Opublikowano: 10.IV.1970 59720 V KI. 37 a, 7/14 MKP E 04 b eii UKD 69.024.215 Twórcawynalazku: mgr inz. Roman Hofman Wlasciciel patentu: Gliwickie Biuro Projektów Budownictwa Przemyslo¬ wego, Gliwice (Polska) Wiszaca polac dachowa Przedmiotem wynalazku jest wiszaca polac da¬ chowa, której odksztalcalnosc uzyskuje sie przez dokonanie jej podzialu na latwo odksztalcalne wy¬ cinki trójkatne, zbrojone promieniscie.Pod wplywem eksploatacji górniczejl wystepuja na powierzchni terenu odksztalcenia gruntu, a mie¬ dzy innymi pelzanie. W przypadku wyeliminowa¬ nia kosztownego zabezpieczenia hal w poziomie fundamentów przed ukosnymi odksztalceniami, a wiec w halach o ustroju odksztalcalnym, pelzanie powoduje zmiane dlugosci przekatnych przekrycia hali. Problem podatnosci przekrycia na te odksztal¬ cenia wystepuje glównie w takieji polaci dachowej, której elementy stalowe musza byc pokryte warst¬ wa betonu ze wzgledu na wymagania ochrony przeciwpozarowej.Wymienione odksztalcenia polaci dachowej w tym takze swobodnie wiszacej w znanych rozwiazaniach konstrukcyjnych moga powodowac powstawanie uszkodzen elementów nosnych i szczelin w polaci oraz dalszych zwiazanych z tym szkód.Im wieksze sa elementy skladowe polaci dachu i im wieksza jest sztywnosc pozioma tych elemen¬ tów, tym wieksze moga powstac uszkodzenia. Jest to sprzeczne z ogólna tendencja do powiekszania wymiarów elementów skladowych polaci.W znanych dotychczas konstrukcjach przekrycia halowego ze zbrojeniem obetonowanym, zagadnie¬ nie techniczne odksztalcalnosci poziomej; polaci nie jest rozwiazane.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad, przez podzielenie wiszacej polaci dachowej: dylatacjami na pola trójkatne tak, aby w wypadku zmiany dlu¬ gosci przekatnych siatki slupów na skutek ukos- 5 nego pelzania terenu polac dachowa wedlug wyna¬ lazku odksztalcala sie swobodnie, powodujac zmia¬ ne strzalek zwisu polaci, co daje efekt jeji skrece¬ nia w plaszczyznie prostopadlej do kierunku roz¬ pietosci. 10 Przy przyjeciu siatki swobodnie wiszacej podzial polaci na trójkaty powoduje liniowo zmienna wiel¬ kosc obciazenia, co wywola daznosc do powstawa¬ nia róznych krzywizn polaci. Kazde pole trójkatne podparte jest liniowo, wzdluz podstawy trójkata na 15 jednej podporze i punktowo przeciwleglym wierz¬ cholkiem trójkata na drugiej1 podporze.Ustalenie równoleglosci polaci w miejscach dyla- tacji moze nastapic przez wprowadzenie laczników ciegien miedzy skrajnymi pretami nosnymi obu sa- 20 siadujacych wycinków.Korzysci techniczne wynikajace z tak odksztal- calnego przekrycia hali polegaja przede wszystkim na zabezpieczeniu konstrukcji przed pomijanym czesto wplywem pelzan ukosnych terenu na skutek 25 eksploatacji górniczej.Zwiazane sa z tym korzysci techniczne i ekono¬ miczne w okresie eksploatacji budynku w czasie wystepowania pelzan, gdyz unika sie badz znacznie zmniejsza, zakres niezbednych napraw przekrycia 30 i jego zabezpieczenia. Korzysci ekonomiczne sa 59 720I 59 720 3 4 trudne do przewidzenia, gdyz zalezne sa od sposo¬ bu zabezpieczen i usuwania powstalych szkód nie tylko w konstrukcji budowlanej ale i wyposazenia budynku.Polac dachowa wedlug wynalazku przedstawiono przykladowo na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rzut poziomy przekrycia, fig. 2 — przekrój podluzny przekrycia, fig. 3 — przekrój poprzeczny oraz fig. 4 — przyklad wykonania szcze¬ liny dylatacyjnej.Rozpietosc pola przekrycia wynosi 1, a jego sze¬ rokosc b. Polac dachowa wedlug wynalazku sklada sie ze zbrojenia nosnego 3 zawieszonego promienis¬ cie od wierzcholka pola polaci, w którym przyjeto przegub 1, do grzbietu przeciwleglego dzwigara da¬ chowego. Miedzy dwoma sasiadujacymi, zachodza¬ cymi na zaklad trójkatnymi polami polaci znajduje sie przerwa dylatacyjna 2. Zbrojenie nosne jest o- tulone warstwa betonu 4. Jako pokrycie konstruk¬ cji nosnej stosuje sie izolacje termiczna 5 dachu, izolacje przeciwwodna 6 oraz wykonczeniowa ob¬ róbke blacharska 7 zakrywajaca przerwe dylata¬ cyjna. PL