PL63429B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 19.VIII.1966 Holandia Opublikowano: 5.VIII.1971 63429 KI. 45 1, 9/18 MKP A 01 n, 9/18 UKD 632.951.2: :547.54 Wlasciciel patentu: N. V. Philips 'Gloeilampenfabrieken, Eindhoven (Holandia) Srodek grzybobójczy Przedmiotem wynalazku jest srodek grzybobój¬ czy zawierajacy tiocyjaniany jako substancje czyn¬ na. Stwierdzono, ze zwiazki o ogólnym wzorze 1, w którym n stanowi wartosc liczbowa 1 lub 2, Alk oznacza grupe alkilenowa o 1—4 atomach wegla a X oznacza 0—5 identycznych lub róznych podstawników takich jak chlorowiec, rodnik alki¬ lowy o 1—6 atomach wegla, alkoksylowy o 1—6 atomach wegla, grupa N02, CN, CFS, OOOH ewen¬ tualnie zestryfikowana alifatycznym lub aromatycz¬ nym alkoholem o 1—20 atomach wegla, grupa tio- alkilowa o 1—6 atomach wegla, aminowa, acetylo- aminowa, monoalkiloaminowa o 1—6 atomach wegla, dwualkiloaminowa o 2—12 atomach wegla, chlorowcowoalkilowa o 1—6 atomach wegla, al¬ dehydowa grupa —CO—CH3 lub S02—alkileno— —iSCN, w której grupa alkilenowa ma 1—6 atomów wegla, maja wybitne dzialanie grzybobójcze i jako skladniki odpowiednich preparatów sa skutecz¬ nymi srodkami ochrony lisci i nasion wielu ro¬ dzajów roslin przed zakazeniem grzybem, po¬ nadto oslabiaja lub likwiduja infekcje tkanin, miazgi papierowej, malowidel i drewna wywolana grzybem oraz hamuja dzialanie grzyba pasozytu¬ jacego na ciele ludzkim, zwlaszcza trichophyton rubrum. Zwiazki te sa w niewielkim stopniu fi- totoksyczne jak równiez malo toksyczne dla zwie¬ rzat cieplokrwistych.Szczególnie korzystnymi sa zwiazkami o wzo¬ rze ogólnym 1, w którym X oznacza grupe ni- 10 15 20 25 30 trowa, jeden lub kilka atomów chloru, grupe me¬ tylowa, trójfluorometylowa, cyjanowa, metoksylo- wa lub kombinacje tych grup, n stanowi wartosc liczbowa 1 lub 2 a Alk oznacza grupe alkilenowa o 1—2 atomach wegla.Na szczególna uwage zasluguja srodki grzy¬ bobójcze, w których substancje czynna stanowia zwiazki o wzorze ogólnym 1 w którym n stanowi wartosc liczbowa 1 lub 2, Alk oznacza grupe CH2 lub CH2-^CH2 a X oznacza jeden lub kilka ato¬ mów chlorowca, korzystnie chloru i/lub grupy ni¬ trowe. Korzystne wlasciwosci maja srodki grzybo¬ bójcze, zawierajace jako substancje czynna zwiaz¬ ki o wzorach 2—17. Zwiazki te wybitnie hamuja kielkowanie zarodników takich grzybów jak Fu- sarium culmorum, Vanturia ineaualis, Phytophtho- ra infestans wywolujacy zaraze lisci pomidorów.Cercospora beticola wywolujacy chorobe buraka tak zwany choscik buraczany, Septoria apii, pa¬ sozytujacy na lisciach selera, Plasmopara viticola, Botrytis cinerea, pasozytujacy na lisciach salaty i pasozytujacy na lisciach ryzu Pericularia oryzae.Z przeprowadzonych prób wynika, ze substan¬ cje w postaci dajacych sie zwilzac proszków sa odpowiednie do zapobiegania zakazeniu grzybem ziemniaków, owoców, winorosli, ryzu i buraków.Uwzgledniajac najczesciej spotykane warunki pro¬ wadzenia prób, najlepsze wyniki otrzymano sto¬ sujac zestawy zawierajace zwiazek o wzorze 3, w którym n oznacza liczbe 1 lub 2. €3 429? Zestawy w sklad których wchodzi srodek grzy¬ bobójczy, wedlug wynalazku przygotowuje sie znanym sposobem, na przyklad w postaci tak zwanych olejów mieszalnych, zwilzalnych prosz¬ ków lub zapraw nasiennych. Oleje mieszalne i zwilzalne proszki sa zestawami w postaci ste¬ zonej, które rozciencza sie woda uzyskujac od¬ powiednio wodne emulsje i wodne zawiesiny, a te z kolei rozpyla sie lub nanosi na chronione uprawy. W zasadzie zawiesiny wodne zawieraja 50—500 g substancji czynnej na 100 litrów wody.Zwilzalne proszki przygotowuje sie przez zmie¬ szanie 25 czesci wagowych substancji czynnej z 40 czesciami wagowymi srodków przyczepnych, 25 czesciami wagowymi koalinu, 7 czesciami wa¬ gowymi lignosulfonianu sodowego i 3 czesciami wagowymi oleino-N-metylotaurynianu sodowego. 100 czesci wagowych kazdej z tak uzyskanych mieszanin dysperguje sie w 100 litrach wody i uzyskana wodna zawiesina opryskuje sie jablo¬ nie w sadach, pola ziemniaczane i buraczane.Opylanie prowadzi sie wówczas, gdy rosliny praktycznie nie ulegly jeszcze zakazeniu grzy¬ bami. Uzyskane wyniki swiadcza o tym, ze rosli¬ ny poddane dzialaniu ochronnemu nie sa za¬ kazone grzybami, podczas gdy rosliny nie pod¬ dane dzialaniu ochronnemu wykazuja typowe ob¬ jawy zakazenia grzybem. Mozna stad wyciagnac wniosek, ze zwiazki wedlug wynalazku sa uzy¬ teczne w zapobiegawczym zwalczaniu zakazenia grzybem.Oleje mieszalne wytwarza sie rozpuszczajac 25 czesci wagowych czynnego zwiazku z 5 czesciami wagowymi mieszaniny w stosunku 1 :1 eteru poli- glikolowego alkilofenolu i soli wapniowej dodecy- lobenzenosulfonianu w 70 czesciach wagowych ksy¬ lenu.Ponadto zwiazki stanowiace substancje czynna srodka wedlug wynalazku, w celu rozszerzenia za¬ kresu dzialania srodka lub uzyskania efektu syner- gicznego, moga byc laczone z innymi srodkami grzybobójczymi lub ze srodkami szkodnikobójczy- mi, takimi jak srodki chwastobójcze lub owado¬ bójcze. iStosuje sie wiec kombinacje z wodorotlenkiem lub octanem trójfenylocyny lub czterochloroizofta- lonitrylokaptanem. Zestawy, w których stosuje sie substancje czynna srodka wedlug wynalazku badano w stosunku do szeregu gatunków grzybów i stwierdzono ich aktywnosc w zwalczaniu, mie¬ dzy innymi, Fusarium culmorum, Venturia inae¬ aualis, Phytophthora infestans, Cercospora beti- cola, Septoria apii, Plasmopara viticola, Botrytis cinerca i Piricularia oryzae.Przykladowo opisano ponizej szzcególowo bada¬ nia wobec Fusarium culmorum, Venturia inae- aualis, Phytophthora infestans, Cercospora beticola i Septoria apii.Badanie kielkowania zarodników Fusarium cul¬ morum i Venturia inaeaualis. Krople poszczegól¬ nych badanych zawiesin, zawierajacych substancje czynna w róznych stezeniach .miesza sie z coni- dea Fusarium culmorum i Venturia inaeaualis i umieszcza sie na szkielkach przedmiotowych.Kazde szkielko przedmiotowe umieszcza sie od- 1429 4 dzielnie w zamknietej wilgotnej przestrzeni w temperaturze 23°C.Minimalne stezenie substancji czynnej, przy któ¬ rym kielkowanie jest wciaz jeszcze calkowicie za- 5 hamowane, okresla sie po uplywie 24 godzin. Wy¬ niki przedstawiono w kolumnie 1 tablicy. Wyni¬ ki te wyrazono w postaci ujemnego logarytmu wspomnianego minimalnego stezenia.Badanie Phytophthora infestans na pomiarach. 10 Sciete liscie pomidorów gatunku „Bonnibest" opryskiwano zawiesinami o róznych stezeniach substancji poddawanej badaniom. 9 lisci odwróco¬ nych spodnia strona do góry, umieszczonych na bibule filtracyjnej o powierzchni 1000 cm2 pokry- is to równomiernie za pomoca atomizera 5 ml za¬ wiesiny. Nastepnie zanurzono ogonki lisci w wo¬ dzie znajdujacej sie w kolbach. Po wyschnieciu opryskiwanych lisci zakazono je za pomoca zawie¬ siny zawierajacej 100.000 zoo-zarodników grzyba ao Phytophthora infestans w 1 milimetrze. Zoo-za- rodniki otrzymano z kultury tego grzyba na ziem¬ niakach.Kolby z liscmi umieszczono w ciemnym pomiesz¬ czeniu o wilgotnosci wzglednej 95—100% i tem- 25 peraturze 15°C. Po 24 godzinach przestrzen oswie¬ tlano fluorescencyjnymi lampami o natezeniu swiatla 3000—6000 luksów, upodobniajacymi oswie¬ tlenie do swiatla dziennego. Temperatura po¬ mieszczenia wzrosla do 18°C.Po kilku dniach stwierdzono zakazenie grzybem i wyrazono je jako procent powierzchni lisci za¬ atakowanych przez Phytophthora infestans. Wy¬ niki przedstawiono w kolumnie 2 tablicy, gdzie stosowane stezenie przedstawiono w postaci ujem- 35 nego logarytmu. Nalezy stwierdzic, ze liscie nie poddane dzialaniu ochronnemu sa calkowicie (100%) pokryte grzybem.Badanie Cercospora beticola na burakach. 4—5 listne buraki gatunku „Bison" zasadzone w do- 40 niczkach, spryskano poddawane badaniu zawiesina preparatu grzybobójczego w ilosci 5 ml na 6 ros¬ lin. Kiedy plynny skladnik wyparowal liscie za¬ kazono subtelnie rozdrobnionym szczepem Cercos¬ pora beticola wyhodowanym na pozywce agaro- 45 wej, w ilosci okolo 500.000 komórek zarodników W 1 mililitrze. Rozwój grzyba prowadzono w po¬ mieszczeniu klimatyzowanym w temperaturze 21°C, który podobnie jak w przypadku Phytophthora in¬ festans oswietlano lampami po 16 godzin na do- M be. Wilgotnosc wzgledna doprowadzono do ma¬ ksimum. Po kilku tygodniach stwierdzono zaka¬ zenie grzybem i wyrazono je jako powierzchni lisci zaatakowanych przez Cercospora beticola.Wyniki przedstawiono w kolumnie 3 tablicy. 55 Stosowane stezenie wyrazono w postaci ujem¬ nego logarytmu. Nalezy podkreslic, ze liscie nie poddane dzialaniu ochronnemu sa calkowicie (100%) pokryte grzybem.Badanie Septoria apii na selerach. 5—6 listne 60 selery gatunku „Balder" w doniczkach spryskano zawiesina testowa w ilosci 5 ml na 6 roslin. Po odparowaniu skladnika cieklego preparatu, rosli¬ ny zakazono zarodnikami uzyskanymi ze szczepu na specjalnie zakazonych lisciach, stosujac zawie¬ je sine 150.000 zarodników w 1 mililitrze. :-'¦:?¦63 429 5 6 Infekcji dokonano metoda opryskiwania'. Kielko- powierzchni lisci zaatakowanych przez grzyb w wanie zarodników nastapilo w pomieszczeniu kii- zaleznosci od stezenia srodka grzybobójczego. Lis- matyzowanym w temperaturze 18°C, oswietlanym cie nie poddane dzialaniu ochronnemu sa calko- po 16 godzin na dobe. Wilgotnosc wzgledna wzro- wicie w 100% pokryte typowymi formami sla do maximum. Po kilku tygodniach stwierdzo- 5 grzyba, no zakazenie grzybem i wyrazono je jako procent Wyniki badan podano w zalaczonych tablicach. 1 Zwiazek 0 wlasci¬ wosciach grzybo¬ bójczych wzór 22 wzór 9 wzór 14 wzór 17 wzór 8 wzór 15 wzór 2 Kielkowanie zarodników Fusarium 4,7 5,0 5,0 4,7 4,7 4,1 5,3 Venturia 5,6 5,6 5,0 5,0 5,3 4,7 5,6 Phytophthora Cercospora beticola Septoria apii 1 stezenie | n 6 8 62 8 0 3 9 4y, 29 41 92 20 6 11 27 5y2 83 100 — 63 57 63 — 3 19 2 12 10 7 10 11 4 72 33 74 27 18 34 31 5 95 78 100 78 70 100 72 3 3 0 6 5 7 3 10 4 17 12 21 45 45 22 15 5 | 78 54 77 85 100 70 53 Zwiazek 0 wlasci¬ wosciach grzybo¬ bójczych wzór 5 n = 2 wzór 10 wzór 3 1 n = l wzór 6 wzór 7 Kielkowenie zarodników Fasarium 5,9 5,9 6,2 5,6 4,1 Venturia 6,2 6,2 6,5 5,9 4,7 Phytophthora Cercospora beticola Septoria apii stezenie | n 0 0 0 0 36 4y2 12 6 14 9 79 ey2 18 51 29 55 85 3 10 3 14 9 4 16 25 28 15 5 70 95 74 65 3 6 5 0 4 10 9 20 5 | 20 32 | 50 Zwiazek 0 wlasci¬ wosciach grzybo¬ bójczych wzór 11 wzór 12 wzór 13 wzór 4 n = l wzór 21 Kielkowanie zarodników Fusarium 5,9 3,8 5,0 5,6 5,3 Venturia 6,2 5,3 5,6 6,2 5,6 Phytophthora Cercospora beticola Septoria apii stezenie | n 18 13 17 9 16 4y2 29 29 17 21 60 ey2 38 53 57 40 86 3 19 18 13 0 20 4 25 99 35 19 51 5 69 100 77 95 87 3 3 9 9 7 4 11 16 17 23 5 | 40 38 57 4063 429 7 8 Zwiazek o wlasci¬ wosciach grzybo¬ bójczych wzór 20 wzór 4 n = 2 wzór 3 n = 2 wzór 5 n= 1 Kielkowanie zarodników Fussrium 4,7 6,2 6,2 5,6 Ventur:a 5,6 6,5 6,5 6,2 Phytophthora Cerc spora beticola Septoria apii stezenie | 3/2 8 9 6 6 4!2 23 16 13 20 5U 49 43 65 66 3 0 9 1 4 2 35 8 24 5 90 91 42 93 3 17 7 11 4 45 28 25 29 5 76 60 35 41 Zwiazek o wlasci¬ wosciach grzybo¬ bójczych wzór 19 n = 1 wzór 19 n = 2 wzór 16 n= 1 wzór 16 n = 2 i wzór 18 1 n = l wzór 18 h = 2 ' Kielkowanie zarodników Fusarium 5,3 5,3 5,9 5,9 5,9 5,9 Venturia 5,6 5,6 5,9 5,9 6,8 6,2 Phytophthora Cercospora beticola Septoria apii stezenie sy2 9 20 8 6 98 84 4y2 30 25 16 21 88 94 sy2 70 78 71 70 — + + 3 _ — — — 11 9 4 53 56 19 23 — 13 5 81 84 77 91 — 72 3 _ — — — — — 4 20 18 9 20 22 11 5 91 56 38 23 67 47 PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Srodek grzybobójczy znamienny tym, ze ja¬ ko substancje czynna zawiera zwiazek o wzorze ogólnym 1, w którym Alk oznacza grupe alkile- nowa o 1—4 atomach wegla, n stanowi wartosc liczbowa 1 lub 2 a X oznacza 0—5 identycznych lub róznych podstawników takich jak chlorowiec, rodnik alkilowy o 1—6 atomach wegla, alkoksylo- wy o 1—6 atomach wegla, grupa N02, CN, CF3, COOH ewentualnie zestryfikowana alifatycznym lub aromatycznym alkoholem o 1—20 atomach wegla, grupa tioalkilowa o 1—6 atomach wegla, aminowa, acetyloaminowa, monoalkiloaminowa o 1—6 atomach wegla, dwualkiloaminowa o 2—12 atomach wegla, chlorowcoalkilowa o 1—6 atomach wegla, aldehydowa, grupa —COCH3 lub S02—al- kileno—SCN, w której grupa alkilenowa ma 1—6 atomów wegla.

2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 5 jako substancje czynna zawiera zwiazek o wzo¬ rze 3, w którym n stanowi wartosc liczbowa 1 lub2. -

3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera zwiazek o wzorze 4, w którym n stanowi 10 wartosc liczbowa 2.

4. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera zwiazek o wzorze 6, w którym n stanowi wartosc liczbowa 2.

5. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 15 zawiera zwiazek o wzorze 5, w którym n stano¬ wi wartosc liczbowa 2.KI. 45 1, 9/18 £~\-S-AtoSCN *^=^ (0)n WZÓR 1 63 429 MKP A 01 n, 9/18 Cl CiH^ Vs02-CH-SCN a Ci-^~\-SO£-CH2 -SCN WZÓR 2 C! a-^S-s-ont -scm Cl 'Gn wzou 3 WZOP T 02N-/^Vs02-CH2-CH2-SCN WZCP 8 HsC-f \- S02-Criz-SCN WZOP 9 a ci a-p^y- e -ch£-scn a7 ci ®" WZOQ -1 CF$ SCfc-CH2-SCN WZOP'10 a' ci * VS-CHo-SCN =/ I WZÓR 5 CHd a wzór 11 a aJ^ Cl S-CHrCH2-SCM fOln CN a a-f V so2-ch2-scn WZOP 6 WZÓR 12KI. 45 1, 9/18 63 429 a N-/~VsOi-CH2- SCM a. WZOR f3 MKP A 01 n, 9/18 CL v Ci_f V3-CH--SCN Mn WZOR 19 HjCO-/ VS02-CH2-SCN WZÓR 14 H,C-C-/ Vs08-CH2-SCN NA WZOB 15 WZOR 20 (cH5j - C-/^-SA-C-Hj-SCN '2 \__/ Cl. Cl-/y.S_cHa- !2-SCN (0ja WZOR 21 WZOR 16 / V-SOa-CH2—SCN ja-/ VsA-c^-flc:j WZOR 22 WZOR 17 ^ S-CH2-SCN WZOR 13 ZF „Ruch", W-wa, zam. 702-71, nakl. 230 egz. PL PL