PL65994B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 27.X.1966 Szwajcaria Opublikowano: 30.XII.1972 65994 KI. 22h2,l/10 MKP C09g 1/10 UKD Wlasciciel patentu: J. R.Geigy, A. G., Bazylea (Szwajcaria) Srodek do uszlachetniania powierzchni Wynalazek dotyczy srodków do uszlachetniania powierzchni zawierajacych woskopodobne pochodne triazyny.Pod pojeciem „srodków do uszlachetniania po¬ wierzchni" nalezy rozumiec srodki, które moga zna¬ lezc zastosowanie do ochrony i do uszlachetniania powierzchni wszelkiego rodzaju, jak na przyklad obróbki powierzchni z nieorganicznych materialów, na przyklad z kamienia, kamionki, metalu itd. jak i z organicznych materialów: z drewna, skóry, two¬ rzyw sztucznych, tkanin i papieru.Z kanadyjskiego opisu patentowego nr 677 967 (wlasnosc zglaszajacego) znane sa zwiazki guanidy- notriazynowe, nadajace sie do stosowania jako sub¬ stancje czynne srodków chwastobójczych i bakte¬ riobójczych, które moga byc równiez wykorzystane w celu utrwalania wlókna tkaninowego. Natomiast te znane triazyny nie sa odpowiednie do stosowania, w przypadku chronienia wzglednie konserwacji przed zuzyciem mechanicznym lub korozja, lub do uzyskiwania polysku lub do podwyzszenia odpor¬ nosci slizgowej, powierzchni wyzej wspomnianego rodzaju.Wbrew temu stwierdzono, ze 2-guanidyno-4,6-bis- -amino-s-triazyny o wzorze ogólnym przedstawio¬ nym na rysunku, w którym Ri, R2, R3 i R4 oznacza¬ ja niezaleznie od siebie grupe aminowa podstawiona jednym albo dwoma rodnikami alifatycznymi albo zwiazana poprzez atom azotu w pierscieniu nie pod¬ stawiona albo podstawiona nasycona, 4—7-czlonowa 10 15 20 25 30 zawierajaca azot, grupe heterocykliczna, która moze posiadac dalsze heteroatomy oraz pochodne tychze zwiazków zawierajace grupy soli posiadaja wlas¬ nosci woskopodobne i stad sa odpowiednie zwlasz¬ cza jako skladniki srodków chroniacych, konserwu¬ jacych i nadajacych polysk powierzchniom wyzej podanego rodzaju, przy czym w porównaniu z do¬ tychczas znanymi zwiazkami, w których czasteczce nie wystepuje grupa guanidynowa, wykazuja lepsza zdolnosc emulgowania.Alifatycznymi podstawnikami grupy aminowej Ri, R2, R3 albo R4 sa rodniki alifatyczne o otwartym lancuchu, rodniki cykliczne lub rodniki alifatyczne o lancuchu otwartym podstawione heterocyklicznie.Jako alifatyczne podstawniki o otwartym lancuchu, których czasteczka powinna zawierac co najmniej 10—22 atomów wegla rozumie sie rodniki alkilowe i alkenylowe o lancuchu prostym albo rozgalezio¬ nym zawierajace 1—22 atomów wegla.Korzystne jest, jesli alifatyczny podstawnik o lancuchu otwartym I-rzedowej grupy aminowej za¬ wiera 6—22, zwlaszcza 10—22 atomów wegla w cza¬ steczce, natomiast w przypadku dwóch rodników o otwartym lancuchu II-rzedowej grupy aminowej korzystne jest jesli jeden podstawnik stanowi rod¬ nik alkilowy albo alkenylowy o 1—6 atomach we¬ gla, a drugi taki rodnik o 6—22 atomach wegla w czasteczce. Te rodniki alkilowe i alkenylowe mo¬ ga byc niepodstawione albo tez podstawione jedno- lub wielokrotnie grupami HO-, HOOC-, NaOOC-, 6599465994 KOOC-, dwualkiloaminowa lub trójalkiloaminowa.Jako rodniki alifatyczne podstawione hetero¬ cyklicznie grupy aminowej wchodza w rachube ko¬ rzystnie rodniki alkilowe lub alkenylowe, które sa podstawione rodnikiem morfolinowym. Jako niena¬ sycone grupy heterocykliczne zawierajace azot zwiazane poprzez atom azotu w pierscieniu wchodza w rachube korzystnie 5—7 czlonowe uklady piers¬ cieniowe, które jako czlony pierscienia oprócz azotu moga zawierac jeszcze inne heteroatomy, jak tlen i siarke, na przyklad pirolidyna, piperydyna, pipe¬ razyna, 1-alkilopiperazyna, morfolina, tiomorfolina jak i szesciowodoroazepiny oraz szesciowodorodwu- azepiny. Te grupy heterocykliczne moga byc nie- podstawione lub podstawione jedno- albo wielo¬ krotnie, na przyklad rodnikami alkilowymi i chlo- rowcoalkilowymi. 2-guanidyno-4,6-bis-amino-s-triazyny zawarte w srodkach do uszlachetniania powierzchni wedlug wynalazku mozna wytworzyc sposobem podanym w opisie patentowym Niemieckiej Republiki Fede¬ ralnej nr 1 161905, mianowicie przez wymiane 4 chlorowcoatomów tetrameru chlorowcocyjanu na odpowiadajace rodniki I-rzedowych albo II-rzedo- wych amin wzglednie heterocyklicznych zasad o co najmniej jednej grupie NH jako czlonie pierscienia W obecnosci srodka wiazacego kwasy oraz rozpusz¬ czalnika. 2-guanidyno-4,6-bis-amino-s-triazyny o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku maja.charak¬ terystyczne temperatury topnienia i wlasciwosci woskopodobne dlatego tez moga byc stosowane za¬ miast wosków naturalnych albo syntetycznych, albo tez lacznie z nimi mozna je stosowac do obróbki i uszlachetniania powierzchni. Maja one charakte¬ rystyczne wlasciwosci naturalnych wosków, jak roz¬ puszczalnosc w rozpuszczalnikach tluszczów, mie- szalnosc z naturalnymi i syntetycznymi woskami oraz mozna przygotowywac z nich subtelne emulsje przez dodatek odpowiednich emulgatorów w wodzie.Emulsje takie daja powloki, które sa odporne na chemikalia, w szczególnosci dobrze na dzialanie al¬ kaliów. Ich przydatnosc jako wosków jest praktycz¬ nie równowartosciowa przydatnosci wosków na podstawie estrów kwasu montanowego. Sole zwiaz¬ ków o wzorze przedstawionym na rysunku zawie¬ rajace grupy soli wykazuja podobne wlasciwosci i moga byc wytworzone na przyklad sposobem po¬ danym w belgijskim opisie patentowym 620 374. Do ochrony powierzchni takich jak skóra, drewno, me¬ tal oraz do zmiekczania tkanin nadaja sie zwlaszcza dobrze na przyklad nastepujace 2-guanidyno-s-tria- zyny: 2- (l',3' - dwuizopropyloguanidyno) - 4- izopropyloami- no-6-(N-metylo-N-n-oktadecyloamino)-s-triazyna o temperaturze topnienia 46—48°C; jodek 2- (l',3' - dwu -n - oktadecyloguanidyno) - 4- n - -oktadecyloamino-6-(3"-trójmetyloamino-n-propylo- amino)-s-triazyny o temperaturze topnienia 88— —92°C; 2- (1',3' - dwu-n-oktadecyloguanidynó)-4-n-oktadecy- loamino-6-[bis-(2"-hydroksyetyloj-amino]-s-triazyna o temperaturze topnienia 68—70°C; 2 - <1', 3' - dwu-n-oktadecyloguanidyno)-4-n-oktadecy- loamino-6-(3" - N', N'-dwumetyloamino-N-n-propylo- amino)-s-triazyna o temperaturze topnienia 77— —79°C; 2-(l',3'-dwu-n-oktadecyloguanidyno)-4-n-oktadecy- Ioamino-6-morfolino-s-triazyna o temperaturze top- 5 nienia 73—76°C; 2 - (1', 3' -dwu-n-oktadecyloguanidyno)-4-n-oktadecy- loamino-6-(4"-metylopiperazyno)-s-triazyna o tem¬ peraturze topnienia 66—69°C; 2 - (1', 3' - dwumetylo-1',3'-dwu-n-oktadecyloguanidy- io no) - 4 - (N- metylo-N-n-oktadecyloamino) - 6 - [bis-(2"- -hydroksyetylo)-amino]-s-triazyna o temperaturze topnienia 62—64°C; 2 - (1', 3' -dwumetylo-1', 3'-dwu-n-oktadecyloguanidy- no)-4-(N-metylo-N-n-oktadecyloamino)-6-(3" - N', N'- 15 -dwumetyloamino-N-n-propyloamino)-s-triazyna o temperaturze topnienia 48—52°C; Sól sodowa 2-(l',3'-dwumetylo-l',3'-dwu-n-oktade- cyloguanidyno)- 4-(N - metylo-N-n-oktadecyloamino- -6-(karboksydecyloamino)-s-triazyny o temperatu- 20 rze topnienia 60—62°C; 2 - (1', 3' -dwumetylo-1', 3'-dwu-n-oktadecyloguanidy- no)-4-(N-metylo-N-n-oktadecyloamino)-6-morfolino- -s-triazyna o temperaturze topnienia 44—48°C; 2 - (1', 3'- dwumetylo-1', 3'-dwu-n-oktadecyloguanidy- 25 no)-4-(N-metylo-N-n-oktadecyloamino)-6-(4"-mety- lopiperazyno)-s-triazyna o temperaturze topnienia 48—52°C; 2 - (l',3' - dwualliloguanidyno) - 4,6 -bis- n- oktadecylo- amino-s-triazyna o temperaturze topnienia 64—66°C; 30 2- (1', 3' - dwu-n-oktadecyloguanidyno)-4-n-dokozylo- amino-6-(4"-metylopiperazyno)-s-triazyna o tempe¬ raturze topnienia 77—80°C; 2-(l',3'-dwu-n-oktadecyloguanidyno)-4-n-oktadecy- loamino-6-(3''-morfolinopropyloamino)-s-triazyna o 35 temperaturze topnienia 70—72°C.Zgodnie z wynalazkiem srodki do uszlachetniania powierzchni otrzymuje sie, jezeli 2-guanidyno-4,6- -bis-amino-s-triazyne o ogólnym wzorze przedsta¬ wionym na rysunku albo kilka substancji o takim 40 wzorze miesza sie z materialami powszechnie uzy¬ wanymi nadajacymi sie do obróbki powierzchni.Takimi materialami sa na przyklad nastepujace: na¬ turalne i syntetyczne woski, zywice syntetyczne, silikony, które polepszaja wlasciwosci fizyczne jak 45 równiez rozpuszczalniki, dalej nieorganiczne i orga¬ niczne napelniacze, na przyklad krzemiany, zmielo¬ ne tworzywa sztuczne, anionowe, kationowe albo niejonowe dyspergatory, srodki oczyszczajace, jak na przyklad naturalne albo syntetyczne mydla, 50 substancje powierzchniowo czynne, pigmenty, srod¬ ki do polepszenia odpornosci na dzialanie swiatla, stabilizatory wszelkiego rodzaju jak inhibitory ko¬ rozji, substancje zapachowe, barwniki, substancje biologicznie czynne albo srodki zawierajace takie 55 substancje, srodki bakteriobójcze itd.Zgodnie z wynalazkiem srodki do uszlachetniania powierzchni przygotowuje sie i stosuje w postaci aerozoli, roztworów, emulsji, pólstalych i stalych past. Srodki moga wiec sluzyc do ochrony i do 60 uszlachetniania, (na przyklad jako woski dajace po¬ lysk) powierzchni wszelkiego rodzaju pod czym na-, lezy rozumiec takze obróbke papieru, na przyklad wytwarzanie kalki przebitkowej.Srodki wedlug wynalazku daja sie dobrze emul- 65 gowac a traktowanemu nimi podlozu oraz innym65994 6 powierzchniom poprzednio wspomnianych rodzajów nadaja wysoki polysk i niskie tarcie slizgowe.W przytoczonych przykladach opisano wytwarza¬ nie i sklad srodków do uszlachetniania powierzchni -zgodnie z wynalazkiem. O ile nie zaznaczono ina- 5 czej „czesci" oznaczaja czesci wagowe, natomiast temperatury wyrazone sa w stopniach Celsjusza.P r z y k l a d I. a) 2-(l',3'-dwu-n-okta- decyloguanidyno)-4-n-oktadecyloamino- -6-(3"-morfolinopropyloamino)-s-tria- 10 :zyna 4,95 czesci Wosk z ropy naftowej (temperatura topnienia 86—88°C; liczba kwasowa: 13—16; liczba zmydlenia 45—55; prze¬ nikanie: 4—6 przy 100 g/25°/sek) 4,05 czesci 15 Produkt kondensacji alkoholu oleilowe- go z tlenkiem etylenu lowym okolo 1 : 5) jako emulgator 0,63 czesci Oleina 0,54 czesci Aminometylopropanol 0,54 czesci 20 Woda 77,89 czesci b) Zywica fenolowoformaldehydowa modyfikowana kalafonia 1,20 czesci Amoniak stezony 0,40 czesci Woda 8,40 czesci 25 c) Jodek trójmetylo-(y-perfluorookty- lóamidopropyleno)-amoniowy jako sro¬ dek zwilzajacy 0,02 czesci • Fosforan trójbutoksyetylowy 0,40 czesci Woda 0,98 czesci 30 Skladniki mieszaniny a) z wyjatkiem wody stapia sie w temperaturze 150°C, stopiona jednorodna ma¬ se ochladza sie do temperatury 100—110°C i silnie mieszajac dodaje powoli podana ilosc gotujacej wody. Powstala emulsje ochladza sie do tempera- 35 tury pokojowej i mieszajac dodaje kolejno miesza¬ nine b) i c).Wytworzony wosk emulsyjny nadaje sie dosko¬ nale do pielegnacji nowoczesnych podlóg, przy czym wartosc stopnia polysku otrzymanego na plytce 40 z polichlorku winylu wynosi 29,0, natomiast wytwo- izona emulsja wedlug przykladu I, w której wosk wedlug wynalazku zastapiono woskiem Karnauba wykazuje wartosc stopnia polysku tylko 16,0.Oprócz tego, zabezpieczenie poslizgu przy uzyciu 45 emulsji woskowej wytworzonej wedlug przykladu I do pielegnacji podlogi jest znacznie wieksze, niz przy uzyciu takiej emulsji, która - zawierala wosk Karnauba.Przyklad II. a) 2-(l',3'-dwu-n- 50 - oktadecyloguanidyno)- 4 - n-oktadeeylo- -amino- 6 -(4 " -metylopiperazyno)-s-tria- zyna 4,250 czesci WTosk typu estru kwasu montanowego (temperatura topnienia 80—83°C; liczba 55 kwasowa: 20—30; liczba zmydlenia: 135—150) 4,250 czesci Wosk z ropy naftowej (temperatura topnienia: 86—88°C; liczba kwasowa: 13—16; liczba zmydlenia: 45—55; pene- 60 tracja: 4—6 przy 100 g/25°/5 sek) 4,250 czesci Oleina 0,850 czesci Produkt kondensacji alkoholu z tlen¬ kiem etylenu (w stosunku molowym okolo 1 : 5) jako emulgator 0,765 czesci 65 Aminometylopropanol 0,680 czesci Woda 69,955 czesci b) Zywica fenolowoformaldehydowa modyfikowana kalafonia 2,250 czesci Amoniak stezony 0,675 czesci Woda 12,075 czesci Skladniki mieszaniny a) z wyjatkiem wody stapia sie w temperaturze 150°C, stopiona jednorodna ma¬ se ochladza sie do temperatury 100—110°C i mie¬ szajac dodaje powoli podana ilosc gotujacej wody.Powstala emulsje ochladza sie do temperatury po¬ kojowej i mieszajac dodaje mieszanine b).Wytworzony wosk emulsyjny nadaje sie znako¬ micie do pielegnacji nowoczesnych podlóg, przy czym otrzymuje sie powloke samopolyskowa dajaca sie nastepnie polerowac. Otrzymana powloka na plytce z polichlorku winylu przemyta wilgotna szmatka wykazuje wzrastajaca wartosc stopnia po¬ lysku wynoszaca od 45,0 do 51,0, natomiast w przy- padku emulsji wytworzonej wedlug przykladu II, w której wosk wedlug wynalazku zastapiono wos¬ kiem Karnauba, wartosc stopnia polysku wzrosla przez przemycie od 45,0 do 47,0.Przyklad III. a) 2-(l',3'-dwu-n- -oktadecyloguanidyno) - 4 - n-oktadecylo- amino-6-(3"-N',N'-dwumetyloamino-N- -n-propyloamino)-s-triazyna 2,24 czesci Wosk Karnauba 1,68 czesci Wosk typu estru kwasu montanowego (temperatura topnienia: 80—83°C, liczba kwasowa: 20—30; liczba zmydlenia: 135—150) 1,68 czesci Produkt kondensacji alkoholu oleilowe- go z tlenkiem etylenu w stosunku mo¬ lowym okolo 1 : 5 jako emulgator 0,44 czesci Oleina 0,40 czesci Aminoetylopropanol 0,40 czesci Woda 33,16 czesci b) Emulsja polistyrenu o zawartosci 36% polimeru 16,70 czesci Produkt kondensacji nonylofenolu z tlenkiem etylenu (w stosunku molowym 1:5) jako srodek zwilzajacy 0,10 czesci Woda 23,20 czesci c) Rozpuszczalny w srodowisku alka¬ licznym zywiczan pentaerytrylu jako zywica poliestrowa 3,00 czesci Amoniak stezony 1,00 czesc Woda 16,00 czesci Skladniki mieszaniny a) z wyjatkiem wody stapia sie w temperaturze 150°C, stopiona, jednorodna ma¬ se ochladza sie do temperatury 100—110°C i silnie mieszajac dodaje powoli wyzej wspomniana ilosc gotujacej wody. Powstala emulsje ochladza sie do temperatury pokojowej i mieszajac dodaje kolejno mieszanine b) i c). Wytworzona emulsja polimeru i wosku nadaje sie znakomicie do pielegnowania nowoczesnych podlóg, przy czym otrzymuje sie po¬ wloke samopolyskowa, której stopien polysku wzra¬ sta przez polerowanie do wartosci 42,0.Przyklad IV. (Zmiekczacz tkanin) 2 - (1', 3'- dwumetylo-l',3'-dwu-n-oktade- cyloguanidyno) - 4 - (N- metylo-N-n-okta- decyloamino) - 6 - (3 " -N',N' -dwumetylo - amino-N-n-propyloamino)-s-triazyna 5,0 czesci7 65994 8 Kwas octowy lodowaty 95,0 czesci Skladnik triazyny lekko ogrzany rozpuszcza sie w kwasie octowym lodowatym, przy czym powstaje roztwór klarowny.Roztwór ten nadaje sie znakomicie do zmiekcza- 5 nia tkanin, szczególnie do scierek bawelnianych stwardnialych przez powtórne pranie. Przeznaczona do obróbki bielizne umieszcza sie na kilka minut w kapieli zawierajacej 1—2 g wyzej wymienionego roztworu na kazdy litr wody. Po obróbce w tej ka- 10 pieli bielizne wyzyma sie, zwlaszcza swobodnie do wyschniecia, przy czym nawet silnie stwardniale i szorstkie bawelniane scierki do froterowania zno¬ wu staja sie miekkie i wlochate w dotyku. 15 PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Srodek do uszlachetniania powierzchni, zawiera¬ jacy woski naturalne i syntetyczne, zywice synte¬ tyczne, rozpuszczalniki, napelniacze, dyspergatory, 20 srodki powierzchniowo czynne, barwniki, srodki stabilizujace, bakteriobójcze oraz woskopodobne po¬ chodne triazyny, znamienny tym, ze jako pochodna triazyny zawiera co najmniej jedna 2-guanidyno- -4,6-bis-amino-s-triazyne o wzorze ogólnym przed¬ stawionym na rysunku, w którym symbole Ri, R2 R3 i R4 niezaleznie od siebie oznaczaja grupe ami¬ nowa podstawiona jednym lub dwoma rodnikami alifatycznymi, albo zwiazana poprzez atom azotu w pierscieniu niepodstawiona lub podstawiona, na¬ sycona, 4—7-czlonowa zawierajaca azot grupe hete¬ rocykliczna, która moze posiadac dalsze heteroato¬ my, albo jej sole z metalem i amonowe, sole ad¬ dycyjne z kwasami organicznymi i nieorganicznymi oraz czwartorzedowe sole amoniowe.

2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera co najmniej jedna woskopodobna 2-guani- dyno-4,6-bis-amino-s-triazyne o wzorze przedsta¬ wionym na rysunku, w którym co najmniej jeden z symboli Ri, R2, R3 albo R4 oznacza grupe aminowa podstawiona rodnikiem alifatycznym o lancuchu otwartym zawierajaca 10—22 atomów wegla. R. 2029 — LDA — 20.5.72 — 200 egL Cena zl 10,— PL PL