PL64756B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 21.VIH.1968 (P 128 732) 15.Y.1972 64756 KI. 22 g, 5/24 MKP C09d,5/24 CZYTELNIA UKD Wspóltwórcy wynalazku: Stefania Kubala, Bernard Nieroda, Józef Smoczynski, Cecylia Maksymiak-Kurek Wlasciciel patentu: Instytut Badawczo-Projektowy Przemyslu Farb i Lakierów, Gliwice (Polska) Lakier elektroizolacyjny Przedmiotem wynalazku jest lakier elektroizolacyjny przeznaczony do nasycania przewodów nawojowych w oprzedzie wlókna szklanego. Lakier ten moze byc takze stosowany jako spoiwo do emalii izolacyjnych pokrywa¬ jacych, odpornych na dzialanie wilgoci, np. do konden¬ satorów.Znane lakiery do nasycania przewodów nawojowych w oprzedzie wlókna szklanego sa oparte na zywicach poliestrowych modyfikowanych lub niemodyfikowanych olejarni roslinnymi lub kwasami tluszczowymi olejów roslinnych. Stosuje sie równiez lakiery poliestrowe mo¬ dyfikowane zywicami poliizocyjanianowymi. Zywice po¬ liestrowe stosowane do produkcji tych lakierów sa pro¬ duktami polikondensacji dwuzasadowych kwasów orga¬ nicznych np. kwasu ortoftalowego i jego izomerów, z alkoholami wielowodorotlenowymi na przyklad gliko¬ lem etylenowym, trójmetylolopropanem i innymi. Do modyfikacji poliestrów stosuje sie zywice poliizocyja- nianowe aromatyczne, których grupy izocyjanianowe sa zablokowane fenolem lub krezolem.Omawiane lakiery nie sklejaja dobrze warstw oprze- du szklanego z przewodem miedzianym, ponadto nie pozwalaja na uzyskanie elastycznej izolacji, posiadajacej równoczesnie duza wytrzymalosc mechaniczna na scie¬ ranie, zginanie i rozciaganie.Optymalna zawartosc ilosciowa zywic w skladzie la¬ kieru, bedacego przedmiotem wynalazku, powoduje, ze ma on zdolnosci bardzo dobrego przesycania oprzedu wlóknistego przewodu oraz wybitna zdolnosc sklejania oprzedu z przewodem. Wlasnoscia ta przewyzsza on in- 10 15 20 25 30 ne znane i stosowane lakiery. Doskonale sklejenie warstw oprzedu z przewodem zapewnia bardzo wysoka wytrzymalosc mechaniczna izolacji wykonanej przez na¬ sycenie oprzedu omawianym lakierem.Bardzo duza wytrzymalosc mechaniczna izolacji obra¬ zuje wytrzymalosc na scieranie wyrazona iloscia podwój¬ nych posuwów igly o srednicy 1,0 mm obciazonej ciezar¬ kiem 1 kg. Wytrzymalosc ta wynosi dla lakieru, beda¬ cego przedmiotem wynalazku, 40—115 posuwów igly w zaleznosci od temperatury wypalania izolacji, podczas gdy znane lakiery posiadaja wytrzymalosc na scieranie równa ll-=-20 posuwów igly. Izolacja uzyskana przez nasycenie oprzedu lakierem, który jest przedmiotem wy¬ nalazku, zachowuje wysoka wytrzymalosc na scieranie równiez po dlugotrwalym starzeniu w temperaturach 180°, 200° i 220°C. Ponadto powloki tego lakieru posia¬ daja dobre wlasnosci elektryczne zarówno w stanie wyj¬ sciowym jak i po starzeniu termicznym w temperaturach 180°, 200° i 220°C oraz po zanurzeniu w wodzie.Lakier bedacy przedmiotem wynalazku, jest oparty na zywicach: poliestrowej, epoksydowej i poliizocyjaniano- wej, w scisle dobranym stosunku wagowym. W sklad substancji blonotwórczej lakieru wchodza: zywica polie¬ strowa w ilosci 34-Z-48 czesci wagowych, najkorzystniej 41-M6 czesci wagowych, zywica epoksydowa w ilosci 8,5^-12,5 czesci wagowych, najkorzystniej 10-S-11,5 czesci wagowych oraz zywica poliizocyjanianowa w ilosci 39,5-^57,5 czesci wagowych, najkorzystniej 42,5-S-49,0 czesci wagowych. 6475664756 Jako zywice poliestrowe stosuje sie produkty polikon- densacji kwasu dwukarboksylowego np. adypinowego, izo-, tere- lub ortoftalowego oraz alkoholi dwu- i trój- wodorotlenowych np. glikolu butylenowego lub etyleno¬ wego i trójmetylolopropanu lub heksantriolu. Zawartosc grup hydroksylowych w zywicach poliestrowych powin¬ na sie miescic w granicach 4,0-=-8,8%, a najkorzystniej 5-z-7%, a liczba kwasowa nie powinna byc wyzsza niz 5 mg KOH/1 g.Drugi skladnik substancji blonotwórczej lakieru sta¬ nowi wysokoczasteczkowa zywica epoksydowa. Do pro¬ dukcji lakieru stosuje sie zywice epoksydowe otrzymy¬ wane przez reakcje epichlorohydryny z dwuhydroksy- dwufenylopropanem, o zawartosci grup epoksydowych 0,02-5-0,22 i o zawartosci grup hydroksylowych drugo- rzedowych 0,25-5-0,40 na J00 g zywicy.Trzecim skladnikiem substancji blonotwórczej lakieru jest termoodporna zywica poliizocyjanianowa aroma¬ tyczna z zablokowanymi grupami izocyjanianowymi. Do produkcji lakieru stosuje sie znane zywice poliizocyja- nianowe .pochodne dwuizocyjanianu tolilenu.Do zablokowania grup izocyjanianowych stosuje sie takie substancje chemiczne jak fenol lub krezol, które w temperaturze okolo 140°C latwo sie odszczepiaja.Zawartosc rozpuszczalników w lakierze waha sie w zaleznosci od zakresu i technologii stosowania lakieru od 40 do 80 .czesci wagowych na 100 czesci lakieru jako calosci. Jako rozpuszczalniki lakieru stosuje sie miesza¬ nine octanów (na przyklad octanu etylu, butylu, metylo- glikolu i inne), ketonów (na przyklad cykloheksanom!, metyloetyloketonu, metyloizobutyloketonu) oraz fenolu, krezoli i ksylenu. Najlepiej jest stosowac rozpuszczalnik, w sklad którego wchodzi: octan etylu 10-5-20% wago¬ wych, octan butylu 35-5-40% wagowych, cykloheksanon 20-5-30% wagowych oraz ksylen 20-7-25 % wagowych.Sposób wytwarzania lakieru polega na rozpuszczeniu poszczególnych zywic w mieszanie rozpuszczalników or¬ ganicznych w temperaturze 60—80°C i nastepnie wymie- 40 szaniu roztworów zywic.Przyklad. 23,04 g zywicy poliestrowej, 5,73 g zy¬ wicy epoksydowej, 24,45 g zywicy poliizocyjanianowej, 18,65 g octanu butylu, 11,5 g cykloheksanonu, 6,27 g octanu etylu oraz-10,36 g ksyienu ogrzewa sie pod chlod¬ nica zwrotna do temperatury 60°—80° i miesza sie az do uzyskania klarownego roztworu. W ten sposób otrzy¬ many lakier wysycha w czasie 10-5-i 5 minut w tempera¬ turze 180-t-5°C.Wyniki badan porównawczych lakieru, wedlug przy¬ kladu wykonania wynalazku, z lakierem opartym na zy¬ wicy poliestrowej modyfikowanym zywica poliizocyja¬ nianowa przedstawiono w tablicy.Tablica Porównawcze zestawienie wlasnosci przewodów nawo¬ jowych, w podwójnym oprzedzie szklanym, nasyconych lakierem poliestrowym modyfikowanym zywica izocyja- nianowa oraz lakierem wedlug przykladu wykonania wy¬ nalazku. 10 15 20 25 30 35 Srednica znamionowa przewodu grubosci izolacji = 0,23—0,25 mm. 1 mm, przyrost 45 50 55 60 65 L.P- 1. 2. 3., - Rodzaj badania Wytrzymalosc na scieranie wyrazona iloscia podwójnych posuwów igly o srednicy 1,0 mm (PN-62/E-04162 p. 2.6.3) a) obciazonej ciezarkiem 1 kg próbka niestarzona b) obciazonej ciezarkiem 360 g po starzeniu próbki 3000 godzin w temperatu¬ rze 180°C 960 godzin w temperaturze 200°C Napiecie przebicia w V a) próbki starzonej w stanie nawinietym (srednica sworznia 5 mm) w tempe¬ raturze 180°C przez 24 go¬ dziny b) po 24 godzinach zanurze¬ nia w wodzie otemperatu¬ rze 20±5°C (Próbka na¬ winieta na sworzen o sred¬ nicy 5 mm) Procentowy ubytek wagi la¬ kieru, oznaczony na ceratce szklanej zgodnie z PN-/E- -04410 p. 2.1.22. po starzeniu 3000 godzin w temperaturze 180 + 2°C 2300 godzin w temperaturze 200 ± 5°C 870 godzin w temperaturze 220 ± 5°C 1 Wlasnosci lakieru polie¬ strowego modyfi¬ kowane¬ go zywi¬ ca izo- cyjania- nowa 14 10 48 600 210 21,2 31,8 31,4 wedlug przykla¬ du 60 25 82 700 325 20,0 25,8 25,2 PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Lakier elektr©izolacyjny skladajacy sie z substancji blonotwórczej, opartej na zywicy poliestrowej i rozpusz¬ czalników organicznych, znamienny tym, ze substancje blonotwórcza lakieru stanowia: zywica poliestrowa na¬ sycona o zawartosci grup hydroksylowych w granicach 4,0—8,8%, najkorzystniej 5—7% i o liczbie kwasowej nizszej niz 5, w ilosci 34-=-48 % wagowych, najkorzyst¬ niej 41-=-46% wagowych, zywica epoksydowa o zawarto¬ sci grup epoksydowych 0,02—0,22 i zawartosci drugo-64756 5 6 rzedowych grup hydroksylowych 0,25—0,40 na 100 g zy- kowanych grupach izocyjanianowych, o zawartosci grup wicy, w ilosci 8,5-H2,5% wagowych, najkorzystniej izocyjanianowych 10-^-15%, w ilosci 39,5-^57,5% wago- 10-5-11,5% wagowych, zywica izocyjanianowa o zablo- wych, najkorzystniej 42,5-M9,0% wagowych. PL PL