Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.10.1973 Opis patentowy opublikowano. 30.06.1975 78333 KI. 63c,8/01 MKP- B60k 17/28 8IBUOT£KA Twórcywynalazku: Wladyslaw Grabowiec, Jerzy Kowalczyk, Henryk Szczygiel, Jerzy Wygladala, Janusz Zielinski, Mikolaj Zimny Uprawniony z patentu tymczasowego: Zrzeszenie Przemyslu Ciagnikowego „Ursus", Ursus (Polska) Skrzynka przekladniowa, zwlaszcza do ciagników rolniczych Przedmiotem wynalazku jest skrzynka przekladniowa, zwlaszcza do ciagników rolniczych obejmujaca uklad zmiany predkosci jazdy oraz uklad napedów dodatkowych, z których uklad zmiany predkosci jazdy sklada sie z zespolu kól zebatych osadzonych na czterech walkach, a uklad napedów dodatkowych sklada sie z niezaleznego od predkosci jazdy i zsynchronizowanego do predkosci jazdy napedu walka odbioru mocy.Konstrukcja skrzynki przekladniowej dzieki czterem grupom predkosci jazdy pozwala na uzyskanie dwunastu biegów do przodu i czterech biegów wstecznych. Zmiana poszczególnych biegów w zakresie grup odbywa sie poprzez odpowiednie wlaczenie sprzegiel zebatych lub synchronizatorów.Znane sa skrzynki przekladniowe do ciagników rolniczych obejmujace drazony walek sprzeglowy przechodzacy podluznie przez skrzynke, walek posredni, walek zdawczy i drazony walek wtórny o osiach równoleglych z kolami stale zazebionymi. W skrzynkach tych na walku zdawczym obok stozkowego kola zebatego przekladni glównej jest obrotowo osadzone kolo zebate odpowiadajace wysokiej grupie predkosci jazdy a nastepnie sa obrotowo osadzone kola zebate odpowiadajace kolejno sredniej i niskiej grupie predkosci jazdy.Takie rozwiazania nie zapewniaja wymaganej trwalosci skrzynki przekladniowej, gdyz kolo zebate odpowiadajace grupie predkosci najczesciej wykorzystywanej jest osadzone w pewnej odleglosci od lozysk podpierajacych.Celem wynalazku jest ulepszenie skrzynek przekladniowych tak, aby mozna bylo uzyskac duza liczbe predkosci przy najmniejszej wymiarze dlugosciowym skrzynki i zapewnienie duzej trwalosci kól zebatych i lozysk podpierajacych.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze na walku zdawczym skrzynki przekladniowej obrotowo osadzono kola zebate odpowiadajace pierwszej, drugiej/trzeciej i czwartej grupie predkosci, przy czym kola zebate odpowiadajace drugiej i trzeciej grupie predkosci sa obrotowo osadzone obok lozysk podpierajacych walek zdawczy. Walek zdawczy zostal polaczony z walkiem atakujacym za pomoca tulei zebatej. Na koncu walka zdawczego obok lozyska podpierajacego niec^otowo osadzono kolo zebate polaczone poprzez posrednie kolo zebate z kolem obrotowo osadzonym na walku sprzegio.yym do napedu walka odbioru mocy z predkos¬ cia zsynchronizowana do predkosci jazdy.2 78333 Skrzynka przekladniowa wedlug wynalazku posiada uklad krótkich walków dzieki czemu ogranicza do minimum wplyw ugiec walków na wspólprace i trwalosc kól zebatych i lozysk podpierajacych.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia schemat ogólnej skrzynki przekladniowej w rozwinieciu, fig. 2 przekrój poprzeczny wzdluz linii A—A z fig. 1.Wejsciowy wal silnikowy 1 napedza pojedyncze sprzeglo 2 i walek 8 do napedu walka odbioru mocy / z predkoscia niezalezna od predkoscijazdy; Cierna tarcza 2a napedza drazony walek sprzegowy 3. Na drazonym walku sprzeglowym 3 sa obrotowo osadzone napedzajace kola zebate 9, 13,~15~ 17 odpowiednio wstecznego, pierwszego, drugiego i trzeciego biegu, które laczy sie z walkiem sprzeglowym za pomoca sprzegiel zebatych lub synchronizatorów. Napedzane kola zebate sa nieobrotowo osadzone na walku posrednim 4, który jest polaczony poprzez kola zebate z walkiem zdawczym 5 skrzynki przekladniowej, a ten z kolei jest polaczony poprzez odpowiednie kola zebate z walkiem wtórnym 6. Wspólosiowo z walkiem zdawczym 5 jest osadzony walek atakujacy 7 zakonczony stozkowym kolem zebatym 28, przy czym walki te polaczone sa za pomoca zebatej tulei 33. Na walku zdawczym 5 sa umieszczone sprzegla zebate do wlaczania poszczególnych grup predkoscijazdy: pierwszej I, drugiej II, trzeciej III i cztwartej IV.Gdy jest wlaczone przelozenie grupy I, wówczas przy wlaczonym pierwszym biegu naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 13 i 14 na walek posredni 4 oraz poprzez kola 21 i 22,23 i 24,25 i 26 na walek atakujacy 7.Przy wlaczonym drugim biegu grupy I naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 15 i 16 na walek posredni 4 oraz poprzez kola 21 i 22, 23 i 24, 25 i 26 na walek atakujacy 7.Przy wlaczonym trzecim biegu grupy I naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 popreez kola zebate 17 i 18 na walek posredni 4 oraz poprzez kola 21 i 22,23 i 24, 25 i 26 na walek atakujacy 7.Przy wlaczonym wstecznym biegu grupy I naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 9 i 10,11 i 12 na walek posredni 4 oraz poprzez kola 21 i 22,23 i 24,25 i 26 na walek atakujacy 7.Gdy jest wlaczone przelozenie grupy II, wówczas przy wlaczonym pierwszym biegu naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 13 i 14 na walek posredni 4 oraz poprzez kola 21 i 22 na walek atakujacy 7.Przy wlaczonym drugim biegu grupy II naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 15 i 16 na walek posredni 4 oraz poprzez kola 21 i 22 na walek atakujacy 7.Przy wlaczonym trzecim biegu grupy II naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 17 i 18 na walek posredni 4 oraz poprzez kola 21 i 22 na walek atakujacy 7.Przy wlaczonym biegu wstecznym grupy II naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 9 i 10,11 i 12 na walek posredni 4 oraz poprzez kola 21 i 22 na walek atakujacy 7.Gdy jest wlaczone przelozenie grupy III, wówczas przy wlaczonym pierwszym biegu naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 13 i 14 na walek posredni 4 oraz poprzez kola 19 i 20 na walek atakujacy 7.Przy wlaczonym drugim biegu grupy III naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 15 i 16 na walek posredni 4 oraz poprzez kola 19 i 20 na walek atakujacy 7.Przy wlaczonym trzecim biegu grupy III naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 17 i 18 na walek posredni 4 oraz poprzez kola 19 i 20 na walek atakujacy 7.Przy wlaczonym wstecznym biegu grupy III przenosi sie naped z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 9 i 10,11 i 12 na walek posredni 4 oraz poprzez kola 19 i 20 na walek atakujacy 7.Gdy jest wlaczone przelozenie grupy IV, wówczas przy wlaczonym pierwszym biegu naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 13 i 14 na walek posredni 4 oraz poprzez kola 14 i 27 na walek atakujacy 7.Przy wlaczonym drugim biegu grupy IV naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 15 i 16 na walek posrednik oraz poprzez kola 14 i 27 na walek atakujacy 7.Przy wlaczonym trzecim biegu grupy IV naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 17 i 18 na walek posredni 4 oraz poprzez kola 14 i 27 na walek atakujacy 7.Przy wlóczonym wstecznym biegu grupy IV naped przenosi sie z walka sprzeglowego 3 poprzez kola zebate 9 i 10,11 i 12 na walek posredni 4 oraz poprzez kola 14 i 27 na walek atakujacy 7.Uklad napedów dodatkowych obejmuja walek 8 do napedu walka odbioru mocy z predkoscia niezalezna od predkosci jazdy oraz zespól kól zebatych skladajacy sie z kola zebatego 29 nieobrotowo osadzonego na walku zadawczym 5, kola zebatego 30 przesuwnie osadzonego na walku 31 i kola zebatego 32 obrotowo osadzonego na walku sprzeglowym 3.78 333 3 Niezalezny od predkosci jazdy naped walka odbioru mocy przenosi sie bezposrednio z wejsciowego walu silnikowego 1 na walek 4 poprowadzony wspólosiowo wewnatrz drazonego walka sprzeglowego 3.Zalezny od predkosci jazdy naped walka odbioru mocy uzyskuje sie w sposób nastepujacy: przy rozlaczonym niezaleznym napedzie walka odbioru mocy zazebia sie przesuwne kolo zebate 30 z kolem zebatym 29 i z kolem zebatym 32. Naped przenosi sie z walka zdawczego 5 poprzez kolo zebate 29, kolo zebate 30 na kolo zebate 32 do napedu walka odbioru mocy z predkoscia zsynchronizowana do predkosci jazdy. Na wlaku zdawczym 5 jest nieobrotowo osadzone kolo zebate 34 zazebiajace sie z kolem zebatym 32 obrotowo osadzonym na walku 36 do napedu dodatkowego, zwlaszcza do napedu przedniego. PL PL