Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.YIII.1971 63348 KI. 80 b, 9/10 MKP C 04 b, 43/00 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Tadeusz Ostrowski, Stanislaw Pawlowski, Mieczyslaw Drozdz, Zofia Bednarska, Elzbieta Stelmach, Andrzej Ryszkowski, Boleslaw Jackiewicz, Ryszard Czerny Wlasciciel patentu: Instytut Materialów Ogniotrwalych, Gliwice (Polska) Sposób wytwarzania izolacyjnych wyrobów zaroodpornych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania izolacyjnych wyrobów zaroodpornych.Znanym sposobem wyroby izolacyjne zaroodpor¬ ne wytwarza sie z mas sypkich, zawierajacych 20—70% wagowo perlitu ekspandowanego i 80— —30% wagowo surowej gliny ogniotrwalej lub nie- ogniotrwalej. Wyroby formuje sie na prasach wi¬ bracyjnych pod cisnieniem nie przekraczajacym 0,1 kp/cm2. Uformowane pólfabrykaty po wysusze¬ niu do zawartosci wilgoci ponizej 2% wypala sie w piecach w temperaturze 800—1000°C w zaleznosci od procentowej zawartosci perlitu, ogniotrwalosci zwyklej lub temperatury topnienia gliny. Wypalo¬ ne wyroby obcina sie i szlifuje do zadanych wy¬ miarów na szlifierkach.Ten sposób wytwarzania izolacyjnych wyrobów zaroodpornych wykazuje caly szereg niedogodnosci takich jak uzyskiwanie wyrobów o niejednorodnej teksturze wewnetrznej, niemozliwosc stosowania wyzszych cisnien jednostkowych podczas prasowa¬ nia, co jest przyczyna powstawania znacznej ilosci braków w czasie transportu pólfabrykatów do su¬ szarni, z suszarni i przy ukladaniu ich w piecach wypalowych oraz niska wydajnosc pras wibracyj¬ nych. Wyroby te posiadaja nastepujace wlasnosci fizyko-chemiczne: gestosc pozorna 0,4 g/cm3, wy¬ trzymalosc mechaniczna 4—8 kp/cm2, porowatosc otwarta 75—85%, przewodnictwo cieplne 1,4 Kcal/ 7m°ch w 200°C. 20 25 30 Celem wynalazku jest uzyskanie znacznie moc¬ niejszej i bardziej równomiernej tekstury wyrobów izolacyjnych zaroodpornych, wytworzonych z do¬ datkiem perlitu ekspandowanego. Stwierdzono, ze cel ten mozna osiagnac formujac wyroby metoda odlewania do form.Sposób wytwarzania izolacyjnych wyrobów zaro¬ odpornych z dodatkiem perlitu ekspandowanego wedlug wynalazku polega na tym, ze formuje sie je z masy lejnej w sklad której wchodza jako sklad¬ niki suche perlit ekspandowany w ilosci 45—91% objetosciowych, ogniotrwala lub nieogniotrwala gli¬ na surowa o uziarnieniu 0—1 mm w ilosci 9—25% objetosciowych, opoka krzemionkowa lub ziemia okrzemkowa o uziarnieniu 0—0,5 mm w ilosci 0— —50% objetosciowych, trociny iglaste o uziarnie¬ niu 0—3 mm w ilosci 0—10% objetosciowych oraz w stosunku do ciezaru tych suchych skladników lug posiarczynowy w ilosci 1—5% wagowych lub szklo wodne lub soda bezwodna w ilosci 0,3—0,6% wagowych oraz woda zarobowa w ilosci 75—150% wagowych. Mase rozlewa sie do form, suszy i wy¬ pala.Dodatek lugu posiarczynowego, sody bezwodnej lub szkla wodnego zapewnia odpowiednia plynnosc masy lejnej i dobre zwiazanie poszczególnych ziarn skladników masy. Dodatek trocin z drzew iglastych zapewnia odlanym pólfabrykatom dobra odpornosc na pekanie w czasie suszenia i wypalania oraz €33483 dobra wytrzymalosc mechaniczna wysuszonym pól¬ fabrykatom.Wyroby wytworzone sposobem wedlug wynalaz¬ ku wykazuja 8—10 razy mniejsza ilosc braków niz prostki formowane z mas sypkich. Poza tym wy¬ roby odlewane moga byc wypalane w temperaturze 900—1100°C, w temperaturze wyzszej w porówna¬ niu z wyrobami formowanymi z mas sypkich, któ¬ rych temperatura wypalania waha sie w granicach 800—1000°C. Wskutek tego wyroby wyprodukowane sposobem wedlug wynalazku moga pracowac w temperaturze dochodzacej do 1000°C, a prostki formowane z mas sypkich tylko do maksymalnej temperatury 850°C.Sposób wedlug wynalazku pozwala na wytwo¬ rzenie wyrobów o dowolnych wlasnosciach w za¬ kresie gestosci pozornej, porowatosci otwartej i wy¬ trzymalosci na sciskanie. Charakteryzuja sie one nastepujacymi wlasnosciami fizyko-chemicznymi: — gestosc pozorna — 0,2—0,8 g/cm3; — porowatosc otwarta — 60—92%; — wytrzymalosc na sciskanie 3—30 kp/cm2.Wyroby wytworzone sposobem wedlug wynalazku nadaja sie z bardzo dobrym skutkiem do izolacji cieplnej pieców przemyslowych na sciany, sklepie¬ nia i kanaly, do budynków i róznych urzadzen tech¬ nicznych.Przyklad I. 87% objetosciowych perlitu ekspan¬ dowanego o uziarnieniu 0—2 mm, 13% objetoscio¬ wych gliny surowej o uziarnieniu 0—1 mm, 120% ciezarowych wody zarobowej w stosunku do cieza¬ ru suchych skladników masy, 5% ciezarowych lugu posiarczynowego.Przyklad II. 76% objetosciowych perlitu ekspandowanego o uziarnieniu 0—2 mm, 14% obje¬ tosciowych gliny surowej o uziarnieniu 0—1 mm, 10% objetosciowych trocin iglastych o uziarnieniu 0—3 mm, 115% ciezarowych wody zarobowej w sto¬ sunku do ciezaru suchych skladników masy, 0,5% ciezarowych szkla wodnego w stosunku do ciezaru suchych skladników masy.Przyklad III. 47% objetosciowych perlitu ekspandowanego o uziarnieniu 0—2 mm, 31% obje¬ tosciowych opoki krzemionkowej o uziarnieniu 0— —0,5 mm, 15% objetosciowych gliny surowej o uziar¬ nieniu 0—1 mm, 7% objetosciowych trociny iglaste o uziarnieniu 0—3 mm, 80% ciezarowych wody za¬ robowej w stosunku do ciezaru suchych skladni¬ ków masy, 3% ciezarowych lugu posiarczynowego w stosunku do ciezaru suchych skladników masy. 4 Przebieg procesu produkcyjnego.Odmierzona zgodnie z receptura ilosc drobno zmielonej gliny surowej zmieszano z odmierzona iloscia wody w mieszadle smiglowym poziomym, 5 ze smiglem wykonanym z siatki metalowej o oczkach 15 mm. Po przygotowaniu gestwy z gliny dodano inne surowce oraz dodatki wiazace i dodatki spie¬ kajace. Mase mieszano w dalszym ciagu przez 15 minut, po czym rozlano do form metalowych, drew- 10 nianych i ceramicznych, ulozonych na podkladkach z plyt azbestowych — cementowych i gipsowych po¬ krytych papierem. Odlane pólfabrykaty suszono w trzech etapach.W pierwszym etapie wyroby suszono w formach 15 w temperaturze 35°C, w drugim etapie suszono bez form na plytach w temperaturze 50°C, a w trzecim etapie po ulozeniu w stosy suszono w temperatu¬ rze 90°C. Wysuszone pólfabrykaty do zawartosci wilgoci ponizej 2% wypalono w piecu w tempera- 20 turze 1000°C. Wypalone wyroby po przesortowaniu obcinano i szlifowano na automatycznych szlifier¬ kach obcinarkach.Otrzymane wyroby charakteryzowaly sie naste¬ pujacymi srednimi wlasnosciami: 25 — gestosc pozorna 0,3 g/cm3, — porowatosc otwarta 88%, — wytrzymalosc mechaniczna 6 kp/cm2, — przewodnictwo cieplne 0,12 kcal/m°ch w tem¬ peraturze 200°C. 30 PL PL