PL66931B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 31. III. 1973 66931 KI. 40b,21/00 MKP C22c 21/00 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Czeslaw Adamski, Roman Balaj, Stanislaw Banas, Zbigniew Bonderek, Henryk Kowalski, Marian Kucharski, Tadeusz Piwowarczyk, Artur Wawrzak Wlasciciel patentu: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanislawa Staszica, Kraków(Polska) Stop aluminiowy odlewniczy Przedmiotem wynalazku jest stop aluminiowy od¬ lewniczy, znajdujacy zastosowanie zwlaszcza do od¬ lewów cienkosciennych o skomplikowanych ksztal¬ tach.Znane dotychczas stopy aluminiowe maja naste¬ pujacy sklad, wyrazony w procentach wagowych: Si Cu Mn Mg Al 5,5—7,0 2,0^,0 0,2—0,7 reszta 6,0—8,0 — — 0,2—0,4 reszta 8,0 —10,5 0,25— 0,5 0,17— 0,3 reszta 10,0—13,0 — 10 reszta Stopy te wykazuja dobre wlasnosci odlewnicze, natomiast nie nadaja sie do polerowania i pokry¬ wania powlokami tlenkowymi.Inne znane stopy aluminiowe zawieraja nastepu¬ jace skladniki, podane w procentach wagowych: 3,0—5,5 0,5—2,0 0,5—1,5 0,2—1,2 ar o n 5 "2 Zn Mn Mg Fe Cr Ti Cu Si Al 3,0—5,0 — 0,5—1,0 0,2—1,0 0,2—0,8 0,1—0,5 — — reszta 3,8—5,2 1,0—1,5 0,7—1,2 0,6—1,0 0,3—0,6 — — — reszta 4,5—7,0 — 1,0—2,5 1,0—1,8 0,1—0,2 0,1—0,2 max. 0,5 max. 0,5 ;»«.: 15 20 Tego rodzaju stopy aluminiowe dobrze sie pole¬ ruja i pokrywaja powlokami tlenkowymi, nato¬ miast wykazuja niedostateczne wlasnosci techno¬ logiczne i duza sklonnosc do pekania na goraco.Ponadto stopów tych nie mozna wytwarzac z zaso- bóiw posiadanych zlomów.Znany jest równiez stop aluminiowy o nastepu¬ jacym skladzie, wyrazonym w procentach wago¬ wych: Cu 0,01-^4,5 Mg Mn Si Fe Cr Ti Ni Al 0,02 -L- 5 0 -^ 0,35 0,2 -^4,5 0,2 -L- 1,5 0 -i- 0,35 0 -^ 0,35 0,2 -^5 reszta reszta 30 Stop ten nie nadaje sie do odlewów cienkoscien¬ nych o skomplikowanych ksztaltach, lanych do form metalowych, grawitacyjnie lub pod cisnieniem.Celem wynalazku jest znalezienie stopu, umozli¬ wiajacego uzyskanie odlewów cienkosciennych, o skomplikowanych ksztaltach, latwo polerujacego sie i pokrywajacego powlokami tlenkowymi, a po¬ nadto dajacego sie wytwarzac z zasobów posiada¬ nych zlomów.Cel ten osiaga sie przez opracowanie stopu alu- 66931miniowego skladajacego sie z: 1,0 -+- 4,0% wago¬ wych krzemu, 1,0—3,0% wagowych miedzi, 0,2-i- -^2,0% wagowych magnezu, oraz zawierajacego dodatkowo 0,3 -j- 4,0% wagowych cynku oraz 0,2 -j- l,5°/o wagowych magnezu.Jak wykazaly badania, wprowadzony do skladu chemicznego stopu, w ilosci od 0,2 do 1,5% wago¬ wych manganu, powoduje zwiekszenie antykorozyj- nosci stopu, wzrost wydluzenia i wytrzymalosci na rozciaganie, pogarszajac nieco wlasnosci technolo¬ giczne. W zwiazku z tym dla uzyskania optymal¬ nych wlasnosci stopu, w którym mangan jest nie¬ zbednym skladnikiem, jest rzecza konieczna wpro¬ wadzenie dodatku cynku, aby uzysikac odpowiednie wlasnosci technologiczne stopu. W wyniku uzyskuje sie stop wysoko antykorozyjny, o bardzo dobrych wlasnosciach technologicznych, zezwalajacych na produkowanie z niego odlewów cienkosciennych o skomplikowanym ksztalcie, lanych do form meta¬ lowych grawitacyjnie lub pod cisnieniem. Jedno¬ czesnie dodatek cynku do stopu, zwieksza jego lej- nosc, a zmniejsza skurcz, a ponadto powoduje zwiekszenie szczelnosci i jednorodnosci struktury scianki odlewu.Stop aluminiowy wedlug wynalazku, nie jest wrazliwy na temperature przegrzania oraz charak¬ teryzuje sie dobra stabilnoscia wlasnosci wytrzy¬ malosciowych, wykazujac wytrzymalosc na rozcia¬ ganie okolo 18 kG/mm2, wydluzenie w próbie na rozciaganie okolo 2% oraz twardosc wynoszaca okolo 90 kG/mm*.Odlewy wykonane ze stopów aluminiowych we¬ dlug wynalazku, daja sie latwo polerowac i pokry- 66931 4 wac powlokami tlenkowymi. Poddane anodowemu utlenianiu i barwieniu znajduja szerokie zastoso¬ wanie jako osprzet w budownictwie, w przemysle motoryzacyjnym, fotograficznym, optycznym i in- 5 nym. Ponadto zalete stopu stanowi równiez i to, ze mozna go wytwarzac z zasobów posiadanych zlo¬ mów.Stop aiumiiniowy odlewniczy wedlug wynalazku zawiera wagowo: 10 cynk 0,3-^4,0% mangan 0y2 -^- 1,5% krzem 1,0-^4,0% miedz 1,0-^ 3,0% magnez 0,2 _^_ 2,0°/o 15 aluminium reszta W celu poprawienia odpornosci stopu na pekanie, dodatkowo mozna wprowadzic do stopu do 1,5% wagowych zelaza, natomiast zwiekszenie odpornosci na korozje uzyskac mozna przez dodatek do 0,5% 20 wagowych chromu, do 0,4% wagowych tytanu i do 0,8% wagowych niklu.Przed odlaniem stop nalezy w znany sposób prze- rafinowac i odtlenic. Stop odlewa sie grawitacyjnie do form z mas formierskich wzglednie grawitacyj- 25 nie lub pod cisnieniem do form metalowych. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Stop aluminiowy odlewniczy, zawierajacy wago- 30 wo: krzem w ilosci 1,0 -^ 4,0%, miedz — 1,0 -^ 3,0%, magriez — 0,2 -^ 2,0°/o, znamienny tym, ze zawiera dodatkowo cynk W ilosci 0,3 -^ 4,0% wagowych i mangan w ilosci 0,2 -i- l,5°/o wagowych. Krak. Zakl. Graficzne Nr 1, zam. 536/72 — 130 Cena zl 10.— PL