06.VIII.1965 dlazastrz.1,4,5 04.IV.1966 dla zastrz. 2, 3 Szwecja Opublikowano: 5^X11.1967 54348 KI. 35 b,-9rW- MKP B«.e ftjfl UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Karl G'eorg Erland Marklund, inz. Dick Lennart Rehnstróm Wlasciciel patentu: Fabriks AB Forslund & Co., Skelleftea (Szwecja) Urzadzenie zaladowcze, zwlaszcza zuraw hydrauliczny do samochodów ciezarowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie zala¬ dowcze, zwlaszcza napedzony sprezona ciecza zu¬ raw do samochodów ciezarowych, majacy wysieg¬ nik osadzony obrotowo na górnym wierzcholku masztu tak, iz za pomoca cylindrycznego urzadze¬ nia hydraulicznego, polaczonego obrotowo jednym koncem ze wspomnianym masztem a drugim kon¬ cem polaczono z czlonem przylegajacym do konca wysiegnika oddalonego od masztu, daje sie wychy¬ lac w plaszczyznie pionowej, przy czym wspom¬ niany czlon wspóldziala z teleskopowo wydluzal- nym ramieniem, które moze byc przesuwane w plaszczyznie pionowej za pomoca drugiego cylin¬ drycznego urzadzenia ze sprezona ciecza.Zakres stosowania zurawi do samochodów cieza¬ rowych ulegl w ostatnich latach zasadniczym zmia¬ nom. Dawniej zuraw taki sluzyl jedynie kierowcy do zaladowywania ciezszych towarów na samo¬ chód. Obecnie jednak zurawie te stosuje sie rów¬ niez i do ladowania w procesach czysto produk¬ cyjnych. Spowodowalo to, ze dawne konstrukcje zurawi nie odpowiadaja stawianym im obecnie wy¬ maganiom. Na przyklad aby zurawie te mogly wykonywac zadane ruchy trzeba je wyposazac w stosunkowo liczne zawory do hydraulicznej regu¬ lacji. Poniewaz zas obslugujacy zuraw nie moze uruchamiac jednoczesnie wiecej niz dwóch urza¬ dzen regulacyjnych, przeto ogólny ruch osiagalny przy uzyciu takiego zurawia jest zasadniczo pola¬ czeniem kilku ruchów czesciowych w poszczegól¬ nych plaszczyznach.Typowym przykladem czynnosci, jakie w prak¬ tyce sa wykonywane przez zurawie, jest podnosze- 5 nie ladunku lezacego na ziemi obok pojazdu, a na¬ stepnie polozenie go na pomoscie pojazdu. Tak wiec ladunek nalezy uniesc pionowo ponad po¬ ziom pomostu pojazdu, przeniesc go poziomo nad pomost a nastepnie równiez poziomo przeniesc 10 ponad zadane miejsce na pomoscie i wreszcie opuscic go pionowo w to miejsce na pomoscie po¬ jazdu. Ladunek przebywa przy tym droge znacz¬ nie dluzsza od teoretycznej, totez czas trwania operacji zaladowywania ulega odpowiedniemu 15 przedluzeniu. Jezeli takie zurawie stosuje sie do wielu ladunków, co czesto ma miejsce w procesach produkcyjnych, wówczas proces ladowania ulega powaznemu przedluzeniu, co oczywiscie odbija sie niekorzystnie na produkcji. 20 Wynalazek ma na celu opracowanie zurawia do zaladunku samochodów ciezarowych, majacego zmniejszona liczbe ukladów hydraulicznych i urza¬ dzen regulacyjnych i umozliwiajacego przenosze¬ nie ladunku po drodze krótszej niz. w znanych 25 urzadzeniach, bardziej zblizonej do linii prostej.Glówna cecha urzadzenia zaladowczego wedlug wynalazku jest to, ze wspomniany czlon miedzy wysiegnikiem i jego cylindrycznym urzadzeniem hydraulicznym jest sztywno polaczony z wew- 30 netrznym koncem ramienia, a pret laczacy jest 543483 jednym koncem obrotowo polaczony z jednym z zewnetrznych czlonów teleskopowych ramienia, podczas gdy drugi jego koniec jest polaczony z wy¬ siegnikiem.Wynalazek jest blizej wyjasniony w odniesieniu do dwóch przykladowych rozwiazan uwidocznio¬ nych na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z boku urzadzenia zaladowczego wedlug wynalazku zmontowanego na ciezarowym samo¬ chodzie, fig. 2, 3 i 4 przedstawiaja urzadzenie z fig. 1 w róznych polozeniach roboczych, fig. 5 przedstawia urzadzenie uwidocznione na fig. 2, przy czym równoczesnie uwidoczniono liniami przerywanymi urzadzenie w polozeniu wedlug fig. 4, z zaznaczeniem drogi, po któej przesuwa sie koniec wysiegnika miedzy tymi dowma polozenia¬ mi roboczymi, fig. 6 przedstawia równiez urza¬ dzenie w dwóch polozeniach roboczych oraz droge ruchu konca wysiegnika, fig. 7 — urzadzenie za¬ ladowcze z wysiegnikiem w polozeniu poziomym oraz skrajna linie, po której moze przesuwac sie koniec wysiegnika, zas fig. 8 — widok z boku od¬ miany urzadzenia wedlug wynalazku, przy czym liniami pelnymi oznaczono wysiegnik calkowicie rozciagniety, a liniami przerywanymi tenze wy¬ siegnik w pozycji zlozonej.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z ruro¬ wego masztu 1 stanowiacego podstawe zurawia i majacego na górnym koncu dwie osie czopowe, a mianowicie górna os 2 i dolna os 3, Na górnej osi 2 jest osadzony wewnetrzny koniec wysiegnika 4, skladajacego sie z dwóch równolegle umieszczo¬ nych czlonów. Do podnoszenia wysiegnika sluzy cylindryczne urzadzenie 5 z tloczyskiem 6. Skraj¬ ny koniec 7 tloczyska 6 jest obrotowo polaczony z jednym koncem czlona 8, którego przeciwlegly koniec 9 jest polaczony obrotowo z wysiegnikiem 4. Z czlonem 8 jest sztywno polaczone ramie 10, uruchomiane przez cylindryczne urzadzenie 11 z ciecza, umieszczone obrotowo miedzy osiami 12 i 13.Pierwsza z tych osi 12 znajduje sie na skrajnym koncu glównego ramienia wysiegnika 4, a druga os 13 jest umieszczona w skrajnym koncu ramie* nia 10. Ramie 10 ma teleskopowy czlon 14, stano¬ wiacy przedluzenie tego ramienia i wyposazony na koncu w hak do zaczepiania ladunku. Dla upro¬ szczenia hak ten jest na rysunku umieszczony bez¬ posrednio na czlonie 14, choc w praktyce korzy¬ stniej jest zawieszac go za pomoca wielokrazka.Na koncu ramienia 10 jest umieszczone obroto¬ wo jarzmo 16, skladajace sie z dwóch równoleglych elementów. Miedzy koncami tych elementów i kon¬ cem teleskopowego czlona 14 znajduje sie pret la¬ czacy 17. W podobny sposób pomiedzy osia 12 i osia 19, znajdujaca sie w przyblizeniu w polowie odleglosci miedzy oboma koncami jarzma 16, sa umieszczone dwa ciegla 18.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku wynika jasno z opisu jego budowy, przy czym na fig. 7 uwidoczniono, ze zuraw ma duzy zasieg i ze kazde uruchomienie cylindra ramienia 10 powoduje prze¬ suniecie jarzma 16, które z kolei przesuwa telesko¬ powy czlon 14. Dzieki temu oszczedza sie jednego ukladu regulujacego. 4 Stwierdzono w praktyce, ze nie zawsze wymaga¬ na jest moznosc skladania urzadzenia wedlug wynalazku taka, jak uwidoczniona na fig. 1—7.Czesto bowiem rezygnuje sie z tej cechy, utrzymu- 9 jac tylko znaczna elastycznosc w pracy i duzy za¬ sieg urzadzenia, jezeli to ograniczenie moznosci skladania pozwala obnizyc koszt urzadzenia. Taka uproszczona konstrukcje uzyskuje sie zgodnie z wynalazkiem opuszczajac dwa elementy stanowiace ]0 czesc wysiegnika, mianowcie jarzmo 16 i ciegla 18.Aby przy tym uproszczeniu nie zmniejszyc zbytnio elastycznosci zurawia trzeba konstrukcje zmienic w dwóch punktach. Mianowicie os obrotu miedzy cylindrem uruchamiajacym ramie i wysiegnik 15 przesuwa sie od zewnetrznego konca wysiegnika do wewnatrz, a koniec wysiegnika laczy bezpo¬ srednio z pretem 17.Na fig. 8 przedstawiono taka uproszczona od¬ miane urzadzenia wedlug wynalazku. Liczby 1—14 2Q i 17 oznaczaja tu te same elementy urzadzenia co na fig. 1—7. Liczba 20 oznacza os obrotu preta 17 na skrajnym koncu wysiegnika, 21 oznacza drugi punkt obrotu preta 17 na skrajnym koncu telesko¬ powego czlona 14. Krzywa R oznacza droge, po 25 której przesuwa sie podczas pracy zurawia punkt 22, lezacy na skrajnym koncu wysiegnika. W punk¬ cie tym lub tez obok nigeo zazwyczaj zawiesza sie hak do ladunku.Jak widac, droga tego punktu jest praktycznie 30 biorac linia prosta, a wiec urzadzenie to spelnia jeden z podanych wyzej warunków, a równocze¬ snie jego budowa jest uproszczona. Z drugiej zas strony z porównania obu rozwiazan widac, ze zu¬ raw uwidoczniony na fig. 8 ma w stanie zlozonym 35 wysokosc wieksza niz zuraw wedlug fig. 1—7. Wy¬ nika to stad, ze na fig. 8 wysiegnik 4 jest dluz¬ szy, a teleskopowy czlon 14 ramienia 10 siega ku tylowi dalej niz w urzadzeniu wedlug fig. 1—7.Wedlug wynalazku polaczenie miedzy osiami tt 7i9 moze stanowic integralna czesc ramienia 10, a czlon 8 jest wówczas tylko geometrycznym odbi¬ ciem tego czlona opisanego wyzej.Oczywiscie ramie 10 moze miec kilka czlonów teleskopowych uruchomianych sprezyna ciecza lub 45 recznie, zas pojecie „pret laczacy" itp. nalezy tu rozumiec jako obejmujace równiez inne odpowie¬ dnie elementy, niezaleznie od ich liczby i ksztal¬ tu. Równiez okreslenie, ze laczy sie „konce" pew¬ nych czesci, nalezy rozumiec nie doslownie, lecz go w sensie funkcjonalnym. PL