Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania dzianiny o ksztalcie rurowym, zwlaszcza sposób jej zamykania.Przy wytwarzaniu wyrobów dzianych takich jak ponczoszniczych na dziewiarce okraglej, czesc stanowiaca stope skarpetki, ponczochy lub podobnego wyrobu ponczoszniczego, jest dziana w ksztalcie rury, która wymaga zamkniecia na jednym .koncu w czesci palcowej.Znany sposób dokonywania takiego zamkniecia polega na zwalnianiu wyrobu z dziewiarki, zdejmowaniu go i w oddzielnej operacji laczeniu, na przyklad przez zszycie, przeciwleglych stron otwartego zakonczenia wyrobu w ksztalcie rury. Ten znany sposób jest pracochlonny i kosztowny.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wyzej wymienionych wad przez opracowanie ekonomicznego sposobu zamykania czesci palcowej wyrobu ponczoszniczego o,ksztalcie rurowym na tej samej dziewiarce, na której dany wyrób jest wykonywany.Cel ten zostal osiagniety przez podanie sposobu polegajacego na tym, ze po wykonaniu prawie calej podobnej do zalozonego obrebu, dwuwarstwowej czesci, a bezposrednio przed zakonczeniem jej wykonywania prowadzi sie przedze wiazaca do igiel dla zamocowania jej w dzianinie, nastepnie prowadzi sie przedze pod naprezeniem dookola zwijajacej dzianiny, rurowej w celu zwezania dzianiny w forme zamknieta lub prawie zamknieta, po czym prowadzi sie z powrotem do igiel, a natychmiast po tym laczy sie razem ze soba wykonane najwczesniej i najpózniej czesci zwisajacej dzianiny zarabia sie razem ze soba.Zgodnie z wynalazkiem zamknieta czesc dzianiny rurowej moze zostac utrwalona w zwezonym ksztalcie za pomoca sciagniecia nicia, na przyklad z tworzywa sztucznego przy czym taka sciagajaca nic mozna latwo umiescic w faldzie pomiedzy dwiema warstwami dzianiny, zalozonymi w ksztalcie obrebu. Dogodnie jest, gdy sciagajaca nicia jest przedza, na przyklad przedza z której wytwarzana jest dzianina rurowa. Konce tej przedzy wprowadzone zostaja w wyrób przez dzianie. Duze znaczenie posiada stosowanie wynalazku przy zamykaniu od2 89 669 strony palców dzianych artykulów odziezowych, przeznaczonych do noszenia na nogach. Przykladem takich artykulów odziezowych sa ponczochy, trykoty i skarpetki.Sposób zamykania dzianiny wedlug wynalazku najdogodniej jest przeprowadzac, gdy dzianina znajduje sie na dziewiarce, na której jest wytwarzana. Korzystnie jest, gdy zwezajaca sie czesc dzianiny wytwarzana jest z przedzy z tworzywa nadajacego sie do formowania przy pomocy obróbki cieplnej. Sposób obejmuje równiez ustalenie dzianiny o zamknietym zwezonym ksztalcie. » Zwezanie dzianiny w celu jej zamkniecia dokonywane jest przy uzyciu srodka wiazacego. Mozna tez zamykac dzianiny rurowe przez otoczenie jej opasujacym pierscieniem zaciskajacym lub okalajacym naciskiem. » Równiez mozliwe jest zastosowanie w tym celu przyrzadu zaciesniajacego i zamykajacego dzianine rurowa.Przyrzad ten moze sluzyc do formowania uksztaltowanego na stale zespawanego zamkniecia, które utrzymuje sie samoistnie po usunieciu przyrzadu zamykajacego. < Korzystne jest stosowac srodek wiazacy, najlepiej przedze z termoplastycznego tworzywa, która mozna albo owinac ciasno wokól dzianiny rurowej lub przeplatac przez dzianine w odstepach wokól jej obwodu.W pierwszym przypadku wyciaganie elementu uzytego do zamykania nastepuje podczas procesu dziania, a w obu pozostalych przypadkach (stosowanie przeplatania wzglednie wstawiania obrebu) wyciaganie elementu wiazacego naprezonego w celu zwezenia dzianiny, moze nastapic albo podczas procesu dziania, albo po jego zakonczeniu. W pierwszym z tych przypadków mozna wrobic przedze pomiedzy warstwy dzianiny, która uformowana jest w taki sam sposób, jak zalozony obreb. Sciagajaca przedza zaczyna okrecac sie wokól dzianiny rurowej bezposrednio przed rozpoczeciem wytwarzania obrebu, to jest bezposrednio przed ustawianiem igiel do wykonania pierwszych ruchów wytwarzajacych obreb i okreca sie az do momentu wytwarzania obrebu. W obu pozostalych przypadkach sciagajaca przedza wzglednie nic moze byc zarobiona w koncowa czesc dzianiny rurowej lub w waska czesc zakladki wytwarzanej w sposób podobny do obrebu. W tych przypadkach przedze sciagajaca mozna zarobic podczas produkcji dzianiny rurowej co najmniej do jednego konca jej warstwowej czesci i wyciagnac ja naprezona przez zastosowanie naciagania. Mozna równiez jeden lub oba konce przedzy pozostawic zwisajace w jednym miejscu tak, aby je nastepnie mozna bylo sciagnac zwezajac w ten sposób dzianine.Sposób .wedlug wynalazku obejmuje etap dziania czesci dzianiny o ksztalcie obrebu w momencie poprzedzajacym bezposrednio zamkniecie tegd obrebu oraz etap zwezania dzianiny przez zastosowanie dzialania mechanicznego na te jej czesc, która znajduje ^ miedzywarstwami obrebu, w celu doprowadzenia jej do formy zamknietej. Do zwezania dzianiny mozna zastosowac wiazaca nic, wiazac ja wokól dzianiny bezposrednio przez zamkniecie jej, W celu sprasowania od wewnatrz obrebu, przed zalozeniem nici wiazacej mozna uzyc stopke dociskajaca. Dla tego celu mozna stosowac równiez obróbke cieplna lub chemiczna (wzglednie jedna i druga).Stosowanie sposobu wedlug wynalazku jest przedstawione przykladowo w odniesieniu do rysunku, na którym fig. 1 przedstawia ponczoche damska wykonana sposobem wedlug wynalazku, przy czym ponczocha pokazana jest czesciowo w stanie rozlozonym, a czesciowo zalozona, fig. 2 — koncowa czesc ponczochy od strony palców w czesciowym przekrju fig. 3 — czesc dziewiarki okraglej typu cylindrowo-tarczowej w przekroju pionowym, fig. 4 — niektóre czesci dziewiarki przedstawione na fig. 3 w czesciowym przekroju, fig. 5 — czesci dziewiarki z fig. 4'ilustrujace sposób zamykania dzianiny, fig. 6 — dzianine podczas zamykania, fig. 7 — czesc dziewiarki ukazujaca dzialanie przyciskajacej stopki na dzianine, fig. 8 i 9 — czesci dziewiarki odpowiadajace fig. 4 przeznaczone do sciagania dzianiny do ksztaltu zamknietego fig. 11—plyty szczepiajace konce dzianiny a fig. 12 — schemat czesci dwucylindrowej dziewiarki okraglej.Przedstawiona na figurze 1 i 2 ponczocha damska, ma zalozony obreb 13, cholewke 14, stope 15 i czesc palcowa 16 stopy. Czesc 16 utworzona jest z dwuwarstwowej dzianiny, uformowanej w postaci zalozonego obrebu zamknietego na dziewiarce przez zwezanie czesci obrebowej na jej faldzie, az do doprowadzenia jej do stanu w zasadzie zamknietego, przy pozostawieniu jedynie bardzo malego otworu '17, do którego linia faldu czesci obrebowej zostala zwezona. Kolumienki oczek 18 i linie faldów 19 rozchodza sie promieniowo od malego otworu 17. Korzystnym jest aby dwuwarstwowa czesc palcowa 16 wykonana byla z cienszego wlókna w czesci zawartej pomiedzy kolista linia 20 a malym otworem 17.Przedstawiona#ponczocha dziana byla w kierunku poczawszy od zakonczenia palców wzdluz stopy 15 i cholewki 14 az do zalozonego obrebu 13. Jezeli dzianina produkowana jest w tym kierunku, zachodzi koniecznosc, przy wykanczaniu obrebu 13, wykonania kilku rzedów z elastycznego tworzywa, zabezpieczajacych przed strzepieniem. Powstaje dzieki temu nie puszczajacy oczek pas 21, który znajduje sie od spodu wewnetrznej czesci obrebu 13. Jednakze mozna dziac ponczoche w przeciwnym kierunku, to jest rozpoczynajac od obrebu 13, kierunek ten jest zreszta powszechniej stosowany w ponczosznictwie. W takim przypadku, który zostanie pózniej objasniony, wyrób zostaje wykonczony i zabezpieczony przed strzepieniem89 669 3 pasem 22 po wewnetrznej stronie czesci palców, przy czym maly otwór 17 powinien miec wówczas nieco wieksze rozmiary.Struktura zamknietej obrebowej czesci palcowej 16 o zewnetrznej 16a i wewnetrznej warstwie 16b (fig. 2) zawiera wiazaca przedze lub nic 23 sluzaca do zwezania czesci obrebowej 16 na jej faldzie i posiadajaca konce 24 i 25 przechodzace pomiedzy warstwami 16a i 16b az do linii 26, gdzie warstwy zostaja polaczone. Konce 24 i 25 wiazacej przedzy lubnici sa zarobione w rurowa czesc dzianiny w poblizu linii nici 26 laczacych czesc palcowa 16 z pozostala czescia stopy 15.Ponczocha wytwarzana sposobem wedlug wynalazku przedstawiona na fig. 1 i 2 jest wykonana na dziewiarce okraglej szydelkujacej, typu cylindrowo-tarczowego, której czesci objasniono na fig. 3.Dziewiarka sklada sie z cylindra iglowego 27 posiadajacego igly 28 i plaszczki 29 oraz umieszczonego centrycznie cylindra 30, przez który wyrób zasysany jest w dól. Z cylindrem 27 wspóldziala tarcza 31, umieszczona na wale tarczowym 32 i obracajacym sie wzgledem nieobracalnej nasadki 33. Wal tarczowy 32 umieszczony jest obrotowo w ramieniu 34. Do ramienia tego przymocowany jest zapadkowy pierscien ochronny i zapadka 36 umieszczona wspólosiowo wzgledem walu tarczowego 32 i cylindra 27. Wal tarczowy 32 napedzany jest w sposób typowy, a to przez kola zebate 37 i 38 z walu 39, umieszczone wzgledem niego pod katem prostym. Na tym ostatnim znajduje sie dalsze kolo zebate 40, przez które przekazywany jest naped.Nasadka tarczowa 33 podtrzymuje sztywny trzpien 41 umieszczony w wycieciu 42 czesci 43 dla uniemozliwienia obrotów tej nasadki tarczowej. Trzpien 41 pozwala jednak nasadce tarczowej 33 na przesuwanie sie w dól w kierunku tarczy 31, za pomoca sprezyny 44. Lozysko 45 zmniejszajace tarcie, umieszczone jest pomiedzy nasadka 33 a tarcza 31. W tarczy 31 umocowane sa haczyki obrabkowe 46 (fig. 4 i 5), których grubsze konce dzialaja pod wplywem nagwintowanych sworzni (niewidocznych na rysunku) umocowanych na nasadce tarczowej 33. Sworznie te sluza do wysuwania i wsuwania haczyków obrabkowych kiedy zachodzi tego potrzeba.Do podnoszenia i obnizania walu tarczowego 32, a wraz z nim tarczy 31 sluzy tuleja 47 w której obraca sie górny koniec tego walu tarczowego 32. Tuleje ta posiada ramie krzywkowe 48 przeznaczone do wspóldzialania z nieruchoma krzywka 49. Górna czesc tulei 47 jest podnoszona w góre przez lozysko (50) w celu zmniejszenia tarcia w kierunku kolnierza 51 zamocowanego do górnego konca walu tarczowego. Kolnierz 51 wkreca sie do górnego konca walu w celach regulacyjnych. Krzywka 49 posiada trzy poziomy: dolny 49a, posredni 49b i poziom górny 49c. Poziomy te polaczone sa za pomoca pochylych sworzni, po których moze posuwac sie ramie krzywkowe 48. Na ramie krzywkowe 48 dziala sprezyna naciagowa 52 powodujaca przesuniecie ramienia w kierunku w lewo na fig. 3. Powoduje to opadniecie ramienia krzywkowego do dolnego poziomu 49a. Sprezyna 44 sluzy do poruszania walu tarczowego 32 w dól — gdy ramie krzywkowe 48 porusza sie w tym kierunku. Do ramienia krzywkowego 48 przylaczona jest równiez linka gietka 53, posiadajaca oslone 56 a dzialajaca przez rurke 54 na zamocowanie 55. Za pomoca tej linki ramie krzywkowe jest przesuwane na prawo i zmuszane do podniesienia w góre krzywki 49 do najwyzszego polozenia pokazanego na fig. 3. Linka 53 jest napedzana przez sterujacy beben wzglednie inny odpowiedni przyrzad sterujacy. Poziomy krzywki najnizszy 49a i posredni 49b przystosowane do przesuwania tarczy 31 pomiedzy jej dolnym i górnym polozeniem. Osiagniecie najwyzszego poziomu 49c umozliwia podniesienie tarczy 31 do szczególnie wysokiego poziomu, co okazalo sie celowe przy praktycznym zastosowaniu wynalazku.Dziewiarka majaca czesci pokazane na figurze 3 zatrzymuje petle poczatkowych rzedów dzianiny na haczykach 46, podczas gdy proces dziania kontynuowany jest przez igly 28 cylindra 27. W ten sposób powstaje dzianina rurowa rozciagnieta w opadajacym faldzie 57 (fig. 4) od haczyków 46 do igiel 28. Taki sposób postepowania jest dobrze znany przy produkcji dziania w faldami do jakich nalezy zalozony obreb. Mozliwe jest jednak zmodyfikowanie tej metody tak, aby mozna bylo stosowac urzadzenie zamykajace rurowa dzianine.Po osiagnieciu etapu, w którym nieco sfaldowana dzianina 57 o dlugosci prawie równej promieniowi kregu iglowego cylindra 27 rozciaga sie od haczyków obrebkowych 46 do igiel 28 zafcilarka przedzy 58 zostaje przesunieta z pozycji zasilajacej pokazanej na fig. 4 do podniesionej pozycji pokazanej na fig. 5. W nastepstwie tego, przedza która uprzednio byla zarabiana zostanie dostarczona ponad koncami igiel 28 do dzianiny bez zarabiania jej w tym momencie. Znaczy to, ze przedza dostarczana zostaje do obwodowego obszaru pomiedzy tarcza 31 a koncami igiel 28. Wskazanym jest, aby cylinder 30 i tarcza 31 byly nieco od siebie oddalone w celu wytworzenia tego obszaru. W tym celu krzywkowe ramie 48 jest w tym czasie przesuwane przez oslone 56 w góre z poziomu krzywki 49b do poziomu krzywki 49c co powoduje podniesienie tarczy 31 powyzej jej normalnego polozenia. Mozna zastosowac dodatkowa zasilarke 58, do zasilarki dostarczajacej przedze, z której wytworzona zostala niewielka ilosc dzianiny 57. W takim przypadku ta ostatnia bedzie musiala dostarczac przedze, jak na fig. 4 tylko do niewielkiej ilosci igiel, zanim zostanie przesunieta do pozycji, która nazwac mozna spoczynkowa jak na fig. 5. W ten sposób jej przedza bedzie ciagnela sie od ostatniej igly 28, która ja zarobila (i do której jest przylaczone) i zostanie przeciagnieta wokól zewnetrznego obwodu dzianiny rurowej.4 89 669 Wskazanym jest sprasowywanie przygotowanej do zwezania dzianiny do wewnatrz az do stanu zamknietego przez stosowanie na przyklad przedzy wiazacej okalajacej dzianine — na tej czesci obrebu, która bedzie tworzyla zakladke. Do tego celu przeznaczona jest stopka przyciskowa 62 (fig. 7). Jest to pret sztywny o zakrzywionym koncu 63 do chwytania przedzy, podczas gdy drugi jego koniec przymocowany jest do dzwigni 64, podpartej w punkcie 65 przez wspornik 66 polaczony z krzywkowa plyta ponizej nasadki plaszczkowej 67.Do dzwigni 64 przylaczony jest równiez uruchamiajacy pret 68 polaczony za pomoca górnego konca sztywnej dzwigni 69, podpartej obrotowo w srodku przez sztywny wystep 70 na wsporniku. Górny koniec dzwigni 69 uruchamiany jest przez napinajaca sprezyne 71 ze stalym zamocowaniem 72, tak ze sprezyna ta napedza górny koniec dzwigni 69 w kierunku na prawo (fig. 7). Dolna czesc dzwigni 69 ponizej jej obrotowego podparcia sprzezona jest za pomoca linki Bowdena majacej oslone 74 z czlonem sterujacym, na przyklad z glównym bebnem sterujacym wzglednie z innymi elementami na dziewiarce. W ten sposób pociagniecie linki 73 spowoduje przesuniecie dzwigni 69 przeciw dzialaniu sprezyny 71, tak ze stopka przyciskowa 62 zacznie sie obracac zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara, na swoim podparciu obrotowym 65 z dala od obszaru dziania, dochodzac do polozenia 62a oznaczonego linia przerywana na fig. 7. Dzwignia 64 podtrzymujaca stopke przyciskowa 62 zostaje równiez przesunieta za pomoca sprezyny 75, wychodzacej ze stalego zamocowania 76 i przymocowanej do dzwigni 64 w punkcie 77. Dzieki temu wprowadzona zostaje w ruch stopka przyciskowa 62 i dochodzi do pozycji roboczej oznaczonej linia ciagla na fig. 7.Ramie stopki przyciskowej 62 jest normalnie wylaczone z dzialania i znajduje sie w pozycji oznaczonej linia przerywana, z wyjatkiem momentu, gdy ma nastapic zamkniecie obrebu. Wtedy przyrzad sterujacy dzialajac przez koniec 63 zwalnia stopke przyciskowa, tak ze zostaje ona wprowadzona w ruch obrotowy do wewnatrz, pod dzialaniem sprezyn 71 i 75 az do ogranicznika umieszczonego na sztywnym wystepie 70. Sklania to stopke przyciskowa do zajecia mozliwie najbardziej do wewnatrz wysunietego polozenia. Podczas, gdy stopka 62 porusza sie w kierunku ku srodkowi, styka sie ona z obrebem dzianiny 57 obracajacym sie wraz z cylindrem 27 tak, ze dzianinaszostaje progresywnie faldowana do zwezenia i przygotowana do tego aby zwój przedzy wzglednie inny srodek zamykajacy zostal przeprowadzony wokól dzianiny w celu utrwaleniajej wstanie zamknietym.Po zasileniu przedza 59 proces dziania przedza dostarczana przez glówna zasilarke zostaje zatrzymany, igly opuszczaja sie w dól i glówna przedza zostaje odcieta i oddzielona. W wyniku tego dolozona przedza owija sie po prostu wokól waskiej rury dzianiny naciagnietej pomiedzy haczykami 46 a iglami 28. W ten sposób czesc 14 dzianiny zostaje sciagnieta do ksztaltu pokazanego na fig. 5 i 6. Jezeli owijajaca przedza 59jest dostatecznie napieta, to sciaga ona worek z dzianiny w zamknieta szyjke 60, dzieki zawezaniu czesci dzianiny znajdujacej sie w niemal jednakowej odleglosci od haczyków 46 i igiel 28. Przy kazdym kolejnym obrocie cylindra i tarczy, nastepuje kolejny obrót przedzy wokól szyjki 61 dzianiny, co pokazano na fig. 6. Po wykonaniu pozadanej ilosci obrotów, zasilarka 58 zostaje przesunieta z pozycji spoczynkowej do pozycji dziania tak, ze jej przedza jest znów przechwytywana przez igly 28, które'&a w tym celu podniesione. Glówna przedza zostaje równiez ponownie wprowadzona. W ten sposób przedza owijajaca zostaje umocowana w dzianinie. Owijajaca przedza 59 moze ciagnac sie do srodka 59a, az do otworu 17 dzianiny, a nastepnie z powrotem na zewnatrz 59b wzdluz naciagnietej przedzy 59a. Mozna tez wyciagnac przedze na zewnatrz w nieco innym polozeniu niz równolegle do przedzy 59a, na przyklad w kierunku diametralnie róznym, to jest zaznaczonym linia przerywana 59c. W celu wykonania zamkniecia, petle zaczepione na haczykach 46 zostaja przekazaneiglom w zwykly sposób, jak podczas zamykania obrebu. < Zasilarka przedzy 58 zostala opisana jako zasilarka pomocnicza, pracujaca gdy proces dziania zostaje chwilowo zawieszony bez odcinani przedzy, podczas gdy zasilarka pracuje jak pokazano na fig. 5; aby dostarczyc przedze w celu owiniecia zawezenia 60. Proces dziania rozpoczyna sie ponownie, gdy tylko zasilarka 58 rozpoczyna na nowo dostarczanie przedzy na haczyki igiel. Zasilarka 58 moze zostac przystosowana do dostarczania oddzielnej przedzy, która zarabiana jest w dzianine jedynie na djugosci wystarczajacej do zamocowania jej konców. Zamocowanie konców nastepuje przed i po wprowadzeniu przedzy pomiedzy zalozone warstwy dzianiny 57 i po owinieciu zawezenia 60. Taka oddzielna przedza moze zostac równiez zarobiona razem z glówna przedza, oprócz momentu kiedy przedza dodatkowo owija rure z dzianiny.Dodatkowe naciagniecie przedzy dostarczonej przez zasilarke 58 podczas wprowadzenia przedzy pomiedzy warstwy zalozonej dzianiny w celu owiniecia zwezenia 60 osiagnac mozna w inny sposób.Wytwarzana tym sposobem czesc palcowa sklada sie z podwójnej warstwy dzianiny posiadajacej ciagnaca sie wzdluz rzedów zakladke, zawierajaca ciasny zwój przedzy. Zwój ten owija rure z dzianiny i zaciaga ja az do zamkniecia na koncu zakladki. Pozadanym jest, by masa podwójnej warstwy dzianiny w czesci palcowej, a zwlaszcza w obszarze zwezenia dzianiny byla jak najmniejsza. Mozna to osiagnac przynajmniej czesciowo przez dzianie czesci palcowej na niepelnej ilosci igiel, na przyklad na polowie igiel cylindra 27. W takim89 669 5 przypadku rozpoczyna sie dzianie tylko na tych iglach 28, które maja byc uzyte do wyrobu zakonczenia czesci palcowej 16 (na przyklad na przemian na co drugiej igle) podczas, gdy pozostale igly znajduja sie na nizszej pozycji i nie pracuja. Te pozostale igly wciagniete zostaja do pracy dopiero po wykonczeniu dwuwarstwowej zakonczeniowej czesci palcowej 16. < Ponadto, dzianina w obszarze zwezenia 60 moze byc wykonana z cienszej przedzy anizeli calosc wyrobu, w celu jeszcze silniejszego zmniejszenia jej masy i ulatwienia zwezenia do ksztaltu zamknietego. Mozna tego dokonac przez zmiane przedzy na krótko przed i po wykonaniu rzedu, w którym ma nastapic zwezenie 60, powracajac do poprzedniej przedzy. Takie zmniejszenie masy w czesci zwezenia 60 mozna osiagnac dodatkowo przez zmiane struktury dzianiny, nprzyklad przez opuszczanie sciegów.Opisany wyzej sposób wykonywania czesci palcowej znajduje zastosowanie w przypadku skarpet, ponczoch lub innych podobnych wyrobów z dzianiny na poczatku lub przy koncu produkcji. Jesli sposób ten stosowany jest na poczatku wykonywania dzianiny, mozna postepowac scisle wedlug metody praktykowanej zazwyczaj przy robieniu obrebu zakladkowego, z ta róznica, ze po przechwyceniu zatrzymywanych przez igly na tarczy petli, czesc palcowa, a nastepnie cholewka sa dziane, az do momentu dojscia ,do obrabka, który niezaleznie od tego, czy bedzie zakladany, czy wykonany w inny sposób winien byc wykonczony w celu zapobiezenia opuszczeniu oczek. Takie zamykajace wykonczenie jest najlepiej wykonac przez zarobienie kilku rzedów z przedzy zapobiegajacej strzepieniu przed samym wyciagnieciem wyrobu z maszyny dziewiarskiej.Ksztaltowanie obrebu w koncowym etapie wykonuje sie w pozycji tarczy obrebowej 31 na posrednim poziomie, po obnizeniu i wylaczeniu z pracy igiel, które odpowiadaja haczykom 46, a wysunieciu haczyków. Wykonuje sie wtedy jeden rzad z przedza zalozona uprzednie igly na pozycje dziania, w celu wykonania obrebu. Przy wykanczaniu obrebu oczka przytrzymywane na haczykach obrebowych wracaja do wlasciwych igiel, po czym zarabia sie nic tworzywa zapobiegajacego strzepieniu. Rzedy wykonane z przedzy zapobiegajacej strzepieniu tworza waski pasek po wewnetrznej stronie obrebu.Jezeli ponczoche, skarpetke lub inny podobny artykul zaczyna sie wykonywac w zwykly sposób od obrebu 13 to po wykonaniu obrebu, cholewki i stopy pominiete sciegi (które mozna traktowac jako opuszczone oczka) ostatniego rzedu stopy, odpowiadajacego ostatniemu okreznemu rzedowi przed rozpoczeciem dziania czesci palcoWej, zostaja zatrzymane na haczykach 46. W tym czasie nastepuje wykonanie krótkiej, podobnej do obrebu czesci rurowej, wraz z nalozona* przedza (odpowiednio jak przedza 59) w celu zamkniecia czesci palcowej, jak to uprzednio zostalo opisane. Zaczepienie opuszczonych oczek na haczykach 46 nastepuje w ten sam sposób jak przy rozpoczeciu obrebu dzianego na koncu cholewki. Jednakze przy dzianiu zakonczenia czesci palcowej, po przekazaniu z powrotem oczek tarczy iglom 28 nalezy wykonac kilka rzedów z tworzywa zapobiegajacego strzepieniu, wzglednie zastosowac inne srodki zamykajace, ponczochy, skarpetki i tym podobne, przez co utworzy sie czesc zapobiegajaca strzepieniu po wewnetrznej stronie wyrobu.• Ksztaltowanie zamknietej czesci palcowej pod koniec procesu dziania, a nie na jego poczatku moze zachodzic przy wykonaniu dzianiny cholewki i stopy oraz czesci palcowej pelnym kompletem igiel, lub przy wykonaniu dzianiny chotewki i stopy, pelnym kompletem igiel, a czesci palcowej nazmniejszonej ilosci igiel. Stosujac pierwsza z wymienionych metod (fig. 8 i 9), po wykonaniu obrebu cholewki i stopy i osiagnieciu etapu, w którym nalezy rozpoczac czesc palcowa, ponczocha zaczepiona jest na pelnym kompleie igiel. Wtedy opuszcza sie igly co pewna odleglosc do nizszego niepracujacego polozenia, przy czym zatrzymuja one swoje oczka. Haczyki 46 zostaja wysuniete ponad obnizonymi iglami wraz z tarcza 31 na posredni poziom. W ten sposób mo/na zalozyc przedze ponad tymi haczykami na haczyki pozostalych czynnych igiel 28. Nastepnie haczyki tarczy zostaja wycofane w celu przytrzymania wyrobu, podczas gdy wszystkie igly zarabiaja czesc palcowa, bo poprzednio obnizone w pewnych odstepach igly zostaja obecnie w tym celu podniesione. Proces dziania trwa, dotad gdy czesc palcowa zalozona na ksztalt obrebu 78 wytwarzana jest pomiedzy iglami a haczykami tarczy. Stopowa czesc 79 dzianiny zwisa z tarczy 31 jak pokazano na fig. 8. Gdy wykonana zostanie odpowiednio duza czesc-palcowa 78, przez zasilacz 58 wprowadzona zostaje owijajaca przedza 80 (fig. 9), w celu zwezenia. Zwezenie nastepuje w czesci 79 sstopy oraz wewnetrznej czesci palców 78. Dlatego tez zwoje zwezajace powinny byc na tyle luzne, aby mozna bylo wyciagnac stope.Po wprowadzeniu przedzy owijajacej 80 do dzianiny, zatrzymane na haczykach 46 oczka zostaja przekazane iglom w celu zamkniecia zakladki w czesci palcowej wyrobu. Wykonuje sie teraz kilka rzedów z tworzywa zapobiegajacego strzepieniu, po czym wykonczona ponczocha zostaje zwolniona z igiel. Nastepnie stopa i palce zostaja scisniete przez zwezenie 81, przy czym po wewnetrznej stronie palców zostaje wykonany pas przeciwstrzepiacy.Przy zastosowaniu drugiej odmiany sposobu wytwarzania ponczoch, to jest przy wykonywaniu dzianiny cholewki i stopy pelnym kompletem igiel, a czesci palcowej na zmniejszonej ilosci igiel zaczynajac od obrebu,6 89 669 obreb, cholewka i stopa wytwarzane sa jak poprzednio, az do momentu, w którym ma sie rozpoczac produkcja czesci palcowej. W tym etapie wykonuje sie kilka rzedów z tworzywa zapobiegajacego spuszczaniu oczek, a nastepnie co druga igla pozbywa sie swojego oczka i przechodzi na nizszy niepracujacy poziom. Nastepnie ponad opuszczonymi iglami wysuwaja sie haczyki 46 i przedza zostaje przelozona ponad haczykami 46 do haczyków pozostalych pracujacych igiel 28. Haczyki 46 zostaja nastepnie wycofane w celu przytrzymywania wyrobu, podczas gdy tylko pracujace igly sluza do dziania czesci palcowej 78, a poprzednio wymienione pozostale igly pozostaja nadal w polozeniu niepracujacym. Proces dziania trwa nadal w celu utworzenia zakladki o ksztalcie^ obrebu czesci palcowej 78. Czesc ta jak opisano w odniesieniu do pierwszej odmiany sposobu jest zwezana przez owijajaca ja przedze 80 przy stopie 79 jak równiez wewnatrz zwezenia 81 palców, dlatego tez zwój przedzy 80 musi byc na tyle luzny, aby nastepnie mozna bylo wyciagnac czesc palcowa.Po wykonaniu wystarczajacej ilosci dzianiny owija sie przedza sciagajaca 80 obnizone uprzednio igly wprowadzone do produkcji, a przedze owijajaca zarabia sie do wyrobu. Nastepnie oczka zatrzymane na haczykach 46 zostaja przekazane iglom 28, dla polaczenia obu warstw dzianiny i wykonczenia czesci palcowej.Nastepnie wykonuje sie kilka rzedów przy uzyciu wszystkich igiel tworzywem zapobiegajacym spuszczaniu oczek, a wykonczona ponczocha zostaje zwolniona z igiel, zas koncowa czesc palców odwrócona na druga strone prze? zamykajace zwezenie 81.O ile czesc palcowa dzianiny (artykulu odziezowego posiadajacego stope wykonywana jest pod koniec procesu dziania, jak to opisano w odniesieniu do fig. 8 i fig. 9, mozna uniknac koniecznosci zwezania stopy 79 wewnatrz palców 78 (a przez to i zwalniania zwezenia 81) przez wyciagniecie dzianiny rurowej w góre. W tym celu, tarcza 31 oraz jej wal 32 lub inne odpowiednie czesci dziewiarki, wzglednieinne urzadzenia do formowania udoskonalonego zamykania wyrobu sa tak skonstruowane, ze maja umieszczona w srodku wyciagajaca sie w góre rure polaczona ze zródlem zasysania, aby wytworzyc odpowiedni prad powietrza skierowany w góre wewnatrz rury. < Dzianina rurowa wytworzona przed wykonaniem czesci palcowej jest przeciagana od srodka w góre tak, ze stopa 79 nie znajduje sie wewnatrz zlozonej czesci palcowej 78, w czasie gdy ta ostatnia jest zamykana przez owijajaca przedze 80. Pozwala to na scisle owiniecie czesci palcowej i utworzenie w ten sposób zupelnego zamkniecia. Przy wyciaganiu w góre dzianina rurowa wewnetrzna swa strona odwrócona jest na zewnatrz i dlatego tez wymaga przewrócenia. Odwrócenie to sptawia, ze wykonczeniowy pas zabezpieczajacy przed strzepieniem jest wykonany, zgodnie z zamierzeniem, po wewnetrznej stronie wyrobu. Sposób ten, wzglednie scisle do niego podobny, mozna w praktyce stosowac przy dziewiarkach szydelkujacych typu cylindrycznego i tarczowego, gdzie tarcze tworzy drugie lozysko iglowe, jak równiez przy dziewiarkach okraglych o dwóch przeciwleglych cylindrach iglowych, wyposazonych w igly o podwójnych koncach, przystosowanych do przenoszenia z jednego cylindra na drugi, zaleznie od potrzeby. W kazdym z tych przypadków igly na tarczy lub w górnym cylindrze wykonuja zasadniczo te same czynnosci, co wymienione uprzednio haczyki obrabkowe 46 w tarczy. Igly w maszynach typu przeciwleglych cylindrów iglowych umieszczone sa w taki sposób, ze igly w górnym cylindrze wypadaja w przerwach miedzyiglami dolnego cylindra.Figura 12 pokazuje jak obreb zalozonej dzianiny 82 (podobny do sfaldowanych dzianin 57 i 78) wykonany jest przez dziewiarke typu naprzeciwleglych cylindrów iglowych, górnego cylindra 83 i dolnego 84.Poczatkowe rzedy dzianiny obrabkowej 82 utrzymywane sa iglami 85 w górnym cylindrze, podczas gdy wyrób dziany jest na iglach 86 dolnego cylindra.W czasie odpowiedniego etapu produkcji przystepuje sie do zamykania dzianiny w sposób przedstawiony na fig. 5 przy czym tworzywo zapobiegajace strzepieniu zarabiane jest w razie potrzeby na iglach 86 dolnego cylindra.Sposób przedstawiony na figurze 10 i 11, polega na formowaniu obrebu 57, 78 lub 82 tak jak poprzednio, a w odpowiednim momencie zamykaniu dzianiny, za pomoca dwóch przeciwleglych plyt 87 i 88, o tak uksztaltowanych zakonczeniach, aby mogly sciagnac dzianine rurowa (w razie potrzeby przez nalozenie na siebie dwóch warstw) az do zupelnego zamkniecia 91. Pl*yty 87 i 88 sa odpowiednio zamocowane i sterowane w taki sposób, aby przesuwaly sie pod katem nachylenia do wewnatrz i w dól. Sa one przystosowane do wywierania nacisku wokól wyrobu, aby zwezic go do ksztaltu zamkniecia 91 dzieki uformowaniu brzegów 89 i 90, które chwytaja dzianine rurowa podczas obrotów. Plyty 87 i 88 moga sciskac razem wokól zwezanej dzianiny dodatkowo pasma termoplastycznego lub termoutwardzalnego wlókna w celu wytworzenia okraglego zacisku. Obróbke cieplna lub chemiczna (wzglednie jednai druga) zastosowac mozna z pomoca plyt 87 i 88.Pozwala to na zestalenie i/lub zespawanie, dzianiny lub okraglego zacisku do stanu zamknietego. Przy pomocy plyt 87 i 88 mozna równiez zastosowac obróbke cieplna lub chemiczna (wzglednie jedna i druga) do zawartej w dzianinie przedzy o niskiej temperaturze topnienia, co pozwala na utrwalenie zamkniecia.Elementy dziewiarki, które wytwarzaja zamkniecie rury dzianiny sterowane sa przyrzadami sterujacymi ogólnie znanymi. Wlaczanie i wylaczanie zasilarki 58„ która dostarcza owijajaca przedze, wysuwanie i wycofanie89 669 7 haczyków tarczy obróbkowej, uruchamianie stopki dociskowej 62 oraz wlaczanie wszystkich innych czesci dziewiarki, dokonuje sie za pomoca przyrzadów uruchamianych w odpowiednim czasie przez glówny beben sterujacy lub inny równowazny mu element, beben taki powoduje uruchamianie mechanizmów wedlug wzoru okreslajacego kolejnosci rozkazów, a sam wlaczany jest kolejno w regularnych odstepach czasu zgodnie z kolejnoscia prac wykonywanych przez dziewiarke.Dopuszczalne sa inne odmiany sposobu, na przyklad w odpowiednim etapie wytwarzania mozna wprowadzic do dzianiny rurowej elastyczna przedze, przeplatajac ja po prostu pomiedzy kolumnami oczek, a nastepnie zacisnac podczas sprasowywania i zamknac przez zarobienie jej na kilku iglach. Wreszcie sciagniecie rury moze nastapic po sprasowaniu wyrobu.Moze byc równiez stosowana inna odmiana sposobu, gdy czesc dzianiny zawierajaca przedze zamykajaca jest bardzo krótka, a nawet moze obejmowac kilka rzedów, w czasie których przedza ta jest zarabiana. Takie zamkniecie ma charakter obrebu na koncu ponczochy, a przez ciasne zacisniecie przedzy dzianina rurowa zamknieta w ten sposób przypomina wiazanie sakiewki.Jak juz zaznaczono, przedza przeznaczona do wykonania zamkniecia dzianiny moze byc przedza specjalnie dodana do przedzy, wzglednie przedz uzywanych do wykonania dzianiny. W tym wypadku niezbedna do dostarczania takiej przedzy dodatkowa zasilarka musi byc sterowana przez swój wlasny mechanizm, oddzielnie od innych zasilarek i musi miec dodatkowy przyrzad napinajacy do napinania jej podczas zamykania dzianiny przez sciaganie. < Do zwezania dzianiny rurowej -przez owijanie wokól niej elementu wiazacego stosuje sie pojedyncza przedze lub wieksza liczbe przedz. Ponadto sposób wedlug wynalazku moze byc z latwoscia stosowany w przypadku okraglych dziewiarek posiadajacych wieksza ilosc punktów zasilania, rozmieszczonych oddzielnie wokól cylindra iglowego. W takim przypadku laczaca przedza (lub przedze) moze byc dostarczana specjalnie z jednego lub kilku punktów zasilania, pn-yczym dzianie odbywa sie za pomoca przedzy dostarczanej z pozostalych punktów zasilania, lub z punktów zasilowych dostarczajacych wiazaca przedze. Na przyklad, w dziewiarce o czterech zasilarkach, przedza wiazaca moze byc dostarczana tylko przez jeden punkt zasilania, albo przezdwa punkty usytuowane przeciwlegle. PL