Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.VI.1971 62733 KI. 65 a, 3/18 MKP B 63 b, 3/18 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Bonifacy Domanski, Michal Kleminski, Zdzislaw Zieba Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Projektowo-Technologiczne Przemyslu Okretowego „Promor", Gdansk (Polska) Sposób montazu platów z blach zwlaszcza platów poszyc okretowych i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób montazu platów z blach, zwlaszcza platów poszyc okreto¬ wych, polegajacy na spasowaniu i zrównaniu polo¬ zenia krawedzi dwóch lub wiecej arkuszy blach montowanego plata za pomoca uchwytów i docis¬ ków na plaszczyznie oraz urzadzenie do stosowania tego sposofou.Znany dotychczas sposób montazu platów z blach polegal na tym, ze arkusze blach lub wykroje skla¬ dane byly na plaskim podlozu, po czym poszcze¬ gólne krawedzie, które mialy byc ze soba polaczo¬ ne, dosuwane do siebie i po ich dosunieciu poloze¬ nie ich ustalano wzgledem podloza. Nastepnie do przygotowanych do montazu blach lub wykrojów przyspawywano klamry montazowe w ksztalcie krótkich zetowników.Klamry montazowe przyspawywane byly do jed¬ nego z arkuszy lub wykroju najczesciej grubszego tak, aby jedno ramie klamry z zetownika bylo przy- spawane w sasiedztwie krawedzi blachy do jej plaszczyzny, a drugie ramie zetownika znajdowalo sie ponad stykiem obu krawedzi blach powyzej plaszczyzny drugiej blachy.Pomiedzy wystajace nad plaszczyzna drugiej bla¬ chy ramie klamry montazowej w ksztalcie zetowni¬ ka a druga blache wbijano kliny stalowe, których zadaniem bylo czesciowe wyprostowanie krawedzi blachy lub wykroju odksztalconej na skutek wy¬ konywania wykroju, albo na skutek manipulacji blacha na stanowisku montazowym, klamry mon- 20 tazowe z klinami mialy wiec za zadanie czesciowo wyprostowac odksztalcenia krawedzi blach lub wy¬ krojów powstale po operacji ich walcowania lub prostowania.Drugim zadaniem klamer montazowych i klinów stalowych w znanym dotychczas sposobie montazu bylo jednostronne zrównanie plaszczyzny styku blach na ich krawedzi, która miala byc zespawa- na, w przypadku gdy montowane blachy byly róz¬ nej grubosci.Po wyprostowaniu krawedzi blach lub wykrojów oraz po ewentualnym zrównaniu jednej z ich kra¬ wedzi styku do jednej plaszczyzny przy uzyciu kla¬ mer montazowych i klinów, zgodnie ze znanym do¬ tychczas sposobem montazu przystepowano do miej¬ scowego sczepiania styku blach lub wykrojów przy uzyciu luku elektrycznego lub palnika acetylenowo- -tlenowego.Wada dotychczas znanego sposobu montazu blach w platy byla jego duza pracochlonnosc i klopotli- wosc z uwagi na koniecznosc stosowania klamer montazowych i klinów, których ilosc, jaka musiala byc uzyta przy montazu, zalezala od wielkosci sfal- dowania krawedzi montowanych blach i wielkosci naprezen odksztalcajacych, spowodowanych scze- pianiem. Inna wada znanego sposobu montazu byla koniecznosc scinania klamer montazowych po za¬ konczeniu montazu platów z blach.Celem wynalazku jest usuniecie omawianych wad znanego sposobu montazu platów z blach. 627333 Zadanie wytyczone w celu usuniecia podanych wad zostalo rozwiazane w ten sposób, ze przygoto¬ wane arkusze lub wykroje blach na platy uklada sie na plycie montazowej np. plycie stalowej wypo¬ sazonej w przynajmniej dwa sztywne progi w taki sposób, aby montowane ze soba krawedzie arkuszy lub wykrojów znalazly sie nad szczelina, utworzona przez sztywne progi ponad plyta montazowa. Ulo¬ zone w ten sposób arkusze lub wykroje blach usta¬ la sie zgodnie z wynalazkiem przejsciowo wzgle¬ dem siebie, plyty montazowej i sztywnych progów za pomoca uchwytów, umieszczonych w szczelinie utworzonej przez sztywne progi na plycie montazo¬ wej i przyciagajacych arkusze lub wykroje z blach do plaszczyzn sztywnych progów. Nastepnie arkusze lub wykroje z blach ustalone wstepnie dociska sie zgodnie z wynalazkiem dodatkowo do plaszczyzn sztywnych progów za pomoca dociskaczy, umiesz¬ czonych na poprzecznicy przesuwanego portalu do¬ ciskowego.Zaletami sposobu bedacego przedmiotem wyna¬ lazku jest mozliwosc wyeliminowania koniecznosci stosowania klamer montazowych i klinów do mon¬ tazu platów z blach i scinania klamer montazowych po zmontowaniu plata z blach lub wykrojów. Po¬ nadto sposób bedacy przedmiotem wynalazku za¬ pewnia lepsze i latwiejsze wyprostowanie krawedzi styku blach lub wykrojów i znacznie obniza praco¬ chlonnosc montazu oraz uniemozliwia powstanie sfaldowan montowanych krawedzi w czasie ich sczepiatnia, ma.skutek sztywnego ich zaimocowania.Przyklad urzadzenia do stosowania sposobu uwi¬ doczniono na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia plyte montazowa ze sztywnymi programi oraz portal dociskowy, a fig. 2 progi z uchwytami.Urzadzenie (fig. 1) ma plyte 1 montazowa, nad która znajduje sie ruchomy portal 2 dociskowy z poprzecznica 3. Na poprzecznicy 3 zainstalowane sa dociskacze 4. Plyta 1 montazowa ma przynajmniej dwa równolegle progi 5 sztywne, tworzace szcze¬ line.Przygotowane arkusze lub wykroje blach nalezy zlozyc na plycie 1 montazowej tak, aby krawedzie, które maja byc z soba sczepione znalazly sie nad szczelina utworzona przez sztywne progi 5. Szerokosc szczeliny utworzonej przez sztywne progi 5 nalezy dobrac tak, aby wzdluz.. wewnetrznych krawedzi sztywnych progów 5 mozna bylo rozmiescic listwy mocujace (nie uwidocznione na rysunku) lub przy¬ najmniej dwa rzedy uchwytów 6. Korzystnym jest jako uchwyty 6 zastosowac elektromagnesy lub przyssawki pneumatyczne. Zadaniem uchwytów 8 lub listew (nie uwidocznionych na rysunku) jest przyciagniecie spoczywajacych na plaszczyznie gór¬ nej sztywnych progów 5 oraz na plycie 1 arkuszy lub wykrojów blach do górnej plaszczyzny sztyw¬ nych progów 5.W przykladzie jako uchwyty zostaly uzyte elek¬ tromagnesy zawieszone na silownikach 7 hydra¬ ulicznych i zaopatrzone w sprezyny 8, doprowadza¬ jace elektromagnes do styku z montowana blacha lub wykrojem. Zadaniem silowników 7 hydraulicz¬ nych jest wycofywanie uchwytów 6 elektromagne- 62733 4 tycznych po doprowadzeniu do nich napiecia elek¬ trycznego, a tym samym dociagniecie blachy lub wykroju do sztywnego progu 5. Drugim zadaniem listew (nie uwidocznionych na rysunku) lub uchwy- 5 tów 6 jest ustalenie polozenia arkuszy lub wykro¬ jów blach wzgledem sztywnych progów 5 oraz wzgledem siebie i czesciowe wvnmstnwanie kra¬ wedzi styku blach, które maja byc sczepione.Frzykiad rozmieszczenia sztywnych progów 5 io i uchwytów 6 elektromagnetycznych uwidoczniono w widoku z góry na fig. 2. Zadaniem ruchomego portalu 2 dociskowego z poprzecznica 3 i dociska- czami 4 jest dodatkowe docisniecie arkuszy lub wy¬ krojów blach do sztywnych progów 5. W tym celu 15 korzystnym jest na poprzecznicy 3 zainstalowac przynajmniej dwa rzedy dociskaczy 4 lub dwóch listew dociskowych (nie uwidocznionych na rysun¬ ku), oddzialywujacych kazdy lub kazda na jeden ze sztywnych progów 5 i dociskajacych arkusz lub 20 wykrój z blachy do tego progu 5. Jako dociskaczy 4 poprzecznicy 3 mozna uzyc silowników hydra¬ ulicznych lub pneumatycznych. Po ulozeniu i za¬ mocowaniu arkuszy lub wykrojów z blach mozna je wygodnie sczepic lub zespawac przy uzyciu zna- 25 nych sposobów. PL