PL67082B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.1.1973 67 082 KI. 18c,7/08 MKP C21d 7/08 CZYTELNIA Wspóltwórcy wynalazku: Jan Grajcar, Bogdan Zajac Wlasciciel patentu: Politechnika Czestochowska, Czestochowa (Polska) Sposób zwiekszania twardosci, gladkosci i odpornosci na scieranie powierzchni cylindrycznych zewnetrznych i wewnetrznych na calej dlugosci tych powierzchni oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób zwiekszania twardosci, gladkosci i odpornosci na scieranie po¬ wierzchni cylindrycznych zewnetrznych i we¬ wnetrznych na calej dlugosci tych powierzchni oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu przez do- gniatanie.Obróbka powierzchni cylindrycznej polega na docisnieciu elementów dogniatajacych do obrabia¬ nej 'powierzchni, przy czym narzedzie i obrabiany przedmiot maja niezalezne ruchy obrotowe oraz na¬ rzedzie i przedmiot ma ruch osiowy.Dotychczas cylindryczne powierzchnie obrabiane sa narzedziem, którego elementy dogniatajace maja ruch obrotowy wokól wlasnej osi i wokól trzpienia narzedziowego. Torem ruchu na powierzchni trzpie¬ nia jest okrag.Dotychczas stosowane sposoby dogniatania po¬ wierzchni cylindrycznych sa bardzo pracochlonne.Narzedzia do dogniatania wymagaja duzych sil przylozonych wzdluz osi, co niekorzystnie wplywa na lozyskowanie wrzeciona obrabiarki, na której przeprowadzany jest proces dogmatami a.Niedogodnoscia dotychczasowego sposobu dognia¬ tania jest powolny przesuw osiowy narzedzia wzglednie obrabianej powierzchni cylindrycznej, z uwagi na koniecznosc uzyskania zgniotu na calej powierzchni.Gladkosciowa obróbka przez dogniatainie, pod wzgledem uzyskania zadanej klasy chropowatosci powierzchni, zastepuje wszystkie znane sposoby 10 15 20 25 obróbki gladkosciowej, a ponadto, powierzchnia po dognieceniu jest utwardzona i posiada wieksza od¬ pornosc na scieranie.Celem wynalazku jest skrócenie czasu dogniata¬ nia powierzchni cylindrycznej oraz zwiekszenie trwalosci urzadzenia ido dogniatania, przez opraco¬ wanie takiego urzadzenia do dogniatania, które umozliwia zwiekszenie predkosci ruchu wzglednego urzadzenia wzgledem obrabianej powierzchni, przy jednoczesnym zmniejszeniu sily docisku elementów dogniatajacych do powierzchni obrabianej, przy dogniataniu powierzchni cylindrycznych zewnetrz¬ nych i wewnetrznych.Wytyczone zadanie zostalo rozwiazane w ten spo¬ sób, ze obrabiany przedmiot zamocowuje sie na obrabiarce umozliwiajacej obrót wokól wlasnej osi przedmiotu obrabianego.Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze urzadzeniu do- gniatajacemu nadaje sie ruch obrotowy i poosiowy.Obracajace sie urzadzenie dogniatajace, dociska sie do obrabianej powierzchni cylindrycznej. Dognia- tanie odbywa sie przy jednoczesnym toczeniu i sliz¬ ganiu sie elementów dogniatajacych.Urzadzenie wedlug wynalazku, wykonane jest w postaci trzpienia walcowego, na którym nacieto rowek wzdluz linii srubowej, którego poczatek i koniec polaczony jest kanalem wykonanym we¬ wnatrz trzpienia. W rowku i kanale znajduja sie elementy dogniatajace w postaci kulek. Kulki za¬ bezpiecza sie przed wypadaniem z rowka, przy- 67 0823 kladowo oslona zamocowana na trzpieniu. Oslona jest wykonana w postaci cienkosciennej tulejki, na której wycieto rowek wzdluz linii srubowej o sko¬ ku równym skokowi linii srubowej nadetej na trzpieniu o szerokosci mniejszej od srednicy kulki.Ruch kulek otrzymuje sie dzieki sile tarcia, po¬ wstalej na skutek sily docisku urzadzenia dogniata- jacego do obrabianej powierzchni, oraz obrotu urzadzenia wzgledem przedmiotu.Sposób zwiekszania trwalosci, gladkosci i odpor¬ nosci na scieranie powierzchni cylindrycznych przez dogniatanie, wedlug wynalazku pozwala uzyskac zadanej klasy chropowatosc obrabianej powierz¬ chni, a czas obróbki jest krótszy od czasu dotych¬ czas stosowanego.Powierzchnie dogniata sie równomiernie na calej zadanej szerokosci przedmiotu obrabianego, stosu¬ jac odpowiedniej szerokosci urzadzenie do dognia- tania. Urzadzenie do dogniatania jest dociskane do obrabianego przedmiotu ze znacznie mniejsza sila, niz jest to wymagane przy stosowaniu dotychcza¬ sowych narzedzi, z uwagi na to, ze przeznaczony na dogniecenie caly naddatek materialu, jest dog- niatany przez kolejno nastepujace po sobie kulki.Wystepujace mniejsze naciski przy obróbce — zmniejszaja zuzycie sie obrabiarki, na której prze¬ prowadza sie dogniatanie.Urzadzenie dogniatajace mocuje sie tak, by osie urzadzenia i obrabianego przedmiotu 5, byly rów¬ nolegle. Elementy dogniatajace, na skutek ruchów obrotowych i poosiowych urzadzenia i przedmiotu obrabianego oraz docisku do obrabianego przed¬ miotu, dogniataja cylindryczna powierzchnie w wy¬ niku obrotów i poslizgu kulek. Powierzchnia obra¬ biana jest dogniatana przez kolejno nastepujace po sobie kulki.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia 'urzadzenie do obróbki powierzchni ze¬ wnetrznej, a fig. 2 powierzchni wewnetrznej.Urzadzenie dogniatajace wedlug wynalazku, skla- 082 4 da sie z trzpienia walcowego 1 i znanych elemen¬ tów, pozwalajacych na zrealizowanie koniecznych mchów. Trzpien walcowy 1 ma naciety po linii srubowej rowek, przy czym poczatek i koniec row- 5 ka laczy kanal 3. W rowku i kanale 3 znajduja sie elementy dogniatajace 2 w postad kulek. Oslona 6 z wycietym rowkiem, przymocowana do trzpenia 1, zabezpiecza kulM ' 2 przed wypadaniem, które w wyniku ruchów obrotowych i dodsku 'urzadzenia io do powierzchni obrabianej, przesuwa sie w rowku i kanale 3.Przebieg obróbki dogriiataniem cylindrycznych zewnetrznych i wewnetrznych powierzchni, jest na¬ stepuj acy. Przedmiot obrabiany 5 mocuje sie zna- 15 nym sposobem na wrzedonie obrabiarki. Trzpie¬ niowi walcowemu 1 nadaje sie ruch obrotowy wo¬ kól jego osi oraz wokól osi przedmiotu. Nastepnie trzpien 1 przesuwa sie w kierunku obrabianego przedmiotu 5, przy czym osie przedmiotu obrabia- 20 nego i trzpienia 1 sa do siebie równolegle. Po do- sumieciu trzpienia do obrabianego przedmiotu 5, do- dska sie go do obrabianej powierzchni z sila po¬ trzebna do dokonania zgniotu i nadaje sie trzpie¬ niowi 1 posuw wzdluz tworzacej obrabianego 25 przedmiotu. Elementy dogniatajace 2, na skutek wystepujacych tu ruchów i docisku do obrabianej powierzchni, dogniataja ja w wyniku wlasnego obrotu i poslizgu. Powierzchnia obrabiana jest do¬ gniatana przez kolejno po sobie nastepujace ele- 30 menty dogniatajace 2. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób zwiekszania twardosd, gladkosci i odpor- 35 nosci na scieranie powierzchni cylindrycznych ze¬ wnetrznych i wewnetrznych na calej dlugosci tych powierzchni, znamienny tym, ze trzpien (1) podczas swego ruchu obrotowego wokól wlasnej osi i wo¬ kól osi obrabianego przdmiotu (5), dociska sie do 40 obrabianej powierzchni i równoczesnie przesuwa sie wzdluz tworzacej tej powierzchni.Ki 18c,7/08 67 082 MKP C21d 7/08KI. 18c,7/08 67 082 MKP C21d 7/08 fig.

2. Cena zl. 10,— RZG — 2365/72 200 egz. A4 PL PL