Przedmiotem wynalazku jest formierka do kesów ciasta, przeznaczona zwlaszcza do zaokraglania i ewentualnie do przegniatania i wydluzania kesów z ciast pszennych, zytnich i mieszanych.Kesy wychodzace z dzielarki lub porcjowane recznie powinny byc w wielu przypadkach formowane wstep¬ nie w celu nadania im ksztaltu kuli, który uzyskuje sie w wyniku obtaczania. Obtaczanie kesa powoduje zaskle¬ pienie powierzchni zewnetrznej, tworzac oslonke w ksztalcie brony, która uniemozliwia wydostanie sie dwu¬ tlenku wegla z wnetrza kesa przy rozroscie,nastepnej kolejnej operacji technologicznej.Doswiadczeni piekarze wykonuja te prace recznie, zaokraglajac i wygladzajac ciasto. Czynnosc ta jest jednak bardzo pracochlonna i wymaga duzego wysilku fizycznego.Znane mechaniczne formierki do kesów ciasta maja bardzo skomplikowana budowe i koszt ich jest dosyc wysoki. Ponadto te znane urzadzenia w wiekszosci nie nadaja kesom ciasta kulistego ksztaltu, nie obtaczaja 'calkowicie powierzchni zewnetrznych kesa, nie znajduja zastosowania do wszystkich gatunków ciasta. Znane formierki wieloczynnosciowe budowane sa jako dwupoziomowe, posiadaja niekorzystne wysokosci zasilania i odbioru kesa oraz maja bardzo skomplikowany naped.Celem wynalazku jest opracowanie takiej formierki do kesów ciasta, która odznaczalaby sie prostota budowy i bylaby tania, spelniajac w jednym ukladzie konstrukcyjnym pare operacji technologicznych i która nadawalaby kulisty ksztalt kesom ciasta i znajdowala zastosowanie do wszystkich gatunków ciasta oraz bylaby napedzana w sposób prosty.Cel wynalazku osiagnieto przez opracowanie formierki do kesów ciasta, przeznaczonej zwlaszcza do zaokraglania i ewentualnie do przegniatania i wydluzania kesów z ciast pszennych, zytnich i mieszanych, w której przewidziano obrotowy beben, wewnatrz bebna jest obrotowo osadzony transporter slimakowy zaopatrzony od strony wlotu w zasobnik, a od strony napedowej w otwór gwintowany w rdzeniu transportera do podlaczenia przewodu instalacji sprezonego powietrza a miedzy zwojami slimaka posiadajacy szereg otworków, oraz ma motoreduktor, z którego naped jest przekazywany przez zespól napedowy do tasmy nosnej obracajacej beben, do jednego kola napedzajacego transporter slimakowy oraz do innego kola napedzajacego transporter formujacy, który jest umieszczony nad tasma nosna i daje sie przestawiac w kierunku pionowym i w polaczeniu roboczym z tasma nosna tworzy uklad zaokralarko-wydluzarki.2 90 858 Wedlug wynalazku korzystnie jest, gdy zasobnik podajacy kesy do bebna ma wyciecie usytuowane za krawedzia poczatkowego zwoju i gdy beben zawiera otwór do wybierania zaokraglonych kesów umieszczony w strefie za zwojem koncowym transportera slimakowego.Odmiana formierki wedlug wynalazku dodatkowo zawiera walce przegniatajace dla wydluzania ciasta i siatke zwijajaca dla wytwarzania ciasta zwijanego, przy czym wszystkie te elementy daja sie przestawiac oddzielnie i lacznie w kierunku pionowym od tasmy nosnej.Wedlug wynalazku korzystnie jest, aby beben wraz z slimakiem, z transporterem formujacym i ewentualnie z walcami przegniatajacymi i siatka zwijajaca daja jeden poziom formowania oraz tworza zwarta calosc konstrukcyjna i sa zamocowane na wspólnej konstrukcji nosnej.Dzieki zastosowaniu malej liczby czesci ruchomych, oraz zastosowaniu napedu ograniczajacego sie do jednego motoreduktora, formierka wedlug wynalazku ma prosta budowe i jest tania. Zastosowanie w zwartej konstrukcji zaokraglarki bebnowo-slimakowej, walców przegniatajacych, siatki zwijajacej i transportera formuja¬ cego umozliwia wykonanie w jednym urzadzeniu kilku operacji technologicznych takich, jak zaokraglanie, przegniatanie, zwijanie i wydluzanie kesów ciasta pszennego, zytniego i mieszanego. Ponadto formierka wedlug wynalazku pozwala na pojedyncze stosowanie oddzielnych ukladów, przez mozliwosc wylaczania pozostalych zespolów.Formierka wedlug wynalazku moze pracowac indywidualnie badz tez w linii produkcyjnej bez stosowania przenosnikówposredniczacych. v Formierka wedlug wynalazku bedzie blizej objasniona na przykladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym: fig. 1 przedstawia formierke wedlug wynalazku, w przekroju osiowym w plaszczyznie pionowej, fig. 2 formierke z fig. 1, w przekroju A—A, fig. 3 odmiane formierki z fig. 2.Formierka || Naped jest realizowany za pomoca motoreduktora 3, którego kolo napedowe 4 poprzez lancuch 5, kolo 6 napedza tasme nosna 7. Natomiast kolo 8 napedza transporter slimakowy 2, a kolo napedza transporter formujacy 10. Beben 1 jest napedzany tasma nosna 7. Transporter formujacy 10 ma regulacje pozycji pionowej i w przypadku, gdy urzadzenie ma pracowac tylko jako zaokraglarka, jest podnoszony na taka wysokosc od tasmy nosnej, aby kes mógl swobodnie przejsc.Transporter slimakowy 2 od strony wlotu 11 posiada zasobnik 12, którego wyciecie 13 jest usytuowane za krawedzia poczatkowego zwoju 14. Rdzen transportera slimakowego ma od strony napedowej otwór gwinto¬ wany 15 do podlaczenia instalacji sprezonego powietrza, oraz szereg otworków 16 wylotowych powietrza, znajdujacych sie miedzy zwojami. Beben 1 w strefie za zwojem koncowym transportera slimakowego 2 jest zaopatrzony w otwór 17 sluzacy do wybierania zaokraglanych kesów.Odmiana formierki wedlug wynalazku, przedstawiona na fig. 3 jest zaopatrzona dodatkowo w walce przegniatajace, z których walec wstepny 18 sluzy do wstepnego przegniatania zaokraglonych kesów, a walec 19 do przegniatania koncowego. Walce te daja sie przestawiac w kierunku pionowym. Dalszym elementem dodatkowym jest siatka zwijajaca 20, która mozna odsuwac od tasmy nosnej, sluzaca do wytwarzania ciasta zwijanego.Formierka wedlug wynalazku dziala nastepujaco: pojedyncze kesy z dzielarki sa podawane do czesci wlotowej 11, skad dostaja sie do wnetrza bebna. Obtaczanie odbywa sie pomiedzy dwiema powierzchniami roboczymi bebna i zwoju slimaka, przemieszczajacymi sie wzgledem siebie przy czym zwoje slimaka jednoczesnie spelniaja role przenosnika, Lagodne wprowadzenie kesa na scianke bebna pozwala na unikniecie kaleczenia go przez krawedz 14 slimaka, w czasie jego obrotu.Po przejsciu calkowitej drogi zaokraglania, ostatnim zwojem kes jest wprowadzany w otwór 17 odbiorczy bebna, z którego jest wybierany przez tasme nosna 7, równoczesnie napedzajaca beben. W celu wyeliminowania zjawiska klejenia sie ciasta do elementów roboczych, kes w trakcie zaokraglania jest osuszany powietrzem wychodzacym przez otworki 16. Zaokraglane kesy do dalszej obróbki sa przenoszone tasma nosna i odznaczaja sie foremnym ksztaltem kulistym.Wedlug fig. 2, nad tasma nosna 7 mozna umiescic transporter formujacy 10, dla wydluzenia zaokraglonego kesa z ciasta zytniego do ksztaltu bochenka. Urzadzenie pracuje wtedy jako zaokraglarko-wydluzarka, dajaca korzystne wysokosci zasilania i odbioru kesów.Operacje wydluzania przedstawiona na fig. 3 mozna poprzedzic przegniataniem, które jest zwlaszcza korzystne dla ciasta pszennego, które uformowane na ksztalt bochenka bez przegniecenia ma tendencje w wyniku sprezystosci do powrotu do pierwotnego ksztaltu, to jest do kuli. Przegniatanie realizuje sie za pomoca walcy - pierwszy walec 18 przegniata wstepnie, a drugi walec 19 - wykanczajaco.Mozna równiez prowadzic dodatkowe zwijanie ciasta za pomoca siatki zwijajacej 20. Placek przegnieciony90 858 3 wchodzi pod siatke, która podrywa czesc czolowa 3o góry, powodujac stopniowe zwijanie w trakcie jego przenoszenia przez tasme nosna 7.Jesli ostatecznym ksztaltem kesa jest kula. to proces formowania kesów ciasta zytniego i pszennego konczy s.e zaokraglaniem. Zespoly funkcjonalne, jak walce (18. 19), siatka zwijajaca (20) oraz transporter formujacy zostaja wylaczone, poprzez podniesienie ich do góry na taka odleglosc od tasmy nosnej 7. aby zaokraglony kes mógl swobodnie przejsc do wysokosci odbioru. PL