Uprawniony z patentu: Glamzstaff A. G., Wuppertal (Republika Federalna Niemiec) Sposób wytwarzania trudnozapalnych przedz, wlókien i folii Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia trudnozapalnych przedz, wlókien i folii, które obok celulozy zawieraja syntetyczny polimer.Z luksemburskiego opisu patentowego nr 55 732 znane sa przedze z poliacylohydrazonów oksamidu o powtarzajacych sie czlonach o ogólnym wzorze 2, w którym R oznacza prostoliniowa lub rozga¬ leziona, nasycona lub nienasycona reszte alifatycz¬ na o 2—12 atomach wegla, reszte cykloalifatyczna, aryloalifatyczna lub aromatyczna. Przedze te nie sa trudnozapalne.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze przedze, wlókna i folie otrzymane przez uformowa¬ nie w ikwasnej kapieli mieszaniny wiskozy i wod¬ nego alkalicznego roztworu poliacylohydrazonu oksamidu o wzorze 1, w którym R oznacza prosto¬ liniowa lub rozgaleziona, nasycona lub nienasyco¬ na reszte alifatyczna o 2—12 atomach wegla, reszte cykloalifatyczna, aryloalifatyczna, aroma¬ tyczna lub heterocykliczna, poddaje sie reakcji z roztworem jednego lub wiecej zwiazków metali cynku, cyny, kadmu, baru, strontu, wapnia, anty¬ monu i tantalu, po czym przemywa sie i suszy w znany sposób.Poliacylohydrazony oksamidu wyzej scharakte¬ ryzowanego rodzaju sa np. opisane w luksembur¬ skich opisach patentowych nr nr 54 747 i 57117.Otrzymuje sie je przez reakcje jednego lub wiecej kwasów dwukarfboksylowych o ogólnym wzorze X—CO—R—CO—X, w którym R oznacza prosto- 10 15 20 25 30 liniowa lub rozgaleziona, nasycona lub nienasyco¬ na reszte alifatyczna o 2—12 atomach wegla, resz¬ te cykloalifatyczna, aryloalifatyczna lub aroma¬ tyczna, a R oznacza chlor lub brom, z dwuhydra- zonem oksamidu.Stosuje sie takie poliacylohydrazony oksamidu, które zawieraja reszte ikwasu tereftalowego, izo- ftalowego, fuimarowego, 2,6-pirydynodwukarboksy- lowego, adypinowego lub sebacynowego. Szczegól¬ nie korzystne sa politereftaloilohydrazon oksamidu i polifumaroilohydrazon oksamidu.Znane sa poliacylohydrazony oksamidu o lep¬ kosci zredukowanej 0,2—5,4. Poliacylohydrazon oksamidu moze posiadac takze wiekszy ciezar czasteczkowy.Wytwarzanie rozcienczonych, wodnych, alkalicz¬ nych roztworów poliacylohydrazonów oksamidu mozna przeprowadzic wedlug luksemburskiego opisu patentowego nr 55 817. Stosuje sie wedlug niego jako rozpuszczalnik poliacylohydrazonów oksamidu rozcienczone wodne roztwory wszystkich alkaliów. Mozna równiez stosowac roztwory wod¬ ne zawierajace wiecej niz jeden wodorotlenek me¬ talu alkalicznego. Zdolnosc fozpuszczania wodnych roztworów alkaliów zalezy zarówno od wodoro¬ tlenku zastosowanego jako rozpuszczalnik i steze¬ nia roztworu rozpuszczalnika, jak równiez od bu¬ dowy chemicznej i w niewielkim stopniu od sred¬ niego ciezaru czasteczkowego rozpuszczanego po¬ limeru. Szczególowo mozna w paru próbach latwo 80 65580 655 3 okreslic, przy jakim stezeniu wodnego roztworu wodorotlenku mozna uzyskac potrzebne do dal¬ szego przerobu stezenie polimeru w roztworze.Stosowane stezenia wodorotlenków wynosza 6— —10°/o wagowych, odpowiednie stezenia polimeru 4-^20% wagowych.Do przeprowadzenia sposobu wedlug wynalazku stosuje sie otrzymywane znanymi metodaimi wisko¬ zy, które sluza do wytwarzania .najrózniejszego typu jedwabi sztucznych, jak np. typu bawelny lub welny, wlókien polinozowych, oraz typów przedzy, przedzionych w kapielach zawierajacych siarczan sodowy luJb cynkowy i kwas. Dalej mozna stoso- TElA»J'J'"J"na3rjtftmTfmpn r do wytwarzania cietego w^^^ii^fci0*0^^^111,0 superkordu. Mozna rów¬ niez stosowac wdskoly zawierajace srodki mody¬ fikujace lulb pigmen^. iW^fwjftBtftiiel tp9&A przednej przeprowadza sie FfcRr*^nrLwwr~^lt^wn"i~ wiskozy z alkalicznym roztworem poliacylohydrazonu oksamidu. Oba skladniki mieszaja sie z soba w kazdym stosunku, mozna wiec wytwarzac przedze, wlókna i folie mieszane o dowolnej zawartosci celulozy. Miesza¬ niny te sa trwale. Trwalosc masy przednej mozna zwiekszyc stosujac swiezo przygotowane wiskozy o wysokiej zawartosci ksantogenianu.Mase przedna przedzie sie w znany sposób sto¬ sowany przy wytwarzaniu jedwabiu sztucznego, w znanych kapielach stosowanych do wytwarzania sztucznego jedwabiu, które Obok kwasu moga jeszcze zawierac sole, np. siarczan sodowy, cyn¬ kowy lub magnezowy. Obecnosc kwasu jest waz¬ na ze wzgledu na rozklad ksantogenianu, a po¬ nadto dlatego, aby w przypadkach, w których w kapieli znajduja sie jony cynku, zapobiec przed¬ wczesnemu tworzeniu sie zwiazków metali z po- liacylohydrazonem oksamidu. Tak np. mozna stoso¬ wac nastepujace kapiele przedne: 5,5%) kwasu siarkowego, 15% siarczanu sodowego, 6% siarczanu cynkowego — temperatura kapieli 50°C. 7% kwasu siarkowego, 17% siarczanu sodowego, 2% siarczanu cynkowego — temperatura kapieli 60°C. 4,5% kwasu siarkowego, 12% siarczanu sodowe¬ go, 6% siarczanu cynkowego — temperatura ka¬ pieli 55°C.W przypadku kapieli zawierajacych malo wisko¬ zy mozna równiez stosowac kapiele o malej za¬ wartosci kwasu, np. kapiel o skladzie: 20% chlor¬ ku amonowego, 2,1% kwasu siarkowego — tempe¬ ratura kapieli 30°C Po opuszczeniu kapieli przez mieszane przedze, wlókna i folie z poliacylohydrazonu oksamidu i celulozy, odkwasza sie je, a nastepnie, np. w ka¬ pieli zanurzeniowej, traktuje roztworem jednego lub wiecej zwiazków metali cynku, cyny, kadmu, baru, strontu, wapnia, antymonu i tantalu.Jako zwiazki metali stosuje sie nieorganiczne i organiczne sole i zwiazki kompleksowe metali cynku, cyny, kadmu, baru, strontu, wapnia, anty¬ monu i tantalu.Do reakcji z poliacylohydrazonami oksamidu nadaja sie roztwory tych zwiazków metali w wo- 4 dzie, rozcienczonych wodnych zasadach lub kwa¬ sach, a takze w rozpuszczalnikach organicznych, np. metanolu, etanolu, dwumetylosulfotlenku, szes- ciometylotrójamidzie kwasu fosforowego, sulfolanie 5 czterometylomoczniku, dwumetyloformamidzie, pi¬ rydynie i innych aminach, ponadto równiez w chlo- roweglowodorach, estrach, ketonach i dwusiarczku wegla. Zwiazki metali mozna równiez stosowac rozpuszczone w mieszaninach wymienionych roz¬ puszczalników. Korzystnie stosuje sie nastepujace roztwory: Roztwory zwiazków cyny: wodne roztwory chlorku cynawego, etanolowe roztwory chlorku cynawegó.Roztwory zwiazków cynku: roztwory chlorku cynkowego w 2n wodorotlenku amonowym.Roztwory zwiazków kadmu: roztwory siarczanu kadmowego w 2n wodorotlenku amonowym.Roztwory zwiazków baru: wodne roztwory wo¬ dorotlenku barowego, wodne amoniakalne roztwo¬ ry chlorku barowego.Roztwory zwiazków strontu: wodne roztwory wodorotlenku strontowego, wodne amoniakalne roztwory chlorku strontowego.Roztwory zwiazków wapnia: wodne roztwory wodorotlenku wapniowego, wodne amoniakalne roztwory chlorku wapniowego.Roztwory zwiazków antymonu: roztwory trój¬ chlorku antymonu w dwumetyloformamidzid, roz¬ twory trójchlorku antymonu zakwaszone kwasem winowym.Roztwory zwiazków tantalu: roztwory piecio- chlorku tantalu w dwumetyloformamidzie.Korzystnie stosuje sie roztwory stezone, mozna jednakze stosowac równiez i roztwory rozcien¬ czone. Korzystnie stosuje sie roztwory o tempe¬ raturze pokojowej, mozne jednak równiez stoso¬ wac roztwory o wyzszej temperaturze.Traktowanie celulozowo-poliacylohydrazonpwych przedz, wlókien i folii roztworami zwiazkó^ me¬ tali mozna przeprowadzic np. przez zanurzanie przedz, wlókien i folii w wannie zawierajacej roztwór zwiazków metali. Wlókna mozna zanurzac w wanilie reakcyjnej np. luzem lub np. jako przedze w postaci pasma. Przedze celulozowo- -poliacylohydrazonowe mozna poddawac dzialaniu zwiazków metali nawiniete na szpuli w odpo¬ wiedniej cisnieniowej pluczce szpulowej.Podczas traktowania przedz, wlókien i folii celulozowo - poliacylohydrazonowych roztworami zwiazków metali ze zwiazkiem metalu reaguje skladnik poliacylohydrazonowy przedzy, wlókna lub folii. Poliacylohydrazon oksamidu wiaze przy tym odpowiedni metal chemicznie, przypuszczalnie w formie kompleksu lub enolanu.Po zadaniu roztworami zwiazków metali prze¬ dze, wlókna i folie przemywa sie dokladnie np. woda, ewentualnie z dodatkiem 1%-go kwasu octowego lub slabego amoniakalnego roztworu, suszy i kondycjonuje.Szybkosc reakcji i ilosc zwiazanego metalu sa zalezne od wielu czynników. Szybkosc wiazania metalu zalezy miedzy innymi od rodzaju polia¬ cylohydrazonu oksamidu, od aktualnie zastosowa- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6080 5 nego metalu, zwiazku metalu, stezenia w roztwo¬ rze, rozpuszczalnika albo mieszaniny rozpuszczal¬ ników, temperatury i pH roztworu. Przedza, wlók¬ no i folia wiaza podczas reakcji metal z roztworu tak dlugo, az osiagna stan nasycenia granicznego 5 odpowiedniego poHacylohydrazonu oksamidu. Naj¬ bardziej odpowiedni sposób postepowania w celu wytworzenia odpowiedniej przedzy, wlókna lub folii celulozowo-poliacylohydrazonowej, zwlaszcza odpowiedni czas reakcji, mozna okreslic przepro- 10 wadzajac szereg prostych doswiadczen.Wytworzone sposobem wedlug wynalazku prze¬ dze, wlókna i folie sa tym trudniej zapalne, im wiecej zawieraja metalu. Celulozowo-poliacylo- -hydrazonowa przedza lub odpowiednie wlókno 15 albo folia moze zwiazac tym wiecej metalu, im wyzsza jest zawartosc skladnika poliacylohydra- zonowego. Tego rodzaju przedze, wlókna i folie, które musza zawierac charakterystyczna dla kaz¬ dego metalu jego ilosc minimalna, a tym samym 20 równiez minimalna zawartosc poliacylohydrazonu oksamidu, sa nawet niepalne w pojeciu normy DIN 53 906.Wytworzone sposobem wedlug wynalazku trud- nozapaiLne lub niezapalne przedze, wlókna i fo- 25 lie maja dobre wlasciwosci tekstylne. Korzystne jest stosowanie w sposobie wedlug wynalazku przedzy, wlókien i folii skladajacych sie z 25— —50% wagowych poliacylohydrazonu oksamidu i 75—50% wagowych celulozy. Jesli te przedze, 30 wlókna i folie potraktuje sie sposobem wedlug wynalazku tak, by ulegla zwiazaniu ilosc metalu odpowiadajaca stanowi nasycenia poliacylohydra¬ zonu oksamidu, to otrzymane produkty sa nie¬ palne w pojeciu normy DIN 53 906 i maja bardzo 35 dobre wlasciwosci tekstylne. Tak np. w przypadku przedz uzyskuje sie wytrzymalosc w stanie su¬ chym rzedu 25 km samozrywu, wydluzenia w sta¬ nie suchym 16%, wytrzymalosci w stanie mokrym 9 ikm samozrywu i wydluzenia w stanie mokrym 40 19%. Tego rodzaju przedze i wlókna mozna bez trudnosci przerabiac na nici, nici z mieszanych wlókien cietych, tkaniny, dzianiny, wlókniny itd.Przedze i wlókna wytwarzane sposobem wedlug wynalazku maja sobie wlasciwe silne zabarwienie 45 zaleznie od zwiazanego w danym przypadku me¬ talu, które czyni zbednym koniecznosc ich dodat¬ kowego barwienia. Jednakze jest mozliwe dalsze tonowanie barwy przedz i wlókien za pomoca zwyklych barwników, np. dyspersyjnych, metalo- 50 kompleksowych, bezposrednich, kwasowych i za¬ sadowych. Przedze, wlókna i folie zawierajace metale: cynk, cyne, kadm, bar, wapn i stront sa koloru pomaranczowego do brazowego, zawiera¬ jace zwiazki antymonu koloru czerwonego, zas za- 55 wierajace tantal koloru zóltopomaranczowego.Przyklad I. Wytworzona w zwykly sposób, odpowietrzona i przesaczona wiskoza zawierala 8,5% celulozy, 5,5% wodorotleniku sodowego i 60 0,45% etoksylowanej aminy oleju kokosowego i zostala wytworzona przy uzyciu 34% CS2 w przeliczeniu na celuloze. Wspólczynnik ksantoge- nowy tej wiskozy wynosil 0,45, lepkosc 45 sek;me¬ toda opadajacej kulki. W celu wytworzenia roz- 65 6 tworu politereftaloilohydrazonu oksamidu zmie¬ szano razem dokladnie w temperaturze pokojowej 24,5 g politerefitaloiilohydrazonu oksamidu, 18,5 g wodorotleniku potasowego i 266 g wody. Po okolo 2 godzinach utworzyl sie klarowny roztwór.W celu wytworzenia masy przednej zmieszano razem w temperaturze pokojowej przy pomocy mieszadla laboratoryjnego 610 g wiskozy i 305 g roztworu politereftaloilohydrazonu oksamidu. Po uplywie okolo 1 godziny roztwór stal sie jedno¬ rodny. Otrzymany roztwór odpowietrzono nastep¬ nie pod próznia. Po odpowietrzeniu lepkosc mie¬ szaniny oznaczona metoda opadajacej kulki wy¬ nosila 69 sek, wspólczynnik ksantogenowy 0,37.Zastosowana filiera przedna miala 60 otworków 0 srednicy 60 \i. Kapiel przedna zawierala 5% kwasu siarkowego, 12,5% siarczanu sodowego i 6% siarczanu cynkowego. Temperatura kapieli przednej wynosila 55QC. Przedza po opuszczeniu kapieli przednej przechodzila przez pierwsza ga- lete z szybkoscia odciagu 30 m/min i biegla na¬ stepnie przez druga kapiel goraca, o temperaturze 90°C, zawierajaca 2% kwasu siarkowego. Przedze nawinieto na zwykla szpule dziurkowana, na któ¬ rej zostala odkwaszona i przemyta przez zraszanie woda permutytowa. Nastepnie przedze poddano awiwazowi i wysuszono w temperaturze 80°C.Otrzymana w powyzszy sposób przedza miala titr ogólny 130 decyteksów i skladala sie z 70% celulozy i w 30% z politereftaloilohydrazonu oksa¬ midu. Wykazywala ona w stanie suchym wytrzy¬ malosc 16,0 km samozrywu przy wydluzeniu 20% i w stanie mokrym wytrzymalosc 6,3 km samo¬ zrywu przy wydluzeniu 39,0%.Sucha przedze odawiwazowano w roztworze 3 g/l mydla marsylskiego w wodzie i zanurzono na 1 godzine w goracej kapieli reakcyjnej o tempera¬ turze 50°—60°C. Kapiel reakcyjna przygotowano przez rozpuszczenie 150 g chlorku cynkowego w 100 g wody i dodatek wodnego wodorotlenku amonowego w takiej ilosci, by powstaly poczatko¬ wo osad wodorotlenku cynkowego prawie calko¬ wicie sie rozpuscil. Nastepnie przedze przemyto kolejno dziesiecio- i jednoprocentowym roztworem wodorotlenku amonowego, a w koncu woda per¬ mutytowa. Po wysuszeniu przedza zawierala 10% cynku zwiazanego.Przedze przerobiono na dzianine, która poddano próbie zapalnosci wedlug normy DIN 53 906. Oka¬ zala sie ona niepalna.Przyklad II. Z 282 g wiskozy stosowanej w przykladzie I i 730 g roztworu politereftaloilo¬ hydrazonu oksamidu opisanego w przykladzie I sporzadzono mase przedna i wyprzedziono ja w sposób opisany w przyikladzie I. Otrzymana prze¬ dza wykazala titr ogólny 115 decyteksów oraz wytrzymalosc w stanie suchytm 15,2 km samozry¬ wu, wydluzenie 11,2%, a w stanie mokrym wy¬ trzymalosc 6,8 ikm samozrywu i wydluzenie 14,5%.Przedza skladala sie w 30% z celulozy i 70% z poMtereftaloiiohydrazonu oksamidu. Przedze tak jak w przykladzie I zanurzono w kapieli reakcyj¬ nej zawierajacej cynik i przerobiono dalej. Po wy¬ suszeniu zawierala ona 25% cynku w formie80 655 7 zwiazanej. Wytworzona z niej dzianina okazala sie niezapalna wedlug normy DIN 53 906.Przyklad III. Przedze wytworzona jak w przykladzie I zanurzono na 1 godzine w kapiela 0 temperaturze 60°C, sporzadzonej z 125 g Snd2-2H20 i 100 g wody. Przemyta i wysuszona przedza zawierala 7% cyny w postaci zwiazanej.Wytworzona z niej dzianina okazala sie niezapal¬ na wedlug normy DIN 53 906.Przyklad IV. 610 g wiskozy opisanej w przykladzie I zmieszano z roztworem, sporzadzo¬ nym z 24,5 g poliadypinoilohydrazonu oksamidu, 24,7 g wodorotlenku potasowego i 226 g wody, po czym mieszanine odpowietrzono. Te mase przedna wyprzedziono w sposób opisany w przykladzie I w kapieli o temperaturze 52°C, zawierajacej 7% kwasu siarkowego, 15% siarczanu sodowego i 6% siarczanu cynkowego. Otrzymana w ten sposób przedza miala titr ogólny 103 decyteksy i skla¬ dala sie w 70% z celulozy i w 30% z poliadypino¬ ilohydrazonu oksamidu. W stanie suchym wy¬ kazywala ona wytrzymalosc 8,6 km samozrywu przy wydluzeniu 7,1%, zas w stanie mokrym 3,9 kim samozrywu przy wydluzeniu 6,1%. Kapiel reakcyjna stanowil roztwór 10 g chlorku cynko¬ wego w 100 g wody, który nastawiono ma wartosc pH 12 przez dodanie stezonego amoniaku. Przedze zanurzono w tej kapieli na 1 godzine w tempe¬ raturze 20°C, w wyniku czego zwiazala ona 2,5% wagowych cynku. Przedze przerobiono na dziani¬ ne, która okazala sie trudnozapalna.Przyklad V. Opisana w przykladzie IV prze¬ dze z celulozy i poliadypinoilohydrazonu Oksami¬ du zanurzono na 1 godzine w temperaturze 20°C w 10%-wym wagowo wodnym roztworze chlorku cynawego. Przedza zwiazala 6,2% wagowych cyny.Wytworzona przedza okazala sie trudnozapalna.Przyklad VI. 610 g opasanej w przykladzie I wdalkozy amieszano z roztworem sporzadzonym z 24,5 g 2,6^pirydynoillohydrazoniu oksamidu, 24,7 g wodorotlenku potasowego i 226 g wody, po czym roztwór odpowietrzono. Te mase przedna wy¬ przedziono w sposób opisany w przykladzie I w kapieli o temperaturze 52°Gj zawierajacej 9% kwasu siarkowego, 15% siarczanu sodowego i 6% siarczanu cynkowego. Otrzymana w ten sposób przedza miala titr ogólny 107 decyteksów i skla¬ dala sie z 70% z celulozy i w 30% z poli-2,6-piry- dynoilohydrazonu oksamidu.Wykazala ona w stanie suchym wytrzymalosc 8,6 km samozrywu przy wydluzeniu 5,4%, a w stanie mokrym wytrzymalosc 3,1 km samozrywu przy wydluzeniu 13,8%. Przedze te zanurzono na 1 godzine w opisanej w przykladzie IV kapieli reakcyjnej w temperaturze 20°C w której zwiaza¬ la ona 11,5% wagowych cynku. Przedze przero¬ biono na dzianine, która okazala sie niezapalna wedlug normy DIN 53 906.Przyklad VII. Opisana w przykladzie VI przedze z celulozy i poild-2,6-piirydynoilohydrazonu oksamidu zanurzono na 1 godzine w kapieli opi¬ sanej w przykladzie V o temperaturze 20°C. Prze¬ dza zwiazala 16,5% wagowych cyny. Wytworzona S z niej dzianina okazala sie niezapalna wedlug nor¬ my DIN 53 906.Przyklad VIII. Przedze wytworzona jak w przykladzie I zanurzono na 24 godziny w riasyco- 5 nytm roztworze wodorotlenku wapniowego ó tem¬ peraturze 20°C. Przedza zwiazala 2,3% wagowych wapnia. Wytworzona z niej dzianina okazala sie trudnozapalna.Przyklad IX. 29,9 g poliizoftaloilohydrazonu 10 oksamidu rozpuszczono w roztworze 21,9 g wodo¬ rotlenku potasowego w 313,9 g wody. 625 g wy¬ tworzonej w znany sposób wiskozy, zawierajacej 7,3% celulozy i 5,5% lugu sodowego rozcienczono za pomoca 56,5 g 12%-go wodnego roztworu wo- 15 dorotlenku potasowego. Nastepnie roztwór polia- cyiohydrazonu oksamidu wmieszano do rozcien¬ czonego roztworu wiskozy. Otrzymana jednorodna mieszanine odpowietrzono, po czym wyprzedziono przy uzyciu filiery o 60 otworkach o srednicy 60 \i 20 do kapieli przednej o temperaturze 40°C, zawiera¬ jacej 4% kwasu siarkowego, 15% siarczanu sodo¬ wego i 0,2% etoksylowanej aminy oleju kokoso¬ wego. Po opuszczeniu pierwszej kapieli przedza przebiegala przez druga kapiel, zawierajaca 2% 25 kwasu siarkowego, której temperatura wynosila równiez 40°C. Szybkosc odciagu wynosila 25 m/ min, rozciag 5%.Otrzymane wlókna mialy nastepujace Wlasci¬ wosci tekstylne: titr: 274 decyteksów; wytrzyma¬ losc po ikondycjonowaniu 18 km samozrywu; wy¬ dluzenie po 'kondycjonowaniu 15,3%; wytrzymalosc na mokro: 6,2 km samozrywu; wydluzenie na moikro: 35,1%.Otrzymane wlókna przerobiono na maszynie dziewiarskiej na ponczoche dziana, która zanu¬ rzono w 20%-wym roztworze chlorku cynkowego, nastawionym stezonym amoniakiem na wartosc pH = li,o w ciagu 90 minut w temperaturze po¬ kojowej. Nastepnie dzianine wyplukano i wysuszo¬ no. Zawierala ona 9,2% wagowych cynku i oka¬ zala sie niepalna.Przyklad X. W opisanym w przykladzie. IX sposobie pracy zastosowano zamiast 29,9 g poliizo- 45 ftaloilohjndrazónu oksamidu 29,9 g scbacynoilóhy- drazonu oksamidu. StosunM ilosciowe lugu 1 wis¬ kozy, warunki przedzenia, przerób na ponczoche dziana jak i traktowanie roztworem soli metalu pozostaly niezmienione. Otrzymana dzianina za- 50 wierala 7,8% wagowych cynku i okazala sie trud¬ no zapalna.Przyklad XI. 29,2 g polifumaroilohydrazonu oksamidu rozpuszczono w roztworze 21,9 g wodo¬ rotlenku potasowego w 319,9 g wody. Roztwór ten 55 rozcienczono za pomoca 350 ml 8%-go wodnego roztworu wodorotlenku potasowego i wmieszano do wytworzonej w znany sposób wiskozy, zawie¬ rajacej 7,3% celulozy i 5,5% lugu sodowego, która uprzednio rozcienczono za pomoca 56,5 g 12%-go go wodnego roztworu wodorotlenku potasowego.Otrzymana mase przedna odpowietrzono i wy¬ przedziono w warunkach podanych w przykladzie IX.Otrzymane wlókna mialy nastepujace wlasci- 65 wosci tekstylne: titr 212 decyteksów; wytrzyma-80 655 9 10 losc po kondycjonowaniu: 18,5 kim samozrywu; wydluzenie po kondycjonowaniu: 8,8°/a; wytrzy¬ malosc na mokro: 5,2 km samozrywu; wydluzenie na mokro: 24,4%.Otrzymane wlókna przerobiono w sposób opisa¬ ny w przykladzie IX na ponczoche dziana i po¬ traktowano roztworem chlorku cynkowego. Dzia¬ nina zawierala po tej obróbce ll,4°/o cynku i oka¬ zala sie niepalna.Przyklad XII. 29,9 g polinaftalenoilohydrazo- nu óksamidu rozpuszczono w roztworze 21,9 g wo¬ dorotlenku potasowego i 319,9 g wody. 835 g wy¬ tworzonej w znany sposób wiskozy, zawierajacej 7,3°/o celulozy i 5,5% lugu sodowego rozcienczono za pomoca 56,5 g 12%-go wodnego roztworu wodo¬ rotlenku potasowego. Nastepnie roztwór póliacylo- hydrazonu óksamidu wmieszano do rozcienczonego roztworu wiskozy. Otrzymana jednorodna mase przedna wyprzedziono i przerobiono dalej w sposób opisany w przykladzie IX. Otrzymany rekaw dzia¬ niny zwiazal 7,3% cynku i okazal sie trudnozapal- ny.Przyklady XIII—XVII. Do nastepujacych prób uzyto przedze o titrze 120 decyteksów, ilosci wló¬ kien pojedynczych 60, wytrzymalosci w stanie su¬ chym 15,6 km samozrywu i wydluzeniu w stanie suchym 10,6%, iktóre skladaly sie w 40% wago¬ wych z politereftaloilohydrazonu óksamidu i w 60% wagowych z celulozy. Przedze przerobiono na re¬ kaw dziany, który zanurzano na 90 minut w ka- 10 20 33 pieli modyfikujacej o temperaturze 25°C. Sklad kapieli modyfikujacej, barwe i zawartosc metalu otrzymanego produktu, jak tez jego cechy palnosci podano w tablicy 1.Przyklady XVIII i XIX. Do nastepujacych przykladów uzyto rejkawy dziane opisane w przy¬ kladach XIII—XVII, które zanurzono równiez na 90 minut w kapieli modyfikujacej o temperaturze 25°C. Sklad kapieli modyfikujacej, barwe i za¬ wartosc metalu, jak i cechy palnosci otrzymanych produktów podano w tablicy 2.Przyklad XX. Polizoitaloilohydrazon óksami¬ du rozpuszczono w 6%-wym wodnym roztworze wodorotlenku potasowego, przesaczono i zmieszano w stosunku 1 : 16 z wiskoza, zawierajaca 7,3% ce¬ lulozy, 5,5% wodorotlenku sodowego i 0,04% eto- ksylowanej aminy oleju kokosowego. Ta mase przedna wytloczono przez dysze szczelinowa do kapieli koagulacyjnej, zawierajacej 4% kwasu siarkowego, l'5°/o siarczanu sodowego i 0,2% eto- ksylowanej aminy oleju kokosowego. Temperatura kapieli wynosila 40°C. Po rozpuszczeniu tej ka¬ pieli folie wprowadzono do drugiej kapieli, która zawierala 2% kwasu siarkowego, a jej tempera¬ tura wynosila 85—90°C. Nastepnie mokra jeszcze folie wprowadzono do kapieli trzeciej, skladajacej sie z 5%-go wodnego roztworu chlorku cynawego, wyplukano do reakcji obojetnej, a w koncu wy¬ suszono. Otrzymana folia miala grubosc 20 \i, gra¬ mature 30 g/m2 i zawierala 20% cynku. Wykazala ona wytrzymalosc 3,30 kg wzdluz i 1,75 kg w po- Przyklad Nr XIII XIV XV XVI XVII Tablica 1 Sklad kapieli modyfikujacej 20%-wy roztwór wodny CdCl2 nastawiony NH4OH na pH 10,5 nasycony roztwór wodny Ba(OH)2 20%-wy roztwór wodny SbCl3 w dwumetylo- formaimidzie nasycony roztwór wodny Sr(OH)2 5%-wy roztwór wodny TaS04 Zawartosc metalu 12,4 6,9 4,9 6,7 7,7 i Barwa produktu brazowa zólta czerwona jasno- zólta zólta Cechy palnosci niepalna odporna na plomien niepalna odporna na plomien odporna na plomien Tablica 2 Przyklad Nr i XVIII XIX Sklad kapieli modyfikujacej roztwór wodny o zawartosci 10% wagowych ZnCl2 i 10% wagowych CdCl2 nastawiony NH4OH na pH 10,5 roztwór wodny nasycony Cai(OH)2, Sr(OH)2 i Ba(OH)2 Zawartosc metalu 5,0 cynku 6,5 kadmu 2,6 wapnia 1,1 strontu 4,4 baru Barwa produktu zólta zólta Cecha palnosci niepalna trudno zapalna80 655 11 przek mierzona na pasku szerokosci 15 mm i oka¬ zala sie niepalna. PL PL