Przedmiotem wynalazku jest dól odlewniczy, zwlaszcza dla duzych i ciezkich odlewów, których waga dochodzi do kilkudziesieciu ton.Obecnie doly odlewnicze, a zwlaszcza te dla duzych odlewów wykonywane sa w lejniczych halach w postaci wybetonowanych pomieszczen, w których bezposrednio w znany sposób formuje sie ciezkie odlewy, na przyklad okolo szescdzieciecio tonowe elementy korpusów silników okretowych, pras i tym podobne. Po odia niu, ostygnieciu i czesciowym skruszeniu i usunieciu formierskiej masy, odlany eleirent jest za pomoca suwnic wyrywany z resztek formy. Jak wykazala praktyka suwnice ulegaja szybkiemu zuzyciu lub awariom, a ponadto ich udzwig nie pozwala na zwiekszenie ciezaru odlewów, tym samym odlewnie nie moga wykonywac odlewów ciezszych niz to wynika z sily koniecznej dla „wyrwania" odlewu z odlewniczego dolu. Jest rzecza oczywista, ze dla powiekszenia ciezaru i wielkosci odlewów, mozna zmodernizowac hale odlewnicza przez wymiane suwnic na suwnice o wiekszym udzwigu, ale taka modernizacja jest przewaznie niemozliwa z uwagi na wytrzymalosc jezdni podsuwnicowych i slupów oraz fundamentów. Tym samym wielkosc odlewu limitowana jest udzwigiem suwnic koniecznym do wyrwania odlewu z dolu odlewniczego. Sila konieczna do wyrwania odlewu moze byc nawet kilkakrotnie wyzsza od ciezaru samego odlewu.Celem wynalazku jest wyposazenie dolu odlewniczego pozwalajace na „wyrwanie" odlewu bez udzialu suwnic, co pozwoli w konsekwencji, na stosowanie suwnic o mniejszym udzwigu, lub na znaczne zwiekszenie ciezaru odlewów, bez zwiekszenia udzwigu suwnic.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie w dole odlewniczym urzadzenia do wyrywania odlewów, skladajacego sie z mechanizmu podnoszenia najkorzystniej hydraulicznego oraz z co najmniej jednego elementu do wyrywania najkorzystniej trawersy.Mechanizm podnoszenia wyposazony jest w naped. Zarówno element do wyrywania jak i mechanizm podnoszenia daja najwyzsze efekty przy zabudowaniu w dole. Tak wykonany dól odlewniczy pozwala na „wyrwanie" odlewu nawet najciezszego, bez uzycia suwnicy, a tylko za pomoca uruchamianego elementu do wyrywania mechanizmem do podnoszenia. W efekcie uzyska sie mozliwosc powiekszenia wymiarów i ksztaltu odlewów oraz ich ciezaru, bez koniecznosci powiekszenia udzwigu suwnic, a za pomoca bardzo prostych srod¬ ków technicznych jak element do wyrywania z mechanizmem podnoszenia.2 88306 Efektem dodatkowym zastosowania wynalazku jest nie tylko przedluzenie zywotnosci suwnic i unikniecie ich przeciazen i ewentualnej awarii, co zdarza sie w praktyce dosc czesto, ale takze odciazenie jezdni suwnic i elementów hali, jak slupy i fundamenty od nieprzewidzianych dodatkowych obciazen. Ponadto uwalnia sie suwnice od dodatkowych uciazliwych operacji. Przy duzych halach odlewniczych mozna zaoszczedzic chocby jedna suwnice, lub zamiast suwnicy o duzym udzwigu, wykonanej z duzym wspólczynnikiem bezpieczenstwa, mozna zastosowac suwnice typowa, do prac pomocniczych. Równoczesnie element do wyrywania stanowi pra¬ widlowa baze do wykonania formy odlewu, co ma zasadnicze znaczenie przy odlewach o duzych gabaiytach.Wynalazek jest blizej objasniony w przykladzie wykonania, pokazanym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia dól odlewniczy w przekroju pionowym w schemacie.Dól odlewniczy wymurowany za pomoca cegiel lub wybetonowany, ma na spodzie umieszczona trawerse 1, wykonana jako sztywna lub pólsztywna rama, posadowiona na hydraulicznych silownikach 2. Doprowadzenie medium, to jest czynnika nosnego, w ukladzie zasilania silowników 2, odbywa sie za pomoca ukladu rozdziel¬ czego i pomp. Zasilajace przewody napedu 3 sa polaczone zarówno z silownikami 2 jak i z rozdzielaczami.W dole na trawersie 1 wykonuje sie forme przy czym nalezy uwzglednic, przy wykonywaniu tej formy warstwe izolacyjna 4, wykonana najlepiej z formierskiej masy o grubosci zaleznej od wielkosci odlewu i wyno¬ szacej srednio okolo piecdziesieciu centymetrów.Dól odlewniczy wedlug wynalazku jest eksploatowany nastepujaco: po wysuszeniu formy i odlaniu przed¬ miotu z metalu oraz jego ochlodzeniu mozna rpzluznic nieco wierzchnia czesc piasku formierskiego w formie, choc nie zawsze jest to konieczne, a nastepnie uruchamia sie silowniki 2 przez co trawersa 1 wraz z odlewem idzie w góre, odlew odrywa sie od masy formierskiej, w sposób bezwstrzasowy i bez udzialu suwnicy. Nastepnie odlew juz bez wysilku i bez koniecznosci „odrywania" go od formy podnosi sie i przenosi sie go do miejsca czyszczenia lub do innego miejsca przeznaczonego do wykonywania dalszych zabiegów technologicznych na odlewie.Instalacja hydrauliczna napedu 3 poza zródlem cisnienia, na przyklad pompa, ma zestaw urzadzen dozuja¬ cych te sama ilosc oleju przeznaczonego do poszczególnych silowników 2 stosowanego celem równoczesnego i równomiernego dzialania silowników 2.Jak wspomniano wynalazek eliminuje suwnice jako element wyrywania odlewu, daje mozliwosc odlewania ciezszych odlewów, bez koniecznosci przebudowy hali, a tylko przez modernizacje odlewniczego dolu. Ponadto suwnica i elementy hali nie sa narazone na przeciazenie, tym samym wzrasta ich trwalosc.Dól odlewniczy wedlug wynalazku moze byc wykonywany zarówno w modernizowanych odlewniczych halach, jak i w halach nowoprojektowanych. Próby i praktyka, wykazaly calkowita przydatnosc wynalazku.Trawersa 1 jest dodatkowym.ulatwieniem dla formowania duzych odlewów stanowiac jednoznaczna baze wyjs¬ ciowa, zwlaszcza dla wymiarów pionowych. PL