Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 15.10.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.07.1975 78186 U. 63c, 10/01 MKP B60k 17/28 BIBLIO!:-, Twórcywynalazku: Jerzy Dabrowski, Edward Pawlikowski, Henryk Szczygiel, Jerzy Wygladala, Janusz Zielinski Uprawniony z patentu tymczasowego: Zrzeszenie Przemyslu Ciagnikowego Zaklady Mechaniczne „Ursus", Ursus (Polska) Skrzynka przekladniowa, zwlaszcza do ciagników rolniczych Przedmiotem wynalazku jest skrzynka przekladniowa, zwlaszcza do ciagników rolniczych obejmujaca uklad zmiany predkosci jazdy oraz uklad napedów dodatkowych, z których uklad zmiany predkosci jazdy sklada sie z zespolu kól zebatych osadzonych na czterech walkach, a uklad napedów dodatkowych sklada sie z niezaleznego od predkosci jazdy napedu przedniego i tylnego walka odbioru mocy oraz zsynchronizowanego do predkosci jazdy napedu przedniego i tylnego walka odbioru mocy. Konstrukcja skrzynki przekladniowej dzieki trzem grupom predkosci jazdy pozwala na uzyskanie dziewieciu biegów do przodu oraz trzech biegów wstecznych. Zmiana poszczególnych predkosci w zakresie grup odbywa sie poprzez odpowiednie wlaczenie sprzegiel zebatych lub synchronizatorów. W skrzynkach przekladniowych w ciagnikach rolniczych zalezy na uzyskaniu duzej liczby predkosci o okreslonych przelozeniach przy uzyciu jak najmniejszej ilosci kól zebatych i elementów sprzegajacych te Jcola z walkami co daje w rezultacie male wymiary skrzynki i wysoka sprawnosc mechaniczna.Znane sa skrzynki przekladniowe do ciagników rolniczych, w których dla uzyskania wymaganej ze wzgledu na wspólprace z maszynami rolniczymi liczby predkosci jazdy o okreslonych przelozeniach, oprócz klasycznego ukladu zmiany predkosci jazdy zastosowano wspólosiowo z nim dwustopniowy reduktor. Klasyczny uklad zmiany predkosci jazdy sklada sie z niedzielonego drazonego walka sprzeglowego przechodzacego podluznie przez skrzynke przekladniowa, na którym sa obrotowo osadzone napedzajace kola zebate laczone z walkiem sprzeglowym za pomoca sprzegiel zebatych lub synchronizatorów i sa stale zazebiane z napedzanymi kolami zebatymi nieobrotowo osadzonymi na walku posrednim.Znane sa skrzynki przekladniowe do ciagników rolniczych obejmujace uklad zmiany predkbsci i uklad napedów dodatkowych, z których uklad napedów dodatkowych posiada przedni walek odbioru mocy wypro¬ wadzony z reduktora obrotów tylnego walka odbioru mocy poza zarys przekroju poprzecznego skrzynki przekladniowej. Takie rozwiazania wymagaja stosowania dzielonych walków napedowych i napedzanych i prak¬ tycznie uniemozliwiaja synchronizacje wszystkich biegów.Celem wynalazku jest ulepszenie skrzynki przekladniowej tak, aby przy jej najmniejszym wymiarze dlugosciowym mozna bylo uzyskac wymagana liczbe predkosci o okreslonych przelozeniach i pelnej synchro-78 186 nizacji.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze walek zdawczy i drazony walek wtórny umieszczono równolegle z walkiem sprzeglowym i walkiem posrednim, przy czym na walku zdawczym obok stozkowego kola zebatego przekladni glównej obrotowo osadzono kolo zebate odpowiadajace wysokiej grupie predkosci jazdy polaczone z kolem zebatym trzeciego biegu obrotowo osadzonym na walku sprzeglowym poprzez kolo zebate nieobro- towo osadzone na walku posrednim, a nastepnie na walku zdawczym obrotowo osadzono kola zebate odpowia¬ dajace kolejno sredniej i niskiej grupie predkosci jazdy. Wewnatrz drazonego walka wtórnego wspólosiowo poprowadzono walek do napedu koncówki przedniego walka odbioru mocy z predkoscia niezalezna od pred¬ kosci jazdy i z predkoscia zsynchronizowana do predkosci jazdy oraz do napedu koncówki tylnego walka odbioru mocy z predkoscia zsynchronizowana do predkosci jazdy.Skrzynka przekladniowa wedlug wynalazku posiada uklad krótkich niedzielonych walków, dzieki czemu ogranicza do minimum wplyw ugiec walków na wspólprace i trwalosc kól zebatych i lozysk oraz umozliwia zsynchronizowanie wszystkich biegów a uklad napedów dodatkowych umozliwia umieszczenie koncówki tyl¬ nego walka odbioru mocy na znormalizowanej wysokosci od plaszczyzny podstawowej ciagnika i latwe uzys¬ kanie znormalizowanych obrotów tylnego walka odbioru mocy przy róznych w zaleznosci od typu silnika obrotach mocy znamionowej.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia schemat ogólny skrzynki przekladniowej w rozwinieciu, fig. 2 przekrój poprzeczny wzdluz linii A—A na fig. 1.Wejsciowy wal silnikowy 1 napedza podwójne sprzeglo 2. Cierna tarcza 2a napedza drazony walek sprzeglowy 3, a cierna tarcza 2b napedza walek 4 sluzacy do niezaleznego od predkosci jazdy napedu przed¬ niego i tylnego walka odbioru mocy. Na drazonym walku sprzeglowym 3 sa obrotowo osadzone napedzajace kola zebate 8, 13, 11, 15 odpowiednio wstecznego, pierwszego, drugiego i trzeciego biegu, które laczy sie z walkiem sprzeglowym za pomoca sprzegiel zebatych lub synchronizatorów. Napedzane kola zebate sa obro¬ towo osadzone na walku posrednim 5, który jest polaczony poprzez kola zebate z drazonym walkiem wtórnym 7 Na walku zdawczym 6 sa osadzone sprzegla zebate do wlaczania poszczególnych grup predkosci jazdy: niskiej I, sredniej II i wysokiej III.Gdy jest wlaczone przelozenie grupy I wówczas przy wlaczonym pierwszym biegu naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 13 i 14 na walek posredni 5 oraz poprzez kola 18 i 19, 20 i 21, 22 i 23 na walek zdawczy 6. Przy wlaczonym drugim biegu grupy I naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 11 i 12 na walek posredni 5 oraz poprzez kola 18 i 19, 20 i 21, 22 i 23 na walek zdawczy 6. Przy wlaczonym trzecim biegu grupy I naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 15 i 16 na walek posredni 5 oraz poprzez kola 18 i 19, 20 i 21, 22 i 23 na walek zdawczy 6. Przy wlaczonym wstecznym biegu grupy I naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 8, 9, 10 na walek posredni 5 oraz poprzez kola 18 i 19, 20 i 21, 22 i 23 na walek zdawczy 6. Gdy jest wlaczone przelozenie grupy II, wówczas przy wlaczonym pierwszym biegu naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 13 i 14 na walek posredni 5 oraz poprzez kola 18 i 19 na walek zdawczy 6. Przy wlaczonym drugim biegu grupy II naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 11 i 12 na walek posredni 5 oraz poprzez kola 18 i 19 na walek zdawczy 6. Przy wlaczonym trzecim biegu grupy II naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 15 i 16 na walek posredni 5 oraz poprzez kola 18 i 19 na walek zdawczy 6, Przy wlaczonym wstecznym biegu grupy II naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 8, 9,10 na walek posredni 5 oraz poprzez kola 18 i 19 na walek zdawczy 6.Gdy jest wlaczone przelozenie grupy III, wówczas przy wlaczonym pierwszym biegu naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 13 i 14 na walek posredni 5 oraz poprzez kola 16 i 17 na walek zdawczy 6. Przy wlaczonym drugim biegu grupy III naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 11 i 12 na walek posredni 5 oraz poprzez kola 16 i 17 na walek zdawczy 6. Przy wlaczonym trzecim biegu grupy III naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 15 i 16 na walek posredni 5 oraz poprzez kola 16 i 17 na walek zdawczy 6. u /^^^^yn^^znym biegu grupy III naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 8, 9, 10 na walek posredni 5 oraz poprzez kola 16 i 17 na walek zdawczy 6. Walek zdawczy 6 jest zakonczony stozkowym kolem zebatym 24 i napedza talerzowe kolo zebate 25 przekladni glównej, a nastepnie poprzez mechanizm róznicowy i przekladnie koncowa 26 i 27 napedza kola napedowe ciagnika „Ko, P?J ^lfówJodatkowych "zyskuje «e w nastepujacy sposób: po zazebieniu przesuwnego kola zebatego 28 z kolem 29, niezalezny od predkosci jazdy naped przedniego walka odbioru mocy przenosi sie z walu silnikowego 1 poprzez ciem, tarcze 2b, walek 4, kola zebate 28, 29, 30, walek 34 na koncówke 38 przedniego walka odbioru mocy, przy czym koncówka 38 dostaje naped o liczbie obrotów 1000 na minute.78186 3 Niezalezny od predkosci jazdy naped tylnego walka odbioru mocy przenosi sie z walu silnikowego 1 poprzez cierna tarcze 2b, walek 4, kola zebate 28, 29, 30, 31 i 32 na koncówke 33 tylnego walka odbioru mocy, przy czym koncówka 33 dostaje naped o liczbie obrotów 540 na minute.'Zsynchronizowany do predkosci jazdy naped przedniego i tylnego walka odbioru mocy uzyskuje sie w nastepujacy sposób: przy rozlaczonym niezaleznym napedzie przedniego i tylnego walka odbioru mocy, gdy przesuwne kolo zebate 28 jest zazebione z kolem 29, zsynchronizowany do predkosci jazdy naped przedniego i tylnego walka odbioru mocy wlacza sie przez zazebienie przesuwnego kola zebatego 36 z kolem 35 nieobro- towo osadzonym na walku zdawczym 6. Naped przenosi sie z walka zdawczego 6 poprzez kola zebate 35,36, 37 na walek 34 zakonczony koncówka 38 przedniego walka odbioru mocy oraz poprzez kola zebate 31 i 32 na koncówke 33 tylnego walka odbioru mocy. PL PL