Opublikowano: 10.X.1968 56205 KL 21 c, 20 MKP IfrdFb UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Andrzej Horbowski, mgr inz. Tadeusz Ty¬ ski, Jerzy Lubieniecki . Wlasciciel patentu: Zaklad Badan i Doswiadczen Zjednoczenia Przed¬ siebiorstw Robót Elektrycznych ,,Elektromontaz'', Warszawa (Polska) Praska wybuchowa zwlaszcza do zaprasowywania zlaczek i kon¬ cówek na zylach kabli, przewodów Przedmiotem wynalazku jest praska wybuchowa zwlaszcza do zaprasowywania zlaczek i koncówek na zylacin kabli przewodów aluminiowych.Znane praski wybuchowe do zaprasowywania zlaczek i koncówek na zylach, kabli przewodów aluminiowych, posiadaja mechanizm spustowy zwalniany przy pomocy jezyczka spustowego, co mimo dodatkowego zabezpieczenia nie zapewniaja calkowicie mozliwosci przypadkowego i niepo¬ wolanego uruchomienia mechanizmu spustowego.Regulacja sily zgniatania znanych prasek wy¬ buchowych polega na zakladaniu pierscieni dy¬ stansowych co wymaga dodatkowych czynnosci przezbrajania urzadzenia do zadanego przekroju zyly kabla lub róznego rodzaju nabojów np. sla¬ bych lub mocnych.Znane dotychczas ksztalty zacisków np. pólo¬ kragly, prostokatny, gwiazdzisty, plaski, okragly, szesciokatny nie zawsze zapewnialy korzystne wla¬ snosci elektrycznych zlaczy.Celem wynalazku jest unikniecie powyzszych niedogodnosci czyli wyeliminowanie przypadkowe¬ go i niepowolanego uruchomienia mechanizmu spustowego.,' umozliwienie bezstopniowej regulacji sily zgniatania bez koniecznosci przezbrajania praski oraz zapewnienie pewnych i korzystnych wlasnosci elektrycznych zlaczy.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie mechanizmu, spustowego skladajacego sie z krzyw¬ ki nieruchomej uformowanej na powierzchni czolo- 2 wej tulei korpusu spustowego oraz krzywki rucho¬ mej uformowanej na powierzchni czolowej tulei iglicy.Korpus mechanizmu spustowego jak równiez 5 tuleja iglicy posiada wyciecia spadowe.Tuleja iglicy polaczona jest rozlacznie z tuleja mechanizmu spustowego.Krzywka nieruchoma korpusu mechanizmu spu¬ stowego jak równiez krzywika ruchoma tulei igli- io cy przeznaczona jest do przesuwania iglicy wzdluz jej osi podluznej do tylu praski, a wyciecia spa¬ dowe do umozliwienia naglego przesuniecia iglicy do przodu praski.Przycisk ustawczy zamontowany w podluznym 15 otworze lufy sluzy do bezstopniowego ustawienia tloka w komorze wybuchowej, a pierscienie uszczelniajace do utrzymania ustawionej pozycji oraz do uszczelnienia tloka.Matryca, o wykroju szescioboku z katem wfrro- 20 wadzajacym (a) w granicach od 20° do 40° oraz stempel osadzony w czolowej czesci tloka posiada¬ jacy wykrój pólkola sluza do zaprasowywania zlaczy koncówek.Zespól mocujacy matryce i stempel sklada sie: 25 z wkretu, pierscienia dystansowego i pierscienia rozprezonego. * Sprezyna iglicy umieszczona wewnatrz tulei, powoduje nagle przesuniecie iglicy wzdluz jej osi podluznej. . so W czasie uruchomienia mechanizmu spiasto- 56 2053 weg o, po odbezpieczeniu zatrzasku, jedna reka trzymajac za rekojesc praski, druga pokreca sie tuleja spustu az do zwolnienia mechanizmu spu¬ stowego.Powyzszy sposób uruchomiania mechanizmu 5 spustowego wyklucza mozliwosc wypadku np. przypadkowego wlozenia palców miedzy matryce, a stempel.Przesuwajac tlok wzdluz osi podluznej za pos¬ rednictwem przycisku ustawczego, uzyskuje sie 10 plynna zmiane objetosci przestrzeni wybuchowej, co pozwala uzyskac odpowiednia sile nacisku w zaleznosci od zaprasowywanego zlacza, bez koniecznosci przezbrajania praski i stosowania nabojów o róznych ladunkach. . « 15 Praska wybuchowa wedlug wynalazku uwidocz¬ niona jest na zalaczonych rysunkach, na których fig. 1 przedstawia widok praski z boku z prze¬ krojem w czesci komory wybuchowej, fig. 2 — mechanizm spustowy w przekroju, fig. 3 — widok polozenia krzywek w momencie zwolnienia me¬ chanizmu spustowego, fig. 4 — widok polozenia krzywek w czasie uruchomienia mechanizmu spu¬ stowego, fig. 5 — przekrój zespolu mocujacego matryce i stempel, a fig. 6 — przekrój polozenia matrycy i stempla po zaprasowaniu zlacza.Praska wyibuchowa sklada sie z rekojesci 1 na której osadzona jest matryca 10 lufy 2, wewnatrz której porusza sie suwliwie tlok 6 z mozliwoscia przesuwania go wzdluz osi podluznej za pomoca ^ przycisku ustawczego 7.W czesci czolowej tloka 6 umocowany jest stem¬ pel 9.Przednia czesc tloka 6 umiejscowiona jest w lufie 2, a tylna w komorze wybuchowej 3.Tlok 6, w tylnej czesci posiada kanaly na któ¬ rych osadzone sa pierscienie rozprezne 8.Na koncu lufy 2 zamocowany jest ,mechanizm spustowy skladajacy sie z korpusu mechanizmu spustowego 4 i tulei mechanizmu spustowego 5 40 wewnatrz której umiejscowiono w sposób roz¬ laczny tuleje iglicy 11.W lufie 2 osadzona jest tuleja komory nabojowej 15 wewnatrz której znajduje sie komora naibojo- \va 16 oraz nalbój14. 45 W tuleje iglicy 11 z jednej strony wcisnieta: jest iglica 13, a z drugiej wlozona sprezyna 12.Korpus spustowy 4 posiada krzywke 18 oraz wyciecie spadowe 19.• W czolowej czesci tulei iglicy 11 uformowano 50 krzywke 17 oraz wyciecie spadowe 20.Matryca 10 posiadajaca z jednej strony wykrój pólszescioboku z katem wprowadzajacym a naj¬ korzystniej od 20° do 40°, a z drugiej strony otwór 24, mocowana jest przy pomocy uprzednio 55 wkreconego wkreta 23 do rekojesci praski 1.Na wkrecie 23 osadzono pierscien dystansowy 21 oraz pierscien rozprezny 22."-Analogicznie umiejscowiony jest w tloku 6 stem¬ pel 9 posiadajacy z jednej strony wykrój pólkolu, M a z drugiej strony otwór 25.W zaleznosci od srednicy zlacza, osadza sie od¬ powiednich wymiarów matryce 10 na rekojesci 1 oraz stempel 9 na tloku 6.Sile nacisku reguluje sie przesuwajac tlok 6 u 4 wzdluz osi lufy 2 za pomoca przycisku ustawcze¬ go 7, który w czasie przesuwania wcisniety jest w kanal tloka 6. Po ustawieniu tloka 6 przycisk ustawczy 7 pod wplywem swej sprezyny wysuwa sie z kanalu tloka, aby umozliwic w czasie ¦wy¬ buchu przesuw tloka wzdluz osi lufy 2.Przesuwajac tlok 6 zmienia sie objetosc komory 3 przez zmiane Objetosci komory 3 uzyskuje sie zmiane sily nacisku tloka 6 i stempla 9 na zacis¬ kane zlacze.Po zdjeciu mechanizmu spustowego z lufy 2 wprowadza sie do komory nabojowej 16 nabój 14, a nastepnie po zalozeniu mechanizmu spustowego na lufe 2, który mocowany jest za pomoca np. zaczepów, pokreca sie tuleja mechanizmu spusto¬ wego 5, która polaczona jest z tuleja ijglicy 11.Przez obrót tulei mechanizmu spustowego 5 i tu¬ lei iglicy 11 wokól osi podluznej w kierunku x krzywka tulei iglicy 17 przesuwa sie po krzywce korpusu spustowego 18 powodujac przesuw tulei iglicy 11 oraz osadzonej w niej iglicy 13 do tylu praski w kierunku Y wzdluz osi podluznej praski sciskajac iprzy tym sprezyne 12.W momencie, kiedy wyciecie spadowe korpusu mechanizmu spustowego 19 znajduje sie w tej samej plaszczyznie co wyciecie spadowe tulei iglicy 20, nastepuje gwaltowny przesuw tulei igli¬ cy 11 i osadzonej w niej iglicy 13 w kierunku Z do przodu praski wzdluz osi podluznej, spowo¬ dowany przez scisnieta sprezyne 12.Gwaltowny przesuw iglicy 13 w kierunku Z po¬ woduje uderzenie w splonke i wybuch naboju 14 znajdujacego sie w komorze nabojowej 16.W czasie wybuchu nastepuje rozprezenie gazów znajdujacych sie w komorze wybuchowej 3 prze¬ suniecie tloka 6 i osadzonego na nim stempla 9 w kierunku Z, wzdluz osi praski, oraz zacisnie¬ cie zlacza czy koncówki. PL