PL64227B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 5.1.1972 64227 KI. 67 a, 9 mnmw4 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Jan Grajcar, Bogdan Zajac Wlasciciel patentu: Politechnika Czestochowska, Czestochowa (Polska) Sposób zwiekszania twardosci, gladkosci i odpornosci na scieranie powierzchni plaskiej jednoczesnie na calej szerokosci tej po¬ wierzchni oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób zwiekszania twardosci, gladkosci i odpornosci na scieranie po¬ wierzchni plaskiej, jednoczesnie na calej szerokosci po¬ wierzchni dogniatanej oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu, przy dogniataniu.Dotychczas plaskie powierzchnie obrabiano narze¬ dziem, na którego czolowej powierzchni znajdowaly sie elementy dogniatajace przykladowo w postaci kulek.Obróbka powierzchni plaskiej, polega na docisnieciu narzedzia do obrabianej powierzchni, przy czym narze¬ dzie posiadalo ruch obrotowy a przedmiot ruch posu¬ wisty, wzglednie, narzedzie ruch obrotowy i posuwisty.Dotychczas, powierzchnie plaskie obrabiane na dro¬ dze zgniotu powierzchniowego — metodami statyczny¬ mi, sa obrabiane narzedziami, których elementy dognia¬ tajace posiadaja ruch wokól wlasnej osi i wokól osi narzedzia. Torem ruchu tych elementów jest okrag. Na¬ rzedzia te sa przykladane do dogniatanej powierzchni czolowo.Dotychczas stosowane sposoby dogniatania powierzch¬ ni plaskich sa bardzo pracochlonne. Narzedzia do do¬ gniatania wymagaja duzych sil przylozonych wzdluz ich osi, co niekorzystnie wplywa na lozyskowanie wrzecio¬ na obrabiarki, na której przeprowadzany jest proces dogniatania. Elementy oddzielajace poszczególne kulki i zabezpieczajace je przed wypadaniem, w dotychczas stosowanych narzedziach szybko zuzywaja sie z uwagi na rózne warunki pracy kulki w zaleznosci od jej przy¬ lozenia na obwodzie narzedzia.Gladkosciowa obróbka przez dogniatanie, pod wzgle- 10 15 20 25 30 dem uzyskania zadanej klasy chropowatosci powierzch¬ ni, zastepuje wszystkie znane sposoby obróbki gladko¬ sciowej a ponadto, powierzchnia po dognieceniu jest utwardzona i posiada wieksza odpornosc na scieranie.Celem wynalazku jest skrócenie czasu dogniatania po¬ wierzchni plaskiej oraz zwiekszenie trwalosci urzadze¬ nia do dogniatania, przez opracowanie takiego urzadze¬ nia do dogniatania, które umozliwia zwiekszenie pred¬ kosci ruchu wzglednego urzadzenia wzgledem obrabianej powierzchni, przy jednoczesnym zmniejszeniu sily do¬ cisku elementów dogniatajacych do powierzchni obra¬ bianej.Wytyczone zadanie zostalo rozwiazane w ten sposób, ze obrabiany przedmiot zamocowuje sie na stole obra¬ biarki. Urzadzeniu dogniatajacemu nadaje sie ruch obro¬ towy. Obracajace sie urzadzenie dogniatajace, dociska sie do przesuwajacej sie prostopadle do osi urzadzenia, powierzchni obrabianej. Dogniatanie odbywa sie przy jednoczesnym toczeniu i slizganiu sie elementów dognia¬ tajacych.Urzadzenie wedlug wynalazku, wykonane jest w po¬ staci trzpienia walcowego, na którym wycieto rowek wzdluz linii srubowej, którego poczatek i koniec pola¬ czony jest kanalem wykonanym wewnatrz trzpienia. W rowku i kanale znajduja sie elementy dogniatajace w postaci kulek. Kulki zabezpiecza sie przed wypadaniem z rowka przykladowo oslona zamocowana na trzpieniu.Oslona jest wykonana w postaci cienkosciennej tulej¬ ki, na której wycieto rowek wzdluz linii srubowej, o skoku równym skokowi linii srubowej, nacietej na 642273 64227 4 trzpieniu o szerokosci mniejszej od srednicy kulki. Ruch kulek otrzymuje sie dzieki sile tarcia, powstalej na sku¬ tek sily docisku urzadzenia dogniatajacego do obrabia¬ nej powierzchni oraz obrotu urzadzenia i ruchu wzgled¬ nego urzadzenia wzgledem przedmiotu.Sposób zwiekszania trwalosci, gladkosci i odpornosci na scieranie powierzchni plaskich przez dogniatanie, wedlug wynalazku pozwala uzyskac zadanej klasy chro¬ powatosc obrabianej powierzchni, a czas obróbki jest krótszy od czasu obróbki dotychczas stosowanego. Po- wierzchnie^dojmiata sie równomiernie na calej zadanej szerokosci < przedmiotu obrabianego, stosujac odpowied¬ niej: szerokosci urzadzenie do dogniatania.Urzadzenie do dogniatania jest dociskane do obra¬ bianego *przedmiotu ze znacznie mniejsza sila niz jest to wymagane przy stosowaniu dotychczasowych narzedzi, z uwagi na to, ze przeznaczony na dogniatanie caly nad¬ datek materialu jest dogniatany przez kolejno nastepu¬ jace po sobie kulki. Wystepujace mniejsze naciski przy obróbce, zmniejszaja zuzycie sie obrabiarki, na której przeprowadza sie dogniatanie.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia widok urzadzenia i obrabianego przedmiotu w kie¬ runku obrabianej powierzchni, a fig. 2 widok w kie¬ runku prostopadlym do obrabianej powierzchni.Przebieg obróbki powierzchni dogniatanej jest naste pujacy: przedmiot obrabiany 5 mocuje sie znanym spo¬ sobem na stole obrabiarki, urzadzeniu dogniatajacemu zamocowanemu we wrzecionie obrabiarki, nadaje sie ruch obrotowy oraz ruch prostopadly do jego osi. Na¬ stepnie urzadzenie przesuwa sie w kierunku przedmio¬ tu obrabianego 5, przy czym powierzchnia obrabiana jest mocowana tak, by byla równolegla do osi urzadze¬ nia w kazdym nastepnym polozeniu urzadzenia.Po dosunieciu urzadzenia do obrabianego przedmio¬ tu 5, dociska sie je do obrabianej powierzchni z sila potrzebna do dokonania zgniotu. Elementy dogniatajace, na skutek ruchów urzadzenia i jego docisku do obra¬ bianej powierzchni, dogniataja ja w wyniku wlasnego obrotu i poslizgu kulki. Powierzchnia obrabiana jest 5 dogniatana przez kolejno nastepujace po sobie kulki.Urzadzenie dogniatajace wedlug wynalazku, sklada sie z trzpienia walcowego 1 z nacietym po linii srubowej rowkiem 2, przy czym poczatek i koniec rowka 2 laczy kanal 3. W rowku 2 i kanale 3 znajduja sie elementy dogniatajace w postaci kulek. Oslona 6 z wycietym row¬ kiem, przymocowana do trzpienia 1 zabezpiecza kulki przed wypadaniem, które w wyniku ruchów i docisku urzadzenia do powierzchni obrabianej * przesuwaja sie w rowku 2 i kanale 3. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób zwiekszania twardosci, gladkosci i odpor¬ nosci na scieranie powierzchni plaskiej jednoczesnie na calej szerokosci tej powierzchni, znamienny tym, ze dogniata sie powierzchnie przez kolejno nastepujace po sobie elementy dogniatajace, przesuwajace sie wzdluz kanalu (2) po linii srubowej z chwila wprowadzenia w ruch obrotowy urzadzenia, które dociska sie do po¬ wierzchni obrabianej i nadaje mu sie ruch prostopadly do jego osi i równolegly do powierzchni obrabianej.

2. Sposób wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze przed¬ miotowi obrabianemu (5) nadaje sie ruch wzgledny, wzgledem obracajacego sie urzadzenia.

3. Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug zastrz. 1 i 2 znamienne tym, ze trzpien walcowy (1) zaopatrzo¬ ny jest w naciety po linii srubowej rowek (2), którego koniec i poczatek laczy kanal (3) tworzac obieg zam¬ kniety elementów dogniatajacych, które sa zabezpieczo¬ ne przed wypadaniem przez zmniejszenie szerokosci rowka (2) na powierzchni walcowej urzadzenia. 15 20 25 30KI. 67 a,9 64227 MKP B 24 b, 39/04 fia.i fig. 2 PL PL