Przedmiotem wynalazku jest kapiel galwaniczna do nakladania powlok stopowych cyna-olów, w szczegól¬ nosci dla produkcji obwodów drukowanych.Kapiele galwaniczne do nakladania powlok stopowych cyna-olów maja szerokie zastosowanie, zwlaszcza w przemysle elektronicznym i elektrotechnicznym. Jest to spowodowane koniecznoscia lutowania wyrobów tych przemyslów, zapewnienia niezawodnosci styków trwalych, oraz zabezpieczenia podwarstwy wzglednie podloza miedzianego przed dzialaniem czynników trawiacych.W literaturze spotyka sie wiele przepisów na sporzadzenie kapieli do galwanicznego nakladania powlok cyna-olów. Sa to przewaznie kapiele fluoroboranowe, co jest podyktowane faktem, ze potencjaly wydzielania sie obu tych metali w tego rodzaju kapielach róznia sie miedzy soba, co ulatwia ich wspólosadzanie. Podstawowymi skladnikami kapieli do omawianego celu sa: fluoroboran cynawy, fluoroboran olowiawy lub inne zwiazki tych metali, kwas fluoroborowy i kwas bprowy. Ostatnie dwa wymienione skladniki maja za zadanie powstrzymanie hydrolizy soli cyny i olowiu. W zaleznosci od wzajemnego stosunku stezenia zwiazków cyny-olowiu, otrzymuje sie rózne sklady powlok stopowych w zakresie 0-100% Sn.Powloki otrzymywane z kapieli zawierajacych tylko te skladniki sa z reguly grubokrystaliczne ze sklonnoscia narostów i chropowatosci. Wyglad ich jest malo estetyczny sa one ciemne, niekiedy pokryte proszkowatym osadem. Wady te dyskwalifikuja przydatnosc tak otrzymywanych powlok, glównie z powodu ich zlej lutownosci i mozliwosci mostkowania styków przez powstajace dendrytyczne narosty. Ponadto kapiele takie wykazuja brak wglebnosci to jest wlasnosci pokrywania zaglebien i otworów w przedmiocie pokrywanym, W celu wyeliminowania tych wad znane sklady kapieli fluoroboranowych do galwanicznego nakladania powlok stopowych cyna-olów, przewiduja dodatki organiczne, które przeciwdzialaja tym niekorzystnym wlasciwosciom kapieli. Do dodatków takich naleza: rezorcyna, zwiazki bialkowe lub produkty ich odbudowy, na przyklad: klej zwierzecy, zelatyna, aminokwasy i inne, w ilosci 0,1 do 10 g/l. Dodatki te powoduja gladkosc powlok, ich równomierne, szare zabarwienie i w pewnym niewielkim stopniu poprawiaja wglebnosc kapieli.Jednakze wglebnosc takich kapieli jest niedostateczna, zwlaszcza przy wyrobie obwodów drukowanych dwu i wiecej warstwowych, gdzie pokrywa sie powloka cyna-olów wnetrza otworów o srednicy 0,3—1,0 mm.2 87 121 Przedmiotem wynalazku jest kapiel galwaniczna do nakladania powlok stopowych cyna-olów, zawierajaca zwiazki cyny i olowiu oraz kwas fluoroborowy i kwas borowy.Kapiel wedlug wynalazku zawiera ponadto dodatek polimeru lub mieszaniny polimerów o ciezarze czasteczkowym 440—2000 produktu addycji tlenku etylenu z alifatycznymi alkoholami o wzorze ogólnym [CnHm(OC2H4)pOH]x gdzie n jest liczba naturalna zawarta pomiedzy 14 i 26, m jest liczba naturalna zawarta pomiedzy 27 i 33, p jest liczba naturalna zawarta pomiedzy 4 i 40.Dodatek polimeru lub mieszaniny polimerów produktu addycji tlenku etylenu z alifatycznymi alkoholami stosuje sie korzystnie w ilosci 0,1 do 20,0 g/l. Ponadto kapiel wedlug wynalazku zawierac moze znane dodatki organiczne takie jak rezorcyna, zwiazki bialkowe lub produkty ich odbudowy, na przyklad klej zwierzecy, zelatyna, aminokwasy i inne.Kapiel wedlug wynalazku odznacza sie znacznie wieksza wglebnoscia od znanych kapieli dzieki dodatkowi polimeru o ciezarze czasteczkowym 440—2000 produktu addycji tlenku etylenu z alifatycznymi alkoholami w ilosci 0,1—20,0 g/l. Dodatek ten powoduje nie tylko poprawe wglebnosci, lecz równiez poprawe estetyki powloki, dzieki otrzymywaniu powlok gladkich drobnoziarnistych, jednoczesnie jasnych, niemal z polyskiem, w zaleznosci od gladkosci podloza. Otrzymywane powloki sa szczelne.Przyklad. Kapiel fluoroboranowa do galwanicznego nakladania powlok stopowych cyna-olów zawiera podane nizej skladniki: cyna (w postaci fluoroboranucynawego) 35 g/l olów (w postaci fluoroboranu olowiawego) 44 g/l kwas fluoroborowywolna 200 g/l kwasborowy 30 g/l polimer produktu addycji tlenku etylen j z alkoholem alifatycznym[C18H35(OC2H4)50H]x o ciezarze czasteczkowym wynoszacym okolo 440—2000 5 g/l Przy nakladaniu powloki zastosowano temperature 25°C, srednia gestosc pradu wynosila 2,5 A/dm2.Stosunek wielkosci katody do anody wynosil 1:1. Stosowano mieszanie ruchomym drazkiem katodowym z szybkoscia 1—4 m/min. PL