PL7449B1 - Sposób sulfonowania kwasów tluszczowych i ich estrów. - Google Patents

Description

W sposobach znanych i stosowanych do¬ tychczas kwajsy tluszczowe i ich estry sul¬ fonuje is&e istezonyim, wzglednie zawieraja¬ cym trójtlenek siarki kwasem siarkowym.Obecnie wykryto, ze mozna otrzymac produkty cenne, skoro to sulf onowaniie pro¬ wadzic (w obecnosci bezwodnych kwasów organicznych, alifatycznych lub aromatycz^ nych, ich bezwodników lub odpowiadaja¬ cych im chlorków kwasowych. Otrzymywa¬ ne produkty sa znacznie odporniejsze na dzialanie kwasów od prodiuktów otrzymy¬ wanych dotychczas zapomoca \sulfonowania tluszczów lub kwasów tluszczowych. Wzra¬ sta równiez ich odpornosc na dzialanie soli wapniowych lub magnesowych.Przy otrzymywaniu jest rzecza obojetna, czy organiczne kwasy, ich beswodnikt lub chlorki dodac do podlegajacej sulfonowa¬ niu substancji jednoczesnie z kwasem siar¬ kowym czy tez przed dodaniem tegoz Sposób powyzszy objasnia blizej przy¬ klad: Pnzyklaid. 100 kjg oleju, rycynowego miesza sie z 30 g bezwodnika kwasu octo^ wego i mieszanine sulfonuje w sposób zwy¬ kly kwasem siarkowym. Po zakonczeniu reakcji sulfonowania mieszanine reakcyjna zadaje sie nieznaczna iloscia wody, która wyciaga pozostale jeszcze w nadmiarze w produkcie skladniki reakcyjnie klwas •octo¬ wy i siarkowy. Po usunieciu tych rozcien¬ czonych kwasów masa reakcyjna rozpu¬ szcza sie w wodzie calkowicie, podczas gdy w kwasach rozcienczonych i roztworach sol¬ nych jest nieriozpuiszczalna, Olej przemytyzobojetnia, sie i otrzymuje sie produkt wspomniany powyzej. Produkt mozna zo boje^nic bezposrednio, dodajac np. roztworu sody. Natenczas tworza sie równiez dwie warstwy, z których dolna carstwa Wodna zawiera powstale wskutek zobojetnienia sól sodowa, octan i siarczan. Warstwy te od¬ dziela sie:.W przykladnie powyzszym wazna jest rzecza aby na jedna czasteczke kwasu tlu¬ szczowego sfoef^ac? jedna czasteczke bez- Wodnika, a to z tego wzigledu, iz ta ilosc bezwodnika kwaJsfci .organicznego wystarcza de zwiazania powstalej podczas procesu e- stryfikowania wody, uniemozliwiaj ajc fej o- statniej ponowne zmydlanie. W ten sposób mozna sulfonowanie przeprowadzic do kon¬ ca. Okazalo tsie jednak, ze mozna otrzymac produkty o znacznie innych wzglednie cen¬ niejszych wlasnosciach, skoro zwiekszyc wydatnie ilosc dodawanego chlorku lub bez¬ wodnika organicznego, np, bezwodnika kwasu octowego, biorac np/ jednakowe cze¬ sci wagowe oleju rycynowego bezwodnika kwaJsu octowego.Stwierdzono, ze ilosc zwiazanego kwa¬ su siarkowego zwieksza sie znacznie i two¬ rza sie produkty, które pod wzgileidem swe¬ go dzialania odpowiadaja podstawionym w pierscieniu benzolowym jedno Mb wielo¬ pierscieniowym kwasom sulfonowym. Ze znacznej ilosci organicznie zwiazanego kwa¬ su siarkowego mozna przypuszczainie wy- wmiofskowac, iz ta metoda pracy prowadzi nietylko do estryfikowania czyli do wytwo- rzenia zapomóca grupy wodorotlenowej e- .stru kwasu siarkowego, lecz równiez i do podstawienia w lancuchu alifatycznym wo¬ doru grupy, metylenowej reszta kwasu siar¬ kowego. Produkty otrzymywane w ten spdsób podobnie jak i powyzej wymienione aromatyczne sulfonowa¬ ne kwasy sulfonowe stosuje sie w wló^ kiennicfwie i do celów podobnych, gdyz ich sole wapniowe i magnezowe sa rozpuszczal¬ ne i nie rozpadaja sie, Ciala te nadaja sie równiez do rozszczepiania fizycznego cial nierozpuszczalnych w wodzie, jak np. we¬ glowodorów, chlorowcoweglowodorów, wyz¬ szych cyklicznych i heterocyklicznych zasad, przeprowadzajac je w roztwory, pseudorozitwory lub emulsje.Otrzymane produkty sulfonowe mozna równiez stosowac jako srodki oczy¬ szczajace badz same, badz tez jako dodatek przy procesach oczyszczania jak np. przy przemywaniu (praniu} lugowaniu, bieleniu i temu podobnych czynnosciach; Dzieki ich zdolnosciom zwilzania i przenikania mozna je stosowac we wszystkich wypadkach, gdy rozchodzi sie o materjal nieprzenikliwy jak filc, skóra i materjal podobny i w ten spo¬ sób doprowadzic sluzacy do obróbki sro¬ dek na calej grubosci materjalu.Ich zdtalnasc zwilzania czyni je przydat- nemi wszedzie, gdzie rozchodzi sie zwilza¬ nie trudnozwilzaijacych sie powierzchni, ja¬ ko to powierzchni metalowych, proszku i tworzywa podobnego, czyniac te ostatnie dajacemi sie z latwoscia zwilzac. Kwasy wdlne jak równiez i ich zwiazki alkaliczne pienia sie, dzieki czemu mozna je sitosowac do wytwarzania piany w roztworach kwa¬ snych, obojetnych jak i alkalicznych. Szcze¬ gólnie doniosla jest równiez okolicznosc, iz produkty otrzymywane w sposób powyz¬ szy, w przeciwienstwie do rozwazanych po¬ wyzej kwasów sulfonowych aromatycz¬ nych, nie wyisalaja sie wiskiutek znacznego stezenia soli lulb alka- ljów. Mozna je wiec dzieki temu stoso¬ wac jako cenny dodatek do sluzacych do marceryzawania lujgów, jak równiez do u- szlachetniania wlókien roslinnych zapomo- ca mocnych kwasów. Wreszcfe wskutek znacznej zdolnosci rozszczepiajacej prepa¬ raty otrzymywane w sposób nmiejisizy nada¬ ja sie do rozszczepiania tluszczów. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób sulfonowania tluszczów, - 2 -wzglednie kwasów tluszczowych, znamien¬ ny tem, ze sulfonowanie uskutecznia sie w obecnosci bezwodnych organicznych kwa¬ sów, (ich bezwodników lub chlorków,
2. 2. 3. Wykonywanie sposobu wedlug zastrz. 1, znamienne tem, ze sulfonowanie prowadzi sie w obecnosci lodowego kwasu octowego, bezwodnika kwasu octowego lub chlorku octowego.
3. 3. Wykonywanie sposobu wedlug zastrz. ii i 2, znamienne tem, ze na jedna czasteczke kwasu tluszczowego stosuje sie mniej wiecej jedna czaisiteczke bezwodnika wzglednie chlorku.
4. 4. Wykonywanie sposobu wedlug zastrz. 1—3, znamienne tem ze stosuje sie równe czesci wagowe oleju i bezwodnika, wzglednie chlorku. H, Th. Bohme A - G. Chemische Fabrik. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. \ bruk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL