PL6621B1 - Potrójne stopy lozyskowe miedzi, antymonu i olowiu. - Google Patents

Description

Niniejszy wynalazek dotyczy stopów lozyskowych z miedzi, antymonu i olowiu, znacznie tanszych od stopów cyny, antymon nu i olowiu, a równie dobrych. Poszczegól¬ ne istopy olowliii, antymonu i miedzi badlal Charpy (Etude sur les alliages blancs dits Antifrication Contrib. a 1'Etude de® Al¬ liages 1901, s. 230). Badania te obejmowaly wylacznie stopy o bardzo wielkiej za¬ wartosci olowiu i nfe wykazywaly wla¬ snosci wymaganych od stopów lozysko¬ wych.Badania wykazaly, ze pewne stopy wy¬ mienionych skladników tworza oddzielna grupe, która rózni sie bardizo charaktery¬ stycznie od wsizysitkich innych stopów tych skladkiików i ze stopy tej grupy nadaja sie sizozególnie dobrze jako stopy lozysko¬ we.Na dolaczomym rysunku przedstawiono w zwykly sposób, w trójkacie równobocz¬ nym, wykres potrójnych stopów miedzi, an¬ tymonu i olowiu, tak ze kazdemu punkto¬ wi powierzchni tego trójkata odpowiada stop o okreslonej zawartosci skladników.Badanie wynalaizcy wykazaly przedewszyst- kiem, ze litnija laczaca punkty A (13% Sb, 87% Pb, 0% Cu) i C (48, 5% Cu, 51, 5% Sb, 0% Pb) rozidiziela powierzchnie trójkaita na dwa pola, odpowiadajace sto¬ pom o .bardzo róznych wlasmosciach. Stopy objete dolnem polem A C X Y, o srednich zawartosciach olowiu i miedza, nie moga byc wyrabiane, gdyz ich skladniki nie mie-szaja sie.Przy bardzo wielkich zawarto¬ sciach olowiu i wielkich zawartosciach rruedzi powstaja wprawdzie stopy, lecz nie nadaja sie jako metale lozyskowe, gdyz stopy z duza zawartoscia olowiu sa za miek¬ kie, a miedzi iza twarda. W polu ipomizej lihji A C niema zatem stopów nadajacych sie na metale lozyskowe.Stopy objete górnem pdlem ACZ rozpa¬ daja sie znowu na dwie grupy, rózniace sie bardzo znacznie krystalograficzna struktura, jakkolwiek wspólna ich cecha jest to, ze zawieraja jako skladniki struktury: kry¬ sztaly antymonu, kryisiztaly Cu2 Sb i eu- tektyk zlozony z olowiu i antymonu. Oka¬ zalo sie jednak, ze stopy tej grupy moga miec rózne wlasnosci zaleznie od postaci krysztalów Cu2 Sb. W polu ogranilczonem linjami laczacemi punkty A (13% Sb, 87% Pb, 0% Cu), B (60% Sb, 40% Cu, 0% Pb) i C (48, 5% Cu, 51, 5% Sb, 0% Pb) wydzielaja sie krysztaly Cu2 Sb w po¬ staci okraglawej. Badania wykazaly, ze róznica ta podiodzi stad, ze w wyzej o- znaozionem polu wydzielaja sie najprzód krysztaly Cu3 Sb, zawierajace rozpuszczo¬ ny antymon. Gdy temperatura obniza sie w dails&ym ciagu, to krysztaly Cu3 Sb zbl- mieniaja sie na krysztaly Cu2 Sb, które wydzielaja sie w okraglawej postaci i sa drobno rozdzielone w masie stopu. Tej drobnej strukturze nalezy przypisac, ze stopy tej grupy nie sa kruche i maja do¬ bre wlasnosci mechaniczne* Przedmiotem wynalazku sa zatem sto¬ py lozyskowe, których sklad odpowiada po¬ lu ograniczonemu na dolaczonym wykresie linjami A—B, B—C, C—A, i które zawie¬ raja 50—64% oilowlu. Stopy objete wy- mienionem polem, lecz zawierajace mniej niz 30% olowiu sa za twarde, a stopy za¬ wierajace wiecej niz 64% olowiu sa za miekkie, aby mogly sluzyc jako metale lo¬ zyskowe.Im wiecej zblizona jest zawartosc olo¬ wiu do 64%, tern wiecej plastyczne sa stopy tej grupy, lecz równoczesnie zmniejsza sie ich wytrzymalosc. Stwierdzono równiez, ze mozna zwiekszac twardosc tych stopów dodajac domieszki takie, które z jednym z trzech glównych skladbików (t. j. z olo¬ wiem, miedzia lub antymonem), albo z eu- tektykiem olów — antymon, tworza stale roztwory, Takiemi domieszkami moga byc np. rtec, kadm lulb arsen, przyczem domie¬ szki te nie wplywaja niekorzystnie na wla¬ snosci tychl sitopów jako metali lozysko¬ wych/ Zajpomoca tych domieszek mozna takze zwiekszyc wytrzymalosc stopów za¬ wierajacych wiecej niz 64% olowiu.Przyklady, a. stopy zawierajace 30 — 64% olowiu bez domieszek zwiekszajacych twardtosc: 1. 14-3% Cu 2. 10.0% Cu 3. 15.0% Cu 30.7% Sb 30.0% Sb 40.0% Sb 55.0°/oPb 60.0% Pb 45.0% Pb b. stopy zawierajace 30—64% Pb z do¬ mieszkami zwiekszajacemi twardosc: 4. 10.8%Cu 5. 10.8%Cu 5. 15.0% Cu 26.7%Sb 26.7%Sb 40.0% Sb 61.5%Pb 59.5% Pb 43.0% Pb 1.0%Cd 3.0%Hg 2.0% Cd c. stop lozyskowy zawierajacy wiecej niz 64% Pb z domieszkami zwiek|sizajacemi twardosc: 7. 8.0%C\i 22.0$ Sb 2.o;i;cd 0.52; As 67.5!& Pb PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Potrójne stopy lozyskowe olowiu, antymonu i miedizi, znamienne tern, ze sa objete polem wykresu ograniczonem linja- — 2 —mi A — B, B — C, C — A, i zawieraja 30%—64% olowiu.

2. Potrójnie stopy lozyskowe olowiu, an¬ tymonu i miedzi, zawierajace duzo olowiu, wedlug zastrz, 1, znamienne tein, ze ich twardosc zwieksza sie zapomoca dodatku takliah metali, które z jednym z trzech glównych skladników stopu, t \. z miedzia, antymonem, lub olowiem, albo z eutektyciz- na mieszanina olowiu i antymonu, tworza stale roztwory, Siegmund Deliches, Zastepca: iDi\ inz, M. Kryzan, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL PL