PL66398B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 27.X.1966 Szwajcaria Opublikowano: 15.XI.19T2 66398 KI. 22hM/10 MKP C09g 1/10 UKD Wlasciciel patentu: J. R. Geigy A. G., Bazylea (Szwajcaria) Srodek do ochrony powierzchni Wynalazek dotyczy srodka do ochrony po¬ wierzchni, zawierajacego jako skladniki woskopo- dobne triazyny.Pod pojeciem „srodków do ochrony powierzchni" nalezy rozumiec srodki, które moga znalezc zasto¬ sowanie do ochrony i do uszlachetniania powierz¬ chni wszelkiego rodzaju, na przyklad do obróbki powierzchni z nieorganicznych materialów, na przy¬ klad z kamienia, kamionki, metalu, i tak dalej i z organicznych materialów, na przyklad z drewna, skóry, tworzyw sztucznych, tkanin i papieru.Z kanadyjskiego opisu patentowego nr 677967 (wlasnosc zglaszajacego) znane sa zwiazki guani- dynotriazynowe, które stosuje sie jako substancje czynne srodków chwastobójczych i bakteriobój¬ czych, a takze na przyklad w celu utrwalania wlókien tkaninowych. Natomiast te znane triaza- ny nie sa odpowiednie do stosowania w przypadku ochrony i konserwacji przed zuzyciem mechanicz¬ nym i korozja, lub do nadawania polysku lub do podwyzszenia tarcia slizgowego powierzchni po¬ przednio podanych rodzajów.Triazyny podane w opisie patentowym Niemiec¬ kiej Republiki Demokratycznej nr 46036, nie za¬ wierajace grupy guanidynowej w czasteczce, wy¬ kazuja tylko nieznaczna podatnosc do emulgowa¬ nia w wodzie.Wbrew temu stwierdzono, ze pochodne triazyny o ogólnym wzorze 1, w którym Ri, R2 i Rs ozna- 10 15 20 25 czaja niezaleznie od siebie grupe aminowa pod¬ stawiona jednym albo dwoma rodnikami alifatycz¬ nymi, lub nasycony 3—7 czlonowy zawierajacy azot pierscien heterocykliczny polaczony poprzez pierscieniowy atom azotu, ewentualnie jedno- lub wielokrotnie podstawiony rodnikiem alkilowym lub chlorowcoalkilowym i ewentualnie zawieraja¬ cy dodatkowe heteroatomy, a mianowicie tlen i siarke, a X oznacza dwuwartosciowy rodnik wie- loaminy polaczony z dwoma triazynami poprzez swoje dwa rózne atomy azotu lub oznacza co naj¬ mniej dwuzasadowy, zawierajacy atomy azotu pierscien heterocykliczny, posiadaja woskopodobne wlasciwosci i stad sa odpowiednie zwlaszcza jako skladniki srodków chroniacych, konserwujacych i nadajacych polysk powierzchniom wyzej podanego rodzaju, przy czym w porównaniu z dotychczas znanymi zwiazkami, w których czasteczce nie wy¬ stepuje grupa guanidynowa, wykazuja lepsza zdol¬ nosc do emulgowania.Jako podstawniki alkilowe grupy aminowej Ri, R2 albo R« wchodza w rachube rodniki o 1—22 ato¬ mach wegla. Rodnik alkilowy pierwszorzedowej grupy aminowej zawiera 6—22, szczególnie 10—22 atomów wegla, natomiast w przypadku dwóch rodników o otwartym lancuchu drugorzedowej gru¬ py aminowej korzystnie jest jesli jeden podstaw¬ nik jest rodnikiem alkilowym, albo alkenylowym o 1—6 atomach wegla, a drugi taki rodnik ma 6—22 atomów wegla. 66 3983 66 398 4 Nowe triazyny o ogólnym wzorze V Wtwarza sie przez reakcje dwóch równowazników 2-guani- dyno-4-amino-s-triazyny o ogólnym wzorze 2, w którym Hal oznacza atom chlorowca do liczby atomowej 35, a Ri, R2 oraz Rs oznaczaja nie¬ zaleznie od siebie grupe aminowa podstawiona jednym lub dwoma rodnikami alkilowymi z jed¬ nym równowaznikiem odpowiedniej aminy o wzo¬ rze H—X—H, w którym X ma znaczenie podane przy omawianiu wzoru 1, w obecnosci srodka wia¬ zacego kwas w temperaturze 100—300°C, ewentual¬ nie w obecnosci rozpuszczalnika albo rozcienczal¬ nika.Nowe triazyny o ogólnm wzorze 1 maja cha¬ rakterystyczne temperatury topnienia oraz wosko- podobne wlasciwosci, dlatego tez moga byc sto¬ sowane zamiast przyjetych w handlu naturalnych i syntetycznych wosków albo lacznie z nimi do obróbki i uszlachetniania powierzchni kazdego ro¬ dzaju. Posiadaja one charakterystyczne wlasci¬ wosci naturalnych wosków, jak rozpuszczalnosc w rozpuszczalnikach tluszczów, mieszalnosc z natu¬ ralnymi i syntetycznymi woskami oraz mozna z nich przygotowywac dokladnie rozproszone emulsje przez dodatek odpowiednich emulgatorów w wo¬ dzie. Nowe zwiazki daja powloki odporne na che¬ mikalia, w szczególnosci dobrze odporne na dziala¬ nie alkaliów. Ich znakomita przydatnosc jako wos¬ ków jest praktycznie równowartosciowa przydat¬ nosci wosków na podstawie estrów kwasu montano¬ wego. Nowe triazyny nadaja sie takze do zmiekcza¬ nia tkanin kazdego rodzaju.Zgodnie z wynalazkiem srodki do ochrony po¬ wierzchni otrzymuje sie przez zmieszanie co naj¬ mniej jednej triazyny o ogólnym wzorze 1 z na¬ dajacymi sie do obróbki powierzchni materialami powszechnie uzywanymi. Takimi materialami sa na przyklad: naturalne i syntetyczne woski, zy¬ wice, silikony, które polepszaja wlasciwosci fizycz¬ ne, jak równiez rozpuszczalniki, dalej nieorganicz¬ ne i organiczne napelniacze, na przyklad krzemia¬ ny, zmielone tworzywa sztuczne, anionowe, katio¬ nowe i niejonowe srodki dyspergujace, srodki oczyszczajace, jak na przyklad naturalne i syn¬ tetyczne mydla, srodki powierzchniowo czynne, pigmenty, srodki do polepszania odpornosci na dzialanie swiatla, stabilizatory wszelkiego rodza¬ ju, jak inhibitory korozji, substancje zapachowe, barwniki, substancje biologicznie czynne albo srod¬ ki zawierajace takie substancje, srodki bakterio¬ bójcze i tym podobne.Wedlug wynalazku srodki do ochrony powierzch¬ ni przygotowuje sie i stosuje w postaci aerozoli, roztworów, emulsji, pólstalych i stalych past.Srodki te sluza do ochrony i do uszlachetniania (na przyklad jako woski dajace polysk) powierzch¬ ni wszelkiego rodzaju, pod czym nalezy rozu¬ miec takze obróbke papieru, na przyklad wy¬ twarzanie kalki przebitkowej.Srodek wedlug wynalazku daje sie dobrze emul¬ gowac a traktowanemu podlozu oraz innym po¬ wierzchniom poprzednio podanych rodzajów nada¬ je wysoki polysk i odpowiednie tarcie slizgowe.W przytoczonych przykladach opisano wytwa¬ rzanie srodków do uszlachetniania powierzchni wedlug wynalazku. Ó ile nie zaznaczono inaczej, „czesci" oznaczaja czesci wagowe, a temperatu¬ ry wyrazone sa w stopniach Celsjusza. 5 Przyklad I. a) 4,95 czesci 2,2'-(piperazynydylo-l,4-)-bis-[4- (1", 3"-dwumetylo-l", 3"-dwu-n-oktadecyloguanidy- no)-6-metylo - N-n^oktadecyloamino - s-triazyny] 10 (temperatura topnienia 40—42°C), 4,05 czesci wosku z ropy naftowej (temperatura topnienia: 86—88°, liczba kwasowa: 13—16, liczba zmydlenia: 45—55, pentracja: 4^-6 przy 100 g (25°/5 sek.), 0,63 czesci produktu kondensacji alkoholu oleilowego z tlen- 15 kiem etylenu (w stosunku molowym okolo 1:5) ja¬ ko emulgatora, 0,54 czesci oleiny, 0,54 czesci ami- nometylopropanolu, 77,89 czesci wody, b) 1,20 czesci zywicy fenolowo-formaldehydo- wej modyfikowanej kalafonia, 0,40 czesci stezone- 20 go amoniaku, 8,4 czesci wody, c) 0,02 czesci jodku trójmetylo-^-perfluoro-ok- tyloamido-propyleno)-amoniowego jako srodka zwilzajacego, 0,40 czesci fosforanu trójbutoksy- etylowego, 0,98 czesci wody. Skladniki mieszaniny 25 a) z wyjatkiem wody stapia sie w temperaturze 150°, stopiona jednorodna mase ochladza sie do temperatury 100—110° i silnie mieszajac dodaje po¬ woli do wyzej wymienionej ilosci wrzacej wody.Powstala emulsje ochladza sie do temperatury po- 30 kojowej i mieszajac dodaje do niej kolejno mie¬ szaniny b) i c).Otrzymany wosk emulsyjny nadaje sie znako¬ micie do pielegnacji nowoczesnych podlóg, przy czym otrzymuje sie na plytkach z polichlorku wi- 35 nylu wartosc stopnia polysku 30,0, natomiast wy¬ tworzona emulsja wedlug wyzej podanego przyk¬ ladu, w której wosk wedlug wynalazku zastapio¬ no woskiem Karnauba daje wartosc stopnia po¬ lysku tylko 17,0. Oprócz tego bezpieczenstwo po- 40 slizgu na podlogach pokrytych emulsja woskowa wytworzona wedlug wyzej podanego przykladu jest znacznie wieksze niz na podlogach, do których uzyto emulsje zawierajaca wosk Karnauba. 45 Przykladu. a) 4,250 czesci 2,2'-etylenodwuimino-bis-[4-(r, S^wui^ty^-l', 3'-dwu-n-oktadecyloguanidyno)-6- N-metylo-N-n-oktadecyloamino-s- triazyny] (tem¬ peratura topnienia 48—51°C), 4,250 czesci wosku 50 typu estru kwasu montanowego (temperatura top¬ nienia: 80—83°, liczba kwasowa: 20—30, liczba zmy¬ dlenia: 135—150), 4,250 czesci wosku z ropy nafto¬ wej (temperatura topnienia 86—88°; liczba kwaso¬ wa: 13—16, liczba zmydlenia: 45—55, penetracja: 55 4—6 przy 100 g (25°/5 sek.), 0,850 czesci oleiny, 0,765 czesci produktu kondensacji alkoholu oleilowego z tlenkiem etylenu (w stosunku molowym okolo 1:5) jako emulgatora, 0,680 czesci aminoetylopropanolu, 69,955 czesci wody, 60 b) 2,250 czesci zywicy syntetycznej typu zywi¬ cy fenolowo-formaldehydowej modyfikowanej ka¬ lafonia, 0,675 czesci stezonego amoniaku, 12,075 czesci wody.Skladniki mieszaniny a) z wyjatkiem wody sta- 65 pia sie w temperaturze 150°, stopiona jednorodna66 398 6 mase ochladza sie do temperatury 100—110° i mieszajac dodaje powoli do wspomnianej ilosci wrzacej wody. Powstala emulsje ochladza sie do temperatury pokojowej i mieszajac dodaje do niej mieszanine b).Otrzymany wosk emulsyjny nadaje sie doskona¬ le do pielegnacji nowoczesnych podlóg dajac przy tym powloke samopolyskowa, która nastepnie da¬ je sie polerowac. Otrzymana powloka na plytkach z polichlorku winylu przemyta wilgotna szmatka daje wzrost wartosci stopnia polysku z 45,0 do 53,0, natomiast wytworzona emulsja wedlug wyzej przy¬ toczonego przykladu, w której wosk wedlug wy¬ nalazku zastapiono woskiem Karnauba daje przez przemycie wzrost wartosci stopnia polysku z 45,0 tylko do 46,0.Podobne wyniki uzyskuje sie jezeli zamiast zwiazków podanych w przykladach I i II zastoso¬ wac nastepujace triazyny o wzorze ogólnym 1: 2,2'- -etylenodwuimino-bis - i4-(l/,3'-dwu-n-oktadecylo- guanidyno)-6-n-oktadecyloamino-s-triazyne] o tem¬ peraturze topnienia 82—84°C, 2,2'-[metyloimino-bis (trójmetylenoimino)]-bis-[4-(l", 3"-dwu-n-oktadecy- loguanidyno)-6-n-oktadecyloamino-s-triazyne] o temperaturze topnienia 94—96°C, N, N'-bis-[2'-(l", 3"-dwu-n-oktadecyloguanidyno)-4'-n-oktadecyloami- no-s-triazynylo-(6')]-l-amino-3-aminoetylo-3,5, 5- -trójmetylocykloheksan o temperaturze topnienia 86—89°, 2,2'-(piperazynydylo-l,4)-bis-[4-(l", 3"-dwu- -n-oktadecyloguanidyno (-6-n-oktadecyloamino-s- triazyne) o temperaturze topnienia 58—62°, 2,2'-pi- perazynydylo-l,4)-bis-[4-(l", 3"'dwu-n-dokozylogu- anidyno)-6-n-dokozyloamino-s-triazyne] o tempera¬ turze topnienia 86—90°C.Przyklad III.Politura do mebli. Sklad chemiczny politury: 1,25 czesci 2,2'-etylenodwuiminO'-bis-[4-(r, 3'-dwu- -n-oktadecyloguanidyno (-6-n-oktadecyloamino-s- -triazyny], 5,00 czesci polidwumetylosiloksanu (lep¬ kosc 300 cp w temperaturze 20°C), 1,25 czesci jed- nolaurynianu sorbitu, 1,25 czesci polioksyetylenolau- rynianu sorbitu, 43,75 czesci frakcji nafty (zakres temperatury wrzenia 180—220°C) i 47,50 czesci wo¬ dy.Skladniki organiczne rozpuszcza sie w tempe¬ raturze 100°C i do tego goracego roztworu silnie mieszajac wprowadza sie wrzaca wode. W warun¬ kach mieszania mieszanine chlodzi sie, otrzymu¬ jac biala, jednorodna ciecz, doskonale nadajaca sie do konserwacji mebli.Przyklad IV.Ciekly wosk do podlóg. Sklad wosku podlogowe¬ go: 5,25 czesci 2,2'-[metyloimino-bis-(trójmetylo- imino)]-bis-[4-(l", 3"-dwu-n-oktadecyloguanidyno) -6-n-oktadecyloamino-s-triazyny] 0,75 czesci, poli¬ meru eteru winylowooktadecylowego (temperatura topnienia 49°C), 1,50 czesci mikrowosku (tempera¬ tura topnienia 74—76°C, penetracja wedlug ASTM: 30), 7,50 czesci parafiny (temperatura topnienia 50 —52°C), 5,00 czesci 1,4 dioksanu i 80,00 czesci frakcji nafty (zakres temperatury wrzenia 150—: —180°C).Skladniki rozpuszcza sie w temperaturze 120°C i ten klarowny roztwór mieszajac szybko oziebia 5 sie, przy czym powstaje jednorodna, zelowata ciecz, która stosuje sie jako ciekly wosk do podlóg na¬ dajacy im wysoki polysk. 10 30 Przyklad V.Kalka przebitkowa. Sklad chemiczny mieszanki powlekajacej: 42,00 czesci N, N'-bis-[2-(l', 3'-dwu- -n-oktadecyloguanidyno)-4-n-oktadecyloamino-s- -triazynylo-(6)]-izoforonodwuaminy, 5,00 czesci wa- 15 zeliny, 26,00 czesci oleju wrzecionowego, 5,00 czes¬ ci laudiny, 1,2 czesci zasady blekitu Wiktoria, 0,6 czesci fioletu metylowego, 2,2 czesci oleiny, 6,00 czesci blekitu Milori i 12,00 czesci sadzy gazowej.Sadze gazowa, blekit Milori i olej wrzecionowy 20 rozciera sie dokladnie w mlynie do ucierania na mokro. Do mieszaniny tej dodaje sie pozostale skladniki i calosc mieszajac ogrzewa sie do tem¬ peratury 120°C, az do momentu otrzymania jedno¬ rodnej mieszanki. Za pomoca ogrzewanego ka- 25 landra mieszanke te nanosi sie równomiernie i w cienkiej warstwie na jedna strone odpowiednie¬ go papieru, otrzymujac kalke przebitkowa. 55 Przyklad VI.Zmiekczacz wlókienniczy. Sklad zmiekczacza: 5,00 czesci 2,2'-(piperazynydylo-l,4-)-bis-[4-(l", 3"- dwu-n-oktadecyloguanidyno)-6-n-oktadecyloamino- -s-triazyny] i 95 czesci izopropanolu. 35 Skladnik triazynowy rozpuszcza sie w izopropa¬ nolu na cieplo, otrzymujac klarowny roztwór.Roztwór ten jest odpowiedni zwlaszcza do zmiek¬ czania tkanin, w szczególnosci do zmiekczania wie¬ lokrotnie pranych utwardzonych tkanin bawelnia- 4o nych rodzaju frotte. Przeznaczone do zabiegu zmiekczania uprane sztuki tkaniny zanurza sie w ciagu kilku minut w kapieli, zawierajacej 3—5 g poprzednio podanego roztworu na litr wody. Po wyjeciu z kapieli, sztuki tkaninowe wyzyma sie i 45 swobodnie zawieszone pozostawia az do wyschnie¬ cia, przy czym na przyklad bardzo silnie uprzed¬ nio utwardzone i szorstkie sciereczki bawelniane ponownie odzyskuja miekki chwyt. 5e Przyklad VII.Srodek do konserwacji podlóg. Zawiera on: 0,25 czesci l,3-bis-[2'-(l", 3"-dwu-N-metylo-n-dokozylo- guanidyno)-4'-N-metylo-n-dokozyloamino-s-triazy- nylo-(6')]-l-amino-3-aminomertylo-3,5, 5-trójmety- locykloheksanu (temperatura topnienia 53—54°C), 0,75 czesci polimeru eteru winylowooktadecylowego (temperatura topnienia 49°C), 1,50 czesci mikro¬ wosku (temperatura topnienia 74—76°C, penetracja wedlug ASTM: 30), 7»50 czesci parafiny (tempera¬ tura topnienia 50—52°C), 5,00 czesci 1,4-dioksanu i 80 czesci frakcji nafty (zakres temperatury wrze¬ nia 150—180°C).Skladniki rozpuszcza sie w temperaturze 120°C,7 66 398 8 a klarowny roztwór mieszajac szybko chlodzi sie, przy czym otrzymuje sie jednorodna, zelowata ciecz, która stosuje sie jako ciekly wosk podlogo¬ wy nadajacy podlozu wysoki polysk.Tarcie slizgowe tego wosku porównuje sie z tar- 5 ciem slizgowym kompozycji standardowego wosku podlogowego, która zamiast 5,25% wosku triazyno¬ wego zawiera 2,25% czesciowo zmydlonego wosku z estru kwasu montanowego (temperatura topnie¬ nia 92—97°C, liczba kwasowa 20—25, liczba zmyd- 10 lania 110—125) i 3,00% wosku z estru kwasu mon¬ tanowego (temperatura topnienia 72—77°C, liczba kwasowa 6—10, liczba zmydlania 95—105).Tarcie slizgowe mierzy sie za pomoca ksztaltki pomiarowej, której powierzchnie tarcia wylozono i$ bibula flitracyjna, i dynamometru (0—30 g).Plat linoleum traktowany standardowym woskiem podlogowym wykazuje przecietne tarcie slizgowe równe 14 g, natomiast wosk podlogowy zawiera¬ jacy wyzej podany wosk triazynowy wykazuje w 20 takich samych warunkach atmosferycznych prze¬ cietne tarcie slizgowe równe 18 g, które tym sa¬ mym jest wyzsze niz wartosc standardowa.PrzykladVIII. 25 Srodek do konserwacji podlóg. 40 czesci 2,2'-(pi- perazynydylo-l,4)-bis-[4-(l", 3"-dwumetylo-l", 3" -dwu-n-oktadecyloguanidyno)-6-metylo-n-oktadecy- loamino-s-triazyny] stale mieszajac w temperatu- 30 rze 60°C rozpuszcza sie w 60 czesciach frakcji naf¬ ty (zakres temperatury topnienia 150—180°C).Roztwór ten rozciencza sie frakcja nafty do za¬ wartosci 10% wosku triazynowego.Otrzymany roztwór wosku guanidynotriazynowe- 35 go aplikuje sie na uprzednio traktowana standar¬ dowym woskiem podlogowym i po 2 godzinnym od traktowania pozostawieniu, dwudziestokrotnie prze¬ cierana drewniana klepke podlogowa.Po 2 godzinnym suszeniu od momentu zaapliko- 49 wania roztworu wosku triazynowego, klepke drew¬ niana dwudziestokrotnie przeciera sie, a tarcie sliz¬ gowe mierzy sie sposobem podanym w przykla¬ dzie VII.Klepka drewniana traktowana roztworem wos¬ ku triazynowego wykazuje przecietnie podwyzsze¬ nie tarcia slizgowego o 20%. PL PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Srodek do ochrony powierzchni zawierajacy woski naturalne i syntetyczne, zywice syntetyczne, rozpuszczalniki, napelniacze, dyspergatory, srodki powierzchniowo czynne, barwniki, srodki stabili¬ zujace i biocydowe oraz woskopodobne pochodne triazyny, znamienny tym, ze jako pochodna tria¬ zyny zawiera co najmniej jedna triazyne o wzorze 1, w którym Rj, Rj i R8 oznaczaja niezaleznie od siebie grupe aminowa podstawiona zawierajacy azot pierscien heterocykliczny polaczony poprzez pierscieniowy atom azotu, ewentualnie jedno- lub wielokrotnie podstawiony rodnikiem alkilowym lub chlorowcoalkilowym i ewentualnie zawieraja¬ cy dodatkowe heteroatomy, a mianowicie tlen i siarke, a X oznacza dwuwartosciowy rodnik wieloa- miny polaczony z dwoma triazynami poprzez swoje dwa rózne atomy azotu lub oznacza co najmniej dwuzasadowy, zawierajacy atomy azotu pierscien heterocykliczny.

2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera co najmniej jedna triazyne o ogólnym wzorze 1, w którym co najmniej jeden z symbo¬ li Ri, R2 i Rs oznacza grupe aminowa podstawio¬ na rodnikiem alkilowym o 10—22 atomach wegla.

3. Srodek wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze jako triazyne zawiera 2,2'-(piperazynydylo-l,4)-bis -[4-(l", 3"-dwumetylo-l" , 3"-dwu-n-oktadecylogu- anidyno)-6-metylo-N-n-oktadecyloamino-s -triazyne].

4. Srodek wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze jako triazyne zawiera 2,2'-etylenodwuamino-bis-[4- -(1', 3'-dwumetylo-r, 3'-dwu-n-oktadecyloguanidy- no)-6-N-metylo-N-n-oktadecyloamino-s-triazyne]. R, C=N- ,N. I ,N. -N=C N^.N N^.N R3 R, R, Rr Wzórl =M-X / C=N Hol Wzór 2 Bltk zam. 2534/72 205 szt. A-4 Cena zl 10,— PL PL