Pierwszenstwo; Op.uWikowapo: 20.111.1969 1—i 1 — ¦ i—' i i. ^ii i ii 57011 KI. 64 b, 22 MKP juotL UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Ryszard Jackowski, mgr inz. Józef Wierzchowski Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Przemyslu Spozyw¬ czego „Spomasz", Warszawa (Polska) Urzadzenie do odpowietrzania owoców, zwlaszcza truskawek Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do od¬ powietrzania i zalewania syropem przetworów owo¬ cowych, zwlaszcza truskawek, zapewniajace prze¬ tworom z tych owoców znacznie lepsze wartosci smakowe.Dotychczas odpowietrzanie owoców, zwlaszcza truskawek, przeprowadzano stosujac urzadzenia któ¬ rych glównym elementem jest zbiornik podcisnie¬ niowy oraz pojemnik na owoce. Owoce z myjki uklada sie do pojemników wykonanych z perforo¬ wanej blachy nierdzewnej. Zestaw pojemników za¬ wierajacy okolo 250 kG owoców, wstawia sie do zbiornika, w którym wytwarza sie wysokie pod¬ cisnienie. Po przetrzymaniu owoców w podcisnie¬ niu w ciagu okreslonego czasu, zalewa sie je syro¬ pem. Syrop wnika do wnetrza owoców, nasyca je i zajmuje miejsce usunietego z owoców powietrza.Po nasyceniu owoców syropem odsacza sie je, a pojemniki z owocami wyjmuje sie ze zbiornika.Owoce przeklada sie do sloików i ponownie zalewa syropem oraz zamyka sloiki.W urzadzeniach tych wystepuja duize straty sy¬ ropu podczas ociekania pojemników po wyjeciu ich ze zbiornika prózniowego, powstaja równiez straty soku w czasie odpowietrzania na skutek rozerwa¬ nia tkanek owocowych, ma miejsce odksztalcanie postaciowe owoców wskutek ulozenia ich kilkoma warstwami w pojemnikach oraz dwukrotnego prze¬ kladania z myjki do pojemników i z pojemników do sloików. 10 20 Celem wynalazku jest usuniecie opisanych wyzej niedogodnosci powstajacych przy obecnie stosowa¬ nych urzadzeniach do odpowietrzania przetworów owocowych, zwlaszcza z truskawek.Cel ten osiagnieto przez zastosowanie urzadzenia wedlug wynalazku, umozliwiajacego odpowietrze¬ nie bezposrednio owoców w sloikach lub innych opakowaniach zawierajacych ulozone juz owoce.Po odpowietrzeniu, urzadzeniem wedlug wynalazku, do sloika lub innego opakowania, zasysana jest ciecz, zwlaszcza syrop. Urzadzenie zapewnia wyko¬ nanie czynnosci odpowietrzania oraz napelnienia sloika lub innego opakowania z owocami ciecza, zwlaszcza syropem, dzieki zastosowaniu zaworu ste¬ rowanego ruchem sloika lub innego opakowania na¬ pelnionego juz owocami i dociskanego szczelnie do tulei, która umocowana jest przesuwnie na korpu¬ sie zaworu.Urzadzenie do odpowietrzania owoców wedlug wynalazku, zwlaszcza dla truskawek, eliminuje stra¬ ty syropu, soku owoców i nie powoduje odksztal¬ cen postaciowych owoców.Urzadzenie to pozwala na zmechanizowanie pro¬ cesu odpowietrzania owoców przy przerobieniu ich na przetwory owocowe i zmniejszenie ilosci za¬ trudnionych pracowników. Umozliwia podniesienie wartosci smakowych owoców przy zachowaniu ich pierwotnych ksztaltów.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w; przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 570113 przedstawia schemat zespolu urzadzen wedlug wy¬ nalazku w widoku z boku, fig. 2 — osiowy prze¬ krój zaworu urzadzenia wedlug wynalazku w chwi¬ li zetkniecia sie go, ze sloikiem, fig. 3 — przekrój osiowy przez zawór zwrotny wzdluz linii B—B na fig. 2, fig. 4 — przekrój osiowy zaworu jak na fig. 2 w chwili odpowietrzania! owoców, fig. 5 przekrój poprzeczny kurka wzdluz linii A—A na fig. 4.Urzadzenie ma dowolna ilosc zaworów 1 do auto¬ matycznego odpowietrzania i zalewania syropem truskawek w sloikach. Sa one umieszczone komple¬ tami w%K*Wtetich wyposazonych w zbiornik podzie- !lojy na 4wi Dcfcj^bwr|^ka^ przewodem centralnym 21 doprowa¬ dza sie syrop, którego poziom jest utrzymywany na stalej wysokosci za pomoca plywaka i zaworu 5 osadzonego na przewodzie centralnym 21. Nad po¬ wierzchnia syropu w zbiorniku 4 panuje cisnienie atmosferyczne.W zbiorniku 3 wytwarza sie pompa" prózniowa 7 wysokie podcisnienie. Na przewodzie laczacym zbiornik 3 z pompa prózniowa 7 zamontowany jest separator 6 oddzielajacy powietrze od syropu (pory¬ wanego podczas pompowania przez powietrze). Sy¬ rop przetlaczany jest pompa na powrót do zbiorni¬ ka 4. Zawór 1 laczy sie ze zbiornikiem 3 przewo¬ dem 9, Napelniane owocami sloiki sa podawane automa¬ tycznie na podnosniki 2, które unosza je do góry.Na fig. 2 uwidocznione jest zetkniecie sie sloika z zaworem 1. Tuleja sterownicza 10 znajduje sie w dolnym polozeniu a kurek 11 jest zaimikniety.W czasie dalszego unoszenia sloika przez podno¬ snik 2 górna krawedz naczynia zostaje docisnieta do uszczelki gumowej 12 a razem z nim unosi stie do góry tuleja 10 az do oparcia sie jej o uszczel¬ ke 13 i pierscien 14 przytrzymywany .przez dzielony pierscien 15. Sprezyna 16 zostaje scisnieta. Po osiag¬ nieciu przez tuleje 10 górnego polozenia (fig. 4) sloik zostaje polaczony ze zbiornikiem 3 koncówka 17 otworem w korpusie zaworu 18, wglebieniem w tulei 10 i przewodem 9. To polaczenie powoduje, ze w sloiku zostaje wytworzone podcisnienie, takie samo jak w zbiorniku fc w wyniku czego nastepuje odpowietrzenie owoców.Owoce w zaleznosci od gatunku i rodzaju, prze¬ bywaja w podcisnieniu przez okreslony czas. Obrót glowicy urzadzenia powoduje to, ze dzwignia 19 uderzajac o zderzak 30 (fig. 1) obraca kurek 11 o 90° w wyniku czego nastepuje wyrównanie cisnien panujacych w sloiku oraz w zbiorniku 4 polacze¬ niem koncówka 20 i otwór 31 (fig. 2) w korpusie zaworu 18. To polaczenie powoduje zassanie syropu ze zbiornika 4 do sloika z owocami. Koncówka 20 ma zawór zwrotny (fig. 3) który,uniemozliwia sa¬ moczynne wymywanie syropu, gdy pod koncówka 20 nie zostanie wytworzone podcisnienie.Ma to miejesce w tym wypadku, gdy pod kon¬ cówke 20 nie bedzie podstawiony sloik, lub bedzie uszkodzony tak, ze uniemozliwia to wytworzenie podcisnienia w naczyniu. Zawór zwrotny (fig. 3) sklada sie z plytki 28 i sprezyny 29. Napelnianie sloika syropem odbywa sie do momentu, az poziom 57011 4 syropu w sloiku podniesie i sie do otworu 32 w kon* cówce 17 (fig. 2). Po napelnieniu sloika syropem w dzwignie kurka 19 uderzaj nastepny zderzak 33 (fig. 1) kurek 11 obraca sie (w przeciwnym kierunku 5 niz poprzednio) powodujac jego zamkniecie. Nad¬ miar syropu splywajacego! ze zbiornika 4 do sloika zostaje odeslany przez koncówke 17, otwory w kor¬ pusie zaworu 18 i przewód 9 do zbiornika 3 a stad -do separatora 6. Z sep&raljora 6 za pomoca pompy 8 io syrop jest podawany okresowo do zbiornika 4.Przy dalszym obrocie glowicy urzadzenia, pod¬ nosniki 2 zostaja opuszczone w dól powodujac opu¬ szczanie sie sloika. Jednoczesnie sprezyna 16 opu¬ szcza w dól tuleje 10. Tuleja 10 opuszczajac sie w i5 dól zamyka polaczenie miedzy sloikiem i zbiorni¬ kiem 3. Po opuszczeniu $ie tulei 10 w dolne polo¬ zenie az do oparcia sie jej o pierscien 22 odslania sie otwór 23 laczacy wnetrze sloika z atmosfera, dzieki czemu likwidowane zostaje podcisnienie we "20 wnetrzu sloika co pozwala na odlaczenie naczynia od zaworu 1.Tuleja stozkowa 24 sluzy do ustawienia sloika w osi zaworu 1 podczas unoszenia go przez podnosnik.Zawór 1 jest osadzony w dnie zbiornika 4 nakretka 25 26 na tulei 23. Uszczelka 27 zapewnia szczelnosc polaczenia korpusu zaworu 18 z tuleja 25.Urzadzenie wedlug wynalazku w zasadniczy spo¬ sób udoskonala obecnie pracujace linie przetwo¬ rów owocowych zwlaszcza truskawek. Pozwala na 30 podniesienie jakosci przetworów owocowych pod wzgledem ich trwalosci, wartosci smakowych a za¬ kres stosowania wynalazku jest szeroki, poniewaz w to urzadzenie mozna wyposazyc istniejace linie produkcji kompotów i innych przetworów owoco- 35 wych. PL