PL66991B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 25J.1973 66991 KI. 22hi,l/04 MKP C09f 1/04 UKD Twórca wynalazku: Ryszard Tadeusz Sikorski Wlasciciel patentu: Politechnika Wroclawska, Wroclaw (Polska) Sposób otrzymywania zywic z estru glicydowego kwasów albertolowych Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania zywic z estru glicydowego kwasów albertolowych, przydatnych zwlaszcza w charakterze tworzyw powloko¬ wych, klejowych oraz impregnacyjnych.Dotychczas nie otrzymywano zywic z estru glicydo- 5 wego kwasów albertolowych, który otrzymuje sie spo¬ sobem wedlug polskiego patentu Nr 59589. Otrzymane wedlug tego patentu estry glicydowe kwasów albertolo¬ wych, bedace produktami estryfikacji kwasów alberto¬ lowych i epichlorohydryny gliceryny, odznaczaja sie 10 szeregiem wad jak zbyt duza kruchosc, zabarwienie, a takze trudnosci zwiazane z uzyskiwaniem duzych stop¬ ni usieciowania. Wyroby otrzymane z estru glicydowe¬ go kwasów albertolowych posiadaja mala odpornosc na dzialanie niektórych czynników chemicznych jak np. 15 kwasy mineralne.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu wytwa¬ rzania zywic z estru gdicydowego kwasów albertolo¬ wych posiadajacych duza zdolnosc sieciowania, wiek¬ sza odpornosc chemiczna oraz wlasnosci samogasnie- 20 cia.Cel ten zostal osiagniety przez poddanie estru gli¬ cydowego kwasów albertolowych reakcji w temperatu¬ rze 40—90°C, korzystnie 60°C, przez 0,5—6 godzin z zywica aldehydowa, jak melaminowo-formaldehydowa 25 eteryfikowana butanolem lub fenolowo-formaldehydowa w stadium rezolu, az do uzyskania jednorodnego przej¬ rzystego produktu. Cel ten zostal osiagniety równiez przez poddanie estru glicydowego kwasów albertolo¬ wych reakcji w temperaturze 40—90°C, korzystnie 50°C, 30 przez 0,5—6 godzin z wielofunkcyjnymi kwasami kar- boksylowymi, jak bezwodnikiem kwasu ftalowego, az do uzyskania jednorodnego i przejrzystego produktu.W wyniku takiej reakcji poprzez grupe epoksydowa nastepuje przylaczanie estru glicydowego kwasów alber¬ tolowych do zywicy aldehydowej. W pierwszym sta¬ dium tworzy sie rozpuszczalna i topliwa zywica. Zy¬ wica taka przy dluzszym przechowywaniu lub w pod¬ wyzszonej temperaturze ulega dalszym reakcjom, zwla¬ szcza poprzez grupy hydroksylowe estru glicydowego kwasów albertolowych oraz hydroksymetylenowe zywi¬ cy aldehydowej. Powstaje wtedy zywica przestrzennie usieciowana. Jest ona nierozpuszczalna, nietopliwa, nie¬ palna i odporna na szereg czynników chemicznych i atmosferycznych, z tropikalnymi wlacznie.Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest otrzymywanie zywic niepalnych i o wiekszej odpornosci chemicznej w porównaniu do substratów. Stosunki ilosciowe sub- stratów moga byc rózne i wplywaja na wlasnosci otrzy¬ manych zywic. Zywica otrzymana w drodze reakcji I czesci wagowej estru glicydowego kwasów albertolo¬ wych i 2 czesci wagowych zywicy fenolowo-formalde- hydowej w stadium rezolu lub 1 czesci wagowej zywi¬ cy melaminowo^fonraaldehydowej modyfikowanej buta¬ nolem jest samogasnaca i posiada korzystne wlasnosci mechaniczne jak duza twardosc, dostateczna elastycz¬ nosc. Tego typu zywice maja wlasnosci bardziej zbli¬ zone do modyfikowanych zywic fenolowych, ale sa bardziej od nich odporne termicznie i chemicznie.Zwiekszenie ilosci estru glicydowego kwasów alber- 669913 66991 4 tolowych zwieksza niepalnosc oraz odpornosc zywicy na czynniki chemiczne, tak ze przy 2,5 krotnym sto¬ sunku estru do zywicy melaminowej produkt wymaga uzycia plastyfikatorów. Natomiast przy uzyciu nadmia¬ ru zywicy melaminowej wplyw estru glicydowego kwa¬ sów albertolowych na wlasnosci produktu koncowego jest coraz mniejszy i ponizej 5 procent wagowych jest prawie nie dostrzegalny. Jednakze zywica taka tworzy powloki o lepszej odpornosci na wode niz bez dodatku estru glicydowego kwasów albertolowych.Zywica otrzymana w drodze reakcji i czesci wago¬ wej estru glicydowego kwasów albertolowych i 0,2 cze¬ sci wagowej bezwodnika kwasu ftalowego lub jego po¬ chodnych, wskutek przereagowania grup karboksylo- wych kwasu ftalowego z grupami epoksydowymi estru glicydowego posiada zwiekszony ciezar czasteczkowy, a po dalszym reagowaniu jest zdolna do dalszego roz¬ wijania wielkosci czasteczki az do usieciowania. Otrzy¬ mana zywica jest gesto lepka, przejrzysta i jednorodna ciecza o zabarwieniu jasno brazowym i liczbie kwaso¬ wej okolo 60 mg KOH. Zywica taka po ostatecznym utwardzeniu posiada lepsze wlasnosci niz sam ester glicydowy kwasów albertolowych.Przyklad I. 100 czesci wagowych estru glicydo¬ wego kwasów albertolowych stapia sie w temperaturze okolo 60°C i mieszajac dodaje sie 100 czesci wago¬ wych zywicy melaminowo-formaldehydowej eteryfiko^ wanej butanolem. Po uplywie jednej godziny produkt rozciencza sie w 600 g ksylenu i oziebia do tempera¬ tury pokojowej. Uformowana z tego roztworu powloke lakierowa lub klejowa hartuje sie w temperaturze oko¬ lo 120°C przez okolo 30 minut. W temperaturze powy¬ zej 80°C stopniowo przeksztalca sie w zywice nieroz¬ puszczalna i nietopliwa. Powloki takie maja twardosc 0,80 wzgledem szkla, odpornosc na uderzenie wedlug Du Ponta 40 cm i elastycznosc na sworzniu o sredni¬ cy 5 mm.Przyklad II. 100 czesci wagowych estru glicydo¬ wego kwasów albertolowych stapia sie w temperaturze 60°C z 200 czesciami wagowymi zywicy fenolowo-for- maldehydowej w stadium rezolu, uprzednio doprowa¬ dzonego znanymi metodami do stanu hydrofobowego, i mieszajac silnym mieszadlem mechanicznym ogrzewa 10 15 20 23 30 sie w tej temperaturze az do uzyskania przejrzystej mie¬ szaniny. Wtedy produkt reakcji rozciencza sie przez dodatek 500 czesci wagowych ksylenu i po calkowitym rozpuszczeniu sie oziebia do temperatury pokojowej.Otrzymany roztwór prekondensatu estru glicydowego kwasów albertolowych z rezolem fenolowym nanosi sie nastepnie na powierzchnie i po, odparowaniu rozpusz¬ czalnika, co trwa okolo 30 minut, wstawia sie do pie¬ ca i po ochlodzeniu otrzymuje sie nierozpuszczalna i nietopliwa oraz odporna na dzialanie mechaniczne i licznych czynników chemicznych powloke. W tempera¬ turze powyzej 120°C zywica ta tworzy powloki o twar¬ dosci 0,75 wzgledem szkla, odpornosc na uderzenie we¬ dlug Du Ponta 40 cm a wytrzymuje zgiecie na sworzniu o srednicy 1 mm.Przyklad III. 100 czesci wagowych estru glicydo¬ wego kwasów albertolowych stapia sie w naczyniu o pojemnosci 250 czesci objetosciowych w temperaturze okolo 50°C i dodaje 20 czesci wagowych bezwodnika kwasu ftalowego. Po dokladnym wymieszaniu i prze- reagowaniu skladników, co trwa okolo jednej godziny, prekondensat ochladza sie do temperatury pokojowej.Tak otrzymany prekondensat nadaje sie na przyklad do celów powlokowych po uprzednim rozpuszczaniu w 400 czesciach wagowych ksylenu. Nastepnie powloke hartuje sie w temperaturze 60°C przez okolo 20 minut.Powloki takie maja twardosc 0,85 wzgledem szkla, od¬ pornosc na uderzenie wedlug Du Ponta 40 cm i wy¬ trzymuje zgiecie na sworzniu o srednicy 7 mm. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania zywic -z estru glicydowego' kwa- 35 sób albertolowych, znamienny tym, ze ester glicydowy kwasów albertolowych poddaje sie reakcji w tempera¬ turze 40—90°C, korzystnie 50—60°C, przez 0,5—6 go¬ dzin z zywica aldehydowa, jak melaminowo-formalde- hydowa eteryfikowana butanolem lub fenolowo-formal- 40 dehydowa w stadium rezolu, albo z wielofunkcyjnymi kwasami karboksylowymd, jak bezwodnikiem kwasu ftalowego, az do uzyskania jednorodnego i przejrzyste¬ go produktu. WD A-l. Zam. 4836, naklad 205 egz. Cena il 10,— PL PL