PL91345B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek do zwalczania owadów, zawierajacy jako substancje czynna zwiazek o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym R oznacza grupe hydroksymetylowa, alkoksymetylowa lub karboalkoksylowa.Zwiazki o wzorze przestawionym na rysunku, w którym podstawnik R ma wyzej podane znaczenie, wykazuja dzialanie biologiczne, zwlaszcza wykazuja aktywnosc hormonomimetyczna w stosunku do owadów, zwlaszcza takich jak: mucha domowa (Musca domestica L.) lub kowal bezskrzydly (Pyrrhocoris apterus L.).Srodek wedlug wynalazku dziala na metamorfoze wspomnianych owadów powodujac zaburzenie w ich rozwoju, a niekiedy dzialanie letalne, jest wiec srodkiem dzialajacym selektywnie.Podobienstwo budowy chemicznej substancji aktywnej do hormonu juwenilnego regulujacego rozwój oso¬ bników jedynie niektórych gromad stawonogów wyklucza praktycznie mozliwosc dzialania srodka na inne typy zwierzat. Ponadto substancja aktywna ulega stopniowej degradacji pod wplywem czynników atmosferycznych, co ma szczególne znaczenie dla ochrony srodowiska przed nadmierna chemizacja.Srodek wedlug wynalazku zawiera oprócz substancji aktywnej tj. zwiazku o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym R ma wyzej wymienione znaczenie, takze rozpuszczalniki lub nosniki.Do sporzadzania roztworów zwiazków o wzorze przedstawionym na rysunku nadajacych sie do bezposre¬ dniego rozpylania stosuje sie: frakcje olejów mineralnych o wysokich do srednich temperaturach wrzenia, jak olej Diesla, olej ze smoly weglowej i oleje pochodzenia roslinnego lub zwierzecego oraz weglowodory jak alkilowane naftaleny, czterowodoronaftalen, ewentualnie w mieszaninie z ksylenami, cykloheksanolem lub ketonami. Ko¬ rzystnie stosuje sie rozpuszczalniki organiczne o temperaturze wrzenia powyzej 100 C.Preparaty zawierajace wode przygotowuje sie korzystnie przez dodanie wody do koncentratów, emulsji, past lub dajacych sie zwilzac proszków do rozpylania. Jako srodki emulgujace lub dyspergujace mozna stosowac substancje niejonowe np.: produkty kondensacji alifatycznych alkoholi z dlugolancuchowym rodnikiem weglo¬ wodorowym.Jako nosniki mozna stosowac talk, kaolin, bentonit, jak równiez wegiel, maczke korkowa mb drzewna i inne materialy pochodzenia roslinnego. Do najrózniejszych postaci srodka wedlug wynalazku mozna dodawac2 91345 dodatki, które polepszaja ich rozpuszczalnosc, przyczepnosc, odpornosc na oady lub zdolnosc przenikania, jako takie substancje wymienic mozna: zywice, klej, kazeine lub alginiany.Jako przyklad zwiazku o wzorze przedstawionym na rysunku mozna wymienic: eter metylowy 10,11-epo- ksy-2,3-metyleno-3,7,ll-trójmetylododekaen-6-olu-l otrzymany w postaci leju oczyszczonego metodami adsor- pcyjnymi lub ester metylowy kwasu 10,ll-epoksy-2,3-metyleno-3,7,ll-trójmetylododekaen-6-owego-l otrzyma¬ ny w postaci oleju o czystosci chromatograficznej.Przyklad I. Aktywnosc estru metylowego kwasu 10,ll-epoksy-23-metyleno-3,7,ll-trójmetylodo- dekaen-6-owego-l okreslano w roztworze acetonowym na larwach muchy domowej (Musca domestica L.) i ko¬ wala bezskrzydlego. (Pyrrhocoris apterus L.).Obserwowano zmiany morfogenetyczne zachodzace w okresie od podania zwiazku do nastepnego stadium linienia owada. Zwiazek podawano metoda mikrodawkowania kontaktowego w ilosci standardowej wynoszacej 1/il roztworu na powierzchnie kutikuli po wylince do ostatniego stadium larwalnego.W tablicy podano wartosci ID50niorf. i ID50pop. Wartosc ID50morf. oznacza ilosc mikrogramów substan¬ cji badanej, która powoduje w obrebie badanej liczby osobników wystepowanie 50% osobników z anomaliami rozwojowymi Jako anomalie nalezy rozumiec wszelkie znieksztalcenia, które w skrajnych przypadkach prowa¬ dza do postaci póllarwy-pólimego w przypadku kowala bezskrzydlego, lub do postaci pólpoczwarki-pólimago w przypadku muchy domowej. Postacie takie nie sa zdolne do dalszej wegetacji i rozwoju i gina po pewnym czasie.Wartosc ID5 opop. - oznacza ilosc mikrogramów substancji badanej, która powoduje w obrebie badanej liczby osobników 50% osobników dochodzacych do dojrzalej postaci.Tablica I Pyrrhocoris apterus L.ID50 morf. (/ig/owada) 18 ID50 pop. (/ig/owada) 1 Musca domestica L.ID5 0 morf. (/ig/owada) 100 ID50 pop.(Mg/owada) Jak z tablicy I wynika, kontaktowe podawanie estru metylowego kwasu 10,ll-epoksy-2,3-metyle- no-3,7,ll-trójmetylododekaen-6-owego-l w ilosci 18 //g/owada w przypadku kowala bezskrzydlego, a w ilosci 100/1 g/ owada w* przypadku muchy domowej, powoduje to, ze tylko w 50% owadów dojdzie do znieksztalconej postaci imago. Natomiast wystarczy podawac kontaktowo wymieniony zwiazek w ilosci 1 /ig/owada w przypadku kowala bezskrzydlego i 5/ig/owada w przypadku muchy domowej, aby uzyskac 50% dojrzalych owadów w obrebie badanej populacji.' Przyklad II. Aktywnosc eteru metylowego 10,11 -epoksy-2,3-metyleno-3,7,11 -trójmetylodode- kaen-6-olu-l badano w analogiczny sposób jak w przykladzie I na poczwarkach muchy omowej (Musca do¬ mestica L.). Zaobserwowano dzialanie letalne. Wyniki umieszczono w tablicy II.Tablica II 1 Dawka jig/poczw. 0,01 0,1 1,0 ,0 100,0 Procent wylotuv imagines% 0 0 0 0 Acetonowa próba kontrolna % wylotu imagines 80 80 80 80 80 Kontrola wylotu % imagines 100 100 100 ICO 100 Z tablicy 2 wynika, ze zywe poczwarki (kontrola 100% wylotu imaginas) traktowane zwiazkiem hormono- podobnym w ilosci 0,01 /ig/poczwarke tylko w 10% uzyskuja forme dojrzala. Wplyw rozpuszczalnika tj. acetonu91345 3 na ich zdolnosc przepoczwarczania sie jest niewielka (acetonowa próba kontrolna 80% wylotu imagines). Dziesie¬ ciokrotne zwiekszenie dawki powoduje dzialanie letalne. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek do zwalczania owadów zawierajacy staly lub ciekly nosnik i substancje czynna, znamien¬ ny tym. ze jako substancje czynna zawiera zwiazek o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym R oznacza grupe hydroksymetylowa, alkoksymetylowa lub karboalkoksylowa. PL