PL62014B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.1.1971 62014 KI. 6 b, 16/03 MKP C 12 d, 5/00 UKD CZYTELNIA Urzedu Potentat- Wspóltwórcy wynalazku: Zdzislaw Pazola, Henryk Switek, Józef Janicki Wlasciciel patentu: Centralne Laboratorium Przemyslu Koncentratów Spozywczych, Poznan (Polska) Sposób wytwarzania tluszczowych preparatów zawierajacych karoten przeznaczonych do barwienia i witaminizacji produktów spozywczych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia tluszczowych preparatów zawierajacych karo¬ ten, przeznaczonych do barwienia i witaminizacji produktów spozywczych.Preparaty te zawieraja karoten otrzymywany metoda wglebnej fermentacji aerobowej, za po¬ moca skojarzonej hodowli seksualnie przeciw¬ stawnych szczepów plesni z jrodziny Choanepho- raceae, szczególnie szczepów Blakeslea trispora N.RRL 2895 (+) i NRRL 2896 (—), na plynnym podlozu odzywczym zawierajacym bialka, weglo¬ wodany, tluszcze, witaminy, sole mineralne i we¬ glowodory.Wszystkie znane dotychczas sposoby wytwarza¬ nia uwzgledniaja stosowanie róznych stymulato¬ rów biosyntezy dodawanych do podloza odzyw¬ czego, jak na przyklad betajononu, melasy cy¬ trusowej, a takze nafty, powodujacych prawdo¬ podobnie ulatwienie asymilacji tluszczu przez ko¬ mórki plesni i wplywajacych korzystnie na wy¬ dajnosc karotenu. Wiekszosc substancji stymulu¬ jacych ma jednak ujemny wplyw na ksztaltowa¬ nie sie cech organoleptycznych, w szczególnosci smaku i zapachu otrzymanej w wyniku procesu biosyntezy grzybni.Wszystkie znane sposoby wytwarzania dotycza otrzymywania surowych preparatów w postaci su¬ szonej grzybni zawierajacej karoten i w obecnym stanie techniki zmierzaja glównie do zwiekszenia "wydajnosci procesu biosyntezy. Z uwagi na nie- 10 15 20 25 30 przyjemne cechy organoleptyczne suszona grzyb¬ nie zuzytkowuje sie jedynie jako dodatek do pasz w celu ich witaminizacji. Nie sa znane natomiast metody usuwania niepozadanych cech z grzybni, jak i równiez nie znany jest i niestosowany sposób wytwarzania tluszczowych preparatów zawieraja¬ cych karoten otrzymany na drodze biosyntezy z grzybni. Dotychczas tluszczowe preparaty karote- nowe otrzymuje sie na znanej drodze przez wy¬ odrebnienie z naturalnych surowców na przyklad z marchwi, albo na drodze syntezy.Celem wynalazku jest rozwiazanie sposobu sku¬ tecznego usuniecia z grzybni plesniowej niepoza¬ danych cech i opracowanie metody otrzymywania z tej grzybni odwodnionych tluszczowych prepa¬ ratów, zdatnych dla celów barwienia i witami- nizowania srodków spozywczych.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze po oddzieleniu grzybni od plynnego podloza odzyw¬ czego przez filtracje, poddaje sie ja ekstrakcji za pomoca pierwszorzednego alkoholu alifatycznego, korzystnie metylowego lub etylowego, który sto¬ suje sie w stosunku wagowym do ilosci grzybni 2—10:1, korzystnie 2,5:1, w celu odwodnienia i usuniecia niepozadanych substancji, nastepnie po oddzieleniu alkoholu grzybnie ekstrahuje sie tlusz¬ czem spozywczym, korzystnie rafinowanym ole¬ jem sojowym.Uzyskany ekstrakt tluszczowy karotenu poddaje sie w dalszym ciagu sposobem wedlug wynalazku €201462014 3 procesowi dezodoryzacji polegajacej na destylacji z przegrzana para wodna o temperaturze 120— —200 CC w warunkach obnizonego cisnienia w gra¬ nicach 700—750 mm Hg. Temperature ekstraktu podczas destylacji utrzymuje sie w granicach 100— —120°C.' W rezultacie zastosowania sposobu wedlug wy¬ nalazku okazalo sie, ze otrzymany tluszczowy pre¬ parat zawierajacy karoten pozbawiony jest wad smakowych i przykrej woni co czyni go szczegól¬ nie przydatnym dla barwienia i witaminizacji srodków spozywczych.Przebieg procesu wytwarzania tluszczowego pre¬ paratu karotenowego z zastosowaniem sposobu wedlug wynalazku przedstawiony jest blizej w przykladzie.Przyklad 1. Z zakonczonego procesu biosyn¬ tezy otrzymano w znany sposób po oddzieleniu od podloza plynnego 5 kg grzybni plesniowej zawie¬ rajacej karotenoidy, która dwukrotnie ekstraho¬ wano metanolem stosujac za kazdym razem 12,5 kg metanolu, to jest dwu i pólkrotna jego ilosc w stosunku do masy grzybni. Po oddzieleniu meta¬ nolu w prasie filtracyjnej reszte jego odparowano przez umieszczenie grzybni w suszarce prózniowej w temperaturze 50°C. W dalszym ciagu procesu grzybnie ekstrahowano w temperaturze 65°C rafi¬ nowanym olejem sojowym, zachowujac stosunek wagowy grzybni do oleju jak 1 : 2.Na podstawie przeprowadzonej analizy stwier¬ dzono, ze otrzymany tluszczowy ekstrakt zawie¬ ral 350 mg % karotenu i wykazywal jeszcze specy¬ ficzna obca won.Po podgrzaniu ekstraktu do 100°C umieszczono go w zamknietym zbiorniku podlaczonym do skraplacza i pompy prózniowej, utrzymujac w zbiorniku podcisnienie w granicach 700—750 mm Hg i do ekstraktu wprowadzono za pomoca bel- kotki pare wodna przegrzana o temperaturze wa¬ hajacej sie w granicach 120—200°C. Od chwili osiagniecia przez ekstrakt temperatury 120°C pro¬ ces destylacji w parze wodnej prowadzono w ciagu 10 minut, utrzymujac parametry cisnienia i temperatury w granicach wyzej podanych.Po zakonczeniu procesu dezodoryzacji ekstrakt schlodzono do temperatury 18°C za pomoca wody zimnej doprowadzonej do plaszcza zbiornika i po¬ brano z niego próbe organoleptyczna, Otrzymany koncowy preparat posiadal czysty i normalny dla oleju sojowego smak i zapach z lekkim posmakiem karotenowym, nie wykazujac niepozadanego wplywu obcych substancji. Prepa¬ rat odznaczal sie równiez piekna klarowna czer¬ wona barwa. Zawartosc karotenu w preparacie 4 wyniosla 335 mg °/o a wiec ubytek karotenu spo¬ wodowany przeprowadzeniem procesu dezodory¬ zacji sposobem wedlug wynalazku nie przekra¬ czal 5^/o. 5 Przyklad 2. Wilgotna grzybnie w ilosci4kg otrzymana z fermentacji ekstrahowano etanolem zuzywajac 10 kg etanolu na 1 kg grzybni a na¬ stepnie po oddzieleniu alkoholu reszte jego od¬ parowano w suszarce prózniowej w temperaturze 10 55°C. W dalszym ciagu grzybnie ekstrahowano w znany sposób olejem sojowym zachowujac stosu¬ nek wagowy grzybni do oleju jak 1:2, po czym przeprowadzono w ciagu 20 minut dezodoryzacje ekstraktu w warunkach obnizonego cisnienia, w 15 trakcie której utrzymywano: temperature ekstrak¬ tu w granicach 100—110°, podcisnienie w granicach 720—740 mm Hg, temperature przegrzanej pary wodnej w granicach 110—150°.Po dezodoryzacji gotowy preparat schlodzono i 20 zbadano stwierdzajac, ze zawiera 340 mg °/o ka¬ rotenu. Preparat odznaczal sie dobrymi cechami organoleptycznymi. 25 PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania tluszczowych preparatów zawierajacych karoten, przeznaczonych do barwie¬ nia i witaminizacji produktów spozywczych, z 30 grzybni otrzymanej na drodze aerobowej wglebnej skojarzonej hodowli seksualnie przeciwstawnych szczepów plesni z rodziny Choanephoraceae, na przyklad szczepów Blakeslea trispora NRRL 2895- ( + ) i NRRL 2896 (—) na plynnym podlozu od- 35 zywczym zawierajacym bialka, weglowodany, tluszcze, witaminy, substancje mineralne, weglo¬ wodory oraz stymulatory biosyntezy karotenu zna¬ mienny tym, ze wilgotna grzybnie oddzielona po zakonczeniu fermentacji od plynu hodowlanego 40 przez filtracje poddaje sie ekstrakcji pierwszo- rzedowym alkoholem alifatycznym, korzystnie me¬ tanolem lub etanolem, stosujac go w nadmiarze dwu do dziesieciokrotnym w stosunku wagowym do grzybni, korzystne w stosunku 2,5:1, a na- 45 stepnie po oddzieleniu od alkoholu pozostala grzyb¬ nie poddaje sie w znany sposób ekstrakcji tlusz¬ czem spozywczym, po czym uzyskany ekstrakt tluszczowy poddaje sie destylacji z przegrzana pa¬ ra wodna w warunkach obnizonego cisnienia, naj- 50 mniej w ciagu 10 minut, przy czym tempera¬ ture ekstraktu podczas destylacji utrzymuje sie w granicach 100—120 °C, temperature pary prze¬ grzanej w granicach 120—200°C, zas podcisnienie w granicach 700—750 mm Hg. PZG w Pab., zam. 1541-70, nakl. 230 egz. PL PL