PL55504B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: plHiO;j(A 90 Opublikowano: 20. VI. 1968 55504 ki. a U, t- MKP Cole J&3//2 Wspóltwórcy wynalazku: Jan Gmaj, Halina Scibisz, Józef Mielicki, Wojciechowski Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Organicznego, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania komponentów biernych do zóltych barwników azowych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia komponentów biernych do zóltych barwników azowych rozpuszczalnych w wodzie.Zwiazki te sa anilidami kwasu acetylooctowego, charakteryzujacymi sie obecnoscia w czasteczce ugrupowania — (CH2)nN = R Ri, polaczonego z pierscieniem benzenowym za posrednictwem ato¬ mu tlenu. Zwiazki te wyrazone sa wzorem ogól¬ nym 1, w którym X i Y oznaczaja atomy wodoru, rodniki alkilowe, alkoksylowe, atomy chlorowców, R i Ri oznaczaja rodniki alkilowe, cyjanoalkilowe, cykloalkilowe, hydroksyalkilowe lub ich acylowa- ne pochodne albo tworza z atomem azotu uklad heterocykliczny i w którym n oznacza liczbe cal¬ kowita 1—4.Wymienione rodniki alkilowe, alkoksylowe, cy¬ janoalkilowe, cykloalkilowe, hydroksyalkilowe i ich acylowane pochodne zawieraja 1—4 atomów wegla.Zwiazki o wzorze ogólnym 1 otrzymuje sie, dzialajac 1—1,4 gramoczasteczkami estru kwasu acetylooctowego (np. estru etylowego kwasu ace¬ tylooctowego) lub dwuketenu na 1 gramoczastecz- ke aminy o wzorze ogólnym 2, w którym X, Y, R i Ri maja znaczenie wyzej podane, w temperatu- trze pokojowej lub podwyzszonej (20—16Ó°C) w rozpuszczalnikach organicznych albo w wodzie, ewentualnie w dbecnasci trzeciorzedowych amin takich, jak trójetanoloamina, pirydyna itd.Zwiazki o wzorze ogólnym 1, otrzymane sposo¬ bem wedlug wynalazku, sprzega sie ze zdwuazo- 10 15 20 25 30 2 warnymi aminami w srodowisku alkalicznym, obo¬ jetnym lub -slabo kwasnym, otrzymujac zólte barwniki azowe rozpuszczalne w wodzie. Wymie¬ nione zwiazki o wzorze ogólnym 1, jak i otrzymane z nich barwniki ulegaja latwo alkilowaniu, dajac zwiazki i barwniki bardzo dobrze rozpuszczalne w wodzie.Wynalazek wyjasniaja blizej, nie ograniczajac jego zakresu, nastepujace przyklady: Przyklad I. Do czesci wagowych chloroben- zenu dodaje sie 0,2 czesci wagowe trójetanoloami- ny rozpuszczonej w 1 czesci wagowej etanolu i oddestylowuje sie azeotrop wody, etanolu i chlo- robenzenu w kolumnie az do zupelnego usuniecia wilgoci. Nastepnie dodaje sie 15 czesci wagowych swiezo przedestylowanego estru etylowego kwasu acetylooctowego, podgrzewa do temperatury wrze¬ nia i wkrapla w ciagu 2 godzin 20,8 czesci wago¬ wych 4H[^-(N,N-dwuetyloamino)-etoksy]-aniliny, rozpuszczonej w 10 czesciach wagowych suchego chlorobenzenu.Po wkropleniu aminy mieszanine reagujaca ogrzewa sie do wrzenia i utrzymuje w tej tempe¬ raturze w ciagu dalszych 2 godzin, nastepnie od¬ destylowuje pod próznia pozostaly nadmiar estru etylowego kwasu acetylooctowego i chlorobenzenu.Otrzymuje sie 4-[^-(N,N dwuetyloamino)-etoksy]- -anilid kwasu acetylooctowego w postaci oleistej z wydajnoscia 96—98%. Temperatura topnienia 5550455504 chlorowodorku wymienionego zwiazku wynosi 241—245°C.Przyklad II. Do 2,5 czesci wagowych ben¬ zenu dodaje sie 1 czesc wagowa 2-[/?-(N,N-dwu- etyloamino)-etoksy]-aniliny, energicznie miesza i wkrapla w ciagu 0,5—1 godziny 0,41 czesci wago¬ wych dwuketenu, miesza nastepnie w ciagu 1—2 godzin i wytraca 2-[/?-(N,N-dwuetyloamino)-eto- ksy]-anilid kwasu acetylooctowego w postaci chlo¬ rowodorku przez wysycenie roztworu benzenowego suchym chlorowodorem. Otrzymuje sie 1,2 czesci wagowe chlorowodorku 2-[/?-(N,N-dwuetyloamino)- -etoksyj-anilidu kwasu acetylooctowego.Przyklad III. Do 1,3 czesci wagowych suche¬ go chlorobenzenu dodaje sie 0,63 czesci wagowe swiezo przedestylowanego estru etylowego kwasu acetylooctowego, podgrzewa do temperatury wrze¬ nia i wkrapla w ciagu 2—3 godzin 1 czesc wagowa 2-[/?-(N,N-dwuetyloamino)-etoksy] -5-chloroaniliny, rozpuszczonej w 0,5 czesciach wagowych suchego chlorobenzenu. Po wkropleniu aminy mieszanine reakcyjna ogrzewa sie do wrzenia i utrzymuje w tej temperaturze w ciagu 2 godzin, chlodzi do temperatury pokojowej i wytraca 2-[/?-(N,N-dwu- etyloamino)-etoksy]-5-chloroanilid kwasu acetylo¬ octowego w postaci chlorowodorku przez wysyce¬ nie roztworu suchym chlorowodorem. Otrzymuje sie 1,35 czesci wagowe chlorowodorku 2-[/?-(N,N- -dwuetyloamino-)-etoksy]-5-chloroanilidu kwasu acetylooctowego o temperaturze topnienia 217— 218°C.Przyklad IV. Do 4 czesci wagowych wody dodaje sie 2,46 czesci wagowe 4-(/?-morfolinoeto- ksy)-aniliny, energicznie miesza, wkrapla w ciagu 1 godziny 1 czesc wagowa dwuketenu i miesza w ciagu dalszych 2 godzin. Nastepnie dodaje sie 4 czesci wagowe wody, zakwasza 30°/o-owym kwa¬ sem solnym do reakcji slabo kwasnej na papierek 5 kongo, podgrzewa do temperatury 60°C i saczy z weglem aktywnym. Otrzymuje sie wodny roztwór chlorowodorku 4-(/?-morfolmoetoksy)-anilidu kwa¬ su acetylooctowego, który bez wydzielania moze byc uzyty jako komponent bierny do wytwarzania 10 barwników azowych. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania komponentów biernych do zóltych barwników azowych o wzorze ogólnym 15 1, w którym X i Y oznaczaja atomy wodoru, rodniki alkilowe, alkoksylowe, atomy chlorow¬ ców, R i Ri oznaczaja rodniki alkilowe, cyja- noalkilowe, cykloalkilowe, hydroksyalkilowe i ich acylowane pochodne lub tworza z atomem 20 azotu uklad heterocykliczny, a n oznacza licz¬ be calkowita 1—4, przy czym wymienione rod¬ niki alkilowe, alkoksylowe, cyjanoalkilowe, cy¬ kloalkilowe, hydroksyalkilowe i ich acylowane pochodne zawieraja 1—4 atomów wegla, zna- 25 mienny tym, ze na aminy o wzorze ogólnym 2, w którym X, Y, R i Ri maja wyzej podane zna¬ czenie, dziala sie estrami kwasu acetylooctowe¬ go takimi, jak ester etylowy lub dwuketenem.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze re- 30 akcje prowadzi sie w rozpuszczalnikach orga¬ nicznych lub w wodzie w temperaturze 20— 160°C, ewentualnie w obecnosci trzeciorzedo¬ wych amin takich, jak trójetanoloamina lub pi¬ rydyna. CU, CO CHZ C0NHC(Ht()()(y)-0-(cH2]-N^ /Vzo'f 1 fi Mi^CtHt(X)(Y)-0-fCHz)f)-N^i Mor 2 KZG-3, zam. 703/68 — 260 PL