PL62467B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.IV.1971 62467 KI. 12 q, 5 MKP C 07 c, 87/30 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Henryk Starski, Anna Chrzaszczewska, Witold Hahn, Roscislaw Kadlubowski, Alicja Kurnatowska Wlasciciel patentu: Lódzkie Zaklady Farmaceutyczne „Polfa" Przedsiebiorstwo Panstwowe, Lódz (Polska) Sposób wytwarzania nowych czwartorzedowych zwiazków amoniowych estrów N-beta-morfolinoetylowych kwasów alifatycznych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania no¬ wych czwartorzedowych zwiazków amoniowych estrów N-beta-morfolinoetylowych kwasów alifatycznych o ogól¬ nym wzorze przedstawionym na rysunku, w którym R oznacza atom wodoru lub rodnik alkilowy, a X oznacza atom chloru, bromu lub jodu.Zwiazki te wykazuja u zwierzat dzialanie przeciwro- bacze, pierwotniakobójcze, bakteriostatyczne i spazmo- lityczne, dzieki czemu moga znalezc szerokie zastosowa¬ nie w lecznictwie.Stwierdzono, ze te nowe zwiazki otrzymuje sie, jezeli chlorowodorek N-beta-morfolino-etanolu w rozpuszczal¬ niku organicznym, jak na przyklad toluen lub ksylen, w temperaturze okolo 100°C podda sie reakcji z kwa¬ sem alifatycznym o wzorze R-COOH, w którym R ma wyzej podane znaczenie, albo z chlorkiem tego kwasu w ciagu 15—24 godzin, przy czym ze srodowiska reakcji usuwa sie wydzielajaca sie w czasie procesu wode w po¬ staci azeotropu z rozpuszczalnikiem.Reakcje wedlug wynalazku prowadzi sie w ten sposób, ze poczatkowo N-beta-morfolino-etanol rozpuszcza sie na goraco w rozpuszczalniku, a nastepnie dodaje kwas alifatyczny malymi porcjami i utrzymuje mase reakcyj¬ na w temperaturze okolo 100°C przy ciaglym mieszaniu, przy czym odprowadza sie azeotropowo wode ze srodo¬ wiska reakcji. Podobnie do goracego roztworu chloro¬ wodorku N-beta-morfolino-etanolu w rozpuszczalniku wprowadza sie malymi porcjami chlorek kwasu alifa¬ tycznego i w temperaturze okolo 100°C przy ciaglym mieszaniu prowadzi sie proces w ciagu 15—24 godzin. 15 20 25 30 Niskowrzace kwasy lub ich chlorki wprowadza sie do reakcji w nadmiarze. Po zakonczeniu reakcji wytworzo¬ ny produkt krzepnie, rozpuszczalnik dekantuje sie, a jego resztki oddestylowuje pod zmniejszonym cisnie¬ niem lub przesacza. Otrzymany produkt poddaje sie oczyszczeniu na drodze krystalizacji z rozpuszczalników organicznych lub ich mieszanin.Nizej podane przyklady wyjasniaja blizej sposób we¬ dlug wynalazku, nie ograniczajac jego zakresu.Przyklad I. 16,7 g chlorowodorku N-beta-morfoli¬ no-etanolu w 100 ml toluenu ogrzewa sie do temperatu¬ ry okolo 100°C i miesza do rozpuszczenia sie osadu, po czym w tej temperaturze dodaje 15 g 100-procentowego kwasu mrówkowego w trzech porcjach po 5 g i prowadzi proces w ciagu 24 godzin, odprowadzajac ze srodowiska reakcji azeotropowe opary wody i toluenu. Po ukoncze¬ niu reakcji usuwa sie rozpuszczalnik, a pozostaly osad odsacza sie i suszy, a nastepnie przekrystalizowuje z 70 g izopropanolu. Uzyskuje sie 10 g krystalicznego chlo¬ rowodorku estru N-beta-morfolino-etylowego kwasu mrówkowego w postaci igiel o temperaturze topnienia 154—156°C.Przyklad II. 8,4 g chlorowodorku N-beta-morfoli¬ no-etanolu w 100 ml toluenu ogrzewa sie do tempera¬ tury okolo 100°C do rozpuszczenia osadu, a nastepnie w tej temperaturze dodaje sie 8 g chlorku acetylu w dwóch porcjach po 4 g i miesza przez 24 godziny. Po zakonczeniu procesu powstaly osad odsacza sie i prze¬ krystalizowuje z 40 g izopropanolu. Uzyskuje sie 6 g 624673 estru N-beta-morfolino-etylowego kwasu octowego w po¬ staci chlorowodorku o temperaturze topnienia 144— 146°C.Przyklad III. 16,7 g chlorowodorku N-beta-morfo- lino-etanolu w 100 ml toluenu ogrzewa sie do tempera¬ tury okolo 100°C, a nastepnie wprowadza 10 g chlorku propionylu w dwóch porcjach po 5 g i utrzymuje mase reakcyjna przy ciaglym mieszaniu w temperaturze okolo 100°C przez 24 godziny. Powstaly osad odsacza sie, a nastepnie przekrystalizowuje ze 100 g izopropanolu.Uzyskuje sie 20 g czystego chlorowodorku estru N-be- ta-morfolinoetyiowego kwasu propionowego o tempera¬ turze topnienia 161—163°C.Przyklad IV. 16,7 g chlorowodorku N-beta-morfo- lino-etanolu rozpuszcza sie w 100 ml toluenu w tempe¬ raturze okolo 100°C i dodaje 12 .g chlorku n-butyrylu w trzech porcjach po 4 g i utrzymuje w tej temperaturze przez 24 godziny. Surowy produkt reakcji przekrystali¬ zowuje sie z 80 g bezenu. Uzyskuje sie 14 g czystego chlorowodorku estru N-beta-morfolinoetylowego kwasu n-maslowego o temperaturze topnienia 96—98 °C.Przyklad V. Do 16,7 g chlorowodorku N-beta- -morfolino-etanolu w 100 ml toluenu w temperaturze okolo 100°C dodaje sie 12 g chlorku izo-butyrylu w trzech porcjach po 4 g i przy mieszaniu prowadzi proces przez 24 godziny. Surowy produkt reakcji przekrystalizo¬ wuje sie z mieszaniny, skladajacej sie z 80 g benzenu i 9 g dwumetyloformamidu, i uzyskuje 14 g chlorowodor¬ ku estru N-beta-morfolino-etylowego kwasu izo-maslo- wego o temperaturze topnienia 89—91 °C.Przyklad VI. Do 16,7 g chlorowodorku N-beta- -morfolino-etanolu w 100 ml toluenu o temperaturze oko¬ lo 100°C wprowadza sie 12 g chlorku n-walerylu w trzech porcjach po 4 g i utrzymuje w tej temperaturze przy ciaglym mieszaniu w ciagu 24 godzin. Otrzymany pro¬ dukt odsacza sie i przekrystalizowuje z 70 g tetrahydro- furanu. Uzyskuje sie 13 g chlorowodorku estru N-beta- [/?- COOCHz 4 morfolinoetylowego kwasu n-walerianowego o tempera¬ turze topnienia 109— 111°C.Przyklad VII. Do 8,35 g chlorowodorku N-beta- -morfolino-etanolu w 100 ml toluenu o temperaturze 5 100°C dodaje sie 6 g chlorku kwasu izo-walerianowe- go w dwóch porcjach po 3 g i ogrzewa przy mieszaniu przez 24 godziny. Otrzymany surowy produkt przekry¬ stalizowuje sie z 40 g izo-propanolu i uzyskuje 7 g chlo¬ rowodorku estru N-beta-morfolinoetylowego kwasu izo- 10 walerianowego o temperaturze topnienia 106—108°C.Przyklad VIII. Do 33,5 g chlorowodorku N-beta- morfolino-etanolu w 100 ml toluenu o temperaturze 100°C wprowadza sie w ciagu 24 godzin 5 porcji chlorku ]5 n-kaproilu po 5,35 g. Z masy poreakcyjnej wydziela sie surowy produkt, który przekrystalizowuje sie z 200 g tetrahydrof uranu i uzyskuje 38 g chlorowodorku estru N-beta-morfolinoetylowego kwasu n-kapronowego o tem¬ peraturze topnienia 114—116°C 20 PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania nowych czwartorzedowych zwiaz¬ ków amoniowych estrów N-beta-morfolinoetylowych 25 kwasów alifatycznych o ogólnym wzorze przedstawionym na rysunku, w którym R oznacza atom wodoru lub rod¬ nik alkilowy, a X oznacza atom chloru, bromu lub jodu znamienny tym, ze chlorowodorek N-beta-morfolino-eta- nolu rozpuszcza sie w obojetnym rozpuszczalniku orga- 30 nicznym, na przyklad toluenie lub ksylenie i w tempe¬ raturze okolo 100°C poddaje reakcji z kwasem alifatycz¬ nym o wzorze R-COOH, w którym R ma wyzej podane znaczenie, albo z chlorkiem tego kwasu w ciagu 15—24 godzin przy równoczesnym usuwaniu ze srodowiska reak- 35 ej i wydzielajacej sie wody w postaci azeotropu z roz¬ puszczalnikiem, po czym staly produkt reakcji oddziela sie w znany sposób i poddaje oczyszczaniu na drodze krystalizacji z rozpuszczalników organicznych lub ich mieszanin. -for*- WDA-l. Zam. 6968. Naklad 240 egz. PL PL