Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30. 05*1973 Opis patentowy opublikowano: 16.04.1974 69933 t K|. 89a,2/00 MKP A23n 13/ „ Iczytelnia; 1 Urzedu Polant Vórca wynalazku : Zygmunt Bojan prawniony z patentu tymczasowego: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Przemyslu Budowy Urzadzen Chemicznych "Cebea", Kraków /Polska/ WODOODDZIELACZ DO PLODÓW ROLNYCH, ZWLASZCZA DO BURAKÓW CUKROWYCH Przedmiotem wynalazku jest wodooddzielacz do plodów rolnych, zwlaszcza do buraków cukrowych poddawanych dalszej przeróbce przemyslowej w procesie wytwarzania cukru.W przemyslach cukrowniczym, ziemniaczanym i pokrewnych stosowane sa rózne urzadzenia do oddzielania buraków lub zie¬ mniaków od wody oraz dodatkowo od zanieczyszczen takich jak liscie i sloma. Jak wiadomo buraki cukrowe, ze skladowiska do myjni i do dalszej przeróbki transportowane sa w strumieniu wody kanalami splawiakowymi. Woda transportujaca buraki splukuje z ich powierzchni zanieczyszczenia takie jak na przyklad: zie¬ mia, liscie, sloma itp., które przed poddaniem buraków wstep¬ nym operacjom przeróbczym musza1byc usuniete.Znany jest oddzielacz wody i zanieczyszczen wedlug pa¬ tentu polskiego nr 53361 majacy kaskadowe ruszty szczelinowe, które zestawione sa z rusztowin o trapezowym przekroju, zain¬ stalowane w obudowie w postaci koryta nachylonego zgodnie z kierunkiem grawitacyjnie transportowanych buraków. Ruszty osa¬ dzone sa na obrotowych osiach i za pomoca systemu laczników69 933 polaczone z dzwignia sterownicza umozliwiajaca zmiane kata na¬ chylenia rusztów oraz wielkosci szczelin miedzy poszczegól¬ nymi rusztami. Urzadzenie to spelnia stawiane mu zadanie, jed¬ nak po pewnym okresie pracy, skutecznosc jego dzialania ulega zmniejszeniu na skutek zatykania równoleglych szczelin w ru¬ sztach przez oddzielane zanieczyszczenia wlókniste.Powoduje to koniecznosc okresowego wylaczania urza¬ dzenia z eksploatacji i czyszczenia rusztów. Niezaleznie od tego ostre krawedzie rusztowin powoduja, zwlaszcza gdy ruszt jest czysty, kaleczenie przesuwajacych sie wzdluz nich i spa¬ dajacych na nizszy ruszt buraków, których czesc bywa pozba¬ wiona przy tym ogonków.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wymienionych nie¬ dogodnosci oraz opracowania nowego wodooddzielacza i zanie¬ czyszczen, samooczyszczajacego sie i nie kaleczacego buraków.Cel ten osiagnieto zgodnie z wytyczonym zadaniem we¬ dlug wynalazku, który istotny jest tym, ze w zbiorniku, który stanowi zakonczenie splawiakowego kanalu jest usytuowac ny najkorzystniej ukosnie rolkowy przenosnik, zanurzony z jednej strony pod lustrem wody, podczas gdy nad czescia wysta¬ jaca rolkowego przenosnika ponad lustro wody sa rozmieszczo¬ ne wodne zraszacze, ponadto w wymienionym zbiorniku nad rolkowym przenosnikiem sa rozmieszczone barbotazowe rury, nad którymi rozwieszona jest siatka oraz jest usytuowana nad tym przenosnikiem kratowa przegroda. Rolkowy przenosnik za¬ wiera rolki osadzone obrotpwo na sworzniach lancucha rolkowe¬ go, przy czym obrotowe tulejki tego lancucha w czesci prze¬ nosnikowej zanurzonej pod lustrem wody tocza sie po katowni¬ kach, zas w czesci przenosnikowej nad lustrem wody po prowad¬ nicach tocza sie obrotowo osadzone rolki, dzieki czemu lan¬ cuch rolkowy z wymienionymi obrotowo osadzonymi rolkami pra¬ cuje pod lustrem wody jak przenosnik tasmowy.Odmiana wodooddzielacza istotna jest tym, ze rolkowy przenosnik polaczony jest z myjhia buraków za pomoca zesliz¬ gu, przy czym myjnie stanowia rolkowe przenosniki z przypo¬ rzadkowanymi sobie zraszaczami rozmieszczonymi miedzy zsypa¬ mi.69 933 3 Zaleta wodooddzielacza wedlug wynalazku jest zwar¬ tosc budowy i wysoka skutecznosc dzialania. Dzieki barbota- zowi zwieksza sie stopien oczyszczania plodów rolnych, zwla¬ szcza buraków cukrowych. Mycie w silnych strugach wody jest najbardziej skuteczne, zwlaszcza ze konstrukcja wodooddzie¬ lacza umozliwia samoczynna zmiane polozenia buraków na przenosniku rolkowym. Przesypy sa tak zbudowane, ze zapew¬ niaja lagodny transport buraków z przenosnika na przenosnik bez lamania ogonków. Ponadto zaleta tego rozwiazania jest to, ze istnieje mozliwosc transportowania buraków na duze wysokosci.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunkach, na którym fig. 1_ przedstawia wodood- dzielacz w widoku z boku, fig. 2_ przedstawia odmiane wodood¬ dzielacza w widoku z boku, fig. 3 przedstawia przekrój po¬ przeczny wzdluz linii A - A, fig. 4_ przedstawia przekrój po¬ przeczny wzdluz linii B - B, fig. 5, przedstawi- w perspekty¬ wicznym rzucie przesyp buraków z przenosnika na przenosnik, fig. 6_ przedstawia przekrój poprzeczny wzdluz linii C - C, fig. 7^ przedstawia pólwidok i pólprzekrój na rolke przenos¬ nika z lancuchem rolkowym, fig. <8 przedstawia ulozenie bura- % ków w widoku "W", fig. 9 przedstawia przekrój poprzeczny wzdluz linii D - D, fig. j^O przedstawia przekrój wzdluz linii E - E, fig. 11 przedstawia schematycznie ustawienie wodood¬ dzielacza w widoku z góry a fig. 12 przedstawia wodooddzie- lacz polaczony z myjnia w widoku z góry.Jak uwidoczniono na rysunkach wodooddzielacz wedlug wynalazku sklada sie ze splawiakowego kanalu 1^. który za¬ konczony jest zbiornikiem 2^ którego, dno 3, jest uksztalto¬ wane stozkowo dzieki czemu kamienie i piasek oraz ziemia z buraków jest w latwy sposób usuwana za pomoca kieszeniowe¬ go lapacza £? ~W zbiorniku 2. jest osadzona przelewowa rura 5. o regulowanej wysokosci. W sciankach zbiornika 2_ zabudowa¬ ne sa barbotazowe rury 6_, nad którymi rozwieszona jest siat¬ ka J. Na calej szerokosci zbiornika 2_ jest usytuowana krato¬ wa przegroda 8_. W zbiorniku 2_ najkorzystniej pod pewnym ka¬ tem jest usytuowany rolkowy przenosnik £, gdzie nad jego4 69 933 czescia wystajaca ponad lustro wody rozmieszczone sa wodne zraszacze jj). Rolkowy przenosmik £ zakonczony jest przesy¬ pem 1^1 i tasmowym przenosnikiem 12^. Zraszacze 1J) wyposazo¬ ne sa w odcinajace zawory 13 i wuane dysze Ijk Rolkowy prze¬ nosnik £ sklada sie z ramy 1^ wyposazonej w prowadzace katowniki _16^ oraz w prowadnice 1]_ osadzone na poprzeczkach 18.- Pónadto sam rolkowy przenosnik £ sklada sie z rolko¬ wego lancucha 1J5, którego stanowia plytki wewnetrzne 20, zewnetrzne plytki 2^, sworznie 2_2, przekladki 2_3, zawleczki 24, tulejki 25_ wystajace z obu stron ponad plytki 2£ i Zl osadzone na drazonej tulejce 26_, osadzonej trwale w plyt¬ kach 2^. Na sworzniach ^£ osadzone sa obrotowo za pomoca lozyskowej tulei 2J_ prowadzace rolki 28.Wodooddzielacz wedlug odmiany wynalazku zawiera rolkowy przenosnik £, który polaczony jest z myjnia 2$_ bu¬ raków za pomoca zeslizgu 30_. Myjnie 2£ stanowia przenosniki 31 nad którymi sa rozmieszczone zraszacze 1J), przy czym niektóre zraszacze j^O maja dodatkowe blachy oslonowe 32.Przenosniki yi_ po bokach zawieraja zsypy ^3, których wyloty sa usytuowane nad przenosnikiem ^k_. Kazdy z przenosników 31 ma przyporzadkowane zeslizgi 35.. Elementami zeslizgów 35- sa plyty ^6; i luzno na nich osadzone tuleje 37» Dzialanie wodooddzielacza wedlug wynalazku jest na¬ stepujace. Splawiakowym kanalem 1^ dostarczane sa buraki do zbiornika 2_3 w którym poziom lustra wody ustala rura prze¬ lewowa 5,. Zanieczyszczenia jak kamienie, piasek i mial sply¬ waja na dno 3, skad usuwane sa za pomoca kieszonkowego lapa¬ cza 4. Nad dnem znajduje sie siatka 7., pod która znajduja sie barbotazowe ,rury 6^ które wywoluja barbotaz, a to z kolei wy¬ woluje przemieszczanie buraków w wodzie, zas lekkie zanie¬ czyszczenia na przyklad chwasty maja tendencje do wyplynie¬ cia na powierzchnie wody gdzie osadzaja sie na kratowej prze¬ grodzie 8^.W zbiorniku znajduje sie rolkowy przenosnik £, który69 933 5 zabiera buraki, które nastepnie sa nad powierzchnia wody zraszane woda wyplywajaca 7,e zraszaczy l£f Przenosnik jest tak zbudowany, ze rolka 2ti_ muze sie luzno obracac na swo¬ rzniach 2^ co powoduje, ze w czesci pod lustrem wody prze¬ nosnik £ jest prowadzony na katownikach l6_ poprzez obroto¬ we tulejki 2£, wówczas rolki 28_ sa nieruchome i ta czesc przenosnika dziala jak przenosnik tasmowy. Natomiast w czesci nad lustrem wody przenosnik £ poprzez rolki 2jJ jest prowadzony na prowadnicach 17, co wywoluje obrót rolek 28, które powoduja obrót transportowanych plodów a tym samym powoduja dokladne ich mycie aa pomoca wody ze zraszaczy 16, Po oddzieleniu zanieczyszczen buraki za pomoca przesypu 1^ sa podawane na przenosnik 1_2, który transportuje buraki do dalszej przeróbki.Dzialanie wodooddzielacza wedlug odmiany w pierwszym etapie przebiega do wyzej opisanego, po czym buraki z prze¬ nosnika £ za pomoca zeslizgu 3Q sa podawane do myjni 29 gdzie sa bardzo intensywnie plukane woda ze zraszaczy 1J) w czasie transportu na poszczególnych przenosnikach 31 PL PL