PL87398B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób zdobienia ceramicznych wyrobów stolowych i galanterii ceramicznej przy zastosowaniu druku sitowego.Znane i stosowane techniki uszlachetniania ceramicznych wyrobów stolowych i galanterii, szczególnie porcelanowych i porcelitowych oparte sa przede wszystkim na dekorowaniu naszkliwnym: metoda dekalkomanii, stempla, recznego nanoszenia pedzlem, natrysku, trawienia kwasem fluorowodorowym w szkliwie itp. Najbar¬ dziej rozpowszechniona z powyzszych metoda dekalkomanii polega na posrednim przenoszeniu wzoru dekoracyj¬ nego uprzednio nadrukowanego na papier dowolna technika poligraficzna, obecnie coraz powszechniej technika druku sitowego, systemem odbijankowym na wypalone ze szkliwem wyroby, które nastepnie ponownie poddaje sie obróbce termicznej dla utrwalenia wzoru. Metoda dekalkomanii pozwala na uzyskiwanie dowolnych wzorów o ostrych konturach i o szerokiej gamie kolorystycznej, lecz posiada ona szereg istotnych niedogodnosci jak: koniecznosc uzywania specjalnych wysokogatunkowych rodzajów papieru, duza pracochlonnosc technologiczna, potrzeba powtórnego wypalania dla utrwalenia wzoru wynikajaca z ograniczenia mozliwosci nakladania wzoru wylacznie na gladkie powierzchnie wyrobów po wypaleniu na ostro ze szkliwem.Natomiast dekoracje stemplowe polegajace na przenoszeniu wzoru wykonanego w formie stempla przez nawilzanie stempla farba ceramiczna rozprowadzona cienko na szklanej palecie i odbijaniu wzoru na wyrobie maja bardzo ograniczony zakres stosowania wylacznie do wzorów malych o powierzchni rzedu kilku centymetrów kwadratowych, jak na przyklad napisy, znaki firmowe itp., i o niewielkiej precyzji, a poza tym wylacznie na plaskich powierzchniach wyrobów. Równiez do technik bardziej prymitywnych zalicza sie dekoracje nanoszone pedzlem, ograniczajace sie do recznego wykonywania obwódek w postaci pasków i linii na wyrobie umieszczo¬ nym na obrotowym metalowym krazku malarskim. Wszystkie dekoracje naszkliwne maja trzy zasadnicze wady.2 87 398 poza wspomniana duza pracochlonnoscia technologiczna spowodowana glównie koniecznoscia powtórnego wypalania dla utrwalenia wzoru równiez ta, ze w czasie uzytkowania ulegaja szybkiemu niszczeniu — szczególnie przy stosowaniu do mycia coraz bardziej agresywnych detergentów — oraz te, ze w kontakcie z potrawami o odczynle kwasnym rozpuszozaja sie wprowadzajac do potraw pierwiastki takie jak: olów, kadm, cynk i inne; których sole maja wlasnosci toksyczne.Metode dekoracji stemplowych oraz dekoracji nanoszonych recznie pedzlem mozna stosowac równiez podszkliwnie na wyrób biskwitowy, lecz jak juz wyzej omówiono sa one prymitywne i maja bardzo waski zakres stosowania. Do nowoczesnych metod zdobienia podszkliwnego nalezy metoda dekalkomanii adhezyjnej polegaja¬ ca na tym, ze wzór nanosi sie technika poligraficzna nie na papier lecz na folie, która posiada przyczepnosc ^pozwalajaca na przedrukowywanie wzoru na wyrób biskwitowy. Jest to technika odbijankowa skomplikowana i znacznie bardziej kosztowna, niz przy kalce papierowej, a posiadajaca wszelkie jej wady.Opracowany sposób zdobienia wyrobów ceramicznych, bedacy przedmiotem niniejszego wynalazku, eliminuje wszelkie wady i niedogodnosci zdobienia technika odbijankowa przy pomocy kalki i zwiazana z nia koniecznosc powtórnej obróbki termicznej dla utrwalenia wzoru. Sposób ten polega na nanoszeniu jedno— lub wielobarwnej dekoracji na kazdego rodzaju powierzchnie wyrobu za pomoca bezposredniego druku sitowego przy zastosowaniu odpowiednio wyprofilowanych ekranów siatkowych. Operacji dekorowania poddaje sie: wyroby surowe, wyroby surowe pokryte szkliwem surowym, wyroby biskwitowe, wyroby biskwitowe pokryte szkliwem surowym, wyroby szkliwione wypalone.Sposób wedlug wynalazku przedstawia sie nastepujaco. Na ramki wykonane z elastycznego tworzywa, na przyklad z poliestru, kauczuku, folii metalowej itp. przykleja sie przy pomocy kleju o wlasnosciach plastycznych Na tak elastyczna z tworzywa sztucznego lub metalu o grubosci od 10—200 jum i wielkosci oczek od 10—250/Ltm.Na ak przygotowana siatke nanosi sie zadany wzór za pomoca znanej metody fotograficznej przy zastosowaniu wodoodpornej emulsji swiatloczulej. Otrzymany ekran wyprofilowuje sie odpowiednio odwzorowujac ksztalt danego wyrobu, po czym ewentualnie przyk'eja sie pod ramke warstwe dystansowa o grubosci 0,5—3 mm w celu unikniecia rozmazywania druku przez ekran. Po przylozeniu ekranu do wyrobu ceramicznego i ustaleniu jego polozenia za pomoca ograniczników i zaczepów wykonuje sie nadruk na wyrobie przez rozprowadzenie pasty ceramicznej po powierzchni ekranu i przecisnieciu jej przy uzyciu przecieraka tzw. rakla. Ceramiczna paste drukarska wytwarza sie droga polaczenia wysokotemperaturowych farb ceramicznych z substancjami organicz¬ nymi mieszajacymi sie z woda w kazdym stosunku i spalajacymi sie w temperaturach do 500°C, korzystnie alkoholami wielowodorotlenowymi. Substancje te zwane zaprawiaczami stosuje sie w ilosciach od 30 do 70% wagowych dla nadania pascie konsystencji pólplynnej/Jako pasty ceramiczne stosuje sie tez plynne sole metali szlachetnych zawieszone w formie koloiaów w substancjach organicznych, na przyklad: plynne zloto czy plynna platyna. Pasta ceramiczna przecisnieta przez odsloniety na siatce wzór daje przedruk dekoracji o duzej ostrosci i precyzyjnosci. Dalsze postepowanie technologiczne uzaleznione jest od tego na jaki rodzaj powierzchni wyrobu zostala naniesiona dekoracja. Wyroby surowe lub biskwitowe nieszkliwione poddaje sie szkliwieniu, po czym wypala na ostro w temperaturach przewidzianych dla danego typu wyrobu.Przy wykonywaniu dekoracji metoda wedlug wynalazku na wyrobach surowych lub biskwitowych z naniesiona warstwa surowego szkliwa, koniecznym jest przed nadrukiem wzoru utwardzenie szkliwa przez nalozenie na niego warstwy polioctanu winylu, jego pochodnych lub innych preparatów organicznych, a nastepnie zdobiony wyrób wypala sie na ostro w temperaturze topienia szkliwa. Natomiast przy nanoszeniu dekoracji na wyrób ze szkliwem wypalonym stosuje sie powtórne wypalanie w temperaturze topienia farby ceramicznej.Sposób wedlug wynalazku pozwala nanosic bezposrednim drukiem sitowym wszelkiego typu dekoracje, jak na przyklad: emblematy, napisy, girlandy zamkniete i otwarte, rzuty geometryczne, kwiatowe dekoracje jedno— i wielokolorowe, dekoracje wielowarstwowe, pozwala on takze na nanoszenie dekoracji plynnym zlotem, platyna, listrami bezposrednio na wyrób, czy tez na uprzednio naniesiona dekoracje farbowa. Sposób ten umozliwia równiez wykonywanie na wyrobach ceramicznych inkrustacji wlasciwej, tzw. trawienia w szkliwie bez uzycia dotychczas stosowanego kwasu fluorowodorowego. Wykonanie tego rodzaju inkrustacji polega na tym, ze na wyrób biskwitowy nanosi sie metoda wedlug wynalazku przy uzyciu wyprofilowanego ekranu odpowiedni wzór, przy czym jako paste drukarska stosuje sie mieszanine sproszkowanego szkliwa w wielkosci ziarna ponizej /im z zaprawiaczem organicznym oraz barwnikiem organicznym spalajacym sie w temperaturze ponizej 600°C, jak na przyklad anilina itp. Barwnik ten dodawany jest tylko w celu ulatwienia widzialnosci wykonanego nadruku, a tym samym mozliwosci przeprowadzenia jego kontroli. Nastepnie wzór oraz przylegajaca do niego plaszczyzne o wielkosci wynikajacej z kompozycji dekoracji pokrywa sie niskotopliwa i niskospalajaca sie substancja organiczna dajaca blone nakrywkowa, do której nie ma przyczepnosci szkliwo. Substancja taka moze87398 3 byc: wosk, parafina, asfalt, latekst itp. Z kolei caly wyrób poddaje sie operacji szkliwienia i wypalania/po czym wypalony wyrób z widocznym wylustrzonym wzorem dekoracyjnym na tle matowej powierzchni wolnej od szkliwa pokrywa sie plynnymi solami metali szlachetnych i ponownie wypala dla utrwalenia wzoru.Dzieki zastosowaniu sposobu zdobienia wedlug wynalazku mozliwosc bezblednego nanoszenia bezposred¬ nim drukiem sitowym skomplikowanych graficznie i technicznie dekoracji jest pelna i nieorganiczona i co nie mniej wazne moze byc w zaleznosci od potrzeb, warunków, efektów wizualnych i artystycznych wykonywana w kazdej okreslonej fazie produkcji wyrobów ceramicznych stolowych i galanterii ceramicznej.Sposób wedlug wynalazku przedstawiaja ponizsze przyklady.Przyklad I. Do wysokotemperaturowej kobaltowej farby ceramicznej o uziarnieniu ponizej 10/im dodano glikolu w ilosci 55 czesci wagowych na 100 czesci wagowych farby, po czym calosc wymieszano do • uzyskania jednorodnej pasty drukarskiej o konsystencji gestej smietany. Na surowy zaformowany i oczyszczony talerz gleboki zamocowano przy pomocy trzech zaczepów ekran wyprofilowany do ksztaltu talerza wykonany z ramki poliestrowej obciagnietej siatka nylonowa o wielkosci oczka 20 /im z naniesionym na nia wzorem dekoracyjnym. Nastepnie na ekran wprowadzono przygotowana paste drukarska i przeciagajac rakiem po ekranie przecisnieto ja przez odkryte oczka wzoru dekoracyjnego, po czym wyrób z tak naniesionym wzorem poddano szkliwieniu i wypaleniu w temperaturze wlasciwej dla wypalu porcelitu.Przyklad II. Przygotowana paste drukarska jak w przykladzie I. Wypalony na biskwit dzbanek porcelanowy poddano szkliwieniu, a nastepnie warstwe surowego szkliwa utwardzono przez natrysniecie cienkiej warstwy polioctanu winylu. Na tak przygotowany wyrób zamocowano przy pomocy dwóch zaczepów odpowiednio wyprofilowany ekran wykonany z ramki metalowej obciagnietej siatka nylonowa o przeswicie oczka 30 /im z naniesionym na niej kwiatowym wzorem dekoracyjnym. Na wewnetrznej stronie ramki przyklejona zostala warstwa dystansowa z cumy o grubosci 1 mm. Po nalozeniu na ekran pasty i przecisnieciu jej przez przeciagniecie rakiem wyrób z naniesionym wzorem poddano wypalaniu w temperaturze wypalania szkliwa.Przyklad III. Na wypalony ze szkliwem wazon zamocowano przy pomocy dwóch zaczepów odpowiednio wyprofilowany ekran wykonany z ramki metalowej obciagnietej siatka fosforobrazowa o przeswicie oczka 30/im, z naniesionym na niej wzorem dekoracyjnym. Nastepnie na ekran wprowadzono plynne zloto i przeciagajac rakiem po ekranie przecisnieto go przez odkryty wzór dekoracyjny, po czym wyrób wypalono w temperaturze wypalania zlota.Przyklad IV. Do produkcyjnego szkliwa porcelanowego zabarwionego anilina i zmielonego do wielkosci ziarna ponizej 10jum dodano zaprawiacza farb w ilosci 45 czesci wagowych na 100 czesci wagowych szkliwa, po czym wymieszano do uzyskania jednorodnej pasty drukarskiej. Na wypalona na biskwit waze zamocowano odpowiednio wyprofilowany ekran wykonany z ramki kauczukowej obciagnietej siatka nylonowa o przeswicie oczka 20/im z naniesionym wzorem dekoracyjnym. Na wewnetrznej stronie ramki znajdowala sie warstwa dystansowa z tworzywa sztucznego gabczastego o grubosci 1,5 mm. Po przecisnieciu pasty drukarskiej przez odkryty wzór dekoracyjny na siatce ekranu, wykonany nadruk wraz z przylegajaca do niego plaszczyzna w formie szerokiego paska pokryto roztopiona parafina, a nastepnie wyrób poddano szkliwieniu i wypaleniu w temperaturze topienia szkliwa. Wypalony wyrób z widocznym wylustrzonym wzorem dekoracyjnym na tle matowej powierzchni wolnej od szkliwa pokryto plynnym zlotem i ponownie wypalono w temperaturze utrwalania zlota. PL

Claims (12)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób zdobienia ceramicznych wyrobów stolowych i galanterii ceramicznej, znamienny t y m, ze do wyrobu surowego, lub wyrobu surowego pokrytego szkliwem surowym, lub wyrobu biskwitowego, lub wyrobu biskwitowego pokrytego szkliwem surowym, lub wyrobu szkliwionego wypalonego przyklada sie ekran siatkowy wykonany z materialu elastycznego z naniesionym metoda fotograficzna wzorem dekoracji, przy czym ekran ten jest odpowiednio wyprofilowany do ksztaltu danego wyrobu, a nastepnie po ustaleniu jego polozenia przy pomocy ograniczników i zaczepów wykonuje sie przeniesienie wzoru na wyrób przez rozprowa¬ dzenie drukarskiej pasty ceramicznej na powierzchni ekranu przy jednoczesnym przecisnieciu jej przez otwarte oczka siatki za pomoca przecieraka, przy czym czynnosc nakladania wzoru moze byc powtarzana kilkakrotnie dla róznych kolorów farb przy dekoracjach wielobarwnych, po czym wyrób poddaje sie dalszym operacjom technologicznym zaleznym od etapu technologicznego, po którym byl on poddawany operacji zdobienia.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze profilowany ekran siatkowy sklada sie z ramki z materialu elastycznego oraz przyklejonej do niej przy pomocy plastycznego kleju siatki elastycznej o grubosci4 87 398 od 10 do 200 /im i wielkosci oczek od 10 do 250 jum, na której naniesiony zostal uprzednio wzór dekoracji za pomoca metody fotograficznej przy zastosowaniu wodoodpornej emulsji swiatloczulej.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze jako material elastyczny na ramki ekranu stosuje sie tworzywa sztuczne, lub kauczuk, lub folie metalowa.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze jako material elastyczny na siatke ekranu stosuje sie metal albo tworzywa sztuczne, korzystnie poliester lub nylon.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze pod ramka ekranu siatkowego znajduje sie warstwa , dystansowa o grubosci od 0,5 do 3 mm.
6. 6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako drukarska paste ceramiczna stosuje sie mieszanine wysokotemperaturowych farb ceramicznych z substancjami organicznymi mieszajacymi sie z woda w kazdym stosunku i spalajacymi sie w temperaturze do 500°C, korzystnie alkoholami wielowodorotlenowymi, zwanymi zaprawiaczami.
7. 7. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako drukarskie pasty ceramiczne stosuje sie plynne sole metali szlachetnych zawieszone w formie koloidu w substancjach organicznych.
8. 8. Sposób wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze przed wykonaniem nadruku dekoracji na wyrobie ze szkliwem surowym szkliwo to utwardza sie przez naniesienie na niego cienkiej warstwy polioctanu winylu lub ^ jego pochodnych.
9. 9. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze po nalozeniu na wyrób biskwitowy nadruku dekoracji wykonanego z bezbarwnej po wypaleniu pasty ceramicznej nadruk wraz z przylegajaca do niego plaszczyzna wynikajaca z kompozycji dekoracji pokrywa sie warstwa niskotopliwej i niskospalajacej sie substan¬ cji organicznej dajacej blone nakrywkowa nieprzyczepna dla szkliwa, po czym wyrób szkliwi sie i wypala w temperaturze topienia szkliwa, a nastepnie wypalony wyrób z widocznym wylustrzonym wzorem dekoracyj¬ nym na tle matowej powierzchni wolnej od szkliwa pokrywa sie plynnymi solami metali szlachetnych i ponownie wypala dla utrwalenia wzoru.
10. 10. Sposób wedlug zastrz. 9, znamienny tym, ze jako bezbarwna po wypaleniu paste ceramiczna stosuje sie mieszanine sproszkowanego szkliwa z barwnikiem organicznym spalajacym sie w temperaturze ponizej 600°C i z organicznym zaprawiaczem farb.
11. 11. Sposób wedlug zastrz. 9, znamienny ty m, ze jako niskotopliwa i niskospalajaca sie substancje organiczna stosuje sie parafine, wosk, lateks lub asfalt.
12. 12. Sposób wedlug zastrz. 6 albo 10, znamienny tym, ze zaprawiacze organiczne do past stosuje sie w ilosciach od 30 do 70% wagowych. Prac. Poligraf. UP PRL naklad 1204-18 Cena 45 zl PL