PL89933B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek chwastobójczy do zwalczania gluchego owsa.Srodek wedlug wynalazku zawiera 4-chloro-2-butynylo-m-ch|orofenylokarbaminian i zwiazek o przedsta¬ wionym na rysunku wzorze, w którym X i Y oznaczaja atom chloru oraz z oznacza grupe etylowa lub X oznacza atom chloru, Y oznacza atom fluoru oraz Z oznacza grupe etylowa lub jzopropylowa, przy czym wystepujace w tej mieszance zwiazki wykazuja wspóldzialajaca aktywnosc chwastobójcza w zwalczaniu gluchego owsa.Gluchy owies (Avena fatuna) jest glównym i szeroko rozpowszechnionym na swiecie chwastem obficie wystepujacym w uprawach zbóz ziarnistych. Oceny rocznych strat ekonomicznych spowodowanych plagami gluchego owsa sa rózne, a dla samej Kanady, wynosza jak, ustalono az 100 milionów dolarów na rok.Jednym z dostepnych herbicydów do zwalczania gluchego owsa jest 4-chloro-2-butynylo-m-chlorofenylo- karbaminian nazywany powszechnie jak i dalej w tym tekscie jako barban. Stosowany w odpowiednich i wzgled¬ nie niskich dawkach skutecznie hamuje wzrost gluchego owsa bez powazniejszych zniszczen zbóz ziarnistych, takich jak pszenica i jeczmien. Stosowanie tego zwiazku ma jednak pewne wady. Dziala skutecznie tylko wtedy, gdy naklada sie go na gluchy owies w okresie rozwoju dwóch lisci. Skutecznosc dzialania tego zwiazku jest znacznie mniejsza w przypadku nakladania go na rosliny w pózniejszym stadium rozwoju. Jesli zatem przewidy¬ wane jest uzycie barbanu, rolnik musi bardzo starannie sledzic rozwój gluchego owsa i nakladac ten zwiazek w odpowiednim stadium rozwoju chwastu. Zle warunki atmosferyczne w tym krystycznym okresie rozwoju roslin moga powodowac powazne trudnosci. Nalozenie barbanu na gluchy owies w tym okresie czasu gdy pada deszcz lub ziemia mokra moze byc trudne lub niemozliwe.Dalsza komplikacja wystepuje równiez w przypadku takich warunków atmosferycznych, w których w okresie zimna wystepuje jedna lub wiecej odwilzy. Czesc nasion gluchego owsa kielkuje podczas kazdej odwilzy powodujac wzrost chwastu, a tym samym powtarzaja sie stadia rozwoju gluchego owsa. W takim przypadku konieczne jest kilkakrotne nakladanie barbanu gdyz przy2 89 933 kazdorazowym zastosowaniu skutecznie zwalczane sa tylko te rosliny, które znajduja sie w stadium rozwoju dwóch lisci. Jest to niepozadane gdyz wymaga zastosowania wiekszej ilosci herbicydu oraz dodatkowej pracy i straty czasu rolnika. Wymaga to równiez, aby rolnik wielokrotnie dogladal gluchego owsa w stadium rozwoju dwóch lisci.Dostepne sa tez inne herbicydy do zwalczania gluchego owsa w uprawach zbóz ziarnistych, a mianowicie ester etylowy kwasu 2-N-benzoilo-N-(3,4-dwuch|orofenylo)-2-aminopropjonowego, powszechnie jak i dalej nazywany ester etylowy kwasu benzoilopropylowego, ester etylowy kwasu 2-N-benzoMo-N-<3-chloro4-fluorofe- nylo)-2-aminopropionowego, oraz ester izopropylowy kwasu 2-N-benzoilo-N-(3-chloro-4-fluorofenylo)-2-amino- propionowego. Zastosowanie tych herbicydów jest bardziej dogodne poniewaz dzialaja skutecznie przy nakladaniu na gluchy owies w okresie jego rozwoju od 3 do 6 lisci.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze gluchy owies mozna skutecznie zwalczac w wielu stadiach rozwoju przez nakladanie barbanu j jednego z powyzej wspomnianych estrów propjonowych i to w dawkach znacznie nizszych niz w przypadku uzycia tych zwiazków oddzielnie. Zgodnie z tym, przedmiotem wynalazku jest srodek chwasto- bójczy-do zwalczania gluchego owsa zawierajacy: 4-chloro-2-butynylo-m-chlorofenylokarbaminian i ester etylo¬ wy kwasu 2-N-benzoilo-N-(3,4-dwuchlorofehylo)-2-aminopropionowego, ester etylowy kwasu 2-N-benzoilo-N-(3- chjoro^ifiuorofenylol^-propionowego lub ester izopropylowy kwasu 2-Nl3enzoilo-N-(3-chloro-4-fluorofenylo)- 2-aminopropionowego oraz obojetny dopuszczalny w farmacji nosnik.Prowadzenie prób przy uzyciu zmniejszonych dawek, przy których calkowite zniszczenie chwastów nie maskuje wzglednej skutecznosci herbicydu wskazuje, ze zwiazki wystepujace w tej mieszance odznaczaja sie wspóldzialajaca aktywnoscia chwastobójcza na gluchy owies. Jeszcze oardziej zadziwiajacy jest fakt, ze zwiekszonej aktywnosci chwastobójczej srodka na gluchy owies nie odpowiada zwiekszeniu efektu niszczacego zbóz ziarnistych. Tym samym srodek ten mozna bezpiecznie stosowac w uprawach zbóz ziarnistych.Srodek wedlug wynalazku umozliwia zwalczanie gluchego owsa w dowolnym stadium jego rozwoju przez nalozenie srodka na ulistnienie po wzejsciu chwastu. Gluchy owies mozna zwalczac nawet w zbozach ziarnistych przez nalozenie od 0,0035 do 0,0168 kg/ar srodka zawierajacej jako aktywne skladniki od 1 do 4 czesci wagowych barbanu i od 4 do 20 czesci wagowych estru etylowego kwasu benzoilopropylowego.Zalecany srodek, który odznacza sie duza aktywnoscia chwastobójcza przy uzyciu we wzglednie malych dawkach zawiera od 1 do 2 czesci wagowych barbanu i od 4 do 12 czesci wagowych estru etylowego kwasu benzoilopropylowego. Srodek ten naklada sie korzystnie w dawce od 0,0035 do 0,0098 kg/ar.Barban mozna otrzymywac latwo wedlug opisu patentowego Stanów Zjednoczonych nr 2906614. Ester etylowy kwasu benzoilopropylowego, tj. ester etylowy kwasu 2-N-benzoilo-N-(3-chloro-4-fluorofenylo)-2-amino- prop jonowego i ester izopropylowy kwasu 2-N-benzoilo-N-)3-chloro-4-fluorofenylo)-2-aminopropionowego moz¬ na otrzymywac wedlug sposobu podanego w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych nr 3598859.Srodek chwastobójczy wedlug wynalazku mozna uzupelnic przy uzyciu obojetnego, dopuszczalnego w rolnictwie nosnika. Stosowany tutaj termin „nosnik" oznacza substancje stala lub ciekla. Moze to byc substancja nieorganiczna lub organiczna, syntetyczna albo pochodzenia naturalnego, z która miesza sie aktywne zwiazki w celu ulatwienia ich nakladania na przeznaczone do zniszczenia rosliny lub ulatwienia magazynowania, transportu lub manipulacji z ta mieszanka.Przedstawione ponizej zestawienie odpowiednich nosników podano w celu ilustracji i mozna stosowac jeszcze inne nosniki.Do typowych nosników stalych naleza naturalne i syntetyczne glinki oraz krzemiany, na przyklad naturalne krzemionki, takie jak ziemie okrzemkowe i glinokrzemiany, na przyklad kaolimity, montmorilonity i miki. Typowymi nosnikami cieklymi sa ketony, na przyklad metylocykloheksanon, weglowodory aromatycz¬ ne, na przyklad metylonaftaleny, frakcje naftowe, takie jak na przyklad ksyleny z ropy naftowej oraz lekkie oleje mineralne i schlorowane weglowodory, na przyklad czterochlorek wegla. Czesto korzystne jest uzycie mieszanin cieczy.Do srodka chwastobójczego mozna dodawac jeden lub wiecej srodków powierzchniowo-czynnych i/lub zlepiajacych. Jako srodek powierzchnio-czynny mozna stosowac srodek emulgujacy,dyspergujacy lub zwilzajacy i moze to byc srodek jonowy lub niejonowy. Mozna stosowac dowolne srodki powierzchniowo-czynne uzywane zazwyczaj do przygotowania mieszanek chwastobójczych lub owadobójczych. Przykladami odpowiednich srodków powierzchniowo-czynnych sa sole sodowe lub wapniowe kwasów poliakrylowych i kwasów lignosulfo- nowych, produkty kondensacji kwasów tluszczowych amin alifatycznych lub amidów alifatycznych zawieraja¬ cych co najmniej 12 atomów wegla z tlenkiem etylenu i/lub tlenku propylenu, estry kwasów tluszczowych z gliceryna, sorbitem, sacharoza lub pentaerytrytolem, produkty kondensacji tych estrów z tlenkiem etylenu i/lub tlenkiem propylenu, produkty kondensacji alkoholi tluszczowych lub alkilofenoli, na przyklad p-oktylofenolu lub p-oktylokrezolu z tlenkiem etylenu i/lub tlenkiem propylenu, siarczany lub sulfoniany tych produktów89 933 3 kondensacji, sole metali alkalicznych lub metali ziem alkalicznych, korzystnie sole sodowe estrów kwasów siarkowego lub sulfonowego zawierajacych co najmniej 10 atomów wegla w czasteczce, na przyklad laurylosiar- czan sodowy, drugorzedowe alkilosiarczany sodu, sole sodowe sulfonowanego oleju rycynowego i alkiloarylosul- foniany sodu, takie jak dodecylobenzenosulfonian sodowy, oraz polimery tlenku etylenu i kopolimery tlenku etylenu z tlenkiem propylenu.Zakres niniejszego wynalazku obejmuje równiez wodne zawiesiny i emulsje, na przyklad mieszanki uzyskane przez rozcienczenie zwilzalnych proszków lub koncentratów woda. Moga to byc emulsje typu woda w oleju lub olej w wodzie i moga miec konsystencje podobna do majonezu.Srodki wedlug wynalazku mozna nakladac typowymi sposobami na gluchy owies. Srodki pylowe i ciekle mozna dogodnie nakladac przy uzyciu opylaczy mechanicznych, rozpylaczy mechanicznych i recznych oraz opylaczy natryskowych. 2 uwagi na skutecznosc dzialania tych srodków w malych dawkach mozna je równiez rozpylac z samolotów jako pyl lub ciecz do natryskiwania. Wynalazek dokladniej ilustruja nastepujace przyklady.Przyklad I. Doswiadczenie w cieplarni.Gluchy owies wysiewa sie w blaszankach o objetosci 4,546 litra i srednicy 15,24 cm, po czym po wypuszczeniu pedów kielki rozprowadza sie tak, aby w 1 blaszance znajdowalo sie 5 jednakowych roslin.W czasie nakladania herbicydu stosuje sie dodatkowe zródlo swiatla o natezeniu okolo 2000 kandeli. We wszystkich doswiadczeniach, herbicyd lub herbicydy nakladano w postaci mieszanki do natryskiwania,zawieraja¬ cej ester etylowy kwasu benzoilopropylowego i barban. Mieszanka estru etylowego kwasu benzoilopropylowego zawiera 20% wagowych aktywnego skladnika (Endaven Herbicide, Shell Canada Ltd.), a mieszanka barbanu zawiera 12,5% wagowych aktywnego skladnika (Carbyne Herbicide, Gulf Oil Co.). Srodek chwastobójczy w postaci cieczy natryskuje sie w ilosci równowaznej 449 litrów roztworu na ar.Po natryskiwaniu nie stosuje sie dodatkowego zródla swiatla. Rosliny zbiera sie po uplywie 3 tygodni od nalozenia srodka chwastobójczego, oraz suszy sie i wazy.Doswiadczenia przeprowadzano dla kazdego herbicydu osobno i w mieszaninie z innymi w momencie,gdy gluchy owies znajdowal sie w stadium rozwoju 2 lisci oraz 4 lisci. Wyniki tych doswiadczen przedstawiono ponizej w tablicach I i 11. W tablicy I wskazano dla kazdej dawki przecietna mase w gramach na 5 roslin gluchego owsa w stadium rozwoju 2 lisci. W tablicy II wskazano analogiczne dane dla gluchego owsa w stadium rozwoju 4 lisci.Tablica I Gluchy owies w stadium rozwoju 2 lisci Ester etylowy kwasu benzoilopropylowego kg/ar 0 0,0C35 0,0070 0,0140 0 ,66 (control) ,14 4,53 2,66 Barban, 0,0007 ,55 2,65 2,10 0,96 kg/ar 0,0014 3,44 0,92 0,45 0,30 0,0028 0,71 0,38 0,43 0,30 Tablica II Gluchy owies w stadium rozwoju 4 lisci Ester etylowy kwasu benzoilopropylowego kg/ar 0 0,0035 0,0070 0,0140 0 6,00 (control) 4,09 3,13 2,48 Barban, 0,0007 3,88 1,86 1,57 1,16 kg/ar 0,0014 2,13 " 1,16 1,07 0,92 0,0028 1,20 0,93 0,87 0,784 89 933 Przyklad II. Doswiadczenie na polu.W celu przeprowadzenia testu na laczne i oddzielne dzialanie estru etylowego kwasu benzoilopropylowego i barbanu sieje sie jeczmien (Fergus i conquest) oraz pszenice (Neepawa). Do natryskiwania stosuje sie takie same mieszanki jak opisano w przykladzie I. Natryskiwanie przeprowadza sie przy uzyciu 6500,67 dysz skierowanych naprzód pod katem 45°, pod cisnieniem 131,8 kg/cm2.Kazde doswiadczenie przeprowadzano czterokrotnie. Wyniki tych doswiadczen przedstawiono w tabli¬ cach III, IV i V, w których skutecznosc dzialania srodka wskazano w skali od Odo 9, przy czym 0 wskazuje brak efektu, a 9 wskazuje zniszczenie kielków.Tablica Ml Zwalczanie gluchego owsa w jeczmieniu (Fergus).W czasie nakladania herbicydu jeczmien znajduje sie w stadium rozwoju 5 lisci, gluchy owies w stadium rozwoju 4 lisci Ester etylowy kwasu benzoilopropylowego kg/ar 0,00035 Barban, kg/ar 0,0007 0,0014 0,0028 0 0,0014 0,0028 0,0056 0,0084 0,0102 0,0140 0 zwalczenie — - 3 . 5 6 - 4 4 7 7 - — 2 3 7 — — 4 6 6 . 3 8 — ¦. — Tablica IV Zwalczanie gluchego owsa w jeczmieniu (Conauest).W czasie nakladania herbicydu jeczmien znajduje sie w stadium rozwoju 4 lisci, gluchy owies w stadium rozwoju 3 lisci Ester etylowy kwasu benzoilopropylowego kg/ar 0,00035 Barban, kg/ar 0,0007 0,0014 0,0028 0 0,0014 0,0028 0,0056 0,0084 0,0112 0,0140 0 zwalczanie - - 4 4 4 6 - 6 4 — — v 5 4 6 — — .i 6 6 7 8 7 i _ Tablica Va Zwalczanie gluchego owsa w pszenicy (Neepawa).W czasie nakladania herbicydu gluchy owies znajduje sie w stadium rozwoju 1,5 liscia Ester etylowy kwasu benzoilopropylowego kg/ar PA0035 Barban, kg/ar 0,0007 0,0014 0,0028 0 0,0014 0,0028 0,0056 0,0084 0,0112 0 zwalczanie — 1 1 4 — 2 4 _ 3 4 4 6 6 _ 3 , 4 4 7 8 ¦ _89 933 5 Tablica Vb Zwalczanie gluchego owsa w pszenicy (Neepawa).W czasie nakladania herbicydu gluchy owies znajduje sie w stadium rozwoju 3—4 lisci Ester etylowy kwasu benzoilopropylowego kg/ar 0,00035 Barban, kg/ar 0,0007 0,0014 0,0028 0 0,0014 0,0028 0,0056 0,0084 0,0112 0 (zwalczanie) 3 6 6 4 6 ,8 7 7 Tablica Vc Zwalczanie gluchego owsa w pszenicy (Neepawa).W czasie nakladania herbicydu gluchy owies jest rozkrzewiony do wysokosci okolo 20,3 cm Ester etylowy kwasu benzoilopropylowego kg/ar . 0,00035 Barban, kg/ar 0,0007 0,0014 0,0028 0 0,0014 0,0028 0,0056 0,0084 0,00112 0 (zwalczanie) . — 7 8 9 8 — 6 6 7 8 — 3 6 6 7 8 . _ 1 6 7 7 8 _ Wyniki przedstawione w tych tablicach wyraznie wskazuja na efekt wspóldzialania srodków chwastobój¬ czych przy zwalczaniu gluchego owsa. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek chwastobójczy do zwalczania gluchego owsa zawierajacy 4«chloro-2-butynylo-m-chlorofenylokar- baminian i obojetny nosnik, znamienny tym, ze zawiera 1-4 czesci wagowych 4-chloro-2-butynylo-m- chlorofenylokarbaminianu i 4-20 czesci wagowych zwiazku o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym X i Y oznaczaja atom chloru oraz Z oznacza grupe etylowa lub X oznacza atom chloru, Y oznacza atom fluoru oraz Z oznacza grupe etylowa lub izopropylowa.89 933 CO CH, I / N-CH-COOZ Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 10 zl PL