Pierwszenstwo: 20.111.1965 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 15.IV.1970 KI. 26 d, 9/50 MKP ClOk \C UKD a\ao IKIA Wlasciciel patentu: Harpener Bergbau Aktien-Gesellschaft, Dortmund (Niemiecka Republika Federalna) Sposób usuwania amoniaku, siarkowodoru i cyjanowodoru z gazów, zwlaszcza z gazu koksowniczego Przedmiotem wynalazku jest sposób usuwania amoniaku, siarkowodoru i cyjanowodoru z gazów zawierajacych te zwiazki, a zwlaszcza z gazu kok¬ sowniczego, przez przemywanie gazu wodnym roz¬ tworem krystalicznego siarczanu zelazawego.Znane sa liczne sposoby usuwania amoniaku, siarkowodoru i cyjanowodoru z gazu koksowni¬ czego, a miedzy innym znany jest sposób polegaja¬ cy na tym, ze surowy gaz koksowniczy przemywa sie wodnym roztworem siarczanu zelazawego, przy czym wieksza czesc zawartego w gazie siarkowodo¬ ru straca sie w postaci siarczku zelazawego, amo¬ niak zostaje zwiazany jako siarczan amonowy, zas cyjanowodór zostaje w wiekszej czesci przeprowa¬ dzony w staly zwiazek zelaza i cyjanu. Powstale w wyniku tych reakcji produkty w postaci stalej oddziela sie z odcieku z pluczki i wypraza, a otrzy¬ many przy tym dwutlenek siarki przerabia na kwas siarkowy. Odplywajacy z pluczki roztwór siarczanu amonowego przerabia sie na staly siar¬ czan amonowy,' W sposobie tym istotna role odgrywa stosunek ilosciowy amoniaku do siarkowodoru w ga"zie pod¬ dawanym oczyszczaniu, poniewaz przy przemywa¬ niu gazu roztworem siarczanu zelazawego tylko czesc siarkowodoru odpowiadajaca stechiometrycz- nie zawartosci amoniaku w gazie zostaje zwiazana w postaci siarczku zelaza. Poniewaz zas w gazie koksowniczym siarkowodór najczesciej znajduje sie w nadmiarze, przeto stosujac te metode trzeba po 20 25 30 zakonczeniu fazy oczyszczania na drodze mokrej poddawac gaz dodatkowo oczyszczaniu na drodze suchej, co komplikuje proces i zwieksza koszty jego prowadzenia.Wynalazek umozliwia calkowite usuwanie amo¬ niaku, siarkowodoru i cyjanowodoru z gazu kok¬ sowniczego na drodze plukania gazu roztworem siarczanu zelazawego, bez koniecznosci stosowania dodatkowego oczyszczania na sucho, niezaleznie od ilosciowego stosunku zawartosci amoniaku do siar¬ kowodoru w gazie poddawanym procesowi oczysz¬ czania.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze gaz zawierajacy amoniak, siarkowodór i cyjanowodór poddaje sie w znany sposób plukaniu wodnym roz¬ tworem siarczanu zelazawego, po czym caly odciek z pluczki, bez usuwania zen stalych zwiazków, a wiec zawierajacy jeszcze rozpuszczony siarczan ze¬ lazawy, traktuje sie w urzadzeniu do utleniania tlenem lub gazem zawierajacym tlen, zwlaszcza po¬ wietrzem i tak potraktowanym odciekiem plucze gazy ulatujace z pluczki po wyplukaniu ich roz¬ tworem siarczanu zelazawego. Utlenianie odcieku prowadzi sie w ten sposób, ze odciek w calosci lub czesciowo kieruje sie przez urzadzenie do utlenia¬ nia od dolu do góry, w temperaturze 70—100° C, wspólpradowo z gazem zawierajacym tlen. W glo¬ wicy urzadzenia do utleniania odprowadza sie utle¬ niony odciek razem z zawartymi w nim stalymi zwiazkami i stosuje go jako bardzo aktywny sro- 593393 dek do ostatecznego plukania gazu juz przemywa¬ nego uprzednio roztworem siarczanu zelazawego.Korzystnie jest przy tym do wytwarzania roztwo¬ ru siarczanu zelazawego stosowac kondensat z ga¬ zu poddawanego procesowi oczyszczania. 5 Wedlug wynalazku, do roztworu stosowanego do pierwszego przemywania gazu dodaje sie taka ilosc siarczanu zelazawego, aby w odcieku z pluczki, któ¬ ry nastepnie ,poddaje sie utlenianiu, znajdowal sie jeszcze wolny siarczan zelazawy. Surowy gaz prze- 10 mywa sie nastepnie odciekiem z ostatecznego plu¬ kania az do j uzyskania wartosci pH srodka prze¬ mywajacego okolo 7,5. Wskutek tego usuwa sie calkowicie znajdujacy sie w cieczy do wymywania siarczanzelazawy. 15 Szczególnie korzystne jest takze obiegowe kra¬ zenie cieczy przemywajacej we wszystkich trzech fazach plukania i oczyszczania gazów, to znaczy usuwanie amoniaku, siarkowodoru i cyjanowodoru, przed ochlodzeniem surowego gazu. 20 Na rysunku przedstawiony jest schemat procesu prowadzonego sposobem wedlug wynalazku, ma¬ jacy na celu blizsze wyjasnienie wynalazku.Wychodzacy z odbieralnika pieca koksowniczego gaz, ,po elektrostatycznym oczyszczeniu wprowadza sie przewodem 1 do dolnej czesci pluczki 2, która opuszcza przewodem 3 w górnej czesci pluczki.Pluczka podzielona jest na trzy stopnie: I, II i III..Przemywanie gazu nastepuje na drugim stopniu za pomoca roztworu siarczanu zelazawego w go¬ racym kondensacie z gazu. Kondensat ten gromadzi sie w naczyniu 4 i za pomoca pompy 5 wprowadza przewodem 6 do pluczki. Odciek usuwa sie prze¬ wodem 7 i w celu intensywnego wprowadzania w 35 zerknieciu z gazem zawraca pompa 8 i przewodem 9 z powrotem do pluczki. Ilosc odcieku równa ilosci doplywajacej odprowadza sie z obiegu i przewo¬ dem 10 doprowadza do zbiornika 11. Podczas prze¬ mywania roztworem siarczanu zelazawego znajdu¬ jacy sie w gazie amoniak zostaje przeprowadzony .4o w siarczan amonowy, a odpowiadajaca zachodzacej reakcji ilosc siarkowodoru ,przechodzi w siarczek zelazawy. Jednoczesnie tworza sie stale zwiazki kompleksowe zelaza i cyjanu. Odciek z naczynia 11 prowadzi sie w calosci lub w czesci przez pompe 45 12 i przewód 13 do urzadzenia 14 do utleniania, do którego dolnej czesci jednoczesnie przewodem 32 tloczy sie powietrze we *wspólpradzie z odciekiem.W urzadzeniu do utleniania czesc siarczku zelaza¬ wego znajdujacego sie w odcieku zostaje przepro- 50 wadzona w wodorotlenek zelazowy i wolna siarke.Roztwór odprowadza sie z glowicy urzadzenia do utleniania przewodem 15 i prowadzi do naczynia 16, skad za pomoca pompy 17 przewodem 18 dopro¬ wadza do III stopnia w górnej czesci pluczki 2. Je¬ zeli opuszczajace stopien II gazy zawieraja jeszcze male ilosci amoniaku, to wiaze sie go w III stopniu za pomoca siarczanu zelazawego znajdujacego sie jeszcze w roztworze poddawanym uprzednio utle¬ nianiu. W III stopniu nastepuje równiez calkowite zwiazanie znajdujacego sie jeszcze w gazach siar- 60 kowodoru i cyjanowodoru. Gaz opuszczajacy plucz¬ ke przewodem 3 nie zawiera nawet sladów amonia¬ ku, siarkowodoru i cyjanowodoru i tak oczyszczony gaz poddaje sie oziebianiu.Odciek z III stopnia prowadzi sie przewodem 19 65. 4 za pomoca pompy 20 i przewodem 21 równiez do obiegu i odpowiadajaca jego doplywowi ilosc roz¬ tworu usuwa z obiegu przewodem 22. Odciek z III stopnia sklada sie z roztworu siarczanu amonowego, siarki przewaznie w postaci wTolnej, siarczku zela¬ zawego, wodorotlenku zelazowego i ewentualnie siarczku zelazowego, zwiazków kompleksowych ze¬ laza i cyjanu i ewentualnie pozostalego w roztwo¬ rze siarczanu zelazawego.Siarczanu zelazawego nie mozna usuwac z roz¬ tworu siarczanu amonowego na drodze mechanicz¬ nej, na przyklad przez filtrowanie, jak usuwa sie inne .zwiazki. Poniewaz przy wytwarzaniu czystego stalego siarczanu amonowego roztwór nie powi¬ nien zawierac siarczanu zelazawego, przeto zgod¬ nie z wynalazkiem odciek z stopnia III prowadzi sie do zbiornika 23, do którego doprowadza sie równiez nie utleniona czesc odcieku z II stopnia.Odciek lub ewentualnie mieszanine odcieków do¬ prowadza sie pompa 24 i przewodem 25 do pluczki I stopnia, w której poddaje sie je zetknieciu z su¬ rowym gazem, doplywajacym przez przewód 1.Podczas tego traktowania pozostaly siarczan zela¬ zawy zostaje przeprowadzony w siarczan amonowy i siarczek zelazawy. Odciek z pluczki utrzymuje sie w obiegu przez przewód 26, pompe 27 i przewód 23, zas odciek wolny od siarczanu zelazawego plynie przewodem 29 do zbiornika 30. Dalszy przerób po¬ lega na doprowadzeniu roztworu przewodem 31 do filtru i po oddzieleniu substancji stalych, które na¬ stepnie poddaje sie prazeniu w celu wykorzystania siarki. Przesacz przerabia sie w wyparce na staly siarczan amonowy.Przyklad. Jako material wyjsciowy sluzyl gaz koksowniczy o zwyklym skladzie, zawierajacy w 1 Nm3 10 g siarkowodoru, 8 g amoniaku i 1 g kwa¬ su cyjanowodorowego. W 10000 Nm3 surowego gazu poddawanego traktowaniu sposobem wedlug wy¬ nalazku znajdowalo sie wiec 100 kg H2S, 80 kg NH3 i 10 kg HCN.Surowy gaz poddawano najpierw usuwaniu smo¬ ly, a nastepnie doprowadzano do dolnego stopnia (I stopnia) pluczki, z którego przechodzil on z na¬ stepujaca zawartoscia zanieczyszczen 6,5 g H2S Nm3, 6,5 g NH3/Nm3, 0,7 HCN/Nm3 do II stopnia (obrób¬ ka na I stopniu jest opisana nizej).W II stopniu przemywano gaz 20% roztworem wodnym siarczanu zelazowego, stosujac do prze¬ mywania 630 kg tej soli. Mieszanina gazowa opusz¬ czajaca II stopien zawierala w 1 Nm3 1,0 g H2S, 0,5 g NH3 i 0,2 g HCN, a wiec w II stopniu wymyto 55 kg H2S, 60 kg NHS| 5 kg HCN.Odcick~ze stopnia *II prowadzono do urzadzenia utleniajacego, traktowano 400 Nm3 powietrza we wspólpradzie i po utlenianiu kierowano do stopnia III jako roztwór do przemywania gazu doprowa¬ dzanego ze stopnia II. Gaz opuszczajacy stopien III byl wolny od sladów H2S, NH3 i HCN. W III stop¬ niu usniete zostalo z gazu 10 kg H2S, 5 kg NH3 i 2 kg HCN.Odciek z III stopnia doprowadzano jako roztwór przemywajacy do II stopnia i stosowano do wstep¬ nego przemywania doprowadzanego do pluczki su¬ rowego gazu, zawierajacego podane na wstepie za¬ nieczyszczenia. Porównujac te dane z iloscia za¬ nieczyszczen zawartych w gazie przy wejsciu na59339 stopien II wynika, ze na I stopniu usunieto z gazu 35 kg H2S, 15 kg NH3 i 3 kg HCN.Odciek z I stopnia nie zawieral juz siarczanu zelazawego i skladal sie z okolo 10°/o roztworu siar¬ czanu amonowego, w którym miedzy innymi byly zwiazki zelaza i cyjanu oraz zelaza i siarki w po¬ staci stalej. PL PL