Przedmiotem wynalazku jest uklad elektro — hydrauliczny do zdalnego sterowania ruchami ro¬ boczymi i jazda samojezdnej maszyny roboczej zwlaszcza koparki, posiadajacej hydrauliczny na¬ ped tych ruchów lub hydrauliczne sterowanie me¬ chanicznym napedem ruchów roboczych.Znane sa rozwiazania maszyn roboczych budo¬ wlanych i drogowych z napedami i sterowaniami hydraulicznymi, w których operowanie ruchami roboczymi odbywa sie przez operatora znajduja- jacego sie w kabinie wyposazonej w urzadzenia sterownicze. Rozwiazanie takie wyklucza mozli¬ wosc sterowania maszyna z poza kabiny, co przy warunkach zewnetrznych mogacych zaistniec przy burzeniu obiektów, w terenie skazonym, w stre¬ fie pozaru oraz jezeli pole pracy narzedzia ro¬ boczego nie jest widoczne z wnetrza kabiny ope¬ ratora, jest niedogodne a niekiedy wrecz unie¬ mozliwia prace, zwlaszcza przy pracy osprzetami dzwigowymi, przy wykonywaniu glebokich wyko¬ pów waskoprzestrzennych i innych. Znane sa rów¬ niez rozwiazania maszyn roboczych sterowanych zdalnie za pomoca przenosnych pulpitów z umie¬ szczonymi na nich przyciskami wylaczników ele¬ ktrycznych sterujacych róznymi elementami ro- bocznymi maszyny. Rozwiazania takie realizuja jednak jednak tylko sterowania pozycyjne zalacza¬ niem i wylaczaniem, bez mozliwosci sterowania proporcjonalnego wszystkimi ruchami maszyny co dla maszyn roboczych, szczególnie samojezdnych, nie moze byc przyjete jako jedyny sposób stero¬ wania, gdyz uniemozliwia precyzyjne manewrowa¬ nie osprzetem roboczym oraz jazda po drogach pu¬ blicznych.Wynalazek umozliwia sterowanie zdalne i re¬ czne maszynami roboczymi, przy czym dzieki za¬ stosowaniu podwójnego, szeregowego ukladu roz¬ dzielaczy hydraulicznych calkowicie uniezaleznia od siebie obydwa systemy sterowania.Istota wynalazku jest uklad elektrohydraulicz¬ ny do zdalnego sterowania maszyny roboczej, zwlaszcza koparki posiadajacej hydrauliczny na¬ ped ruchów roboczych lub hydrauliczne sterowa¬ nie mechanicznymi napedami ruchów roboczych.Uklad posiada dwa rozdzielacze hydrauliczne skladajace sie z poszczególnych sekcji, których liczba odpowiada ilosci odbiorników energii hy- hydraulicznej. Jeden rozdzielacz jest sterowany recznie z kabiny operatora za pomoca urzadzen sterowniczych. Drugi rozdzielacz jest sterowany e- lektromagnetyeznie w sposób zdalny z przenosne¬ go pulpitu sterowniczego polaczonego elektrycz¬ nie z elektromagnesami rozdzielacza hydraulicz¬ nego. Sterowane recznie sekcje rozdzielacza hydrau¬ licznego kierujace ciecz robocza do odpowiednich odbiorników energii hydraulicznej polaczone sa swoim wlotem z pompa cieczy roboczej, a wylotem polaczone sa z wlotem sekcji rozdzielacza hydrau¬ licznego sterowanych elektromagnetycznie w spo¬ sób zdalny i kierujacych ciecz robocza do tych 91564fi 3 samych odbiorników energii hydraulicznej, co od¬ powiednie sekcje wspomnianego rozdzielacza stero¬ wane recznie. Przewody doprowadzajace i odpro¬ wadzajace ciecz robocza z odbiorników energii hy¬ draulicznej posiadaja rozgalezienia do odpowied¬ nich sekcji rozdzielacza hydraulicznego sterowa¬ nych elektromagnetycznie w sposób zdalny i roz¬ dzielacza hydraulicznego sterowanego recznie z kabiny. Szeregowe ustawienie obydwu rozdziela¬ czy hydraulicznych sterujacych tymi samymi od¬ biornikami umozliwia alternatywne sterowanie reczne z kabiny operatora lub zdalne z przenos¬ nego pulpitu sterowniczego, przy czym ruchy u- rzadzen sterowania recznego i zdalnego sa nie¬ zalezne! nie sa zwiazane ze soba. Uklad wedlug wynalazku pozwala na zdalne sterowanie maszy¬ na robocza pozostawiajac niezmienione konwen¬ cjonalne urzadzenia sterownicze wewnatrz kabi¬ ny operatora.Rozwiazanie wedlug wynalazku jest pokazane w przykladzie wykonania na rysunku, który przed¬ stawia schemat hydrauliczny i elektryczny ukladu w przypadku zastosowania czterech odbiorników energii hydraulicznej, przy czym linie ciagle ozna¬ czaja przewody hydrauliczne, a linie przerywa¬ ne przewody elektryczne.Uklad przedstawiony na rysunku sklada sie z pompy 1 hydraulicznej umieszczonej nad zbior¬ nikiem 2 cieczy roboczej i polaczonej z wlotem sekcji 3 rozdzielacza 4 hydraulicznego, sterowa¬ nych recznie. Wylot sekcji 3 jest polaczony z wlo¬ tem sekcji 5 rozdzielacza 6 hydraulicznego, ste¬ rowanych elektromagnetycznie w sposób zdalny elektromagnesami 7. Elektromagnesy sa polaczo¬ ne elektrycznie z wylacznikami 8, umieszczonymi na przenosnym pulpicie 9 sterowniczym. Wylot sekcji 5 rozdzielacza 6 jest polaczony poprzez filtr 10 ze zbiornikiem 2. Wyjscia robocze poszcze¬ gólnych sekcji 3 i 5 rozdzielaczy 4 i 6 sa polaczo¬ ne ze soba poprzez rozgalezienia 11, do których sa przylaczone równiez odbiorniki 12 energii hy¬ draulicznej. Uklad jest zaopatrzony w zawór 13 przelewowy.W przypadku sterowania recznego z kabiny o- peratora, nastepuje przesuniecie odpowiedniej sekcji 3 rozdzielacza 4 hydraulicznego wskutek czego tloczona przez pompe 1 ze zbiornika 2 ciecz robocza zostaje skierowana do odbiornika 12 ener¬ gii hydraulicznej. Ciecz powracajaca z tego od¬ biornika podczas jego ruchu przeplywa z sekcji 3 rozdzielacza 4* poprzez pozostajace w polozeniu neutralnym sekcje 5 rozdzielacza 6 i filtr 10 do zbiornika 2. Sterowanie reczne nie powoduje zadnych ruchów elementów do sterowania zdalne¬ go, które pozostaja nieczynne.W przypadku sterowania zdalnego nastepuje wlaczenie napiecia elektrycznego na zacisk i ele¬ ktromagnesu 7 odpowiedniej sekcji 5 rozdzielacza 6 hydraulicznego, poprzez zmiane polozenia wyla- 564 4 cznika 8 umieszczonego na przenosnym pulpkie 9 sterowniczym, co powoduje przesuniecie sie ru¬ chomego elementu sekcji 5. Ciecz robocza tloczo¬ na przez pompe 1 ze zbiornika 2 poprzez pozosta- jace w polozeniu naturalnym sekcje 3 rozdziela¬ cza 4^ wplywa do secji 5 rozdzielacza 6 i zostaje skierowana do odbiornika 12 energii hydraulicz¬ nej. Ciecz powracajaca z tego odbiornika podczas jego ruchu, przeplywa z sekcji 5 rozdzielacza 6 do zbiornika 2 poprzez filtr 10. Sterowanie zdal¬ ne nie powoduje zadnych ruchów urzadzen do sterowania recznego, znajdujacych sie w kabinie operatora, a zwlaszcza dzwigni i pedalów, które w tym przypadku pozostaja w stanie spoczynku.Uklad elektro-hydrauliczny do zdalnego stero¬ wania maszyny roboczej moze znalezc zastosowa¬ nie we wszystkich maszynach roboczych na pod¬ woziu kolowym, gasienicowym lub stacjonarnym, a zwlaszcza w koparkach, spycharkach, ladowar- kach, dzwigach i innych. PL