Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.VII.1969 57733 KI. 39 aV'l/06 MKP B29c ) tjob 678.05:621.UKO .744.34 Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz.' Andrzej Petrykowski, inz. Zdzislaw Plachcinski Wlasciciel patentu: Spóldzielnia Pracy Chemików „XENON", Lódz.(Polska) Uklad do wykrecania rdzeni gwintowych, nieosiowych, szczególnie w formach do tworzyw sztucznych Przedmiotem wynalazku jest uklad do wykre¬ cania rdzeni gwintowych, nieosiowych, szczegól¬ nie w formach do tworzyw sztucznych napedza¬ ny .silnikiem o obrotach dwukierunkowych, znaj¬ dujacy zastosowanie w zautomatyczowanych for- mjach., , Znane sa uklady napedowe w formach do auto¬ matycznego wykrecania rdzeni gwintowych z wy- prasek w przypadku osiowego usytuowania rdzeni do kierunku otwierania formy. W ukladach tych naped do wykrecania rdzeni gwintowych uzyski¬ wany jest z ruchów otwierania i zamykania for¬ my. Jeden ze znanych ukladów napedowych skla¬ da sie !ze sruby napedowej umieszczonej w rucho¬ mym zespole formy po stronie otwierania i prze¬ kladni zebatej napedzajacej rdzenie gwintowe.Podczas zamykania i otwierania formy sruba na¬ pedowa przechodzi przez nakretke zamocowana na stale do wtryskarki i zostaje wprawiona w ruch obrotowy. ' , Ruch obrotowy ze sruflby za pomoca przekladni zebatej zostaje przeniesiony na rdzenie gwintowe.Odmiana ,tego znanego ukladu napedowego do wykrecania rdzeni gwintowych jest równiez zna¬ ny uklad, który sklada sie z listwy zebatej zamo¬ cowanej do zespolu nieruchomego formy oraz z przekladni zebatej umieszczonej w ruchomym ze¬ spole formy. Podczas otwierania formy przeklad¬ nia zebata napedzajaca rdzenie igwintowe zostaje! 10 15 20 25 30 •wprawiona w ruch przez zamocowana na stale listwe zebata., ...W obydwóch znanych ukladach wykrecania rdze^ ni, w wyniku wprawienia ich w ruch obrotowy, nastepuje wykrecanie rdzeni gwintowych, z wy¬ praski z równoczesnyrci wysuwaniem wypraski z gniazda formy. Rdzen gwintowy nie zmienia po¬ lozenia w kierunku swojej osi i 'wykonuje tylko ruch obrotowy.Znane uklady wykrecania rdzeni [gwintowych maja zastosowanie ograniczone tylko dla wyprasek, których ksztalt uniemozliwia obracanie sie ich w gniezdzie formy wraz z rdzeniem,, oraz których otwory maja gwint na calej swojej glebokosci, na przyklad odpowiednie sa dla nakretek szesciokat¬ nych.W tych znanych ukladach nie rozwiazano auto¬ matycznego napedu do wykrecania i wysuwania* z gniazda formy rdzeni gwintowych, szczególnie przechodzacych w czesc niegwintowana, umiesz¬ czonych prostopadle lub pod katem ostrym do kierunku otwierania formy. Sa jedynie stoso¬ wane rdzenie gwintowe zakladane recznie przez robotnika do formy i wykrecane z wypraski ipoza forma. ! Reczne zakladanie rdzeni gwintowych do formy powoduje nastepujace niedogodnosci: niewykorzy¬ stany jest program automatycznej pracy wtryskar¬ ki, robotnik wykonujac reczne operacje w formie jest narazony na ciezki wypadek w przypadku 5773357733 3 uszkodzenia zabezpieczen maszyny przed zamknie¬ ciem sie formy przy otwartej oslonie ochronnej, recznie zakladany rdzen moze podczas zamykania formy wypasc lub wysunac sie i spowodowac uszkodzenie formy, reczne zakladanie rdzeni do formy, wyjmowanie wypraski z rdzeniami i wy¬ krecanie rdzeni poza forme znacznie przedluza cykl produkcyjny i wymaga niejednokrotnie za¬ trudnienia dwóch pracowników do obslugi jednej formy.Celem wynalazku jest Wyeliminowanie podanych wyzej niedogodnosci.Zadaniem technicznym prowadzacym do tego celu bylo opracowanie ukladu wykrecania rdzeni gwintowych, które moga byc umieszczone pod dowolnym katem do kierunku otwierania formy i nie tylko w plaszczyznie (podzialu formy, który to uklad zapewnialby wykrecanie rdzeni gwinto¬ wych bez zmiany polozenia wypraski w gniezdzie formy, z równoczesnym ich wysuwaniem, umozli¬ wiajacym wycofanie niegwintowanej czesci rdze¬ nia poza obszar gniazda formy, przy czym naped tego ukladu powinien byc niezalezny od ruchów otwierania i zamykania formy.Cel ten osiagnieto przez skonstruowanie auto¬ matycznie dzialajacego ukladu wedlug wynalazku, którego istote stanowi wzajemne powiazanie w funkcjach: przesuwnego pierscienia z otworem gwintowanym, wyprowadzajacego i wprowadzaja¬ cego poprzez czesc gwintowana wrzeciona rdzen ksztaltujacy otwór w wyprasce, przy Wspóldziala¬ niu sprezyny dociskajacej pierscien do powierzchni oporowej korpusu ukladu oraz sprezyny dociska¬ jacej, przed rozpoczeciem ruchu powrotnego wrze¬ ciona, pierscien do czesci gwintowanej tego wrze¬ ciona. I Czesc gwintowana wrzeciona posiada gwint o ta¬ kim samym skoku jak skok gwintu wykonanego na rdzeniu ksztaltujacym otwór w wyprasce. Su¬ ma dlugosci czesci gwintowanej wrzeciona i gwin¬ tu w otworze pierscienia musi byc co najmniej równa glebokosci wprowadzenia rdzenia ksztaltu¬ jacego w [gniazdo formy tak, aiby po przejsciu czesci gwintowanej wrzeciona przez pierscien rdzen byl calkowicie wysuniety 'z wypraski.Zastosowanie w konstrukcji ukladu wedlug wy¬ nalazku czesci gwintowanej na wrzecionie o okre¬ slonej dlugosci jak równiez elementu przeloto¬ wego w postaci pierscienia prowadzacego czesc gwintowana wrzeciona, warunkuje uzyskanie obro¬ tów luzem Wrzeciona W jego skrajnych poloze¬ niach, to jest calkowitego wykrecenia rdzenia z wypraski oraz calkowitego wyprowadzenia rdzenia w gniazdo formy. Osiaga sie 'przez to mozliwosc pracy kilku równoczesnie ukladów wedlug wy¬ nalazku w jednej wyprasce. ' Zastosowanie w formach szczególnie do tworzyw sztucznych automatycznie dzialajacego ukladu we¬ dlug wynalazku zapewnia bezpieczenstwo pracy, ia przez skrócenie cyklu produkcyjnego umozliwia zachowanie prawidlowych parametrów przetwór¬ stwa. Ma to zasadniczy wplyw na polepszenie jakosci wyrobów.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na któryni fig. 1 10 15 25 35 40 45 50 55 60 65 przedstawia uklad na tle fragmentu otwartej for¬ my w widoku od strony ukladu zamykajacego wtryskarki, fig. 2 — przekrój A—A ukladu z fig. 1 na tle fragmentu formy zamknietej.Uklad wedlug wynalazku stanowi wrzeciono 2 wprowadzone do korpusu 10, w którym umiesz-" czony jest przesuwnie pierscien 13 dociskany do powierzchni oporowej 11 korpusu 10 sprezyna 14, oraz sprezyna 12, pozostajaca w stanie swobod¬ nym pomiedzy tarcza 8 wrzeciona 2 i pierscie¬ niem 13. Rdzen wrzeciona 2 ksztaltujacy otwór w wyprasce posiada czesci niegwintowane 3 i 4 oraz czesc gwintowana 5 znane w dotychczaso¬ wych ukladach.' Rdzen przechodzi w czesc cylindryczna 6 wrze¬ ciona 2 usytuowana we wspólnie wykonanym otworze w obu wkladkach 21 i 22 gniazda 1 formy i posiadajaca wyciecie 7, w które wchodzi, w zamk¬ nietej formie, nastawny klin 20. Ta czesc wrzecio¬ na 2 jest oddzielona od dalszej jego czesci cylin¬ drycznej tarcza 8 prowadzona w korpusie 10. Dal¬ sza czesc cylindryczna wrzeciona 2 jest na okreslo¬ nym odcinku nagwintowana. Czesc .gwintowana 9 wrzeciona 2 posiada taki sam skok gwintu jak czesc ,gwintowana 5 rdzenia. Pierscien 13 jest za¬ opatrzony np. w kolki prowadzone w rowkach kor¬ pusu, które zabezpieczaja pierscien przed obro¬ tem.Korpus 10 zamocowany jest do zespolu formy od strony ukladu zamykania wtryskarki. Wrzecio¬ no 2 rdzenia ksztaltujacego otwór w wyprasce po¬ laczone jest z lacznikiem 15, w którym wykonane jest wyciecie 16. Lacznik 15 polaczony jest z uchwy¬ tem 17 za pomoca sworznia 18. Uchwyt 17 osadzo¬ ny jest na walku napedowym 19 silnika.Uklad wedlug wynalazku dziala nastepujaco.Wypraska posiada trzy otwory gwintowane prze¬ chodzace w otwory cylindryczne. Rdzenie ksztal¬ tujace otwory sa wykrecane z wypraski i wpro¬ wadzane do gniazda 1 formy za pomoca ukladu wedlug wynalazku w przykladowym wykonaniu dla wrzeciona 2. W zamknietej formie uklad znaj¬ duje sie w stanie spoczynku. Wrzeciono 2 rdzenia zajmuje polozenie pokazane na fig 1 i 2. Po wtrys¬ ku tworzywa do gniazda 1 formy i zestaleniu sie tworzywa nastepuje otwarcie ? formy do polozenia posredniego. Zostaje uruchomiony silnik napedza¬ jacy uklad wykrecania rdzenia. Dla gwintu pra- wozwojnego w wyprasce stosuje sie obroty ukladu w lewo. Czesc gwintowana 5 rdzenia zaczyna wy¬ krecac sie z wypraski za pomoca gwintu wypraski.Czesc gwintowana 9 wrzeciona 2 natrafia na pierscien 13. Pierscien 13 moze jedynie przesuwac sie w korpusie. Czesc gwintowana 9 wrzeciona 2 swoja czolowa powierzchnia stozkowa slizga sie po powierzchni stozkowej otworu gwintowanego pierscienia 13, napiera na niego i razem, przesu¬ waja sie pokonujac opór sprezyny 14. Wprowa¬ dzenie czesci gwintowanej 9 w pierscien 13 na¬ stepuje juz podczas pierwszego obrotu po zetknie¬ ciu sie tych czesci. Mozliwosc przesuwania sie pierscienia 13 w korpusie 10 zalbezpiecza przed zniszczeniem gwintu wypraski przez czesc gwinto¬ wana 5 rdzenia, zanim nastapi wprowadzenie cze-57733 6 sci gwintowanej 9 wrzeciona 2 w pierscien 13 po ich wzajefnym zetknieciu sie. , Po przejsciu czesci gwintowanej 9 Wrzeciona 2 przez pierscien 13 rdzen wrzeciona 2 jest calko¬ wicie wykrecony i wysuniety z wypraski. W tym polozeniu wrzeciono obraca sie luzem, nie zmie¬ niajac swego polozenia w kierunku osiowym, az do wylaczenia silnika napedzajacego uklad. Po wlaczeniu silnika nastepuje cofniecie formy do krancowego polozenia otwarcia, wyrzucenie wy¬ praski a nastepnie powrót 'w polozenie posrednie.Nastepnie zostaje wlaczony silnik napedzajacy uklad, dla opisanego przykladu obrotu w prawo.W polozeniu, w którym znajduje sie wrzeciono 2 po przejsciu jego czesci gwintowanej 9 przez pier¬ scien 13 sprezyna 12 poczatkowo umieszczona lu¬ zem W korpusie 10, jest scisnieta pomiedzy tarcza 8 i pierscieniem 13 i dociska pierscien 13 do czesci gwintowanej 9. Po nadaniu obrotów wrzecionu 2 stozkowa powierzchnia czesci gwintowanej 9 slizga sie "po stozkowej powierzchni czolowej piescienia 13.Wprowadzenie czesci gwintowanej 9 w otwór gwintowany pierscienia 13 nastepuje juz podczas pierwszego obrotu. Po przejsciu czesci gwintowanej 9 przez otwór gwintowany pierscienia 13 jest po¬ nownie wprowadzony rdzen wrzeciona 2 do gniazda 1 formy. Poniewaz czesc gwintowana 9 wrzeciona 2 jest calkowicie wykrecona z pierscienia 13 dal¬ sze obroty wrzeciona 2 sa luzem i wrzeciono 2 nie zmienia juz swego polozenia W kierunku osiowym.Zostaje wylaczony silnik napedzajacy uklad wykre¬ cania. Forma wtryskowa zostaje zamknieta i dalej cykl powtarzasie. i Wysuwanie sie wrzeciona 2 z gniazda 1 formy jest ^mozliwe dzieki wycieciu 16 w laczniku 15, któ¬ ry przesuwa sie wzdluz sworznia 18 przenoszacego ruch obrotowy z uchwytu 17. Podczas wykrecania lacznik 15 wchodzi w wyciecie w uchwycie 17. Pod¬ czas zamykania formy nastawny klin 20 wchodzi w wyciecie 7 wfzeciona 2. Jego podstawowym za¬ daniem jest przeciwdzialanie w wysuwaniu sie wrzeciona 2 z formy pod wplywem cisnienia pa¬ nujacego w gniezdzie 1 formy podczas i po wtrysku tworzywa.Ponadto klin 20 mozna tak nastawic, ze moze nastapic odsuniecie stozkowej powierzchni wystepu czesci igwintowanej 9 wrzeciona 2 od pierscienia 13 w granicach kilku dziesiatych czesci milimetra. Re¬ gulacja ta umozliwia zmiane polozenia czesci ksztaltujacej wrzeciona Z w gniezdzie 1 formy w zaleznosci od rzeczywistego skurczu tworzywa. ' We Wtryskarkach z pelnym automatycznym prog- 5 ramem sterowania odpowiedni wystep na laczniku 15 naciska na wylaczniki krancowe, które wlacza¬ ja i wylaczaja silnikinapedzajace uklad. 10 PL