Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania formaliny z mala zawartoscia metanolu, przez utlenie¬ nie metanolu powietrzem na katalizatorze srebrowym, absorpcje powstalego formaldehydu w wodzie, a nastep¬ nie oddestylowanie nieprzereagowanego metanolu z roztworu formaliny z wykorzystaniem do tego celu ciepla absorpcji gazowego formaldehydu i kondensacji pary wodnej zawartych w gazach poreakcyjnych.Znany jest sposób otrzymywania formaliny przez utlenianie metanolu powietrzem w temperaturze 600-650° C na katalizatorze srebrowym i absorpcje w wodzie powstalego formaldehydu z uprzednio ochlodzo¬ nych do temperatury 110-180°C gazów poreakcyjnych. Tym sposobem otrzymuje sie formaline o zawartosci -45% formaldehydu oraz 3-12% nieprzereagowanego metanolu.Tak otrzymana formalina jest produktem handlowym a zawarty w niej metanol spelnia role stabilizatora, gdyz zapobiega wypadaniu osadu paraformu z roztworu formaliny podczas jej magazynowania i transportu.Jednakze w wiekszosci znanych technologii zuzywajacych formaline jako surowca, zawarty w niej metanol nie bierze udzialu w reakcji i jest bezproduktywnie tracony. W niektórych procesach nalezy stosowac formaline z mala zawartoscia metanolu, gdyz obecnosc metanolu przeszkadza w reakcji i uniemozliwia otrzymywanie produktów o pozadanych wlasnosciach uzytkowych.Znany jest sposób destylacji metanolu z formaliny. Wedlug tego sposobu formaline zawierajaca metanol poddaje sie procesowi destylacji na sprawnej kolumnie. Destylacje prowadzi sie pod cisnieniem atmosferycznym przy stosunku orosienia do destylatu okolo 20 :1, otrzymujac metanol który zawraca sie do procesu syntezy formaldehydu oraz formaline zawierajaca 0,3-1% metanolu.Wada tego sposobu destylacji metanolu z formaliny jest jego duza energochlonnosc która wiaze sie z koniecznoscia stosowania wysokiego stosunku orosienia do destylatu oraz zakwaszanie sie formaliny kwasem mrówkowym, który powstaje w wyniku reakcji Canizzaro podczas intensywnego ogrzewania formaliny w wypar¬ ce kolumny destylacyjnej.Sposób destylacji metanolu z formaliny wedlug wynalazku jest w znacznym stopniu pozbawiony tych wad.Sposób ten przedstawiono na zalaczonym rysunku. Ochlodzone do temperatury 110-180°C gazy po katalitycz-2 87 884 nym utlenieniu metanolu powietrzem, wprowadza sie przewodem 2 do absorbera formaldehydu 1. Absorber ten zraszany jest cyrkulujaca formalina, która w temperaturze 75-90°C cyrkulowana jest przy pomocy pompy 5, wyparke 6, przewodem 7 z powrotem na szczyt absorbera 1. Przeplywajaca przez wyparke 6 cyrkulowana formalina chlodzi sie do temperatury 55-75°C. Gazy o temperaturze 55-75°C odprowadza sie z absorbera 1 przewodem 3 do nastepnego absorbera niepokazanego na rysunku, skad przewodem 4 do absorbera 1 zawraca sie formaline powstala w nastepnych stopniach absorpcji.W absorberze 1 absorbuje sie okolo 83% zawartego w gazach poreakcyjnych formaldehydu oraz konden- suje sie okolo 57% zawartej w gazach poreakcyjnych pary wodnej. Proces absorpcji gazowego formaldehydu i kondensacji pary wodnej zwiazany jest z wydzielaniem duzych ilosci ciepla, które odbierane jest przez intensywnie cyrkulowana formaline i oddawane w wyparce 6, gdzie wykorzystuje sie to cieplo do prowadzenia procesu destylacji. Nadmiar formaliny powstalej w absorberze 1 zawierajacy 30-45% formaldehydu i okolo 3-12% metanolu wprowadza sie przewodem 8 do kolumny destylacyjnej 9. W kolumnie destylacyjnej 9 utrzymuje sie cisnienie 50-250 mm slupa rteci. Pod tym cisnieniem formalina wrze w temperaturze 38-60°C, Z dolu kolumny przewodem 10 poprzez zamkniecie barometryczne 11 odprowadza sie na zewnatrz formaline zawierajaca 0,3-1% metanolu. Ze szczytu kolumny przewodem 12 odprowadza sie w temperaturze 37-59°C opary do skraplacza 13, opary te zawieraja 5-10% formaldehydu, 20-30% metanolu oraz 60—75% pary wodnej.Wykroplone opary wraz z niewielka iloscia gazów inertnych odprowadza sie ze skraplacza 13 przewodem 14 do pluczki 15, podlaczonej przewodem 22 do pompy prózniowej. Na szczyt pluczki 15 doprowadza sie przewodem 16 woda zdemineralizowana w ilosci równej ilosci oddestylowanego metanolu, w wyniku czego, stezenie formaldehydu w destylowanej formalinie nie ulega zmianie. Doprowadzana na szczyt pluczki 15 zdemineralizowana woda wymywa resztki nieskroplonych par metanolu zapobiegajac powstawaniu jego strat.Z pluczki 15 odprowadza sie przewodem 17 roztwór, który poprzez zamkniecie barometryczne 18 jest przetlaczany pompa 19. Czesc roztworu kieruje sie przewodem 21 na szczyt kolumny 9 jako jej orosienie, a pozostala ilosc przewodem 20 do kolumny destylacyjnej 22. Destylacje w kolumnie 22 prowadzi sie pod cisnieniem atmosferycznym przy stosunku orosienia do destylatu 2:1—4:1. Opary metanolu odprowadza sie ze szczytu kolumny 22 przewodem 23 do skraplacza 24, skad czesc wykropionego metanolu zawraca sie przewodem 25 na szczyt kolumny jako orosienie a pozostala ilosc odprowadza sie przewodem 26 na zewnatrz.Z dolu kolumny przewodem 28 odprowadza sie roztwór zawierajacy 7-12% formaldehydu oraz 0,5-3% metanolu, który przy pomocy pompy 27 przetlacza sie do kolumny destylacyjnej 9. Z uwagi na to, ze proces destylacji formaliny prowadzi sie pod zmniejszonym cisnieniem w temperaturze nie przekraczajacej 60°C, stezenie kwasu mrówkowego w destylowanej formalinie nie zwieksza sie.Przyklad. Do absorbera 1 wciagu godziny, wprowadza sie przewodem 2 okolo 7330 kg gazów poreakcyjnych o temperaturze okolo 130°C. Gazy te zawieraja okolo 411 kg nieprzereagowanego metanolu oraz okolo 1744 kg pary wodnej. Ze szczytu absorbera 1 przewodem 3 odprowadza sie wciagu godziny gazy 0 temperaturze okolo 70°C, w ilosci okolo 4600 kg, zawierajace okolo 323 kg formaldehydu, okolo 260 kg metanolu oraz okolo 742 kg pary wodnej. Z drugiego stopnia absorpcji przewodem 4 zawraca sie wciagu 1 godziny do absorbera 1 okolo 2400 kg formaliny o skladzie okolo 13,4% formaliny o skladzie okolo 13,4% formaldehydu, okolo 10,8% metanolu oraz okolo 75,8% wody. Przy pomocy pompy 5 cyrkuluje sie wciagu 1 minuty formaline w ilosci okolo 2000 kg, która na wlocie do wyparki 6 posiada temperature okolo 85°C a na wylocie temperature okolo 75°C.Nadmiar powstalej formaliny w ilosci okolo 5120 kg/godzine, o skladzie okolo 37% formaldehydu, okolo 8% metanolu oraz okolo 55% wody wprowadza sie przewodem 8 do kolumny destylacyjnej 9. Destylacje w kolumnie 9 prowadzi sie pod cisnieniem 80 mm slupa rteci. Z dolu kolumny 9 w temperaturze okolo 42°C, odprowadza sie przewodem 10 poprzez zamkniecie barometryczne 11 na zewnatrz okolo 5116 kg/godzine formaliny o skladzie okolo 37% formaldehydu, okolo 0,5% metanolu oraz okolo 62,5% wody. Ze szczytu kolumny 9 odprowadza sie w temperaturze okolo 38°C okolo 2600 kg/godzine oparów o skladzie okolo 8% formaldehydu, okolo 25% metanolu i okolo 67% pary wodnej. Opary te wprowadza sie przewodem 12 do skraplacza 13, gdzie po ochlodzeniu ich do temperatury okolo 25°C ulegaja wy kropieniu, a powstale skropliny wraz z gazami inertnymi i czescia nieskondensowanych par wprowadza sie przewodem 14 do pluczki 15 podlaczonej przewodem 22 do pompy prózniowej. Na szczyt pluczki przewodem 16 wprowadza sie okolo 360 kg/godzine zdemineralizowanej wody. Przewodem 17 poprzez zamkniecie cieczowe 18 przy pomocy pompy 19 odprowadza sie okolo 2940 kg/godzine roztworu o skladzie okolo 7% formaldehydu, okolo 22% metanolu oraz okolo 71% wody. Przewodem 21 na szczyt kolumny 9 wprowadza sie okolo 1133 kg/godzine roztworu,87 884 3 a przewodem 20 do kolumny destylacyjnej 22 wprowadza sie okolo 1818 kg/godzine roztworu. Ze szczytu kolumny 22 w temperaturze okolo 65°C odprowadza sie okolo 1440 kg par metanolu, które kieruje sie przewodem 23 do skraplacza 24. Wykroplony metanol w ilosci okolo 1080 kg/godzine zawraca sie przewodem na szczyt kolumny 22 jako orosienie, a 360 kg/godzine metanolu odprowadza sie na zewnatrz przewodem 26.Z dolu kolumny 22 w temperaturze okolo 100°C odprowadza sie na kolumne destylacyjna 9 przewodem 28 przy pomocy pompy 27 okolo 1450 kg/godzine roztworu o skladzie okolo 8,5% formaldehydu, okolo 3% metanolu oraz okolo 88,5% wody.I -\ 9 US- 13 // ^H 16 23 24 26 21 17 16 27 \22 m\ 1U v 28 14 Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 4b zl PL