Uprawniony z patentu: Maschinenfabrik Auggburg-Nurnberg AG. Augs¬ burg (Republika Federalna Niemiec) Paliwowa pompa wtryskowa Przedmiotem wynalazku jest paliwowa pompa wtryskowa do silników spalinowych, z co najmniej jednym stemplem pompy charakteryzujacym sie sterowaniem ilosci dostarczanego paliwa za pomoca skosnych krawedzi, przy czym stempel pompy po¬ siada na swym obwodzie zebnik zazebiajacy sie z przesuwnym drazkiem zebatym uruchamialnym przez mechanicznie napedzany zespól drazków re¬ gulujacych.W znanych tego typu paliwowych pompach wtry¬ skowych w celu samoczynnego zredukowania mocy silnika spalinowego, na przyklad w przypadku ko¬ niecznosci zatrzymania go przy zagrozeniu, obwód sterujacy regulujacy wielkosc mocy silnika spali¬ nowego uruchamia zawór, który z kolei oddizia- luje na drodze hydraulicznej, pneumatycznej, lub elektrycznej na zespól drazków sterujacych iloscia paliwa, powodujac przestawienie ukladu w polozenie zerowego napelniania. Zasadnicza wada takiego rozwiazania jest duza awaryjnosc urzadze¬ nia wynikajaca stad, ze zespól drazków regulu¬ jacych ilosc paliwa jest lotwo dostepny biegnacy wzdluz podstawy maszyny, co umozliwia niefacho¬ we manipulacje i stwarza grozbe zablokowania przez zewnetrzne czynniki. Poza tym mechanicz¬ ne urzadzenie sluzace do awaryjnego zatrzymania silnika, a mianowicie caly zespól drazków regulu¬ jacych ilosci wtryskiwanego paliwa posiada znacz¬ na rozpietosc, umozliwiajaca latwe uszkodzenie, na przyklad przez zaMinawamie poszczególnych czlo- 10 15 25 nów mechanicznych po dluzszym okresie pracy, w wyniku czego nie ma wystarczajacej pewnosci co do niezawodnosci urzadzenia.Celem i zadaniem wynalazku jest opracowanie konstrukcji paliwowej pompy wtryskowej opisa¬ nego powyzej typu, zapewniajacej niezawodnosc redukowania napelnienia pompy, niezaleznie od ustawienia zespolu drazków regulujacych ilosc pa¬ liwa.Zgodnie z wynalazkiem zadanie to rozwiazane jest w ten sposób, ze drazek zebaty polaczony jest z zespolem drazków regulujacych doplyw paEwa za posrednictwem sprezystego czlonu, oraz ze pompa posiada znane urzadzenie sterujace, oddzialu¬ jace oddzielnie na kazde poszczególne urzadzenie przestawcze, które zawiera drazek zebaty zaze¬ biony z zebnikiem i dziala niezaleznie od zespolu drazków regulujacych ilosc doprowadzonego pali¬ wa, powodujac zmniejszenie dawki paliwa poda¬ wanej przez stempel kazdej pompy.Na skutek takiego rozwiazania, niezaleznie od ustawienia zespolu drazków regulujacych doplyw paliwa, uruchamianych w przypadku awarii, do¬ prowadzanie paliwa jest chwilowo redukowane, wzglednie calkowicie wstrzymane, co da w efek¬ cie zatrzymanie silnika. Ewentualnosc taka ko¬ rzystnie zaprogramowuje sie w ten sposób, ze obwód sterujacy reaguje na przyklad na osiagnie¬ cie okreslonej liczby obrotów silnika, na okreslo¬ na ilosc dostarczanego smaru, na temperature za- 82 08982 089 3 4 grozonych przegrzaniem czesci silnika spalinowe¬ go, lub na kazda inna pozadana wielkosc steruja¬ ca, przy czym uklad sterujacy oddzialuje od¬ dzielnie na jedno urzadzenie przestawcze, lub na wszystkie urzadzenia uzaleznione od danych wiel¬ kosci sterujacych.Z uwagi na to, ze urzadzenie przestawcze oddzialuje na drazek zebaty polaczony silowo bezposrednio z zespolem drazków regulujacych doplyw paliwa, osiagnieto tu duze ograniczenie nakladów materialowych i zmniejszenie zapotrze¬ bowania na niezbedne miejsce dla urzadzenia.Szczególnie korzystne jest jednak, ze kazdemu urzadzeniu przestawczemu przyporzadkowany jest oddzielny drazek zebaty, co stwarza wieksza swo¬ bode konstrukcyjna.W korzystnym wykonaniu rozwiazania wedlug wynalazku, urzadzenie przestawcze posiada tlok sterujacy polaczony z przyporzadkowywanym mu drazkiem zebatym, sterowany cisnieniem gazu lub cieczy przy wykorzystaniu znanych urzadzen steru¬ jacych, co powoduje jego ruch w cylindrze. Do¬ plyw cieczy lub gazu sterowalny jest przy tym za¬ worem wlaczonym pomiedzy zródlem cisnienia i tlokiem. W takim rozwiazaniu, w zaleznosci od okolicznosci, tlok sterujacy jest obciazony tylko niewielkim nadcisnieniem w celu osiagniecia okres¬ lonej redukcji ilosci dostarczanego paliwa do wszy¬ stkich lub jednej wybranej pompy wtryskowej, lub tez w przypadku koniecznosci awaryjnego za¬ trzymania silnika, zawór jest otwierany calkowi¬ cie, co powoduje przekrecenie stempla pompy w polozenie zerowego napelniania.Dla umozliwienia latwego zmniejszenia doplywu lub calkowitego zamkniecia doplywu paliwa do po¬ szczególnych cylindrów, na przyklad w okresie do¬ cierania nowo nasadzonych pierscieni tlokowych, drazek zebaty jest mechanicznie ustalony w swym górnym krancowym polozeniu na okreslona ilosc dostarczanego paliwa do pompy paliwowej.Przedmiot wynalazku jest objasniony na przykla¬ dzie wykonania, paliwowej pompy wtryskowej o sterowaniu skosnokrawedziowym, w przekroju po¬ przecznym, przedstawionej na zalaczonym rysunku.Zgodnie z rysunkiem pompa posiada obudowe 1 i stempel pompy 2 poruszany w celu. podawania paliwa w kierunku prostopadlym do plaszczyzny rysunku oraz zebnik 3 sluzacy do przekrecania stempla pompy 2. W celu regulacji ilosci paliwa dostarczanego do pompy wtryskowej, zebnik 3 przekrecany jest przez zazebiajacy sie z nim dra¬ zek zebaty. Wewnatrz drazka zebatego 4 usytuowa¬ ny jest drazek nastawczy 5, opierajacy sie za po¬ srednictwem dwóch czlonów sprezyny 6 i 7 przy kazdym kierunku jego ruchu, o drazek zebaty 4.Czlony sprezyny 6 i 7 leza po obu stronach srod¬ kowego kolnierza oporowego 8 drazka nastawcze- go 5 i oddzialuja swymi koncami przeciwlegly¬ mi do tego kolnierza 8 na ramiona oporowe 9 wzglednie 10 drazka zebatego 4. W celu zwieksze¬ nia dawki wtryskiwanego paliwa drazek nastawczy 5 przesuniety zostaje dalej do wewnatrz drazka zebatego 4 — a wiec wedlug rysunku ku górze, za posrednictwem zespolu dzwigni regulujacych, nie pokazanych na rysunku, w wyniku czego czlon sprezyny 6 zostaje dodatkowo obciazony. Powoduje to pociagniecie' przez niego drazka zebatego 4 i przesuniecie o odpowiedni odcinek drogi przesta¬ wienia.* Po przeciwnej swej stronie, zebnik zazebia sie z drugim drazkiem zebatym 11, który równiez mie¬ sci wewnatrz drazek nastawczy 12 oddzialujacy za posrednictwem czlonu sprezyny 14 przylegaja¬ cego db kolnierza oporowego 13 na ramie oporowe 10 15 opisanego drazka zebatego 11. Drazek nastaw¬ czy 12 osadzony jest jednym swym koncem 16 w tloku sterujacym 17. Po przeciwnej wzgledem draz¬ ka nastawczego 12 stronie tloka sterujacego 17 znajduje sie komora cisnieniowa 18, do której do¬ prowadzany jest poprzez lacznik 19 i kanal 20 sro¬ dek przenoszacy cisnienie na przyklad sprezone powietrze. Powoduje to uniesienie tloka steruja¬ cego 17 wraz z obsadzonym w nim drazkiem na- stawczym 12, przy czym kolnierz oporowy 13 po¬ przez czlon sprezyny 14 naciska na ramie oporowe 15, pociagajac za soba drazek zebaty 11. W wyni^ ku takiego przemieszczenia drazka zebatego 11, zebnik 3 ulega przekreceniu, co z kolei powoduje przekrecenie stempla pompy 2 w kierunku napel¬ niania zerowego, przy czym drazek zebaty 4 zwia¬ zany z uzebieniem z zebnikiem 3 wykonuje ruch przeciwny.Zwiazany ksztaltowo z zespolem drazków regu¬ lujacych drazek nastawczy 5 pozostaje w przeci¬ wienstwie do powyzszego w swym pierwotnym polozeniu, gdyz wymuszony na drazku zebatym 4 ruch przestawczy skompensowany jest odpo¬ wiednim odksztalceniem sie czlonu sprezyny 6.Jezeli zostanie zredukowane lub calkiem zanik¬ nie cisnienie w komorze cisnieniowej 18, wtedy scisniety czlon sprezyny 6 wraz z zanikaniem sily sciskajacej powoduje stopniowy powrót drazka zebatego 4 w pierwotne polozenie, przez co takze drazek zebaty 11 i drazek nastawczy 12, zwiazane za posrednictwem zebnika 3 z drazkiem zebatym 4, przyjmuja swoje pierwotne polozenie.Jak wynika z powyzszego, przez odpowiednia regulacje cisnienia w komorze cisnieniowej 18 w okreslonym zakresie jest zmniejszana ilosc pa¬ liwa wtryskiwanego przez jedna, kilka lub wszyst¬ kie pompy wtryskowe, niezaleznie od chwilowego polozenia zespolu drazków regulujacych doplyw paliwa.Na rysunku schematycznie pokazano przyklad podlaczenia wiekszej ilosci paliwowych pomp wtryskowych do urzadzenia przestawczego, w tym równiez polaczenie z lacznikiem 19. Cisnieniowe zródlo zasilajace 21 polaczone jest przewodem la¬ czacym 22 z kolektorem 23, z którego wychodza przewody rozgaleziajace 24, 25, 26, 27 prowadzace do odpowiedniej ilosci komór cisnieniowych 18, 28, 2£, 30. Sterowanie nastepuje w wyniku mani¬ pulacji zaworem 31 usytuowanym na przewodzie laczacym 22, na który to zawór 31 oddzialuje znany powszechnie obwód sterowniczy 32.Na rysunku pokazano poza tym za pomoca linii kreskowopunktowej rozwiazanie przy którym dra¬ zek zebaty 11, przyporzadkowany do urzadzenia przestawczego, jest ustalony w swym górnym po¬ lozeniu w odniesieniu do wielkosci dawki paliwa 20 28 30 M 40 45 50 55 6088 080 wtryskiwanego przez pompe wtryskowa na przy¬ klad przy pomocy wkreconego w ramie oporowe 15 sworznia gwintowanego 33, który to sworzen opiera sie o obudowe 1.W ten sposób mozna na przyklad zmniejszyc w okreslonym stopniu napelnienie jednej z pomp paliwowych, podczas gdy pozostale cylindry pra¬ cuja przy pelnym obciazeniu. PL PL