PL57527B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 11. XI. 1965 Szwajcaria Opublikowano: 25. VI. 1969 57527 KI. 22 MKP C 09 b UKD tftt Wlasciciel patentu: Ciba Societe Anonyme, Bazylea (Szwajcaria) Sposób wytwarzania barwników antrachinonowych Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania no¬ wych barwników szeregu antrachinonu o wzorze, ogólnym 1, w którym X oznacza reszte dwuchloro- rowoopropionylowa lub chlorowcoakrylowa przy¬ laczona do mostka NH poprzez grupe — CO.Wedlug wynalazku wytwarzanie tych barwni¬ ków dokonuje sie w ten sposób, ze barwnik an- trachinonowy o wzorze 2 acyluje sie halogenkiem lub bezwodnikiem kwasu dwuchlorowcopropionowe- go lub chlorowooakrylowego, przy czym jesli jako srodek acylujacy stosuje sie halogenek lub bez¬ wodnik kwasu dwuchlorowcopropionowego, to otrzymany produkt o wzorze 3, w którym Y i Y' oznaczaja atom chlorowca ewentualnie w celu odszczepienia chlorowcowodoru traktuje sie alka¬ liami, lub w barwniku o wzorze 4, w którym X ma wyzej podane znaczenie wprowadza sie grupe sulfonowa w polozenie 2' przez traktowanie w zna¬ ny sposób na przyklad siarczynem sodu. Jateo srodek acylujacy brany jest pod uwage na przy¬ klad chlorek kwasu a-bromoakrylowego.Wyjsciowy barwnik antrachinonowy mozna na przyklad wytwarzac wedlug francuskiego opisu patentowego nr 1079795 przez zmydlenie lub przez bezposrednie sulfonowanie kwasu 1-amino-(4'-ami- no-fenyloamino)-antrachinono-2-sulfonowego lub przez kondensacje kwasu l-amino-4-bromoantra- chinono-2-sulfoniowego z kwasem 4-acetoamino- arKilino-2-sulfonowym, a nastepnie zmydlenie.Wedlug wynalazku acylowanie wymienionego wyzej barwnika antrachinonowego za pomoca bez¬ wodników lub halogenków prowadzi sie korzystnie w obecnosci srodka wiazacego kwas, takiego jak octan sodowy, wodorotlenek sodowy lub weglan 5 sodowy, korzystnie w wodnym srodowisku. Cze¬ sto korzystnie jest stosowac nadmiar srodka acy¬ lujacego i prowadzic acylowanie przy wartosci pH = 5—8.Otrzymane wyzej wymienionym sposobem pro- io dukty sa nowe i stanowia wartosciowe barwniki, odpowiednie do barwienia i drukowania róznych materialów, zwlaszcza polihydroksylowanych ma¬ terialów o budowie wlóknistej, naturalnej lub regenerowanej celulozy i zawierajacych azot ma- 15 terialów tekstylnych, takich jak jedwab, welna, syntetyczne wlókna z poliamidów lub polieure- tanów. Wykazuja one dobra odpornosc wybar- wien na obróbke mokra, zwlaszcza bardzo dobra zdolnosc wyrównywania, co jest szczególnie ko- 20 rzystnym przy barwieniu zlozonym.Barwniki wedlug wynalazku mozna nanosic na przyklad na wlókna celulozowe bezposrednia me¬ toda farbowania, sposobem drukowania lub tak zwanego barwienia przez napawanie i utrwalac 25 na wlóknach przez obróbke cieplna i alkaliami.W celu polepszenia trwalosci wybarwien ko¬ rzystnie jest tak otrzymane wybarwienia lub dru¬ ki gruntownie splukac zimna lub goraca woda ewentualnie iz dodatkiem srodka dyspergujacego 30 i ulatwiajacego dyfuzje. Otrzymane tymi metoda- 57 5273 57 527 4 mi wybarwienia i druki odznaczaja sie szczegól¬ na czystoscia oaciem kolorów, Darazo dobra od¬ pornoscia na swiatlo i wysokim stopniem odpor¬ nosci na obróbke mokra.W nastepujacych przykladach czesci oznaczaja czesci wagowe, o ile nie jest zaznaczone ich inne znaczenie, przy czym stosunek miedzy czesciami wagowymi i objetosciowymi jest taki jak miedzy g i cm8. Procenty oznaczaja procenty wagowe, a temperatury podane sa w stopniach Celsjusza.Przyklad I. 40,9 czesci kwasu l-amino-4- %(41-aminofenyloamino)-antrachinono-2-sulfonowego rozpuszcza sie w 290 czesciach kwasu siarkowego, zawierajacego 7,5% wolnego S03 w temperaturze 20° i roztwór miesza sie w ciagu 20 godzin w tem¬ peraturze 45°. Nastepnie roztwór ten wlewa sie do 1 200 czesci lodowatego 25°/o roztworu chlorku sodu podczas mieszania, wydzielony barwnik odsacza sie, przemywa do odczynu obojetnego i suszy.Otrzymuje sie ciemno niebieski proszek, który rozpuszcza sie w wodzie z zabarwieniem niebie¬ skim, w stezonym kwasie siarkowym z zabarwie¬ niem bordo do brazowego. Izomer tego barwnika sulfonowany w polozeniu 3 rozpuszcza sie w stezo¬ nym kwasie siarkowymi z niebieskim zabarwie¬ niem. 49 czesci tak otrzymanego kwasu l-amino-4- - (4'-aminofenyloamino)-antrachinono-2,2-dwusulfo- nowego rozpuszcza sie w 500 czesciach wody z dodatkiem 20 czesci objetosciowych 10 n roz¬ tworu wodorotlenku sodowego dajac obojetny roztwór.Po dodaniu 11 czesci dwuweglanu sodu powoli wkrapla sie podczas mieszania 28 czesci chlorku a, ^-dwubromapropionylawego, utrzymujac mie¬ szanine reakcyjna wskutek oziebiania w tempe¬ raturze 18°. Po skonczonym acylowaniu barwnik wypala sie chlorkiem sodowym, oddziela przez fil¬ trowanie i suszy w temperaturze 80°. Otrzymuje sie granatowy proszek, który rozpuszcza sie w wo¬ dzie i barwi welna, dajac wybarwienie niebieskie odporne na obróbke na mokro.Przyklad II. 70,3 czesci otrzymanej sposobem opisanym w przykladzie I pochodnej dwubromo- propionylowej rozpuszcza sie w 500 czesciach wo¬ dy, roztwór oziebia sie do temperatury 10° przez dodanie lodu, 12 czesciami objetosciowymi 10 n roztworu wodorotlenku sodu doprowadza sie pH do wartosci 12—13, miesza w ciagu 20 minut w tem¬ peraturze 15° i zobojetnia okolo 10 czesciami obje¬ tosciowymi 2 n kwasu solnego do wartosci pH = 7.Nastepnie wysala sie chlorkiem sodowym, wytra¬ cony produkt odsacza i suszy w prózni w tempera¬ turze 70°. Otrzymuje sie rozpuszczalny w wodzie barwnik, który wybarwia welne na niebiesko, dajac trwale odporne na obróbke mokra wybarwienie.Przyklad III. 40,9 czesci kwasu l-amino-4- - (4'-aniinofenyloamino)-anitrachiniono-2-sulfonowego rozpuszcza sie w 800 czesciach wody z dodatkiem 10 czesci objetosciowych 10 n roztworu wodorotlen¬ ku sodowego w celu zobojetnienia roztworu. Do roztworu wkrapla sie w ciagu jednej .godziny roz¬ twór 26 czesci chlorku a, /?-dwubromopropionylu 5 w 50 czesciach objetosciowych acetonu, przy czym przez dodanie 2 n (roztworu wodorotlenku sodu uzyskuje sie wartosci pH = 8 mieszaniny reakcyj¬ nej.Po zakonczeniu acylowania barwnik wydziela sie io za pomoca chlorku sodu calkowicie oddziela przez odsaczenie i suszy w temperaturze 80°. 52,1 czesci tak otrzymanej soli sodowej barwnika rozpuszcza sie w 290 czesciach kwasu siarkowego zawierajace¬ go 7,5% wolnego S03, w temperaturze pokojowej 15 po czym roztwór ogrzewa sie w ciagu 40 godzin do temperatury 45°, podczas mieszania. Nastepnie roztwór wlewa sie do 1 200 czesci lodowatego 25% roztworu chlorku sodowego podczas mieszania, wy¬ dzielony barwnik odsacza, przemywa do odczynu 20 obojetnego i rozpuszcza w 500 czesciach wody.Roztwór zadaje sie 15 czesciami 10 n roztworu wodorotlenku sodowego, miesza w ciagu 1 godziny w temperaturze 40°, doprowadza dodajac okolo 5 czesci 30% roztworu kwasu solnego do wartosci 25 pH = 7, przy czym barwnik po dodaniu chlorku sodu wydziela sie calkowicie, wówczas odsacza sie go i suszy w temperaturze 80°. Otrzymany barwnik barwi welne nadajac jej odcien niebieski odporny na obróbke mokra. 30 Barwniki o podobnych wlasciwosciach otrzymuje sie, gdy zamiast chlorku a, /?-dwubromopropionylu stosuje sie w odpowiedniej ilosci chlorek a, /?-dwu- y chloropropionylu.Otrzymany barwnik daje równiez na bawelnie 35 wartosciowe druki i wybarwienia za pomoca spo¬ sobu, w którym stosuje sie siarczan amonowy lub metoda fulardowania. 40 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania barwników antrachinono- wych o wzorze 1, w którym X oznacza reszte dwu- 45 chlorowcopropionylowa lub chlorowcoakrylowa po¬ laczona z mostkiem — NH poprzez grupe — CO, znamienny tym, ze barwnik o wzorze 2 acyluje sie halogenkiem lub bezwodnikiem kwasu dwu- chlorowcopropionowego lub chlorowooakrylowego, 50 przy czym jesli stosuje sie jako srodek acylujacy halogenek lub bezwodnik kwasu dwuchlorowcopro- pionowego, to otrzymany produkt o wzorze 3, w którym Y' i Y oznacza atom chlorowca traktuje sie ewentualnie alkaliami w celu odszczepienia 55 chlorowcowodoru lub w barwniku o wzorze 4, w którym X ma wyzej podane znaczenie, wpro¬ wadza sie grupe sulfonowa przez traktowanie w znany sposób na przyklad siarczynem sodu.KI. 22 b, 3/02 57 527 MKP C 09 b co I VVS03H H03S-k"NH-X WZÓR 1 CO I * 3- v —2 WZÓR 2 NJL coy,-so3H NH- C^-NH-CO-CH-CHg-y HO^S WZÓR "5 O NH 2 -Br O NH-<^^\-HH-X ¦O- V2 PL