Pierwszenstwo: 31.05.1972 (P. 155688) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.10.1975 82027 KI. 39b5,23/20 MKP' C08g 23/20 Twórcywynalazku: Wanda Roszkowska, Piotr Penczek, Zbigniew Brojer, Ryszard Jaworek Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Chemii Przemyslowej, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania trudno palnego polihydroksyeteru Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania trudno palnego polihydroksyeteru przez dodanie do polihydroksyeteru o wzorze [-0-C6H4-C(CH3)2-C6H4-0-CH2-CH(OH)-CH2-] chlorowcopochodnej aro¬ matycznej i trójtlenku antymonu.Trudno palny polihydroksyeter wytwarza sie znanymi sposobami przez dodanie chlorowanego dwufenylu lub chlorowanego terfenylu oraz tlenków lub siarczków metali z grupy V A, w tym trójtlenku antymonu, do polihydroksyeteru o podanym powyzej wzorze. Uzyskany pólprodukt poddaje sie granulacji, a nastepnie formuje sie z granulatu ksztaltki uzytkowe przez wtrysk, wytlaczanie itp. Dodawanie wyzej wymienionych zwiazków pogarsza wlasnosci mechaniczne ksztaltek uzytkowych.Wada znanego sposobu wytwarzania trudno palnego polihydroksyeteru jest to, ze dodawanie tych zwiazków w wiekszych ilosciach, które sa konieczne dla uzyskania samogasniecia, powoduje tak znaczne pogorszenie wlasnosci wytrzymalosciowych, ze konieczne jest dodatkowe wprowadzanie kauczuku do polihy¬ droksyeteru w celu poprawienia tych wlasnosci. Aby uzyskac samogasniecie przy wprowadzeniu mniejszej ilosci wymienionych chlorowanych zwiazków aromatycznych, stosuje sie tez polihydroksyetery wytwarzane z dwufe- noli zawierajacych chlorowiec, co stanowi dodatkowe utrudnieniei Obecnie stwierdzono, ze trudno palny polihydroksyeter o bardzo dobrych wlasnosciach wytrzymaloscio¬ wych uzyskuje sie przez dodanie do polihydroksyeteru chlorowcopochodnej aromatycznej i trójtlenku antymo¬ nu, jezeli jako chlorowcopochodna aromatyczna stosuje sie dziesieciobromodwufenyl w ilosci od 2 do 10 czesci wagowych na 100 czesci wagowych polihydroksyeteru. Nie jest przy tym konieczne wprowadzanie dodatku kauczuku jako srodka poprawiajacego wlasnosci mechaniczne lub stosowanie polihydroksyeterów wytwarzanych z dwufenoli zawierajacych chlorowiec. Przez wprowadzenie nawet stosunkowo niewielkiej ilosci dziesieciobromo- dwufenylu uzyskuje sie polihydroksyeter o dobrym samogasnieciu (krótki czas samogasniecia po odstawieniu zródla palenia) przy jednoczesnym zachowaniu dobrej wytrzymalosci mechanicznej. Uzyskano w ten sposób efekt nieoczekiwany, poniewaz dodatek srodków zmniejszajacych palnosc tworzyw sztucznych powoduje zazwyczaj znaczne pogorszenie wlasnosci wytrzymalosciowych wyrobu.Trudno palny polihydroksyeter wytwarza sie wedlug wynalazku przez zmieszanie polihydroksyeteru o podanym powyzej wzorze z dziesieciobromodwufenylem i trójtlenkiem antymonu w typowym mieszalniku dla2 82 027 produktów sypkich. Do wytwarzania trudno palnego polihydroksyeteru szczególnie nadaje sie polihydroksyeter otrzymywany przez polikondensacje suspensyjna w postaci perelek ze wzgledu na latwe i dokladne wymieszanie z dodatkami zmniejszajacymi palnosc.Przyklad I. Sporzadza sie mieszanine skladajaca sie z 10 kG polihydroksyeteru o ciezarze czasteczkowym 36000 w postaci perelek, 0,5 kG dziesieciobromodwufenylu i 0,5 kG trójtlenku antymonu.Z mieszaniny tej, która ma postac perelek o barwie kremowej, wytlacza sie w temperaturze 205°C granulat, z którego nastepnie formuje sie ksztaltki wtryskowe w nastepujacych warunkach wtrysku: temperatura formy 60°C# temperatura wtrysku 180°C, cisnienie 800-1200 kG/cm2.Formowane wtryskowo ksztaltki maja nastepujace wlasnosci mechaniczne: modul sprezystosci przy zginaniu 28000 kG/cm2, wytrzymalosc na zginanie 800 kG/cm2, wytrzymalosc na rozciaganie 450 kG/cm2, wydluzenie przy zerwaniu 20%, udamosc wedlug Charpy z karbem 7 kGcm/cm2, twardosc wedlug Brinella 15 kG/cm2. Odpowiednie wlasnosci mechaniczne polihydroksyeteru bez dodatku zwiazków zmniejszajacych palnosc sa nastepujace: modul sprezystosci przy zginaniu 25000 kG/cm2, wytrzymalosc na zginanie 800 kG/cm2, wytrzymalosc na rozciaganie 450 kG/cm2, wydluzenie przy zerwaniu 20%, udarnosc wedlug Charpy z karbem 10 kG/cm2, twardosc wedlug Brinella 15 kG/cm2 Czas samogasniecia trudno palnego polihydroksyeteru, oznaczony wedlug PN/69-89023, wynosi 2,5-7 sekund. PL PL