Uprawniony z patentu: Franz Morat G.m.b.H. Stuttgart-Vaihingen (Re¬ publika Federalna Niemiec) Uklad sterowania programowego do urzadzenia wyboru igiel w szydelkarce okraglej Przedmiotem wynalazku jest uklad sterowania programowego do urzadzenia wyboru igiel w szy¬ delkarce okraglej.Znane sa z opisu patentowego DAS 1 585 181 uklady sterowania programowego do urzadzenia wyboru igiel w szydelkarkach okraglych sterowa¬ nych za pomoca tarcz wzornikowych. Do elektro¬ nicznego sterowania plaszczek tarcz wzornikowych stosowana jest tu tasma sterujaca, która posiada taka ilosc sciezek sterujacych usytuowanych wzdluz tasmy i zlozonych ze znaków przepuszczajacych i nieprzepuszczajacych swiatlo, jaka ilosc tarcz wzornikowych posiada szydelkarka. Jezeli igly szy¬ delkujace zamiast przez tarcze wzornikowe, stero¬ wane sa przez popychacze, wtedy dla kazdego sy¬ stemu szydelkarki jest przewidziany jeden uklad magnesów sterujacych, wzbudzany wedlug progra¬ mu zawartego w przynalezacej do niego sciezki sterujacej na tasmie sterujacej. Dzieki temu po¬ pychacze wybrane do szydelkowania zostaja na¬ prowadzone na ksztaltke wynoszaca popychacz, albo popychacze wybrane do nieszydelkowania zo¬ staja naprowadzone na ksztaltke do nieszydelko¬ wania.Wada tych ukladów sterowania programowego do urzadzen wyboru igiel jest to, ze nie sa one pewne w dzialaniu. Juz przy niewielkich waha¬ niach jasnosci zródla swiatla podczas odczytywa¬ nia tasmy sterujacej lub przy niewielkich przesu¬ wach znaków znajdujacych sie na tasmie steruja- 15 25 cej wzgledem perforacji brzegowej, potrzebnej do przesuwania tasmy sterujacej, moga wystapic bled¬ ne polaczenia, które powoduja powstawanie ble¬ dów w szydelkowanym wzorze.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wyzej wymienionych wad, to jest wyeliminowanie bled¬ nych polaczen.Uklad sterowania programowego do urzadzenia wyboru igiel w szydelkarce okraglej, zawierajacy tasme sterujaca ze sciezkami sterujacymi w ilosci odpowiadajacej ilosci systemów szydelkowania szydelkarki oraz przetwornik optyczno-elektrycz- ny do odczytywania informacji zgromadzonych w sciezkach sterujacych, a wytwarzajacy impulsy sterujace urzadzenie wyboru igiel, wedlug wyna¬ lazku charakteryzuje sie tym, ze jest wyposazony w co najmniej jedno urzadzenie regulacji odczy- towo-sledzacej do regulacji pracy ukladu sterowa¬ nia, przy czym tasma sterujaca oprócz sciezek ste¬ rujacych wyrabianie wzoru posiada co najmniej jedna dodatkowa sciezke sterujaca wspólpracuja¬ ca z urzadzeniem regulacji odczytowo-sledzacej.Urzadzenie regulacji odczytowo-sledzacej stano¬ wi obwód regulacji natezenia promieniowania zró¬ dla swiatla, który to obwód jest polaczony z prze¬ twornikiem optyczno-elektrycznym umieszczonym po przeciwnej, niz zródlo swiatla, stronie tasmy sterujacej. Dodatkowa sciezka sterujaca tasmy sterujacej wspólpracujaca z przetwornikiem optycz- 83 1703 no-elektrycznym, stanowi sciezke przepuszczajaca swiatlo.Urzadzenie regulacji odczytowo-sledzacej wypo¬ sazone jest w obwód porównywania fazy impul¬ sów, którego jedno wejscie dolaczone jest do ge¬ neratora impulsów synchronizujacych, a drugie wejscie dolaczone jest do wejscia przetwornika optyczno-elektrycznego odczytujacego dodatkowa sciezke sterujaca. Wyjscie obwodu porównywania fazy, poprzez wzmacniacz regulacyjny, jest pola¬ czone z silnikiem nastawczym polaczonym z plyta umocowana obrotowo wokól osi walka posuwu za¬ zebiajacego sie z perforacja brzegowa tasmy ste¬ rujacej. Do plyty tej umocowany jest przetwornik optyczno-elektryczny. Dodatkowa sciezka sterujaca zawiera znaki sterujace o rytmie 1 do 1.Walek napedowy posuwu tasmy steruj3&3 po¬ przez naped pasowy i/lub za pomoca przekladni zebatej, jest polaczony równiez z napedem cylin¬ dra iglowego. Generator impulsów synchronizuja¬ cych jest generatorem stalofazowej synchronizacji impulsów sterujacych, zgodnie z obrotem cylindra iglowego.Zgodnie z wynalazkiem tasma sterujaca ma obszary przepuszczajace i nieprzepuszczajate swia¬ tlo. Zródlo swiatla i fotokomórka optyczno-elek¬ trycznego przetwornika do odczytywania sciezek sterujacych na tasmie sterujacej, usytuowane sa po przeciwleglych stronach tasmy sterujacej, przy czym dla fotokomórki jest przewidziany obwód do regulacji jasnosci zródla swiatla. I*rzyporzadko¬ wana temu obwodowi dodatkowa lciezka je$t Z$- lecana jako nieprzerwane przepuszczajace pasmo swiatla. Dzieki temu uzyskuje sie te zalete, ze wyeliminowane sa wszystkie bledy, które moga byc spowodowane przez zmiane czulosci fotoko¬ mórki przy róznych temperaturach pracy maszy¬ ny, niepelnosprawne zródlo swiatla lub przez zmia¬ ne przepuszczalnosci optycznej znaków przepusz¬ czajacych swiatlo na tasmie sterujacej, z powodu Jej czesciowego zuzycia lub zanieczyszczen, lub tez przesuniec sciezki sterujacej w stosunku do fotokomórki lub zródla swiatla.Przy zastosowaniu tasmy sterujacej z perforacja brzegowa, w która wchodza zeby rolki przesuwa¬ jacej tasme, urzadzenie do odczytywania jest umocowane na uchwycie przechylanym za pomoca silnika nastawczego dookola osi rolki przesuwaja¬ cej tasme, przy czym urzadzenie odczytujace do¬ datkowa sciezke sterujaca wraz z generatorem impulsów synchronizujacych jest przylaczone do obwodu porównujacego faze, którego sygnaly wyj¬ sciowe doprowadzone sa do silnika nastawczego.Przy zastosowaniu tasmy sterujacej z perforacja brzegowa, w która wchodza zeby rolki przesuwa¬ jacej tasme, polaczonej z napedem cylindra iglo¬ wego, za pomoca walka lub napedu z kolami ze¬ batymi, walek napedzajacy rolke przesuwajaca ta¬ sme obracany jest w stosunku do napedu cylindra iglowego za pomoca silnika nastawczego, a urza¬ dzenie odczytujace dodatkowa sciezke sterujaca, wraz z geneeratbrem impulsów synchronizujacych, jest przylaczone do obwodu porównujacego faze, którego sygnaly wyjsciowe doprowadzone sa do silnika nastawczego. 170 4 Zgodnie z wynalazkiem na dodatkowej sciezce sterujacej przyporzadkowanej regulacji odczytowo- -sledzacej, umieszczone sa znaki sterujace, dzieki którym uzyskana zostaje ta zaleta, ze przy wymia- 5 nie tasmy sterujacej na inna, zostaja wyelimino¬ wane te bledy polaczenia, które moglyby powstac wskutek róznicy polozenia znaków wzgledem per¬ foracji brzegowej.Wazna zaleta wynalazku jest ponadto, ze tasma 10 sterujaca moze byc uzyta nie tylko do wybiera¬ nia igiel, lecz takze do celów kontrolnych i do re¬ gulacji pracy ukladu sterowania programowego urzadzenia wyboru igiel.Dzieki temu mozna bez wiekszych kosztów w 15 skomplikowanym systemie elektrycznego sterowa¬ nia zapobiec powstawaniu bledów w polaczeniach w nastepstwie zdarzen, których wystapienia nie mozna uniknac, lub tez mozna by bylo uniknac, ale tylko przy duzym nakladzie kosztów.Wedlug innego korzystnego rozwiazania wyna¬ lazku, generator impulsów synchronizujacych, któ¬ ry przewidziany jest do stalofazowej synchroniza¬ cji sygnalów sterujacych wybieraniem igiel, z ru¬ chem cylindra iglowego, jest równoczesnie zasto¬ sowany jako generator impulsów synchronizuja¬ cych do regulacji odczytowo-sledzacej. Dzieki temu koszt aparatury elektronicznej moze byc w znacz¬ nym stopniu zmniejszony. Szczególnie celowe jest stosowanie jako generatora impulsów sterujacych ukladu m&ghelsów kontrolujacych rowki igiel lub znajdujace sie miedzy nimi przegrody na cylindrze iglowym. Jest to mozliwe dzieki faktowi, ze igly cylindra wplywaja podobnie na magnetyczna kon¬ trole, jak przegrody na cylindrze iglowym.Uklad magnesów kontrolujacych rowki iglowe lub przegrody posiada te zalete, ze srodki wytwa¬ rzajace impulsy synchronizujace, to jest rowki iglowe lub przegrody, juz istnieja, a nie musza ^ byc dodatkowo naniesione na cylindrze iglowym, lub na innej czesci sprzezonej z nim w sposób zapewniajacy stalosc fazy. Prócz tego tasma steru¬ jaca wedlug wynalazku, która oprócz sciezek ste¬ rujacych sluzacych do wykonywania wzorów, po- 45 siada co najmniej jedna dalsza dodatkowa sciezke, a wiec przykladowo poza 24 sciezkami sterujacymi do wykonywania wzorów i dwiema do regulacji jasnosci zródla swiatla i do regulacji odczytowo- -sledzacej przewidziane sa dalsze sciezki sterujace 50 ruchy zwrotne igiel.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad sterowania programowego do urzadzenia wyboru igiel w szydelkarce okraglej, 55 zawierajacej iglowy cylinder, fig. 2 — uklad optyczny do odczytu tasmy sterujacej w widoku z boku, fig. 3 — uklad z fig. 2 w widoku z góry, fig. 4 — przebieg wiazki swietlnej poprzez swia¬ tlowód, a fig. 5 — fragment tasmy sterujacej za- so wierajacej sciezki sterujace z naniesionymi ozna¬ czeniami.Uklad przedstawiony na fig. 1 steruje magne¬ sy 24 szydelkujacych maszyn dziewiarskich zgod¬ nie z programem zapisanym na sterujacej tasmie 65 110 za pomoca dwudziestu szesciu sterujacych83 S sciezek 110/1—110/26, zgodnie z wykonywanym wzorem.Fragment tasmy sterujacej ze sciezkami steru¬ jacymi jest pokazany na fig. 5 rysunku. Obie linie kropkowane sa srodkowymi liniami perforacji, mieszczacej sie na obu brzegach tasmy.Tasma jest prowadzona perforacjami przez za¬ zebienie 129 rolki 101. Dwadziescia cztery steru¬ jace sciezki 110/1—110/24 przewidziane sa dla ste¬ rowania magnesów.Iglowy walec 2 pokazany schematycznie na fig. 1 rysunku posiada, dla jasnosci rysunku, niewielka liczbe systemów, z których kazdy reprezentowany jest przez jeden magnes 24.W kazdym wypadku, na jednej tasmie o szero¬ kosci 35 mm umieszcza sie dwadziescia szesc ste¬ rujacych sciezek, z których lacznie dwadziescia cztery sterujace sciezki przewidziane sa dla dwu¬ dziestu czterech magnesów 24, a wiec dla dwu¬ dziestu czterech systemów.Tasma sterujaca — przy wiekszej szerokosci — moze posiadac wiecej niz dwadziescia szesc steru¬ jacych sciezek. Okreslona liczba tych sciezek slu¬ zy do sterowania magnesami 24 oddzialywujacymi na polozenie igiel, decydujac w ten sposób o wzo¬ rze, a pozostale dwie sciezki, lub wiecej steruja¬ cych sciezek sluza do elektronicznego sterowania innymi elementami urzadzenia.Sterujace sciezki 110/1—110/26 przebiegaja rów¬ nolegle do siebie wzdluz tasmy 110. Biale prosto¬ katy kazdej sterujacej sciezki, które zaleznie od wzoru ulozone sa w jednakowych lub zróznicowa¬ nych odstepach, sa znakami odpowiadajacymi ro¬ dzajowi wzoru. Kazdy z tych prostokatów prze¬ puszcza swiatlo w przeciwienstwie do pozostalej zaczernionej powierzchni tasmy. Jest ona oznaczo¬ na kolorem czarnym i nie przepuszcza swiatla.Kazdy bialy prostokat, a wiec kazdy znak, wy¬ twarza impuls sterujacy jedna igle iglowego wal¬ ca 2, wzglednie odpowiadajacy tej igle popychacz.Dodatkowa sterujaca sciezka 110/25 oddzialywuje na co druga igle, przy czym nie zawiera ona zad¬ nych informacji o wzorze.Powstaje w ten sposób ciag impulsów taktuja¬ cych o rytmie 1 do 1. Umozliwia to korygowanie zachodzacych zmian w polozeniu znaków steruja¬ cych sciezek w stosunku do perforacji wzdluz ta¬ smy, przy jej wymianie na inna. Sterujaca sciez¬ ka 110/25 moze byc uzywana dodatkowo do stero¬ wania innych elementów urzadzenia lub do pre- selekcji igiel w szydelkowych wodzidlach, wtedy gdy chodzi o wybór co drugiej igly.Kazde z dwudziestu czterech sterujacych scie¬ zek 110/1—110/24, pokazanych przykladowo na ta¬ smie 110, obsluguje jedno z dwudziestu czterech wodzidel szydelkowych maszyny dziewiarskiej. Sie¬ dem sterujacych sciezek 110/18—110/24 steruje ru¬ chem wszystkich igiel w iglowym walcu 2 maszy¬ ny dziewiarskiej w odpowiadajacych szydelkowych wodzidlach 18-tym do 24-tego.Pozostale siedemnascie sterujacych sciezek 110/1—110/17 oddzialywuje tylko na wybrane igly odpowiadajacych wodzidel 1—17. W przypadku, gdy dziewiarka posiada wiecej niz dwadziescia 170 6 cztery: szydelkowe wodzidla, nalezy przewidziec wiecej niz dwadziescia cztery sterujace sciezki.Równiez w przypadku dziewiarek, które posia¬ daja przy wszystkich lub wybranych szydelkowych 5 wodzidlach wieksza liczbe punktów wybierania igiel, nalezy przewidziec dla wszystkich dodatko¬ wych punktów wybierania igiel dodatkowe steru¬ jace sciezki. Mozna tez w takim przypadku uzyc jednej z pomocniczych sciezek, podobnych do scie- 10 zek 110/25, do lacznego oddzialywania na jeden punkt wybierania igiel. Tasma musi byc wtedy odpowiednio szersza.Dodatkowa sciezka sterujaca 110/26 jest sciezka na calej dlugosci biala, a wiec przepuszczajaca 15 swiatlo. Swiatlo ze zródla 109 przechodzace przez znaki na sterujacych sciezkach, przetwarzane jest przez fotokomórki 104/1—104/26, usytuowane za kazda sterujaca sciezka, na impulsy elektryczne.Filmowa tasma sterujaca miesci sie w kasecie 20 128, która moze byc latwo wymieniona. Wymaga to tylko zdjecia tasmy 110 z rolki 101, przesuwa¬ jacej tasme i wyjecia kasety z uchwytu, co wy¬ starcza do wymiany tasmy przy zmianie wzoru.Igly i popychacze znajdujace sie w iglowym cy- 25 lindrze 2 przesuwaja sie obok sterujacych magne¬ sów 24, na skutek obrotów iglowego cylindra.W wyniku tego zostaja wzbudzone impulsy pradu tzw. takty (takt = droga X jednostka czasu). Te impulsy sa synchronizowane z impulsami taktuja- 30 cymi wzornikowania zarejestrowanymi na tasmie filmowej, to jest ze znakami odpowiadajacymi za¬ programowanemu na filmowej tasmie 110 wzorowi.Synchronizacja impulsów koryguje prace szy- delkarki likwidujac ewentualne odchylenia od 35 zgodnosci miedzy obrotami iglowego cylindra 2 z ruchem tasmy sterujacej. Odchylenia te wyni¬ kaja z obrotowego polaczenia miedzy iglowym cy¬ lindrem 2 i przesuwajaca tasme rolka 101.Obrotowe polaczenie miedzy iglowym cylindrem 40 2 i przesuwajaca tasme rolka 101 jest pokazane schematycznie na fig. 1 i oznaczone odnosni¬ kiem 123. Synchronizowanie przebiega nastepujaco: Powstale wskutek obrotu iglowego cylindra tak¬ ty powoduja wzbudzenie impulsów synchronizuja- 45 cych w generatorze 111 usytuowanym na zewnetrz¬ nej powierzchni iglowego walca 2, w którym pro¬ wadzone sa igly i popychacze. Impulsy wytwarza¬ ne przez generator impulsów synchronizujacych sa doprowadzane do^ obwodu ksztaltujacego 112. 50 Z tego obwodu sa wyprowadzane przewody 102 po jednym dla kazdego przedwzmacniacza z bramka logiczna 113, z których kazdy polaczony jest odpo¬ wiednim sterujacym magnesem 24.W przedwzmacniaczu obie grupy impulsów sa 55 wzmocnione i przetworzone na impulsy wyjscio¬ we 119. I tak zarówno impulsy synchronizujace 117, jak i impulsy sterujace wzoru 118, dochodza¬ ce z fotokomórek 104/1 do 104/24, wytworzone przez znaki na tasmie sterujacej, sa przetwarzane eo i wzmacniane na impulsy 119 synchroniczne, od¬ powiadajace dlugoscia krótszym impulsom 117 syn¬ chronizujacym. Te impulsy 119 sa jeszcze raz wzmacniane we wzmacniaczach mocy 114 i na¬ stepnie doprowadzane odpowiednio do kazdego 65 sterujacego magnesu 24.83176 7 Na fig. 1 pokazano dla przejrzystosci tylko Je¬ den przewód 102 prowadzacy do odpowiadajacego przedwzmacniacza 113 z bramka logiczna i tylko jeden przewód 124 prowadzacy od jednej fotoko¬ mórki 104 do przedwzmacniacza z bramka logicz¬ na, który dalej jest polaczony poprzez wzmacniacz mocy 114 z jednym z magnesów 24* W przypadku dwudziestu czterech szydelkowych wodzidel i dwudziestu czterech odpowiadajacych im fotokomórek 104/1—104/24 niezbedne jest dola¬ czenie do obwodu ksztaltujacego 112 impulsy, dwudziestu czterech przewodów 102 i od kazdej fotokomórki po jednym przewodzie 124 do dwu¬ dziestu czterech przedwzmacniaczy 113 z logiczny¬ mi bramkami, jak równiez odpowiednia ilosc wzmacniaczy mocy 114.Opisany uklad zapewnia „elektroniczna synchro¬ nizacje" przesuwu tasmy sterujacej zgodnie z obro¬ tem igiel szydelkujacych umieszczonych w cylin¬ drze iglowym 2.Impulsy wyjsciowe H7a obwodu ksztaltujace¬ go 112, poprzez drugi przewód 115, doprowadzane sa do obwodu porównywania fazy 116, do którego doprowadzone sa równiez impulsy taktujace 125 uzyskane z fotokomórki 104/25. Impulsy taktuja¬ ce 125 sa wzbudzane przez dodatkowa sciezke ste¬ rujaca 110/25 w rytmie 1 do 1. Obwód 116 porów¬ nuje fazy obydwu ciagów impulsów. W przypadku przesuniecia, przykladowo wyprzedzania tych impulsów taktujacych w stosunku do impulsów synchronizujacych, nastepuje — przy pomocy obwodu porównywania fazy 116 i dodatkowego wzmacniacza regulacyjnego 120 — uruchomienie nastawczego silnika 105* polaczonego obrotowo po¬ przez przekladnie o duzym przelozeniu z kolem zebatym lub zebatym segmentem 106, którego os pokrywa sie z osia przesuwajacej tasme steruja¬ ca rdUa 101. Jest ona umocowana do plyty 107, na której mieszcza sie wszystkie elementy odczyty¬ wania tasmy (fig. 2 i 3). Tak wiec w przypadku, gdy na kolejnej tasmie, która — celem zmiany wzoru — zostala umieszczona w kasecie 12^ w miejscu poprzedniej tasmy, wystepuje róznica w polozeniu znaków w stosunku do perforacji, a wiec faza impulsów z dwudziestej piatej steru¬ jacej sciezki 110/25 wzbudzanych przez fotokomór¬ ke 104/25, nie odpowiada dokladnie fazie impulsów synchronizujacych 117a, powstalych na skutek ma¬ gnetycznego analizowania iglowych rowków, obwód porównywania fazy 116, poprzez wzmacniacz re¬ gulacyjny 120 uruchamia nastawczy silnik 105, który wykonuje jeden obrót, w jednym lub dru¬ gim kierunku, powodujac przesuniecie calego ze¬ spolu odczytu tasmy, umieszczonego na plycie az do momentu, gdy faza impulsów taktujacych jest zgodna z faza impulsów synchronizujacych 117a.Dwudziesta szósta sciezka sterujaca 110/26 na tasmie, steruje fotokomórka 104/26, która reguluje, poprzez obwód regulacji 122, natezenie promienio¬ wania zródla swiatla 100, które jest elementem od¬ czytujacym tasme sterujaca. Przykladowo, w przy¬ padku, gdy znaki na filmowej tasmie na skutek zuzycia lub z innych przyczyn przepuszczaja mniej swiatla niz w stanie poczatkowym, nastepuje pod- S wyzszenie napiecia zasilania. Sciezka ta stanowi nieprzerwana przepuszczajaca swiatlo linie.Uklad optyczny do odczytywania tasmy steru¬ jacej, pokazany na fig. 2 i 3 sklada sie ze zródla s swiatla 109, którego promienie swietlne zostaja skupione w jedna wiazke przy zastosowaniu dwu- wypuklego kondensatora 126 i ustawionej za kon¬ densatorem korygujacej, plaskowypuklej walcowej soczewki 127. Za tymi soczewkami ustawiona jest 10 obrotowa rolka 101 polaczona obrotowo, napedem pasowym 123 (fig. IX z iglowym walcem 2. Na jednej czesci obwodu tej rolki 101 lezy wychodza¬ ca z kasety 120 (fig. 1) i wracajaca do niej tasma sterujaca 110 bez konca, przesuwana przez obrót 15 rolki 101. Bezposlizgowe przesuwanie sie tasmy zapewniaja umieszczone po jednym na kazdym koncu rolki zebate wience 129.Zeby obydwu zebatych wienców zachodza w per¬ foracje, znajdujaca sie po obu brzegach tasmy. 20 Bolka 101 zwana transmisyjna rola tasmy steruja¬ cej, stanowi równoczesnie soczewke, która skupia równolegla wiazke swietlnych promieni, wspólosio¬ wo w stosunku do obu soczewek 126 i 127 w jedna smuge swietlna, przebiegajaca równolegle do osi 25 rolki, przebiegajaca przez cala szerokosc filmowej tasmy. Smuga ta nie jest szersza niz dlugosc je¬ dnego znaku na tasmie, patrzac w kierunku jej dlugosci.Przy kazdej sciezce tasmy sterujacej 110 znaj- 30 duje sie wezszy koniec swiatlowodu 130. W przy¬ padku dwudziestu szesciu sterujacych sciezek na tasmie, przewiduje sie dwadziescia szesc swiatlo¬ wodów 130. Ich szersze konce umieszczone sa tuz przy kazdej z dwudziestu szesciu fotokomórek 104. 39 Przy ilosci sterujacych pasm wiekszej od dwu¬ dziestu szesciu, nalezy przewidziec odpowiednio wiecej swietlnych prowadnic w postaci swiatlo¬ wodów, fotokomórek i w zwiazku z tym wiecej ukladów regulatorów i wzmacniaczy,. m Zasilanie zródla swiatla, wzmacniaczy i regu¬ latorów, odbywa sie z sieci przez pradnice 131 pradu stalego ze stabilizatorem 132 napiecia. PL PL