PL81560B1

PL81560B1 -

Info

Publication number: PL81560B1
Application number: PL1971147237A
Authority: PL
Original assignee: Cibageigy Ag
Priority date: 1970-04-02
Filing date: 1971-03-31
Publication date: 1975-08-30
Also published as: RO61399A; SE378627B; CH488570A4; GB1320819A; FR2085786B1; BR7101968D0; DE2115174A1; NL7104381A; ZA712070B; FR2085786A1; CS154329B2; BE765127A; AR194924A1; CH515127A; CH541022A

Description

Sposób drukowania tekstylnych i nietekstylnych wytworów plaskich na drodze druku przenoszonego Przedmiotem wynalazku jest sposób drukowania tekstylnych i nietekstylnych wytworów plaskich na drodze druku przenoszonego.Od dawna znany jest sposób drukowania wsteg materialów tekstylnych za pomoca drukarskich maszyn wlókienniczych wyposazonych w grawero¬ wane walce drukarskie. Ostatnio stosowany jest tez tak zwany druk przenoszony, który polega na przenoszeniu barwników droga dyfuzji i sublimacji z zadrukowanych nosników posrednich lub pomoc¬ niczych, a zwlaszcza z tasm papierowych, na po¬ dloze tekstylne. Taki sposób przedruku opisano we francuskim opisie patentowym nr 1223330 i w szwajcarskim opisie patentowym nr 476893.Stwierdzono, ze sposób druku przenoszonego mozna wykorzystac takze w celu drukowania zmo¬ dyfikowanego niklem polipropylenu oraz innych podlozy zawierajacych kompleksotwórcze zwiazki metali.Sposób drukowania tekstylnych i nietekstylnych wytworów plaskich na drodze druku przenoszonego polega wedlug wynalazku na tym, ze wytwór plas¬ ki zawierajacy zwiazki uwalniajace komplekso- twórcze metale, stosujac pomocnicze lub posrednie nosniki drukarskie, zadrukowuje sie za pomoca dajacych sie sublimowac barwników lub skladni¬ ków barwnikotwórczych, tworzacych wspólnie z metalami barwniki metalokompleksowe oraz ewen¬ tualnie dodatkowo za pomoca innych barwników i/lub wybielaczy optycznych.Sposób wedlug wynalazku doskonale nadaje sie do drukowania podloza na osnowie materialów na¬ turalnych, pólsyntetycznych, syntetycznych. Do po¬ dlozy takich zaliczaja sie np. materialy celulozowe, 5 takie jak bawelna, celuloza regenerowana, len i juta, materialy proteinowe, takie jak skóra, wel¬ na i jedwab, oraz materialy syntetyczne, np. poli- akrylonitryl, kopolimery akrylonitrylu i innych zwiazków winylowych, takich jak akrylany, akry- 10 loamidy, winylopirydyna, chlorek winylu lub chlo¬ rek winylidenu, dalej kopolimery dwucyjanoetyle- nu z octanem winylu, kopolimery blokowe akrylo¬ nitrylu, poliuretany, trój- i 2,5-octan celulozy, po¬ liamidy syntetyczne, takie jak poliszesciometyleno- 15 adypoamid zwany poliamidem 6,6, poli-w-kaprola- ktam zwany poliamidem 6, poliamid z kwasu 11- -aminoundecylowego zwany poliamidem 11, aroma¬ tyczne poliestry, takie jak otrzymane z kwasu te- reftalowego i glikolu etylenowego, lub l,4-dwu(hy- 20 droksymetylo)-cykloheksanu, kopoliestry z kwasu tereftalowego, izoftalowego i glikolu etylenowego, poliestroamidy, poliweglany, polimoezniki, polisul¬ fony, zywice joinomeryczne, twardy i miekki poli¬ chlorek winylu, ale zwlaszcza poliolefiny, takie jak 25 polipropylen i polietylen o róznym ciezarze wlas¬ ciwym.Nowym sposobem mozna drukowac wszystkie te materialy, które wystepuja w odpowiedniej posta¬ ci i zawieraja jeden lub kilka kompleksotwórczych so metali w odpowiedniej postaci. Do specjalnych 815603 81560 4 przypadków zastosowania sposobu nalezy zaliczyc mozliwosc drukowania podloza w postaci utlenio¬ nego anodowo glinu.W sposobie moga byc stosowane podloza w roz¬ maitej postaci, jednak korzystnie w postaci wy¬ tworu plaskiego, takiego jak tkaniny, dzianiny, runo wlókniste (materialy nietkane o nazwie non- -wovens), w postaci wstegi lub konfekcjonowane, dywany, folie, papiery i im podobne. Zadrukowy¬ wac mozna tez butelki i dozowniki.Do drukowania mozna stosowac tkaniny lub dzia¬ niny z wzajemnie zmieszanych wspomnianych ma¬ terialów, i to zarówno wykonane z calkowicie syn¬ tetycznych wlókien hydrofobowych, a takze za¬ równo wykonane z calkowicie naturalnych wlókien, jak i wykonane z wlókien syntetycznych i natu¬ ralnych. ¦ Zadrukowywac mozna dowolne materialy, np. welne lub bawelne, zaimpregnowane, apreturowa¬ ne lub powleczone, dajacych sie zadrukowywac, za¬ wierajacym metale polimerem pólsyntetycznym lub syntetycznym, przy czym zadrukowuje sie warstwe nietekstylna. Podloza takie powleka sie np. poli¬ chlorkiem winylu lub ipoliuretanem zawierajacymi kompleksotwórczy metal.Materialy przeznaczone do drukowania moga byc stosowane jako wstepnie zabarwione lub zadruko¬ wane, przy czym barwniki wykorzystane w tym celu moga byc rozmaitego rodzaju. Dotyczy to przykladowo tkanin z maturalnych lub syntetycz¬ nych wlókien poliamidowych, zabarwionych wstep¬ nie znanymi kompleksami chromu z barwnikami azowymi (1:1), w których we wlóknach po zadru¬ kowaniu sposobem wedlug wynalazku tworza sie odpowiednie barwne kompleksy mieszane, wyróz¬ niajace sie interesujacymi odcieniami barw.Do kompleksotwórczych metali zaliczaja sie wszystkie dwu- i wiecej wartosciowe metale I— VIII ukladu okresowego pierwiastków, a zwlasz¬ cza Al, Co, Cr, Cu, Pe, Mg, Mn, Mo, Ni, Sn, T% V, W, Zn, Zr, Sb, ale tez Au i jednowartosciowe Ag.Przy tym np. nikiel ma szczególne znaczenie w przypadku poliolefin, a chrom w przypadku welny.Zwiazki metali moga wystepowac w postaci nie¬ organicznych lub organicznych soli lub w innej odpowiedniej postaci, przy czym konkretny chara¬ kter zwiazków metali moze byc, w zaleznosci od podloza, rózny. Na przyklad tkanine bawelniana lub welniana impregnuje sie zaprawami metalo¬ wymi, znanymi i stosowanymi w farbiarstwie barwnikami zaprawowymi, a mianowicie welne impregnuje sie np. zaprawa CuS04 (kwas octowy lub dwuchromian sodowy) kwas octowy w wodzie, a bawelne zaprawia sie np. mieszanina tkanina/ /emetyk.W celu zastosowania w sposobie wedlug wyna¬ lazku przygotowuje sie odpowiednie organiczne, hydrofobowe wlókna i folie droga rozprowadzania zwiazków metali w masie przedzalniczej lub wy- tlaczarkowej przed wytworzeniem wlókien lub folii. Poliamidy moga byc np. bejcowane solami metali i/lub w masie moga zawierac substancje uwalniajace metale. Takze polipropylen mozna bej¬ cowac np. chlorkiem chromylu.Do kompleksotwórczych barwników lub skladni¬ ków barwnikowych zaliczaja sie zwiazki z rozma¬ itych klas chemicznych, np. hydroksyantrachinony, hydroksynaftochinony, o-hydroksynitrozo-zwiazki i korzystnie barwniki azowe. 5 Wsród barwników azowych wyrózniaja sie: bar¬ wniki o-hydroksyazowe, które podczas metalizacji tworza zwiazki o strukturze* wzoru 1, w którym R oznacza grupe skladnika biernego, M oznacza rów¬ nowaznik metalu, a X oznacza atom tlenu lub gru- 10 pe NH; barwniki, które w polozeniach -o,or z obu stron grupy azowej zawieraja po jednym podsta¬ wniku kompleksotwórczym, to znaczy zawieraja grupy o wzorze 2, w którym Xx i X2 oznaczaja grupy o wzorach —OH, —OR, —SR, —NH2, —NHR !5 i —COOH, przy czym R oznacza rodnik alkilowy; barwniki zawierajace grupy o wzorach 3—5, w któ¬ rych R oznacza grupe uzupelniajaca piecio- lub szes- cioczlonowy pierscien, takie jak barwniki o wzorach 6—8; oraz barwniki azowe, które tworza kompleksy 20 bez udzialu mostka azowego i odpowiadaja wzorom 9—14, w których R oznacza grupe skladnika dwu- azowego, a X oznacza grupe —OH, —NH2 lub —NHR'.Przykladami takich barwników sa barwniki oz- 25 nakowane symbolami (numeracja wedlug Color Index) C.J. 14025, C.J. 14130 i C.J. 26520.W sposobie druku przenoszonego wedlug wyna¬ lazku oraz przy wytwarzaniu pomocniczych nosni¬ ków drukarskich, atramentów drukarskich i pre- 30 paratów barwnikowych stosuje sie korzystnie okre¬ slone barwniki, które' zawieraja najwyzej jedna, . albo zwlaszcza nie zawieraja zadnej grupy sulfono¬ wej.Do kompleksotwórczych zwiazków zaliczaja sie 35 tez nastepujace barwniki i skladniki barwniko- twórcze: barwniki o,o'-dwuhydroksyazowe o wzo¬ rze 15; barwniki o-karboksy-o'-hydroksyazowe o wzorze 16; barwniki o-hydroksy-o^aminoazowe o wzorze 17 lub 18; barwniki o-karboksy-o^ami- 40 noazowe o wzorze 19; barwniki o-hydroksyazowe o wzorze 20; barwniki o-aminoazowe o wzorze 21; barwniki o-tioeteroazowe o wzorze 22; barwniki z heterocylicznym skladnikiem biernym, takie jak zwiazki o wzorze 23. 45 Nastepnie naleza do grupy kompleksotwórczych zwiazków barwniki tworzace dwucykliczne lub pentacykliczne kompleksy z metalami, takie jak zwiazki o wzorach 24—30, oraz dalsze barwniki azowe skladajace sie z odpowiednich skladników 50 heterocyklicznych, takich jak 2-aminopirydyna, N-tlenek 2-aminopirydyny, 8-aminocholina, 1- -aminoakrydyna, 2-aminotiazol, 2-aminobenzotiazol, 2-amino-6-nitrobenzotiazol, 2-aminoindazol, 5-ami- notiadiazol, 5-amino-2-fenylo-l,3,4-tiadiazol, 5- 55 no-3-fenylo-l-2,4-tiadiazol, kwas 5-aminobarbituro- wy, 2-amino-l,2,4-triazol, kwas 3-aminotriazolo- karboksylowy-5, 3-aminopirazol, 4-aminoantypiry- na, 4-aminobenzotriazol i 7-amino-5-chlorobenzi- midazol. 60 Stosuje sie tez odpowiednie barwniki azomety- nowe, takie jak zwiazki o wzorze 31 lub 32, albo zwiazki azometynowe otrzymane z o-hydroksyalde- hydów i wyzej wspomnianych heterocyklicznych skladników dwuazowych, takie jak zwiazki ó wzo- 65 rze 33 lub 34.5 81560 6 Odpowiednimi barwnikami sa tez podstawione grupami —OH lub —COOH w polozeniu orto 1,5- -dwuaryloformazyny o wzorze 35, w którym X oznacza grupe —OH, —COOH lub jeden z podsta¬ wników X moze oznaczac atom wodoru, a R ozna¬ cza atom wodoru, chlorowca, rodnik arylowy, alki¬ lowy, acylowy lub grupe --N02, albo wywodzace sie z heterocyklicznych skladników dwuazowych formazyle, takie jak zwiazki o wzorze 36.Nastepnymi barwnikami sa analogi azometyno- we zwiazków formazylowych o wzorze 37 lub 38, w którym R i X maja znaczenie podane przy oma¬ wianiu wzoru 35.W sposobie wedlug wynalazku mozna wykorzy¬ stac tez produkty reakcji odpowiednich aldehydów i amin, takie jak bis-(2-hydrciksy)-aniloglioksaIu o wzorze 39; nastepnie zasady Schiffa otrzymane z o-hydroksyaldehydów i dwuamin, takie jak zwiazki o wzorze 40 lub 41; oraz produkty kon¬ densacji o-aminoaldehydów i dwuamin, takie jak zwiazki o wzorze 42 lub 43.Jako zwiazki kompleksotwórcze wzglednie sklad¬ niki barwnikotwórcze stosuje sie zwlaszcza takie, które tworza kompleksy z metalami, przede wszy¬ stkim z miedzia i z niklem, a mianowicie dwuace- tylodwuoksym, produkty kondensacji acetonu i ety- lenodwuaminy lub trójetylenoczteroaminy, pro¬ dukty otrzymane przez kondensacje 2-aminoben- zaldehydu z czterobenzoporfinenem i czteroazaczte- robenzoporfmenem takie jak zwiazki o wzorach 44—45, w których X oznacza grupe -O-alkil, —SR lub —NH2. Te ostatnie zwiazki stosuje sie lacznie z odpowiednimi srodkami redukcyjnymi.Jako pochodne hydroksyantrachinonu sa stosowa¬ ne: 1-hydroksyaintrachinon, 1,2-dwuhydroksyantra- chinon, 1,4-dwuhydroksyantrachinon, 1,2-dwuhydro- ksyr3-nitroantrachinon, 1,8-dwuhydroksyantrachi- non, 1,2,5-trójhydroksyantrachinon, 1,4-dwuhydro- ksynaftochinon, 8^hydroksy-l,4-naftochinon oraz zwiazek o wzorze 46.Jako o-hydroksy-nitrozwiazki stosuje sie 1,5- -dwunitrozo-2,4-dwuhydiroksybenzen, 2-nitrozo-4- -III-n-amylofenol, l-nitrozo-2-hydroksynaftalen, 2- -nitrozo-1-hydroksynaftalen, amid lub dwualkilo- amid kwasu l-nitrozo-2-hydroksynaftalenosulfono- wego-6 l-nitrozo-2-hydroksy-3(Y-dwumetyloamino- propylokarbonylo)-naftalen i 6-nitrozo-7-hydroksy- indazol.Ponadto jako barwniki stosuje sie zwiazki oksa- zyny i tiazyny, takie jak ceruleina o wzorze 47, galocyJanina o wzorze 48 i zwiazek o wzorze 49.W przypadku ewentualnie dodatkowo wspólnie zastosowanych w sposobie wedlug wynalazku in¬ nych barwników, chodzi wprawdzie o niezdolne do tworzenia kompleksów barwniki i/lub wybielacze optyczne, ale przydatne dzieki swym wlasnosciom sublimacyjnym i dyfuzyjnym do ulatwienia prze¬ prowadzenia sposobu druku przenoszonego barwni¬ ków kompleksotwórczych, takie, jak barwniki dys¬ persyjne z nastepujacych klas chemicznych: bar¬ wniki antrachinonowe, azowe, chinoftalonowe, sty- rylowe lub nitrodwuaryloaminy. Wsród takich wy¬ bielaczy optycznych nalezy wyróznic przede wszy¬ stkim pochodne bisazolu oraz benzoksazolu, takie jak wybielacze o wzorze 50, w którym R oznacza atom wodoru, rodnik izopropylowy, metylowy lub III-n-butylowy.Pod pojeciem dajacych sie sublimowac barwni¬ ków, ewentualnie pomocniczo stosowanych w spo- 5 sobie wedlug wynalazku, nalezy w opisie wynalaz¬ ku rozumiec takie barwniki i skladniki barwniko¬ twórcze, które daja farbiarsko wystarczajace przeniesienie barw (wybarwienie), oceniane na pod¬ stawie normy SNV 95833/1961 Szwajcarskiego 10 Zwiazku Normalizacyjnego dotyczacej sposobu okreslania dla wybarwien i nadruków jakosci utrwalenia na sucho i plisowalnosci (przy ogrze¬ wania na sucho). We wspomnianej normie SNV 95833/1961, próbke wybarwionego materialu zetknie- 15 ta bezposrednio z niezabarwionym materialem, wobec którego barwnik wykazuje znaczne powi¬ nowactwo w przypadku znanych sposobów bar¬ wienia, poddaje sie ogrzewaniu w okreslonej ww norma temperaturze pod cisnieniem 40±10 g/cm2 20 w ciagu 30 sekund.Przy doborze odpowiednich barwników w sposo¬ bie wedlug wynalazku uwzglednic nalezy okolicz¬ nosc, ze zamiast barwnej substancji stosuje sie za¬ drukowany lub zabarwiony pomocniczy podklad 25 drukarski, taki jak papier.Zdolne do tworzenia kompleksów barwniki sto¬ suje sie przed utworzeniem przez nie komplekso¬ wego zwiazku, czyli w postaci nie zawierajacej metalu. W procesie utrzymuje sie temperature so w zaleznosci od wytrzymalosci cieplnej lub tem¬ peratury mieknienia podloza zadrukowanego spo¬ sobem druku przenoszonego, stad tez np. utrzy¬ muje sie temperature 80—140°C dla miekkiego polichlorku winylu, temperature 120—155°C dla po- 35 lipropylenu i temperature .160°—220°C dla wel¬ ny. Jezeli tylko na podlozu zetknietym z bar¬ wnikiem zawartym w pomocniczym nosniku dru¬ karskim uzyskuje sie wystarczajace przeniesienie barwy (wybarwienie), to w zaleznosci od podloza 40 mozna prowadzic- proces nawet w temperaturach nizszych niz 80°C lub w temperaturach wyzszych od 220°C.W sposobie wedlug wynalazku stosuje sie takze takie barwniki, które po mniejszym niz 30 sekund 45 i az do 2 minutowym okresie ogrzewania, i/lub za¬ równo pod nizszym jak i pod wyzszym niz podano we wspomnianej normie dociskiem, lub nawet bez docisku, w sposób wystarczajacy przenosza barwe na nie zabarwione podloze. 50 Obojetne jest przy tym, czy barwnik sublimuje w scislym znaczeniu fizycznym, czy tez wnika do podloza w innym stanie niz gazowy, natomiast wazne jest tylko to, by przechodzil on z pomocni¬ czego nosnika na podloze. 55 Niezbedne do druku przenoszonego posrednie lub pomocnicze nosniki drukarskie moga stanowic do¬ wolne, a zwlaszcza nietekstylne wytwory, w szcze¬ gólnosci wytwory plaskie na osnowie celulozy, przede wszystkim papier, a takze folie z regenero- 60 wanej celulozy, które jedno- lub wielobarwnie za- drukowuje sie zadanymi wzorami lub zabarwia ich cala powierzchnie za pomoca wodnych, wodnó-or- ganicznych, a zwlaszcza praktycznie bezwodnych, organicznych atramentów drukarskich, roztworów, 65 zawiesin lub emulsji. Jako nosniki drukarskie moz-7 81560 8 na stosowac tez folie metalowe, ale przede wszy¬ stkim stosuje sie papier.Barwniki nanosi sie na te nosniki technika dru¬ karska lub przez impregnacje, lub barwienie po¬ sredniego mosnika w roztworze lub zawiesinie barwnika, np. w kapieli farbiarskiej, a nastepnie suszy.Posrednie nosniki moga byc równiez zadrukowy- wane obustronnie, przy czym po obu stronach mo¬ ga znajdowac sie niejednakowe kolory i/lub wzory.W celu unikniecia stosowania maszyny drukarskiej mozna na nosnik pomocniczy natryskiwac atramen¬ ty drukarskie, np. za pomoca pistoletu natrysko¬ wego.. Szczególnie ciekawe efekty uzyskuje sie nadru- kowujac lub natryskujac równoczesnie wiecej niz jeden odcien. Otrzymywac mozna przy tym okre¬ slone wzory, np. przy uzyciu szablonów, badz tez wzory artystyczne za pomoca pedzli. Przy zadru- kowywaniu nosników pomocniczych stosowac moz¬ na najróznorodniejsze techniki drukarskie, takie jak druk plaski (np. offset), druk wypukly (np. druk typograficzny, anilinowy), wkleslodruk (np. druk na walcach, na maszynach rotacyjnych wkle¬ slodrukowych, druk ilustracyjny), druk sitowy (np. druk sitowy, druk filmowy) lub druk sposobem elektrostatycznym.Specjalna modyfikacja druku przenoszonego po¬ lega na tym, ze zamiast zamknietej wstegi na drukowany material nanosi sie tylko skrawki nos-, nika drukarskiego. Skrawki te otrzymuje sie przez wykrawanie lub wycinanie wyzej wspomnianych zadrukowanych lub zabarwionych nosników posre¬ dnich, otrzymujac odpowiednio uksztaltowane wy¬ cinanki, np. kwiaty, pierscienie, trójkaty, koliste wycinki, gwiazdy, paski itd. Mozna równiez zabar¬ wiac lub impregnowac barwnikami nie zabarwione skrawki nosnika pomocniczego, np. przez zanurze¬ nie ich do odpowiedniego roztworu lub zawiesiny barwnika. Te skrawki papierowe rozsypuje sie na¬ stepnie recznie, lub za pomoca odpowiedniego urza¬ dzenia mechanicznego na izadrukowywany material tekstylny, a potem calosc ogrzewa do temperatury sublimacji lub dyfuzji w odpowiednim urzadzeniu, np. w wygladzarce.Mozna przy tym równoczesnie lub kolejno za- drukowywac obie strony tkaniny, dzianiny, lub runa jednakowymi lub róznymi motywami. Na rozsypane na drukowanych tkaninach skrawki pa¬ pierowe mozna tez nakladac dodatkowo nieprzer¬ wana, nasycona barwnikiem tasme papierowa uzys¬ kujac tym sposobem efekt rezerwowy (ochronny), dzieki któremu chronione miejsca zadrukowywane sa równoczesnie.Specjalny efekt ochronny uzyskuje sie, stosujac niezabarwione skrawki, np. skrawki papierowe, razem lub ewentualnie zamiast barwnych skraw¬ ków nosnika posredniego. Mozna równiez umiesz¬ czac skrawki nosnika posredniego miedzy dwoma tasmami tekstylnymi i zadrukowywac tym sposo¬ bem równoczesnie obie wstegi materialu tekstyl¬ nego.W przypadku stosowania zawiesin, wielkosc cza¬ stek barwników zawartych w farbie drukarskiej oae? powinna przekraczac 10 mikronów, a zwlasz¬ cza 2 mikronów. Stosowac mozna wode i praktycz¬ nie wszystkie rozpuszczalniki organiczne, wrzace pod cisnieniem atmosferycznym w temperaturze nie przekraczajacej 220°C, a korzystnie w nizszej od temperatury 150°C i wykazujace wystarczajaca zdolnosc rozpuszczania lub emulgowania (dyspergo¬ wania) stosowanych barwników i srodków wiaza¬ cych.Przykladowo mozna wymienic nastepujace nada¬ jace sie do stosowania rozpuszczalniki organiczne: alifatyczne i aromatyczne weglowodory, np. n-hep- tan, benzen, ksylen lub toluen, chlorowcowane we¬ glowodory, np. chlorek metylenu, trójchloroetylen, albo chlorobenzen, znitrowane weglowodory aro¬ matyczne, np. nitropropany, alifatyczne amidy, np. dwumetyloformamid, lub ich mieszaniny, a ponad¬ to glikole, np. etanodiol, eter monoetylowy lub dwuetylowy poliglikolu etylenowego, weglan dwu- etylowy, weglan dwumetylowy, lub estry, np. octan etylu, octan propylu, octan butylu, octan P-etoksy- etylowy, lub alifatyczne i cykloalifatyczne ketony, np. ketom metyloetylowy, keton metyloizobutylowy, cykloheksanon, izoforon, tlenek mezytylu lub alko¬ hol dwuacetonowy, mieszaniny alifatycznego keto¬ nu, np. ketonu metyloetylowego z aromatycznym weglowodorem, zwlaszcza toluenem oraz alkohole, np. metanol, etanol i zwlaszcza n-propanol, izopro- panol, n-butanol, III-rz.-butanol, Il-rz.-butanol albo alkohol benzylowy, ponadto mieszaniny kilku rozpuszczalników, zawierajace oo najmniej jeden rozpuszczalnik sposród podanych klas zwiazków.Korzystne jest stosowanie w praktyce bezwodnych atramentów drukarskich.Szczególnie korzystnymi rozpuszczalnikami sa estry, ketony albo alkohole, takie jak octan butylu, aceton, keton metyloetylowy, etanol, izopropanol lub butanol.Korzystnie jest, gdy wykorzystywane w sposobie wedlug wynalazku farby (atramenty) drukarskie zawieraja oprócz barwnika, lub wybielacza optycz¬ nego i rozpuszczalnika (rozcienczalnika) co naj¬ mniej jeden srodek wiazacy, dzialajacy jako srodek zageszczajacy dla zestawu drukarskiego i jako co najmniej przekazywany srodek, wiazacy barwnik z drukowanym materialem^ Jako odpowiednie le¬ piszcza stosuje sie syntetyczne, pólsyntetyczne i na¬ turalne zywice, i to zarówno produkty polimerycz- ne jak i polikondensacyjne oraz poliaddycyjne.Zasadniczo moga byc stosowane wszystkie zywice i srodki wiazace uzywane w przemysle lakierni¬ czym i drukarskim (np. opisane w IV wydaniu Lackrohstofftabellen Karstena (Hannower, 1967), jak i w IV wydaniu „Werk liber Lackkunstharze" Wagner'a i Sarx'a (Monachium, 1959). W przypad¬ ku drukowania za pomoca atramentów drukarskich zawierajacych rozpuszczalniki jako lepiszcza sto¬ suje sie korzystnie zywice wysychajace w czesto fizyczny sposób, to znaczy takie, które w czasie schniecia nie reaguja chemicznie z powietrzem, ani nie ulegaja reakcjom zachodzacym miedzy swymi skladnikami, czy tez nie ulegaja sieciowaniu, a któ¬ re po usunieciu rozpuszczalnika pozostaja sucha blonka. Korzystne jest stosowanie zywic rozpusz¬ czalnych w uzywanych rozpuszczalnikach.W przypadku drukowania za pomoca farb dru- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 609 81560 10 karskich, nie zawierajacych lub zawierajacych nie¬ wielkie ilosci rozpuszczalnika stosuje sie korzystnie lepiszcza schnace na drodze chemicznej, takie jak oleje schnace droga utleniania, pokosty olejne, zy¬ wice alkidowe modyfikowane olejami, albo lepisz¬ cza skladajace sie z dwu lub wiecej, reagujacych ze soba skladników.Odpowiednimi zywicami sa np. kalafonia i jej pochodne, uwodorniona kalafonia, dimeryzowana lub polimeryzowana kalafonia, kalafonia zestry- fikowana alkoholami jedno- lub wielowartoscio- wymi, zywica kalafoniowa modyfikowana substra- tami zywic syntetycznych, takimi jak kwas akry¬ lowy i butanodiol, albo kwas maleinowy i penta- erytryt; rozpuszczalne, modyfikowane kalafonia zy¬ wice fenolowe oraz zywice na osnowie zwiazków akrylowych, zywice maleinianowe, nie zawierajace olejów zywice alkolowe, styrenowane, zywice alki¬ dowe, zywice alkidowe modyfikowane winylotolu- enem, zywice alkidowe z syntetycznymi kwasami tluszczowymi, zywice alkidowe modyfikowane ole¬ jem lnianym, zywice alkidoworycynenowe, zywice alkidowe modyfikowane olejem rycynowym, sojo¬ wym, kokosowym, talowym, rybim, akrylowane zywice alkidowe, jak równiez oleje i pokosty olejo¬ we. Dalszymi spoiwami tego rodzaju moga byc zy¬ wice terpenowe, zywice poliwinylowe, takie jak polioctan winylu, polichlorek winylu, polichlorek winylidenu, poliwinyloacetale, alkohol poliwinylowy lub eter poliwinylowy, polimery mieszane i szcze¬ pione róznymi monomerami winylowymi, zywice na osnowie polikwasów akrylowych, zywice akry¬ lowane, polistyreny, poliizobutyleny, poliestry na osnowie kwasu ftalowego, maleinowego, adypino- wego, sebacynowego itd., zywice naftalenoformal¬ dehydowe, zywice furanowe, zywice ketonowe, zy¬ wice aldehydowe, poliuretany, a zwlaszcza wstepne uretanowe produkty kondensacji utwardzajace sie dopiero w podwyzszonej temperaturze, zywice epo¬ ksydowe, a zwlaszcza mieszanki zywic z utwardza¬ czami, utwardzajace sie dopiero w podwyzszonej temperaturze oraz ich prekondensaty. Stosowac mozna prekondensaty nienasyconych zywic poli¬ estrowych, prepolimery dwualliloftalanowe, poli- olefiny, takie jak wosk polietylenowy lub polipro¬ pylenowy, zywice indenowe i kumaroindenowe, zy¬ wice uroidowe i sulfonomidowe, zywice poliamido¬ we i poliestrowe, zywice silikonowe, kauczuk i je¬ go pochodne, takie jak cyklokauczuk lub chloro- kauczuk, a zwlaszcza pochodne celulozy, takie jak estry celulozy, np. azotan celulozy, octan celulozy itp., a zwlaszcza eterycelulozy, takie jak metyloce¬ luloza, hydroksyetyloceluloza, hydroksypropyloce- luloza, cyjanoetyloceluloza, etyloceluloza, i benzylo- celuloza. Stosowac mozna równiez odpowiednie po¬ chodne innych polisacharydów.Farby drukarskie wytwarzane zwyklymi sposo¬ bami przy uzyciu wspomnianych zywic, barwni¬ ków, rozpuszczalników, lub pokostów drukarskich, stanowiace roztwory, zawiesiny, emulsje, nanosi sie omówionymi wyzej sposobami bezposrednio na nosnik pomocniczy.W celu poprawienia uzywalnosci atramentów drukarskich dodawac mozna dowolne skladniki, np. zmiekczacze, srodki speczniajace, rozpuszczalniki o wysokiej temperaturze wrzenia, np. tetralina lub dekalina, jonowe lub niejonowe zwiazki powierz- chniowoczynne, np. produkt kondensacji kwasu (3-inaftalenosulfonowego z formaldehydem, czescio¬ wo odsulfonowany ligninosulfonian, lub produkt kondensacji 1 mola oktylofenolu z 8—10 molami tlenku etylenu.Ilosciowy sklad farb drukarskich zalezny jest pod wzgledem proporcji mieszaniny zywic oraz roz¬ puszczalników od dwóch podanych nizej wymagan.W przypadku stosowania rozpuszczalników musza one wystepowac w ilosciach zapewniajacych roz¬ puszczanie i/lub zdyspergowanie zywicy, a nadto ilosc rozpuszczalnika musi byc zawarta w takich granicach, by farba wykonywala lepkosc o war¬ tosci odpowiedniej dla przeprowadzenia drukowa¬ nia. Przy wkleslodruku dobre wyniki uzyskuje sie stosujac np. z reguly stosunek ilosci zywicy i roz¬ puszczalnika w granicach 1:1 — 1:50, a zwlaszcza 1:3 — 1:20.W atramentach, stanowiacych roztwory wodne stosuje sie rozpuszczalne w wodzie zageszczacze, np. alkohol poliwinylowy, maczke z rdzenia chleba swietojanskiego, metyloceluloze i rozpuszczalne w wodzie poliakrylany.W celu wytwarzania atramentów lub zawiesino¬ wych farb drukarskich stosowac mozna preparaty barwnikowe, zawierajace omawiane wyzej barwni¬ ki i zywice nosnikowa. Preparaty takie wykazuja te zalete, ze zawieraja barwnik w postaci bardzo dokladnie rozproszonej, pozwalajacej na zaniecha¬ nie zbednego juz procesu mielenia lub rozcierania przy wytwarzaniu atramentów drukarskich. Z ta¬ kich preparatów otrzymuje sie potrzebne atramen¬ ty drukarskie droga zwyczajnego rozprowadzania preparatu w rozpuszczalniku lub w ukladzie roz¬ puszczalnik/srodek wiazacy.Jako zywice nosnikowe moga byc stosowane wy¬ zej omawiane pochodne celulozy.Druk przenoszony prowadzi sie znanym sposo¬ bem. W tym celu doprowadza sie pomocnicze nos¬ niki drukarskie do zetkniecia z tekstylnymi lub nietekstylnymi wytworami plaskimi i utrzymuje tak dlugo w temperaturze sublimacji lub dyfuzji, az naniesione na nosnik pomocniczy barwniki przeniosa sie na material tekstylny lub nietekstyl- ny. Wystarczy w tym celu z reguly krótkie 10—60 sekundowe ogrzewanie do temperatury 150—220UC.Druk przenoszony mozna realizowac jednak rów¬ niez w nizszej temperaturze, np. na polichlorku winylu w temperaturze 100°C. Druk przenoszony mozna wykonywac równiez w sposób ciagly na ogrzewanym walcu, a takze za pomoca ogrzewanej plyty (zelazko do prasowania lub goraca plyta), albo przy uzyciu pary wodnej lub suchego gora¬ cego powietrza, pod cisnieniem atmosferycznym albo pod obnizonym cisnieniem. Jezeli do wykony¬ wania druku przenoszonego stosowana jest para wodna, to strumien pary moze byc przesylany po¬ przez urzadzenie dociskajace nosnik drukarski do zadrukowywanego podloza, albo poprzez zadruko- wywane podloze, z zastosowaniem w tym celu beb¬ nów perforowanych.W podanych nizej przykladach objasniajacych sposób wedlug wynalazku, czesci oznaczaja czesci 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6081560 li 12 wagowe, o ile nie jest oddzielnie zaznaczone ina¬ czej, procenty oznaczaja procenty wagowe, a war¬ tosci temperatur podane sa w stopniach Celsjusza.Stosunek czesci wagowej do czesci objetosciowej odpowiada stosunkowi 1 g:l ml.Przyklad I. a). W gniotowniku w ciagu 4 godzin w tempera¬ turze 40—45°C zagniata sie mieszanine o skladzie: 1 czesc barwnika zóltego o wzorze 51, 1 czesc etylocelulozy (np. Ethocel E7 firmy Dow.Chem.), 4 czesci zmielonego chlorku sodu, 1 czesc alkoholu dwuacetonowego.Po dodaniu 1 czesci wody zagnieciona mase gra¬ nuluje sie i poddaje lacznie z 50—100 czesciami wody mieleniu na mokro. Zawiesine odsacza sie, przemywa woda az do uwolnienia mieszaniny od rozpuszczalnika i od soli, a otrzymany placek fil¬ tracyjny suszy sie w temperaturze 80°C w suszar¬ ce prózniowej. Otrzymuje sie zólty preparat bar¬ wnikowy, który nadaje sie do barwienia atramen¬ tów i farb drukarskich stosowanych podczas wy¬ twarzania drukarskich nosników posrednich prze¬ znaczonych do wykonywania przedruku. b). 5 czesci preparatu barwnikowego wytworzo¬ nego w przykladzie la), rozprowadza sie, mieszajac w ciagu 30 minut za pomoca mieszadelka z dwoma smiglami, w roztworze 6, 5, czesci etylocelulozy (np.Ethocel E7, firmy Dow. Chem.) w 88,5 czesciach ukladu metyloetyloketon/etanol (1:1). Otrzymuje sie atrament drukarski o bardzo drobnym i do¬ kladnym rozproszeniu barwnika. c). Atramentami drukarskimi wytworzonymi jak w przykladzie Ib), zadrukowuje sie nosnik papie¬ rowy, otrzymujac posredni nosnik papierowy nada¬ jacy sie do wykonywania przedruku sposobem wedlug wynalazku. d). W wygladzarce w ciagu 30 sekund w tempe¬ raturze 150°C z posredniego nosnika papierowego (wytworzonego jak w przykladzie Ic) przenosi sie (przedrukowuje lub inaczej dyfunduje) barwnik na runo polipropylenowe zawierajace nikiel (np. runo o nazwie Herculon 40, zawierajace 0,1% Ni, firmy Ea Hercules, Inc.). Przeniesiony barwnik tworzy z niklem kompleks barwny, dzieki czemu na runie polipropylenowym otrzymuje sie nadruk o zielonej barwie.Analogiczny efekt uzyskuje sie stosujac zamiast runa folie polipropylenowa np. o nazwie handlo¬ wej Herculon — 40 — Folie.Przyklad II. a). W mlynie piaskowym w ciagu 4 godzin chlo¬ dzac miele sie mieszanine o skladzie: 5 czesci zól- tobrazowego barwnika o wzorze 52, 10 czesci etylo¬ celulozy (np. Ethocel E7, firmy Dow. Chem.), 42,5 czesci etanolu, 42,5 czesci metyloetyloketonu.Po oddzieleniu piasku ze zmielonej mieszaniny otrzymuje sie atrament drukarski o bardzo drob¬ nym i dokladnym rozproszeniu barwnika. b). Nosnik papierowy zadrukowuje sie atramen¬ tem drukarskim wytworzonym jak w przykladzie Ha), otrzymujac posredni nosnik papierowy nada¬ jacy sie do wykonywania przedruków sposobem wedlug wynalazku. c). W wygladzarce w ciagu 30 sekund w tempe¬ raturze 150° z posredniego nosnika papierowego (wytworzonego jak w przykladzie Hb) przenosi sie (przedrukowuje, lub inaczej dyfunduje) barwnik na tkanine polipropylenowa zawierajaca nikiel (np.Wectra 610, firmy Enjay Fabers Comp.). Przenie¬ siony barwnik tworzy z niklem kompleks barwny, dzieki czemu na tkaninie polipropylenowej otrzy¬ muje sie nadruk o kolorze szarofioletowym.Przyklad III. a). Postepujac z zóltym barwnikiem o wzorze 53 analogicznie jak w przykladzie Ha) i b) wytwa¬ rza sie posredni nosnik papierowy i przedrukowu¬ je analogicznie jak w przykladzie II na polipropy¬ len zawierajacy nikiel. Otrzymuje sie nadruk o czy¬ sto bordowej barwie. b). Jezeli przedruk prowadzi sie w ciagu 3 se¬ kund w temperaturze 200° na zaprawiona niklem welne, to otrzymuje sie na niej równiez bordowe wybarwienie.Przyklad IV. a). Postepujac z oranzobrazoWym barwnikiem o wzorze 54 analogicznie jak w przykladzie Ha) i b) wytwarza sie papierowy nosnik posredni, za po¬ moca którego wykonuje sie przedruk w ciagu 3 sekund w temperaturze 150° na polipropylen za¬ wierajacy nikiel. Otrzymuje sie nadruk o barwie szaroniebieskiej. b) Jezeli przedruk prowadzi sie w ciagu 30 se¬ kund w temperaturze 100°C na zmiekczona folie z polichlorku winylu, zawierajaca 0,1% Co w po¬ staci (stearynianu) kobaltu, to otrzymuje sie in¬ tensywny niebieskofioletowy nadruk. c) Jezeli przedruk prowadzi sie w ciagu 15 se¬ kund w temperaturze 200°C na zaprawiona kobal¬ tem welne, to otrzymuje sie szarofioletowe wy¬ barwienie. d) Satyne bawelniana zaprawiona siarczanem niklu, merceryzowana i odbarwiona zadrukowuje sie sposobem podanym wyzej w temperaturze 160°, 170°, 180°, 190° i 200°C. Otrzymuje sie szarofioleto¬ we wybarwienie.Jesli satyne bawelniana po zaprawieniu a przed zadrukowaniem dodatkowo impregnuje sie roztwo¬ rem krzemianu sodowego, otrzymuje sie wybar¬ wienie szczególnie odporne na wilgoc. e) Postepuje sie identycznie jak w przykladzie IV d z tym, ze stosuje sie satyne bawelniana za¬ prawiona siarczanem miedzi, otrzymujac wybar¬ wienie fioletowe.Przyklad V. a) Wytwarza sie papierowy nosnik posredni za¬ wierajacy dwuamid kwasu dwutioszczawiowego o wzorze 55 i z niego przedrukowuje barwnik na zmiekczona folie z polichlorku winylu zawieraja¬ cego stearynian niklu, (0,1% Ni). Otrzymuje sie wybarwienie fioletowe odporne na migracje. b) Analogicznym sposobem zadrukowuje sie w temperaturze 100°C nietekstylna warstwe bawelny powleczonej poliuretanem zawierajacym nikiel (niemnacej skóry sztucznej). Poliuretan zawiera 0,1% niklu w postaci stabilizatora, zawierajacego nikiel.Przyklad VI. Skóre chromowana (skóre gar¬ bowana) solami trójwartosciowego chromu znanym 10 15 20 25 30 C5 40 45 50 55 6081560 13 14 sposobem doprowadza sie do bezposredniego zet¬ kniecia w temperaturze 180°C z papierowym nos¬ nikiem posrednim, który zaimpregnowano uprzed¬ nio barwnikiem o wzorze \56 (wytworzonym droga sprzegniecia zdwuazowanego 4-chloro-2-aminofeno- lu z 4-chlorofenolem w srodowisku pirydyny). Pa¬ pier ten zabarwiony jest na zóltobrazowo. Barwnik przenosi sie (przedrukowuje sie) w ciagu 30 se¬ kund. Na skórze chromowej otrzymuje sie na¬ druk o barwie czerwonofioletowej.W analogiczny sposób zadrukowuje sie skóre chromowana barwnikami o wzorach wyszczegól¬ nionych w rubryce i podanej nizej tabeli. W ru¬ bryce II tej tabeli podano odcienie barw nadru¬ ków otrzymywanych na skórze przy stosowaniu barwników z rubryki I.Tabela I Wzór 57 Wzór 58 Wzór 59 Wzór 60 Wzór 61 Wzór 62 Wzór 63 II 1 zólty szaroniebieski czerwony z odcieniem nie¬ bieskawym fioletowy | czerwony z odcieniem zól- i tawym szary fioletowy PL

Claims

Zastrzezenia patentowe 1. Sposób drukowania tekstylnych i nietekstyl- nych wytworów plaskich na drodze druku przeno¬ szonego, znamienny tym, ze wytwór plaski zawie¬ rajacy zwiazki x uwalniajace kompleksotwórcze metale, stosujac pomocnicze lub posrednie nosniki drukarskie, zadrukowuje sie za pomoca dajacych sie sublimowac barwników lub skladników barw- nikotwórczych, tworzacych wspólnie z metalami barwniki metalokomplekaowe, oraz ewentualnie dodatkowo za pomoca innych barwników i/lub wybielaczy optycznych, przy czym zadrukowywanie ewentualnie prowadzi sie równiez pod zmniejszo¬ nym cisnieniem i w obecnosci pary wodnej.
2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako zawarte w podlozu substancje uwalniajace metale stosuje sie sole i zwiazki chromu, glinu, kobaltu, miedzi, magnezu, manganu, zelaza, molib¬ denu, niklu, cyny, tytoniu, wolframu, cynku, cyr¬ konu lub antymonu.
3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze drukowanie prowadzi sie za pomoca barwników o-amino- lub o-hydroksyazowych, które podczas metalizacji tworza zwiazki o strukturze wzoru 1, w którym R oznacza grupe skladnika biernego, M oznacza równowaznik metalu, a X oznacza atom tlenu lub grupe NH.
4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze drukowanie prowadzi sie za pomoca barwników o-amino- lub o-hydroksyazowych, które w polo¬ zeniach -o,o' z obu stron grupy azowej zawieraja po jednym podstawniku kompleksotwórczym, to znaczy zawieraja grupy o wzorze 2, w którym Xx i X2 oznaczaja grupy o wzorach —OH, OR, SR, —NH2, —NHR i COOH, przy czym R oznacza ro¬ dnik alkilowy.
5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze drukowanie prowadzi sie za pomoca barwnika azo- wego, zawierajacego grupy skladników dwuazo- wych wywodzace sie z szeregu 8^aminochinolijny 2-aminopirydyny, 2-aminotiazolu i 2-aminotiadia- zolu.
6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze drukowanie prowadzi sie za pomoca barwników z szeregu formazanu.
7. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze drukowanie prowadzi sie za pomoca barwników z szeregu azometynowego. 10 15 20 25 3081560 R-N ./ M-X \N Wzór 1 Xi CVn=n< HN7 \j)- HÓ Wzor 3 ;c-n=n-c; Ó ÓH HO Wzor 4 CH, C-N=N N* Wzór 5 HO Wzór 6 CO0CoH 0. OH 2n5 CH3 3 N^ C-N=N-C ,S^ OH Wzór 7 Wzór 8 R-N=N<^0H COOH Wzór 9 R-N=N^^0H ^OH Wzór 10 R-N=N<^-OH CHO Wzór 11 Onh Wzor 12 R-N=NKI^X O Wzor 13 OH OH i i R1-N=N-R2 R-N=N<^0H CH=Nx Wzor 14 COOH T)H RrN=N-R2 OH Wzor 5 Wzór 1681560 OH NH, RrN=N-R2 Wzor 17 COOH NHR3 R1-N=N-R2 Wzór 19 NHR3 RrN=N-R2 Wzór 21 H OH N=N-C NVC6H5 ^K WXC6H5 Wzór 23 OH HN -N=N<3 Wzór 25 H00C7 OH HN -N=N-0 Wzór 27 NH N=N^O Wzór 29 OH NHR, RrN=N-R2 Wzor 18 OH RrN=N-R2 Wzor 20 SR OH N=N-R2 Wzór 22 CH2C I 2 N0H 0 HO -N=N^O Wzór 24 HO COOH HN' -N-N—O Wzor 26 HO (HOOC) OH OH HO CH=N Wzór 31 OH N CH=N NO N=N Wzór 28 (cooh) rocH; -N=N—O Wzór 30 Wzor 33 X X N HN II I VN I R Wzór 35 X X NH N i ii - N CH Y i R Wzór 37 •OH HO N N n n CH —CH Wzor 39 OH HO CH CH n ii N N Wzor 41 OH HO CH=N^C Wzór 32, OH CH=N-C! Wzor 34 N N. HO HN ^N N I R Wzór 36 X X NH N i ii CH CH V i R Wzor 38 OH HO CH=N N=CH i i Lrlrt Uhlo Wzor 40 NH, H2N CH=N N=CH Wzór 42 0 II '^NH CH CH2C00H Wzor 44 0 0HWzór 47 COOH Wzor 48 W21 81560 OH NT H/zd«" 49 . HC — CH -0\ || || /On c-c 7c-cN OH -N=N-C—C-CH3 0H„ (CH,),Nk/S ! o 0,N OH OH -N=N- Wzor 60 HO-C N \ / N Wzor 59 OH OH i -N=N-C=Cs C=NX I CHo N^O Wzdr 61 N ,CH, J-N-N s HO Wzór 51 X H0V Wzór 53 2 ii ii - L s s Wzor 55 HO °H °H Wzor 52 Wzor 62 N HO. iLN=N<3 Wzór 54 OH OH -N=N- OH OH -N=N<3 CL Wzór 63 COOH ¦N-C C-CH, CL CL Wzór 56 HO-C N XN7 PU OH Wzór 57 02N N=N Wzór 58 OZGraf. Lz. 2439 (115 egz.) Cena 10 zl PL