PL69022B1 - - Google Patents

Description

W tym sposo¬ bie wykancza sie przykladowo tkanine poliestro- 40 wo-bawelniana zywica sztuczna i przerabia na sztuki ubraniowe. Te sztuki nastepnie poddaje sie w ciagu okolo 14 minut prasowaniu i ogrzewaniu do temperatury 170°C, przy czym zywica zostaje zhartowana. Przy takim traktowaniu ksztalt na- 45 dany sztuce ubraniowej na przyklad faldy zostaje utrwalony. Tekstylia tym sposobem wykanczane i barwione nowymi barwnikami wykazuja dosko¬ nala odpornosc na zwilzanie i ogrzewanie. Ponad¬ to nie przechodza one na wlókna ani na polie- 50 strowe ani na inne tkaniny, poniewaz barwniki nie przenikaja przez wykonczenie z zywicy sztucz¬ nej. Równiez nie stwierdzono zmian odcieni, po¬ niewaz barwniki nie zmieniaja sie przez wykon¬ czenie zywica. 55 Barwniki otrzymane sposobem wedlug wynalaz¬ ku w porównaniu z barwnikami wedlug francu¬ skiego opisu patentowego nr 1.450.955, odznaczaja sie lepsza odpornoscia na sublimacje i bardziej nadaja sie do stosowania w sposobie koratrono- 60 wym.Do barwienia stosuje sie nowe barwniki ko¬ rzystnie w postaci doskonale rozdrobnionej i barwi sie z dodatkiem srodków dyspergujacych, jak my¬ dla, lugi, pocelulozowe lub syntetyczne srodki pio- 65 race albo mieszanina rozmaitych srodków dysper-5 69 022 e gujacych i zwilzajacych. Z reguly jest celowe barwnik przeprowadzic w preparat barwiacy przed procesem barwienia, który zawiera srodek dysper¬ gujacy i doskonale rozdrobniony barwnik w ta¬ kiej postaci, aby przy rozcienczeniu woda prepa¬ ratu barwiacego powstalo doskonale zdyspergowa- nie. Takie preparaty do barwienia moga byc otrzymane w znany sposób na przyklad przez wy¬ tracenie barwnika z kwasu siarkowego i zmiele¬ nie tak otrzymanego szlamu z lugami celulozo¬ wymi, ewentualnie równiez przez zmielenie barw¬ nika na wysoko sprawnym urzadzeniu mielacym w postaci suchej lub mokrej z dodatkiem lub bez srodka dyspergujacego w czasie procesu mielenia.W celu osiagniecia silniejszych wybarwien na wlóknie z politereftalanu etylenowego okazalo sie korzystnie dodawac do kapieli barwiacej srodek speczniajacy lub zwlaszcza proces barwienia pro¬ wadzic pod cisnieniem w temperaturze ponad 100°C, przykladowo w 120°C. Jako srodek specz¬ niajacy nadaja sie aromatyczne kwasy karboksy¬ lowe, przykladowo kwas benzoesowy lub salicylo¬ wy, fenole jak na przyklad o- lub p-oksydwufe- nol, aromatyczne zwiazki chlorowcowe, jak chlo- robenzen, o-dwuchlorobenzen lub trójchloroben- zen, fenylometylokarbinol lub dwufenyl. Przy bar¬ wieniu pod cisnieniem korzystne okazalo sie lek¬ kie zakwaszanie kapieli barwiacej, przykladowo przez dodanie slabego kwasu, na przyklad kwasu octowego.Nowe barwniki nadaja sie dzieki ich odporno¬ sci na alkalia równiez do barwienia tak zwanym sposobem termicznego utrwalania, wedlug które¬ go tkanine przeznaczona do barwienia impregnuje sie wodna zawiesina barwnika, która zawiera ko¬ rzystnie 1—50% mocznika i srodek zageszczajacy zwlaszcza alginian sodowy, przy czym impregnu¬ je sie w temperaturze najwyzej 60°C i odciska sie w znany sposób. Korzystnie tak sie odciska, aby impregnowana tkanina zatrzymala ciecz bar¬ wiaca w 50—100% jej poczatkowego ciezaru.W celu utrwalenia barwnika w temperaturze ponad 100°C przykladowo pomiedzy 180—220°C ogrzewa sie tak zaimpregnowana tkanine korzyst¬ nie po uprzednim wysuszeniu na przyklad w stru¬ mieniu goracego powietrza.Szczególnie korzystny jest wyzej wymieniony sposób termicznego utrwalania do barwienia mie¬ szanych tkanin z wlókien poliestrowych i celulo¬ zowych, zwlaszcza bawelny. W takim przypadku ciecz napawajaca zawiera prócz barwników we¬ dlug wynalazku jeszcze barwniki stosowane do barwienia bawelny, zwlaszcza barwniki kadziowe lub reaktywne to znaczy barwniki które daja sie utrwalac na wlóknie celulozowym przez tworzenie chemicznego wiazania, a wiec przykladowo barw¬ niki zawierajace reszte chlorotiazynowa lub chlo- rodiazynowa. W tym ostatnim przypadku okazalo sie korzystne dodawac do roztworu napawajacego srodek wiazacy kwas, przykladowo weglan alka¬ liczny lub fosforan alkaliczny, boran lub nadbo¬ ran alkaliczny wzglednie ich mieszanine. Przy stosowaniu barwników kadziowych jest konieczne traktowanie tkaniny napawanej po obróbce ciepl¬ nej alkalicznym roztworem wodnym srodka re¬ dukujacego, uzywanego przy barwieniu kadzio¬ wym.Barwniki wytworzone sposobem wedlug wyna¬ lazku dzieki ich dobremu zastosowaniu na welne 5 nadaja sie równiez doskonale do barwienia tkanin mieszanych z wlókien poliestrowych i welny.Otrzymane wybarwienia korzystnie poddaje sie dalszej obróbce, przykladowo ogrzewaniu z wod¬ nym roztworem srodka pioracego nie zawieraja- io cego jonów.Barwniki moga byc nanoszone równiez przez drukowanie, a nie tylko przez impregnacje. W tym celu stosuje sie na przyklad farby drukarskie, które zawieraja prócz srodków pomocniczych uzy- 15 wanych w drukarstwie, jak srodek zwilzajacy i zageszczajacy, równiez barwnik w postaci dosko¬ nale rozdrobnionej ewentualnie w mieszaninie z jednym z wyzej podanych barwników do bawel¬ ny w obecnosci mocznika i/lub srodka wiazacego 20 kwas.W nastepujacych przykladach czesci oznaczaja czesci wagowe o ile nie podano inaczej, procenty oznaczaja procenty wagowe, a temperatury sa po¬ dane w stopniach Celsjusza. 25 Przyklad I. 20,3 czesci 3-acetyloamino-N- -cyjanoetyloaniliny, 20,58 czesci chlorku p-nitro- benzylu, 12,6 czesci wodoroweglanu sodowego i 50 czesci objetosciowych chlorobenzenu mieszano w ciagu 24 godzin w temperaturze 120—130°C. Mie- 30 szanine reakcyjna ochlodzono i zobojetniono kwa¬ sem octowym. Rozpuszczalnik oddzielono przez destylacje z para wodna. Wodna zawiesine wy¬ ekstrahowano octanem etylu, roztwór estrowy przesaczono przez wegiel w celu sklarowania, a 35 nastepnie odparowano. Pozostalosc zastosowano wprost do dalszych operacji. 20,7 czesci 2,6-dwuchloro-4-nitroaniliny rozpu¬ szczono w 100 czesciach objetosciowych 1-n kwasu nitrozylosiarkowego i mieszano jakis czas. Na- 40 stepnie mieszanine reakcyjna wylano na 500 czesci lodu. Do tego roztworu wkrapla sie powoli w temperaturze 0—5°C 33,8 czesci 3-acetyloamino-N- -cyjanoetylo-N-p-nitrobenzyloaniliny otrzymanej wedlug pierwszej czesci tego przykladu, rozpusz- 45 czonej w 100 czesciach lodowatego kwasu octo¬ wego. Mieszanine mieszano w ciagu 1 godziny w temperaturze 0—5°C, rozcienczono 2000 czesci lodowatej wody i dalej mieszano w ciagu 2 go¬ dzin w temperaturze 1—10°C. Uzyskany barwnik 50 odsaczono, przemyto woda az do zobojetnienia i wysuszono. Otrzymany barwnik o wzorze 4 bar¬ wi wlókno poliestrowe w wodnej zawiesinie na czerwonobrazowe odcienie o doskonalych odpór- nosciach. 55 Przepis barwienia: 1 czesc barwnika otrzymane¬ go wedlug podanego przykladu zmielono z 2 cze¬ sciami 50%-wego wodnego roztworu soli sodowej kwasu dwunaftylometano-2,2,-dwusulfonowego i wysuszono. Taki preparat barwnikowy wymiesza- eo no z 40 czesciami 10%-wego roztworu produktu kondensacji alkoholu oktadecylowego z 20 molami tlenku etylenu i dodano 4 czesci 40%-wego roz¬ tworu kwasu octowego. Z tego przygotowano 4000 czesci kapieli barwiacej przez rozcienczenie woda. 65 Do tej kapieli wprowadzono w temperaturze 50°C7 69 022 8 100 czesci oczyszczonego wlókna poliestrowego, podwyzszono temperature w ciagu pól godziny do 120—130°C i barwiono w tej temperaturze w cia¬ gu godziny w zamknietym naczyniu. Nastepnie dokladnie wycisnieto. Otrzymano silne wybarwie- nie czerwonobrazowe o doskonalej odpornosci na swiatlo i sublimowanie.W podanej nizej tablicy przytoczono przyklady szeregu barwników otrzymywanych, jesli podane w kolumnie 2 zwiazki zdwuazuje sie, a otrzyma¬ ne skladniki czynne sprzega ze skladnikami bier¬ nymi, podanymi w kolumnie 3. W kolumnie 4 po¬ dano wybarwienia otrzymane na wlóknie poli¬ estrowym za pomoca wytworzonych barwników.Przyklad: II III IV V VI VII VIII IX X XI XII XIII XIV XV XVI XVII XVIII XIX XX XXI XXII XXIII XXIV xxv XXVI XXVII XXVIII | XXIX xxx XXXI XXXII XXXIII XXXIV xxxv XXXVI XXXVII XXXVIII XXXIX XL XLI XLII XLIII XLIV XLV XLVI XLVII XLVIII XLIX L LI LII LIII Skladnik przed dwuazowaniem wzór 5 wzór 7 wzór 8 wzór 9 wzór 9 wzór 5 wzór 7 wzór 5 wzór 5 wzór 5 wzór 9 wzór 9 wzór 9 wzór 5 wzór 17 wzór 9 wzór 5 wzór 9 wzór 7 wzór 7 wzór 8 wzór 5 wzór 9 wzór 21 wzór 22 wzór 23 wzór 24 wzór 17 wzór 9 wzór 9 wzór 9 wzór 5 wzór 29 wzór 31 wzór 32 wzór 34 wzór 7 wzór 5 wzór 5 wzór 5 wzór 40 wzór 42 wzór 44 wzór 44 wzór 44 wzór 5 wzór 5 wzór 50 wzór 52 wzór 53 wzór 54 wzór 55 Skladnik bierny wzór 6 wzór 6 wzór 6 wzór 10 wzór 11 wzór 11 wzór 12 wzór 12 wzór 13 wzór 14 wzór 14 wzór 15 wzór 16 wzór 16 wzór 16 wzór 18 wzór 18 wzór 19 wzór 19 wzór 20 wzór 20 wzór 20 wzór 20 wzór 20 wzór 20 wzór 20 wzór 20 wzór 20 wzór 25 wzór 26 wzór 27 wzór 28 wzór 30 wzór 31 wzór 33 wzór 35 wzór 36 wzór 37 wzór 38 wzór 39 wzór 41 wzór 43 wzór 45 wzór 46 wzór 47 wzór 48 wzór 49 wzór 51 wzór 10 wzór 10 wzór 10 wzór 10 Wybarwienia na wlóknie poliestrowym rubinowy czerwony szkarlatny zóltobrazowy | brazowy czerwony czerwony czerwony czerwony czerwony zóltobrazowy zóltobrazowy brazowy bordowy czerwony brazowy szkarlatny brazowy czerwony czerwony szkarlatny bordowy brazowy bordowy czerwony fioletowy szkarlatny rubinowy czerwonobrazowy 1 zóltobrazowy zóltobrazowy bordowy niebieski fioletowy czerwony szkarlatny czerwony czerwony czerwony czerwony pomaranczowy pomaranczowy szkarlatny czerwony czerwony szkarlatny szkarlatny szkarlatny czerwony czerwony pomaranczowy szkarlatny69 022 13 cd. tablicy Przyklad: LIV LV LVI LVII LVIII 1 LIX Skladnik przed dwuazowaniem wzór 56 wzór 57 wzór 9 wzór 5 wzór 5 wzór 17 Skladnik bierny wzór 10 wzór 10 wzór 15 wzór 15 wzór 58 wzór 58 Wybarwienia na wlóknie poliestrowym szkarlatny niebieskoczerwony pomaranczowy szkarlatny czerwony czerwony 1 Przyklad LX. 19,0 czesci N-cyjanoetoksyety- lenoaniliny, 20,6 czesci chlorku p-nitrobenzylowego, 16,8 czesci wodoroweglanu sodowego i 50 czesci objetosciowych chlorobenzenu mieszano w ciagu 24 godzin w temperaturze 120—130°C. Po ochlo¬ dzeniu zobojetniono kwasem octowym, a chloro- benzen usunieto za pomoca destylacji z para wod¬ na. N-cyjanoetoksyetylo-N-p-nitrobenzyloaniline ekstrahowano z pozostalej fazy wodnej za pomoca octanu etylu, roztwór estrowy potraktowano we¬ glem i odsaczono, nastepnie wysuszono i odparo¬ wano. Pozostalosc tak otrzymana zastosowano do dalszej obróbki. 13,8 czesci l-amino-4-nitrobenzenu rozpuszczono w 30 czesciach wody i 30 czesciach stezonego kwa¬ su solnego. Po dodaniu 80 czesci lodu wprowadzo¬ no 6,9 czesci azotynu sodowego i mieszano az roz¬ twór dwuazowy prawie jest bezbarwny. Do przy¬ rzadzonego roztworu dwuazowego wkroplono w temperaturze 0—5°C roztwór 32,5 czesci N-cyja- noetoksy-etylo-N-p-nitrobenzyloaniliny otrzyma¬ nej uprzednio, rozpuszczonej w 100 czesciach ob¬ jetosciowych lodowatego kwasu octowego. Po mie¬ szaniu w ciagu 1 godziny w temperaturze 0—5°C dodano 2000 czesci kwasu octowego i dalej mie¬ szano w tej temperaturze w ciagu 2 godzin, a na¬ stepnie odsaczono. Wytracony barwnik o wzorze 59 odsaczono, przemyto az do zobojetnienia i wy¬ suszono. Barwi on wlókno poliestrowe na czerwo- nawopomaranczowe zabarwienie.Przyklad LXI. 17,5 czesci 2-amino-6-cyjano- benzotiazolu rozpuszczono w temperaturze 55°C w 250 czesciach objetosciowych kwasu fosforowego.Nastepnie ochlodzono do temperatury —10° — — 14°C i wsypano powoli 7,6 czesci azotynu sodo¬ wego. Nastepnie mieszano w ciagu 3 godzin w temperaturze —10 do —14°C. Otrzymano zólta zawiesine, któraJ dodano do roztworu 27,8 czesci 3-metylo-N-butylo-N-p-cyjanobenzyloaniliny w 380 czesciach objetosciowych alkoholu, ochlodzonego do temperatury —10°C. Mieszano calosc w ciagu 90 minut na lazni z lodem, dodano potem 600 cze¬ sci objetosciowych lodowatej wody i odsaczono wytracony barwnik o wzorze 60, przemyto az do zobojetnienia i wysuszono. Barwnik ten barwi wlókno poliestrowe na czerwone odcienie o dos¬ konalych odpornosciach. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania nowych monoazowych barwników nierozpuszczalnych w wodzie o wzo- 5 rze 1, w którym A oznacza grupe skladnika czyn¬ nego z szeregu benzenowego lub heterocykliczne¬ go, R oznacza grupe alkilowa, hydroksyalkilowa, alkoksyalkilowa, acyloksyalkilowa, cyjanoalkoksy- alkilowa, cyjanoalkilowa, karbalkoksyalkilowa lub io karbamidoalkilowa o najwyzej 6 atomach wegla, przy czym grupa benzenowa B jest ewentualnie podstawiona atomami chlorowca, grupami alkilo¬ wymi, alkoksylowymi lub acyloaminowymi o 1—6 atomach wegla, alkilen oznacza rodnik alkilenowy 15 o 1—4 atomach wegla, a grupa benzenowa C ewentualnie zawiera podstawniki drugiego rzedu, takie jak grupa cyjanowa, grupa trójfluoromety- lowa, nitrowa, alkilosulfonylowa, karboalkoksylowa lub karbamylowa, znamienny tym, ze zwiazek 20 dwuazowy aminobenzenu lub heterocyklicznej aminy sprzega sie z aminobenzenem o wzorze 2, w którym B, C i R maja wyzej podane znacze¬ nie.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 25 stosuje sie skladnik czynny z szeregu benzenowe¬ go lub heterocyklicznego, ewentualnie podstawio¬ ny atomami chlorowca, grupami alkilowymi, alko¬ ksylowymi, karboalkoksylowymi lub alkilosulfo- nylowymi o 1—6 atomach wegla, lub grupami fe- 30 noksylowymi, nitrowymi lub cyjanowymi. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze jako skladnik bierny stosuje sie aminobenzen o wzorze 2a, w którym R oznacza grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla ewentualnie podstawiona 35 przez grupe hydroksylowa lub cyjanowa lub przez grupe alkoksylowa, cyjanoalkoksylowa, acyloksy- lowa, karbalkoksylowa lub karbamidowa o 1—6 atomach wegla, X oznacza grupe nitrowa, cyjano¬ wa, trójfluorometylowa, karbamylowa lub grupe karboalkoksylowa lub alkilosulfonylowa o 1—6 atomach wegla, Y± oznacza atom wodoru lub chlo¬ rowca, grupe alkilowa, alkoksylowa lub acyloami- nowa o 1—6 atomach wegla, Z± oznacza atom wo¬ doru, grupe alkilowa lub alkoksylowa o 1—6 ato¬ mach wegla, a n oznacza liczbe 1—4. 4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze jako skladnik bierny stosuje sie aminobenzen o wzorze 2a, w którym R oznacza grupe cyjanome- tylowa, a X, Y^ Zx i n maja znaczenie podane w zastrz.

3. 40 45 50KI. 22a,29/08 69 022 MKP C09b 29/08 0,N NH^ Cl Wzór 7 02N-^- Wzór 8 Cl 1 02N-<^- Cl Wzór 3 -NHj -NH2 A-N=N^B)^N, atkiten ~ R Utórl 02N '1 <3-H / alkilen-— \. UzórZ o-< 'C2H4CN xch2- Wzór 10 O-N /C2H«X2H m -NO, Wzór // O-K -C2H40CH3 CH, NO, Wzór 12 Z _xX N (CH,L- 02M NH, Uzór Za Z Wzór 3 Cl j2'* \ /—N=N Cl C2H4CN NHCOCHg "CH2" Wzór 4 02N NH, CN Wzór 5 -NO, O-NT C2H<0CH3 CH, NO, -C2H4CN NHCOCH3 CH2~<_-N02 Wzór 13 Wzór 6KI. 22a,29/08 69 022 MKP C09b 29/08 O-K 'C2H40C2H,CN TH, NO.. Wzór 14 K •C2H,CN m NO, Wzór 15 /C2H4CN \ NHCOCH3 CH2" Wzór 20 02N NC N S7 Wzór 21 V Wzór 22 NH„ -NH, -CN C2H«CN XCH2 NHC0CH3 2 Wzór 16 NO, n—N 'i II 02N—\$.'C— NH2 Wzór 23 02N S02CH3 NH, 02N- -NH, 0 Wzór 17 Wzór 24 N 'C2H40CH3 TH, Wzór 18 -CN /C2H40C2H4CN -N 1 Yw NHCOCHg ft'zór 25 -CN O-* C2H<0C2H CH, -CN C,HXN J2< '4 'CH2-XJ^-CN Wzór 19 Wzór 2669 022 MKP C09b 29/03 N Cl 'C2H4C0NH2 VCH, Wzór 33 -CN KI. 22a,29/08 /C2H4C00C2H5 XCH2 Wzór 39 ¦ LUOLH, N0„—O" VH, 2 N—/ " '2 CF3 Wzór 34 OCH, N02^C_^NH2 Wzór 40 N CH, 'C2H5 kCHo -CONH, /C2H4CN m 0C2H5 -NO, Wzór 35 Wzór 4\ -K NHCOCH, /C2H4CN LHgCHn Wzór 36 -NO. -CgHfCN tCK, '2)4 ^^ "N02 Wzór 37 Cl CH3S02 NH, Wzór 42 N /C2H4CN ^CH, OCH, Wzór 43 Br N02^C^NH2 Wzór 44 -CN -N /C9H,0C0Ch' m -NO, Wzór 38 'CHq m Wzór 45 -SOoCH. 2UI '3KI. 22a,29/08 69 022 MKP C09b 29/08 CH,S02—i {* Nx^^2 Wzór 56 CN N02^<_^NH2 Cl Jzór 57 N /C2H4CN VCH, NHC0CH3 Mzór 58 NO, NO, N02 CH3SCV " S tJzór 52 -NH, 0 A—N C^OCT v ^ Uzor 53 IL-NH, k/lór 5 -N LNH, A/rór 55 -N=N- 'C2H,0C2H«CN m IVzór 59 -NO, -N -N=N N=C7 XS K CH3 Wzór 60 'C m -CN Bltk 2035/73 r. 105 egz. A4 Cena 10 zl PL PL