Uprawniony z patentu: Franz Wolf, Zschopau (Niemiecka Republika De¬ mokratyczna) Roland Schuster, Lichtenwalde (Niemiecka Re¬ publika Demokratyczna) Urzadzenie do nastawiania wydajnosci tloczenia pompy czynnika smarujacego Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do na¬ stawiania wydajnosci tloczenia pompy czynnika smarujacego, które jest uruchamiane wspólnie z organem regulacji obciazenia gaznika lub z pom¬ pa wtryskowa,na przyklad za pomoca ciegla Bow- dena.Podawanie czynnika smarujacego do zespolu na¬ pedowego pojazdu z silnikiem spalinowym jest dotychczas regulowane przez urzadzenie do na¬ stawiania ilosci podawanego czynnika smarujacego odpowiednio do obciazenia silnika za pomoca ciegla Bowdena w zaleznosci od polozenia dzwigni gazu lub od wielkosci otworu przepustnicy. Przy otwartej przepustnicy suwakowej dozowanie czyn¬ nika smarujacego jest nastawione na pelne ob¬ ciazenie, czyli na maksymalna ilosc podawanego czynnika. Przy peknieciu ciegla podawanie czyn¬ nika smarujacego spada do zera, na skutek czego nie jest juz zapewnione dostateczne smarowanie.Kierowca spostrzega to uszkodzenie dopiero wtedy, gdy silnik pracuje i gdy nastapia powazne uszko¬ dzenia. Takie znane urzadzenie do nastawiania wydajnosci pompy czynnika smarujacego sklada sie z majacej polozenie pelnego obciazenia i polo¬ zenie biegu jalowego krzywki i z dzwigni nastaw- czej, zaopatrzonej w sprezyne, która jest urucha¬ miana wspólnie z organem regulacji obciazenia gaznika lub z pompa wtryskowa za pomoca ciegla Bowdena.Wada tego znanego urzadzenia jest to, ze spre- 25 30 2 zyna sprowadza krzywke zawsze do polozenia biegu jalowego, przez co przy peknieciu ciegla Bowdena zanika smarowanie i nastepuja uszko¬ dzenia smarowanych elementów.Celem wynalazku jest stworzenie takiego urza¬ dzenia do nastawiania wydajnosci tloczenia pompy czynnika smarujacego, które przy peknieciu ciegla zapewnialoby dostateczne smarowanie.Cel ten osiagnieto dzieki urzadzeniu wedlug wy¬ nalazku skladajacego sie z krzywki i dzwigni zaopatrzonej w sprezyne, które sa uruchamiane wspólnie z organem regulacji obciazenia gaznika lub pompa wtryskowa, szczególnie za pomoca ciegla Bowdena, którego istota polega na tym, ze krzywka ma polozenie pelnego obciazenia w polo¬ zeniu dzwigni nastawczej wydajnosci pompy przy zderzaku, przy czym do dzwigni nastawczej przy¬ laczona sprezyna ma dzialanie skierowane prze¬ ciwnie do kierunku ciagnienia ciegla Bowdena.Dzieki dzialaniu sprezyny przeciwnie do kie¬ runku ciagnienia ciegla Bowdena sprowadza ona krzywke do polozenia pelnego obciazenia przez co przy peknieciu ciegla Bowdena zostaje zapewnione dostateczne smarowanie smarowanych elementów.W alternatywnym rozwiazaniu urzadzenia wedlug wynalazku krzywka ma dodatkowe polo¬ zenie, przeciwstawne do pierwszego polozenia pel¬ nego obciazenia.Uruchomienie dzwigni nastawczej nastepuje za pomoca ciegla Bowdena, które jest polaczone 77 23177 231 ( z elementem rozdzielajacym. Element rozdzielajacy jest tak zbudowany, ze ciegla dzwigni gazu i pom¬ py sa odciagane w polozenie biegu jalowego za pomoca sprezyny polaczonej z urzadzeniem roz¬ dzielajacym. Pokonywany jest przy tym opór spre¬ zyny polaczonej z dzwignia nastawcza urzadzenia do nastawiania wydajnosci tloczenia pompy czynnika smarujacego. Przy obróceniu dzwigni gazu sila sprezyny elementu rozdzielajacego zostaje poko¬ nana tak, ze sprezyna dzwigni nastawczej moze ustawic te dzwignie w polozenie odpowiadajace pelnemu, obciazeniu. Przy peknieciu ciegla Bow- dena sprezyna ta ustawia dzwignie nastawcza w polozenie ielnego obciazenia.Mozliwe jest równiez takie rozwiazanie, przy którym krzywka ma dwa polozenia pelnego obcia¬ zenia i jedno polozenie biegu jalowego.Krzywka ta jest tak wykonana, ze dzwignia na¬ stawcza jest ciagniona przez cieglo z polozenia biegu jalowego do polozenia pelnego obciazenia.Przy peknieciu ciegla sprezyna dzwigni. nastaw¬ czej przeciaga Ja poprzez polozenie biegu jalowego do polozenia pelnego obciazenia na druga strone.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony przy¬ kladowo na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie urzadzenie wedlug wynalazku a fig. 2 krzywke z dzwignia nastawcza.Urzadzenie wediiug wynalazku sklada sie z dzwigni nastawczej 1, zderzaka 2, krzywki 3 majacej jedno polozenie pelnego obciazenia VL i jedno polozenie biegu jalowego OL oraz sprezy¬ ny 4. Dzwignia nastawcza 1, sluzaca do poruszania krzywki 3, jest odciagana sprezyna 4 w polozenie pelnego obciazenia VL. Dzwignia nastawcza 1 jest za pomoca ciegla Bowdena 9 polaczona z elemen¬ tem rozdzielajacym 6. Element rozdzielajacy 6 jest poruszany za pomoca dzwigni gazu 5 i ciegla Bow¬ dena 10 i równoczesnie steruje przez cieglo Bow¬ dena 11 przepustnice suwakowa 8. Cieglo 9 dzwigni 10 15 25 30 35 40 nastawczej 1 jest tak przylaczone, ze przy poru¬ szaniu dzwigni gazu 5, to jest przy polozeniu pel¬ nego obciazenia VL, jest ono odciagane sprezy¬ na 4. Przy biegu jalowym dzwignia nastawcza 1 za pomoca sprezyn 7 i 12 jest odciagnieta w polo¬ zenia zerowe OL.Krzywka 13 z fig. 2 ma dwa polozenia pelnego obciazenia VLt i VLjj i jedno polozenie zerowe OL.Polozenie zerowe OL znajduje sie w srodku po¬ miedzy oboma polozeniami pelnego obciazenia VL.Przy poruszaniu dzwigni gazu 9, dzwignia nastaw¬ cza 1 zostaje doprowadzona do polozenia pelnego obciazenia VL. Przy peknieciu ciegla 9 sprezyna 4 odciaga dzwignie nastawcza 1 poprzez polozenie zerowe OL do zderzaka 2 w polozenie pelnego obciazenia VL. Pompa czynnika smarujacego pra¬ cuje wówczas z pelna wydajnoscia tak, ze zapew¬ nione jest dostateczne smarowanie zanim kierowca odkryje uszkodzenie. PL