zawartego w wodzie pluczacej. Niedogodnoscia jest koniecznosc strat energetycznych, a wiec bardzo uciazliwych. Wplyw kosztów obróbki na cene wyrobu wlóknistego moze byc zmniejszony przez odzyskanie czesci ciepla pary o wysokiej temperaturze, w wymienniku wytwarzajacym pare przygrzana dla róznych innych zastosowan. * ¦ .Inny sposób polega na poddaniu obróbce cieplnej mniejszej czesci, rzedu 1-5% wydatku wody pluczacej zanieczyszczonej rozpuszczonym spoiwem, znajdujacej sie w zamknietym obiegu, w ten sposób, ze rozpuszcza sie spoiwo, nastepnie oddziela sie go od wody dowolnym sposobem takim jak filtracja, flokulacja lub odwirowywanie.91 767 11 Stwierdzano, ze jesli woda uzyta do chlodzenia i plukania dymów, zawierajaca z tego powodu po filtracji spoiwo lub rozpuszczone skladniki spoiwa, byla utrzymana wdanej temperaturze podczas danego czasu, stosunek materialu rozpuszczonego do nierozpuszczonego wzrastal wra* ze wzrostem temperatury i'czasu, zas spoiwo rozpuszczone przemienialo sie w czasteczki nierozpuszczalne zawieszone w wodzie, z której mogly byc .•wówczas l.atwo oddzielane.Stosunek materialu rozpuszczonego do nierozpuszczonego przez obróbke okresla wydajnosc obróbki.Temperatura obróbki ma bardzo znaczny wplyw na wydajnosc, na przyklad stwierdzono, ze dla wody zawierajacej 1% skladnika rozpuszczalnego spoiwa, wydajnosc obróbki wynosila 40% jesli woda byla utrzymana wciagu 8 dni w temperaturze 40°C, 40% jesli woda byla utrzymana wciagu 3 dni w temperaturze 70°C, 40% jesli woda byla utrzymana wciagu 3 minut w temperaturze 160°C, 60% jesli woda byla utrzymana w czasie 3 minut w temperaturze 180°C,-95% jesli woda byla utrzymana w czasie 3 minut w temperaturze 240°C.Na figurze 6 pokazano zmiane wydajnosci obróbki w funkcji temperatury i czasu obróbki.W wiekszych fabrykach wytwarzajacych plyty z wlókien mineralnych, gdzie-ilosc wody obrabianej moze wynosic 50 m3 na godzine, jest konieczne w celu unikniecia umieszczania instalacji pbróbczych o bardzo duzych rozmiarach, skrócenie czasu obróbki, przez podniesienie temperatury obróbki powyzej 100°C. Prowadzi to do wykonywania obróbki w zbiorniku pod cisnieniem o temperaturze 5° ponizej temperatury wrzenia wody, przy cisnieniu atmosferycznym tak, ze wóda pozostaje w fazie cieklej podczas trwania obróbki, To rozwiazanie wy¬ maga malych wydatków energetycznych, których straty odpowiadaja tylko wzrostowi temperatury ciepla odda¬ wanego wodzie, w celu podwyzszenia jej temperatury.Ilosc rozpuszczonego spoiwa wydobywanego jest identyczna jak poprzednio-, a wiec sposób ten jest czterokrotnie mniej kosztowny niz sposób obróbki przez spalanie, opisany poprzednio. tledna z niedogodnosci, zazwyczaj napotykana podczas podgrzewania zbiornika zawierajacego wode nawet o malej koncentracji, spoiwa lub skladników rozpuszczonych spoiwa, jest to, ze tworzy sie na sciankach zbiornika warstwa spoiwa nierozpuszczalna, która osiaga bardzo szybko grubosc wystarczajaca do zatkania otworów znajdujacych sie wzbiorniku ..¦¦'""" * Stwierdzono, ze jesli cieplo niezbedne do obróbki bylo dostarczane do obrabianej wody, a scianka zbiornika" podczas trwania obróbki ma temperature nizsza od temperatury wody obrabianej nie powstaje wówczas warstwa odkladajaca sie na sciance, zas spoiwo nierozpuszczalne pozostaje zawieszone w wodzie.Prowadzi to do podgrzania wody badz przez mieszanie z czynnikiem podgrzewajacym takim jak para wodna, korzystnie przegrzana, lub gaz spalinowy z zanurzonego palnika, badz przez srodki dostarczajace wodzie energie* cieplna, takie jak luk elektryczny Jest mozliwy szeroki zakres warunków pracy, na przyklad od 6-40 barów cisnienia bezwzglednego, temperatura od 160 do 240°C, czas obróbki od 3 do 10 minut.Nastepujace warunki wynikaja z wyboru miedzy kosztami energetycznymi i kosztami'wyposazenia.' Temperatura 200°C, cisnienie 16 barów, czas 5 minut wydajnosc 70 do 80%. Wykonywanie tego sposobu obróbki mozna dokonac w'urzadzeni u. o ruchu nie ciaglym lub. w urzadzeniu o ruchu ciaglym.Na figurze 7 przedstawiono urzadzenie o ruchu nie ciaglym dla wykonywania tego sposobu obróbki. Woda obrabiana jest wprowadzana za posrednictwem zaworu 67 do zbiornika. 68. Ilosp wody wprowadzonej wynosi • 70-80% objetosci tego zbiornika. Czynnik podgrzewajacy para wodna,, korzystnie przegrzana przeplywa nastepnie do zbiornika przez wtryskiwacz 69, którego otwór wylotowy jest zanurzony w wodzie. Ilosc pary jest regulowana zaworem 70^ sterowanym regulatorem 71.Cykl obróbki jest nastepujacy. Zbiornik 68 zawiera wode obrabiana o*cisnieniu atmosferycznym. Na regulatorze 71 cisnienia obróbczego oznacza sie zadane cisnienie, na przyklad 16 barów. Zawór 70 otwiera sie i para przeplywa poprzez wtryskiwacz 69. miesza sie z woda obrabiana i kondensujac sie przekazuje jej cale swoje cieplo w sposób wolny i calkowity.Temperatura i cisnienie w zbiorniku-68 wzrastaja tak dlugo, az osiagna okolo 200°C i 16 barów. Wprowadzenie pary przerywa wówczas dalsza prace urzadzenia. Wtryskiwacz 69 zostal ustawiony tak,-aby wzrost temperatury i cisnienia byl szybkj i trwal ponizej jednej minuty Woda jest utrzymana w temperaturze 200°C i cisnigniu 16 barów podczas 2 do 4 minut. W tym czasie pompa 72 sluzy do przesylania do zbiornika 73, poprzez podwójna obudowe 74, zanieczyszczonej wody obrabianej. Podczas przeplywu w podwójnej obudowie, woda obrabiana, która ma temperature okolo 40°C na wejsciu, powoduje chlodzenie wody zawartej w zbiorniku 68. Wymiary podwójnej obudowy 74 sa okreslone tak, aby woda obrabiana doplywala do zbiornika 73 majac temperature okolo C0°C.Dodatkowy czynnik chlodzacy krazy w drugiej podwójnej obudowie4 75 i chlodzi wode obrabiana zawarta w zbiorniku 68. To chlodzenie jest uwazane za zakonczone wówczas, gdy temperatura obrabianej wody obnizy sie do 100°C, a korzystnie 40-50°C. W tym czasie zawór 76 jest otwierany progresywnie w celu zmniejszenia cisnienia w obudowie 68.14 91767 przechodzacego przez element zbiorczy 15 po przejsciu tego dymu przez komore w której jest on podgrzany do temperatury ponad 600°C i usuwany do atmosfery; plyte pochlaniajaca 99 i plyte izolujaca 100 umieszczone na sciankach 21 i 32, w strefie w poblizu urzadzenia 10t do wytwarzania wlókien; kanal 103, w którym zbierana jest woda pluczaco chlodzaca zanieczyszczona wlóknami i spoiwem oraz skladnikami spoiwa rozpuszczonymi lub w niej zawieszonymi, pochodzaca z otworów 24 i 25 umieszczonych ponizej komory 17 i ukladu 18; pompe 104, która doprowadza wode zawarta w kanale 103 urzadzenia filtrujacego 51; urzadzenie filtrujace 51 typu wibracyjnego z oczkami,, które oddziela odpadki nierozpuszczalne, z wody pluczacej; zbiornijc 52 umieszczonypod urzadzeniem 51; w którym jest zbierana woda filtrowana; wymiennik 105, w którym woda zawarta w zbiorniku 52 krazy wskutek dzialania pompy 53 i chlodzi sie uwalniajac cieplo otrzymane w stycznosci z dymem 29 • podczas jego przejscia przez komory 22 i 17 oraz skrzynie 16; kolumne chlodnicza 106, w której krazy pod dzialaniem pompy 107 woda chlodzaca z wymiennika 105; pompe 55, która ponownie wprowadza w obieg wode ze zbiornika 52 i powoduje jej przeplyw w kierunku urzadzenia 50 chlodzacego strumien wlókien i gazu w strone. rozpylaczy 45 do kondensacji i plukania strumienia 29, a takze w kierunku stanowiska 108 do przygotowywania kleju iw kierunku stanowiska 109 do obróbki wody, w którym woda obrabiana jest sprezona do cisnienia bezwzglednego 16 kg przez porrrpe 77„ a nastepnie przechodzi przez wymiennik 83 wody obrabianej„ w którym jest podgrzewana az do temperatury okolo 80°C, przy czym na wejsciu tego wymiennika woda obrabiana przeplywa do mieszalnika 78, w którym ona styka sie z para korzystnie przegrzana osiagajac temperature 200°C, w której jest ona utrzymywana od 2 do 4 minut w umieszczonym na wyjsciu mieszalnika 78 reaktorze 82, na którego wejsciu woda obrabiana jest chlodzona' do temperatury od 40 do 50°C, a nastepnie rozprezona do cisnienia atmosferycznego przez zawór redukcyjny 86 i doprowadzana do wirówki 110, która oddziela spoiwo nierozpuszczone zwody obrabianej a nastepnie jest przesylana w kierunku zbiornika 52; doplyw 111 swiezej wody usytuowany w zbiorniku 52 umozliwiajacy utrzymanie stalej ilosci wody w urzadzeniu; przenosniki 57 i 112, które doprowadzaja odpadki z urzadzen filtrujacych 5J, ze stanowiska obróbki wody 109 w kierunku stanowiska do obróbki odpacfków 113; stanowisko do obróbki odpadków 113 utworzone przez piec wyposazony w rury promieniujace lub prowadzace gaz, lub opornosci elektryczne, w którym odpadki sa podgrzewane do temperatury od 600 do 700°C tak, aby spalic spoiwo i skladniki spoiwa oraz spiekac wlókna w plytki o malych wymiarach, które moga byc ponownie wprowadzone do obiegu wytwarzania wlókien.Na figurze 12 przedstawiono inny przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku, które zawiera: urzadzenie do wytwarzania wlókien w którym ciekly material zwlaszcza szklo wyplywa z tygla 114 w postaci nitek 115, które sie zestalaja przed zetknieciem z walcami napedzajacymi 116, które to walce wprowadzaja stale nitki lub paleczki do strumienia 117 goracego gazu o duzej predkosci, zwykle w kierunku prostopadlym do tego strumienia, który podgrzewa konce paleczek i zmiekcza powodujac wyciaganie ich we wlókna i kierowanie do elementu ksztaltujacego plyte w postaci strumienia 12 wlókien i gazu; urzadzenie 59 do chlodzenia zawierajace rozpylacz w celu1 wytryskiwania wody chlodzacej na strumien 12; urzadzenie do klejenia 13 w postaci dyszy w celu wytryskiwania spoiwa na strumien 12 usytuowane za urzadzeniem do chlodzenia w kierunku przeplywu strumienia 12; element zbiorczy 15 do formowania plyty, utworzony przez tasme dziurkowana; komore zbiorcza 22 w ksztalcie równolegloscianu ograniczona w czesci dolnej przez tasme dziurkowana zas z boku przez scianki pionowe 21, a w czesci górnej przez pokrywe 32, a z tylu przez scianke pionowa 118 umieszczona w odleglosci okolo 200 mm od otworu do wytryskiwania strumienia 117 zawierajaca otwór prostokatny 33, przez który przechodzi strumien 12 przy czym brzegi tego otworu sa wywiniete i nachylone do niego aby- ulatwic wejscie strumienia; scianki pionowe 21 ograniczaja tasme dziurkowana 15 w strefie tworzenia sie plyty; skrzynie 16, w której panuje podcisnienie/ umieszczona pod tasma 15 w strefie tworzenia sie plyty; komore plukania 17, umieszczona pod skrzynia 16 która zawiera otwory 47 usytuowane pod powierzchnia wody, przez które przeplywa strumien dymu 29, przy czym rozpylacze 45 doprowadzaja wode pluczaca, która jednym z otworów przelewowych 24 jest usuwana do kolektora 26; uklad rozdzielajacy 18 wode typu cyklonu umieszczony za komora 17;91767 15 wentylator 19, który powoduje przeplyw gazu razem z wlóknami na element zbiorczy 15 i przez ten element do obudowy 34. w której koniec górny wystaje do komory 22 przez dwa otwory wykonane na dwóch sciankach pionowych 21 usytuowanych z jednej i drugiej strony urzadzenia do wytwarzania wlókien, w strefie usytuowanej w poblizu tego urzadzenia, przy czym ilosci dymu zawrócone do obiegu mogace wynosic 95% tych dymów przechodzacych przez tasme 15 sa doprowadzane do komory 22 poprzez te otwory; przewód 43, który wystaje do komory 22 w stref ie umieszczonej w poblizu konca tylnego tej komory, przez który wentylator 44 usuwa w kierunku urzadzenia do spalania 39 czesc dymów nie zawróconych do obiegu;. plyty pochlaniajace 99 i izolujace 100 umieszczone na sciankach 21 32 i 118, w strefie w poblizu urzadzenia do rozwlókniania; kanal 103, w którym zbierana jest woda pluczaco-chlodzaca zanieczyszczona wlóknami, spoiwem i czastkami' spoiwa i skladnikami spoiwa rozpuszczonymi w niej lub w niej zawieszonymi, przechodzaca* z otworów 24 i 25 wykonanych w dolnej czesci komory 17 i ukladu18;. pompe 104, która doprowadza wode zawarta w kanale do urzadzenia filtrujacego 51; . urzadzenie filtrujace 51 typu wibrujacego z oczkami które oddziela odpadki nierozpuszczalne od wody pluczacej; zbiornik 52 umieszczony pod urzadzeniem 51 zbierajacy wode filtrowana;, wymiennik 105, w którym woda zawarta w zbiorniku 52 krazy pod dzialaniem pompy 53 i chlodzi sie wyzwalajac cieplo zebrane w stycznosci z dymem 29 podczas jej przejscia przez komory 22 i 17 Opisane urzadzenie zawiera ponadto stanowisko do obróbki wody i stanowisko do obróbki odpadków podobne do tych jakie zostaly przedstawione na fig. 11.Na figure 13 pokazano inny przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku, które zawiera: urzadzenie do wytwarzania wlókien w którym material roztopiony przeplywa z kadzi 118 poprzez jeden lub kilka otworów wykonanych w plycie 119 wyciagarki powoduje to powstawanie duzej liczby wlókien, które przeplywaja do strefy wyciagania w której przechodza miedzy strumieniami gazu o duzej predkosci przy czym otwory 120 wytryskowe strumieni sa usytuowane bardzo blisko nitek szklanych, a strumienie przeplywaja ku dolowi, w kierunku praktycznie równoleglym do kierunku nitek szklanych i najczesciej sa utworzone przez pare o wysokim cisnieniu, zas wytworzone wlókna strumienie wyciagajace i plyn, który z nimi przeplywa tworza strumien12; . rozpylacz 50 do wytryskiwania wody chlodzacej na strumien 12; urzadzenie 13 do wytryskiwania spoiwa na strumien12; . urzadzenie 14 do. rozdzialu wlókien, utworzone z dwóch wtryskiwaczy powietrza pod cisnieniem, w celu kierowania wlókien w zadanym "kierunku Urzadzenie przedstawione na fig. 13 jest poza tym podobne do urzadzenia przedstawionego na fig. 11 - Na figurze 14 przedstawiono inny przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku, które zawiera: rozpylacz 50 do wytryskiwania wody chlodzacej na strumien 12 umieszczony za otworami 125, przez które spoiwo sproszkowane jest wytryskiwane; urzadzenie do wytwarzania wlókien, w którym material wstanie cieklym i w postaci siatki 121 jest skierowany na obwód wirnika 122 obracajacego sie z duza predkoscia, przez strumien o duzej predkosci pochodzacy z otworów 123 Wirnik 122, pod dzialaniem sily*odsrodkowej przemienia we wlókna czesc materialu, która otrzymuje i wytryskuje na drugi wirnik 124* który wskutek procesu podobnego do poprzedniego przetwarza we wlókna czesc materialu, która otrzymalt Liczba wirników 122 jest na ogól ograniczona do dwóch lub trzech Przez szereg otworów 125 usytuowanych wokól wirników 122 i 124 sa wytryskiwane strumienie plynu równiez o duzej predkosci, które dzialaja na wlókna wytwarzane kierujac je do elementu zbiorczego. Te strumienie sa utworzone przez powietrze lub pare o wysokim cisnieniu Na ogól otwory 125 sa równiez uzywane w celu zapewnienia wytryskiwania spoiwa na wlókna Zespól wlókien, strumieni prowadzacych i plynu, który z nimi przeplywa tworza strumien 12. Poza tym urzadzenie przedstawione na fig -14 jest analogiczne do urzadzenia przedstawionego na fig. 12 PL PL PL PL PL PL PL