Wynalazek dotyczy wrebówek i po¬ dobnych maszyn tego rodzaju, w któ¬ rych urzadzenie podsuwajace lub prze¬ stawne umieszczone jest na samej ma¬ szynie i uruchomiane motorem maszyny, przyczem to urzadzenie sklada sie z bebna, zapomoca którego maszyna przy wykonaniu wrebu moze byc posu¬ wana wzdluz, lub poruszana z jednego polozenia w drugie, o ile nie pracuje.Celem wynalazku jest sporzadzenie urzadzen przenosnych, zapomoca któ¬ rych mozliwem jest napedzac szybko beben, skoro przelozony zostanie z jed¬ nego polozenia w drugie, i napedzac go powoli, gdy maszyna uzyta jest do ro¬ bienia wrebu.Ulepszenia, podlug tego wynalazku nadaja sie szczególnie do zastosowania przy maszynach, które wyrabiaja przód chodnika, jednak wynalazek da sie zasto¬ sowac takze przy wszystkich wrebów- kach do wegli, które posiadaja dla wspomnianego celu przeznaczone bebny.Stosownie do wynalazku urzadzenie jest tak skonstruowane, ze umieszczony na maszynie motor do uruchomiania wiertla dlóta lub t. p. moze pracowac nie poruszajac wiertla, a powolny naped daje sie przeniesc na beben zapomoca,, t. zw. przystawki podsuwnej, szybki zas naped, zapomoca przystawki prze¬ stawnej.Przystawki te przenosza, kazda dla siebie, stosownie do potrzeby, ruch mo¬ toru na beben, przyczem przystawka podsuwna uzyta zostaje podczas wrebia¬ nia, zas przystawka przestawna wtedy/ gdy na wiertlo lub t. p. nie przenosi sie zaden ruch.W niniejszym przykladzie wrebówka do wegli posiada wiertlo na jej czolo¬ wej czesci, a beben na tylnej, zas motor, który zmontowany jest na kadlubie ma¬ szyny, posiada przedluzony ku przodowi, w kierunku podluznym, wal napedny.Ruch motoru przenosi sie na czesc wre- biajaca (która sklada sie np. z dlóta tarczy lub lancucha); wal napedny mo¬ toru przedluzony jest takze ku tylowi, w celu przenoszenia ruchu na beben, zapomoca przystawki podsuwnej i prze¬ stawnej. Polaczenie napedu pomiedzy walem motoru, a narzedziem tnacem, moze byc zluzniane tak, ze w razie po¬ trzeby, motor moze biec bez przeno¬ szenia ruchu na narzedzie tnace. Przy¬ rzad zluzniajacy, do wylaczania walu motoru i narzedzia tnacego, opisany jest ponizej i przedstawiony na rysunku. Do tego celu da sie uzyc jedno ze znanych sprzegiel lub t. p. Da sie tu zastosowac tak elektryczny, jak tez inny motor, a w razie uzycia motoru elektycznego kotwica i wal kotwicy urzadzone sa koncentrycznie.Wynalazek przedstawiony jest na za¬ laczonym rysunku.Fig. 1 jest widokiem zgóry wrebiarki do wegli podlug wynalazku.Fig. 2 jest widokiem bocznym w prze¬ kroju.Fig. 3 jest widokiem zgóry, czesciowo w przekroju, przyczem przekrój wyko¬ nany jest w przyblizeniu w poziomej plaszczyznie, gdzie osie walów D i K urzadzenia napednego leza na czesci czo¬ lowej maszyny.Fig. 4 jest przekrojem poprzecznym podlug linji X — Y do fig. 2.Fig. 5 jest widokiem bocznym w prze¬ kroju przez czesc przenosni podsuwnej, opisanej ponizej.W podanym przykladzie uzyte jest dlóto w ksztalcie sztaby. Litera A ozna¬ czono tu kadlub maszyny, litera B — drag dlótowy u glowicy, a litera C — beben na czesci tylnej maszyny. Niewi¬ doczny na rysunku motor umieszczony jest w czesci srodkowej kadluba. Li¬ tera D oznaczono wal motoru, widoczny tu tylko w jego wydluzonej ku tylowi czesci (fig. 2 i 3).Beben C jest tak umieszczony, ze moze wirowac okolo poziomej osi, która przeprowadzona jest wpoprzek tylnej czesci maszyny, a ruch podsuwu prze¬ niesiony zostaje na zazebione koloE(iig. 5), które osadzone jest na. wale E\ a mia¬ nowicie, zapomoca zapadki F, umieszczo¬ nej na ramie wahajacej F\ która osa¬ dzona jest na wale E'. Zapadka Fl prze¬ szkadza obracaniu Wstecznemu kola E.Rama f" wprawiana zostaje w ruch wa¬ hadlowy zapomoca drazka F2, który jednym koncem przytwierdzony jest w pewnej odleglosci od jego linji srod¬ kowej, a drugim koncem do czopa kor¬ bowego, zmontowanego na poziomym wale korbowym G\ ten wal korbowy G urzadzony jest pod walem napednym D i pod prostym katem do tegoz, zas na tym wale korbowym G osadzone jest kolo slimakowe G\ które zaczepia o sli¬ macznice H, urzadzona w ten sposób, ze moze byc obracana przez wal na¬ pedny D. Azeby przenosnie podsuwu odlaczyc od bebna C, zastosowano sprze¬ glo; tak, np. kolo zebate F, moze byc osadzone na konicznej czesci E2} która, jak widoczne, umocowana jest na wale ii? lub wykonana wraz z tymze z jednego kawalka, i która przez dociaganie, za¬ opatrzonego gwintem walka £*, na koncu walu E\ da sie zaryglowac, a przez zluznienie walka E* zpowrotem zluznic.Ruch moze byc przeniesiony z walu E' na beben C, zapomoca kola zebatego E*, osadzonego na wale E i zaczepiajacego o kolo zebate C, osadzone na wale bebna. W podanem wykonaniu przymo¬ cowane jest kolo zebate C do bebna C.Ruch podsuwny moze byc przeniesiony — 2 —takze zapomoca innego odpowiedniego mechanizmu.Przy niniejszem wykonaniu przenie¬ siony zostaje ruch przestawny zapomoca kola zebatego na kolo zebate, osadzone na wale bebna. Odnosnem kolem.moze byc np., kolo zebate C. Takze pomocni¬ cze kolo (np., kolo zebate E\ da sie urza- dzic pomiedzy kolem zebatem J, a ko¬ jem zebatem C. Kolo zebate / osadzone jest na poziomym wale przystawkowym AT, który lezy wpoprzek do czesci konco¬ wej maszyny: kolo zebate / napedzane jest slimacznica pomocnicza //', która np., jest dostawiona, lub, jak tu przed¬ stawiono, sporzadzona wraz ze slimacz¬ nica H z jednego kawalka, lub takze moze byc osadzona niezaleznie na przedluzeniu walu napednego D, przy- czem slimacznica pomocnicza H' zacze¬ pia o kolo slimakowe Jy osadzone na wale przystawnym K. Slimacznica Jy w razie potrzeby, moze byc polaczona z walem przystawnym K, lub tez moze sie na nim luzno obracac. Da sie to osiagnac, np., w ten sposób, ze kolo sli¬ makowe J osadzi sie na konicznej czesci walu przystawnego K, zas sprzeganie uskuteczni sie w ten sposób, ze dociaga sie nasrubek walkowy K' na koncu walu przystawnego Ky natomiast, przez zluz- nienie tego nasrubka, uskutecznia sie wyprzeganie.Podsuwne i przestawne slimacznice przenosne moga byc sporzadzone z jed¬ nego kawalka, a mianowicie ta czesc sklada sie z lozyska H2, okolo którego sie ona obraca. Czesc ta posiada otwór na umieszczenie konca walu motoru'/?, zas zewnetrzny koniec walu i, jemu od¬ powiadajaca czesc otworu, moze miec czworoboczny lub wieloboczny przekrój poprzeczny; da sie takze zastosowac kli¬ nowe lub inne polaczenie w ten sposób, ze przy zlozeniu beda czesci stosowac sie do siebie i razem obracac.Slimacznice //, H' i kola slima¬ kowe C, J\ wal korbowy G, wal przy¬ stawny K i dalsze przynalezne czesci moga sie obracac w komorze, która moze byc wykonanajako czesc oddzielna od ko¬ mory motoru maszyny i urzadzona tak, ze da sie laczyc w ten sposób z komora mo¬ toru, ze bedzie przedstawiac tylne prze¬ dluzenie korpusu A, które mozna dola¬ czac lub zdejmowac. Dalej wal przy¬ stawny AT, osadzone na nim kolo slima¬ kowe J' i slimacznica pomocnicza H' moga byc umieszczone w komorze po¬ mocniczej L\ która, od komory na oli¬ we Ly lub od odpowiedniej czesci ma¬ szyny, daje sie latwo odjac i do niej szybko znowu dolaczyc. Komora pomoc¬ nicza, jak L i polaczone z nia czesci na- pedne, dadza sie u pojedynczych maszyn, z malemi zmianami terazniejszych kon- strukcyj, umiescic, przyczem istniejaca przystawka podsuwna pozostaje niezmie¬ niona, a dolacza sie tylko przestawna przystawke przenosna. PL