Opublikowano: 20.X.1967 54099 KI. 5 c, 10/01 MKP E 21 d UKD Wspóltwórcy wynalazku: Peter Fair, Peter Martyn Wlasciciel patentu: Dowty Mining Eauipment Limited, Achchurch (Wiel¬ ka Brytania) Uklad sterowania kopalniana podpora stropu Wynalazek niniejszy dotyczy ukladu sterowania zmechanizowana obudowa sciany wydobywczej, skladajaca sie z szeregu kroczacych podpór stropu uruchomianych hydraulicznie, a zwlaszcza dotyczy on elektrohydraulicznego ukladu sterowania zdal¬ nego rozpieraniem, wsuwaniem i przestawianiem do przodu jednej lub kilku podpór stropu zmecha¬ nizowanej obudowy sciany wydobywczej.Uruchamiana hydraulicznie podpora stropu, do którego odinosi sie niniejszy wynalazek, zawiera na przyklad jeden lub kilka silowników hydraulicz¬ nych, wspierajacych sie o strop i spag oraz jeden lub kilka silowników hydraulicznych sprzezonych z sasiednimi podporami w celu stworzenia zespolu kroczacego podpór stropu albo tez z inna maszyna górnicza, taka jak przenosnik scianowy, w stosun¬ ku do której jeden z silowników hydraulicznych stainowi przekladke tego przenosnika podczas cyklu przedstawiania podpory stropu.Wymagania funkcjonalne stawiane hydraulicznej podporze stropu polegaja na tym, ze komory cis¬ nieniowe jego silownika powinny byc laczone z czynnikiem* hydraulicznym pod wysokim cisnie¬ niem, w celu rozpierania silownika!, oraz z prze¬ strzenia o niskim cisnieniu lub z wylotem, w celu wsuwania sie tego silownika. Ponadto moze za¬ istniec koniecznosc, aby mozna bylo oddzielic ko¬ more cisnieniowa silownika zarówno od wysokie¬ go jak tez i od niskiego cisnienia, azeby proces roz¬ pierania silownika mógl byc sterowany co do wiel- 15 20 25 30 2 kosci. Wymagania robocze stawiane silownikowi hydraulicznemu dwustronnego dzialania obejmuja przebieg mechanicznego sterowania tego silownika w dwóch przeciwnych kierunkach, a takze stan swobodny, bez doprowadzania mocy.W konsekwencji istnieje dziewiec mozliwych kombinacji dzialania podpory stropu oraz zespolu sluzacego do przestawiania, jakie mozna uzyskac dzieki zastosowaniu oddzielnych zaworów steruja¬ cych na wsporniku podpory i w zespole do prze¬ stawiania. Praktyka wykazuje, ze na ogól wyko¬ rzystuje sie w tym celu mniej niz dziewiec mozli¬ wych kombinacji, bowiem pewna ich liczba jest niepotrzebna, a nawet potencjalnie niebezpieczna.Wynalazek niniejszy odnosi sie do ukladu steru¬ jacego który zawiera dwa elektryczne przelaczniki sterujace, przystosowane w razie zyczenia do zdal- negoste£owjmiai,^pcmaaW ry sa w taki sposób rozmieszczone, ze moga byc wybierane tylko pozadane kombinacje roboczych polozen podczas gdy wykluczona jest mozliwosc wybierania kombinacji niepozadanych. Dzieki za¬ stosowaniu dwóch zaworów, z których kazdy ma dwa polozenia robocze, mozna uzyskac cztery róz¬ ne kombinacje polozen zaworów, przy czym kazde z nich moze odpowiadac jednej z czterech wyma¬ ganych kombinacji dzialania wspornika podpory oraz dzialania zespolu sluzacego do przestawiania tej podpory.W zwielokrotnionym ukladzie podpór stropu mo- 5409954099 a 4 ze nie wystapic potrzeba aby wszystkie zespoly do przestawiania mialy silowniki hydrauliczne dwu¬ stronnego dzialania. Pewna liczba zespolów, usta¬ wianych w okreslanych wzajemnych odleglosciach, moze byc zespolami zaopatrzonymi w jeden zespól do przestawiania z silownikiem dwustronnego dzia¬ lania, podczas gdy inne zespoly umieszczone mie¬ dzy nimi moga byc zaopatrzone w urzadzenia prze¬ suwajace z silownikami jednostronnego dzialania, nadajace sie tylko do przesuwania ich do przodu, *h ^jak na przyklad dla przekladki przenosnika. Tego sodzaju zespól wymaga tylko trzech kombinacji dzialania wspornika podpory i dzialania zespolu do przestawiania, w którym to przypadku potrzebne sa tylko trzy kombinacje polozen zaworów. Uklady sterujace przeznaczone dla zespolów z silownikiem do przestawiania dwustronnego dzialania moga byc celowo przekonstruowane w celu wykorzystania ich do sterowania zespolów z silownikami przesu¬ wajacymi jednostronnego dzialania, wskutek czego wielokrotny uklad podpór stropu moze byc zao- opatrzony w jednorodny uklad czlonów sterujacych dla tego rodzaju kombinacji mieszanych zespolów.Dalsza istotna cecha ukladu wedlug wynalazku polega na tym, ze przelaczniki sterujace sa obslu¬ giwane za pomoca urzadzenia wybierakowego, w wyniku czego za pomoca tylko jednego ruchu mozna wybiegac wymagana kombinacje dzialania wspornika podpory i dzialania zespolu do przesta¬ wiania tej podpory.Poniewaz uklad wedlug wynalazku jest przysto¬ sowany do sterowania kopalnianych podpór stro¬ pu na przodku scianowym bez obslugi, na którym wiele lub wiekszosc podpór jest niewidoczna dla obslugujacego urzadzenie operatora, pozadanym elementem tego ukladu jest zdalne (telemetryczne) sygnalizowanie stanu w jakim znajduje sie wspor¬ nik podpory i zespól do przestawiania1 kazdej pod¬ pory zmechanizowanej obudowy kopalnianej. W tym celu uklad wedlug wynalazku zawiera obwo¬ dy elektryczne, pfzeznaczoriJe' do steruwanla^T syg£ nalizacji stanu_w jaki^^zjiaj^uje_^4-feM^JB2^Z *]5ofa stropu".Wynalazek bedzie objasniony szczególowo na pod¬ stawie rysunku, na którym fig. 1 przedstawia elek¬ tryczne obwody sterowania i sygnalizacji, przezna¬ czone dla podpory stropu, fig. 2 — schemat ukla¬ du hydraulicznego tej podpory, uruchomianego elektromagnesem zespolu zaworu sterujacego dla wsporników tej podpory stropu oraz dwóch silow¬ ników sluzacych do przestawiania, które dzialaja w przeciwnych kierunkach fig. 3, 4 i 5 — zawór sterujacy w kolejno po sobie nastepujacych eta¬ pach jego pracy, fig. 6 — schemat odmiany wyko¬ nania zespolu zaworu sterujacego, przeznaczonego dla podpory stropu, zaopatrzonej w jeden dzwig¬ nik przesuwajacy jednostronnego dzialania, fig. 7 — schemat innego zespolu zaworu sterujacego przy¬ stosowanego do innej kombinacji wsporników ro¬ boczych i dzwigników do przestawiania, fig. 8 — widok w rzucie z góry sterujacej i sygnalizacyjnej tablicy rozdzielczej, a fig. 9 — przekrój tej tabli¬ cy plaszczyzna, w osi IX — IX z fig. 8.Przedstawiona schematycznie na fig. 2 podpora stropu zawiera belke spagowa 10, zaopatrzona w ustawione pionowo przedni cylinder 11 jednego wspornika i tylny cylinder 12 drugiego wspornika podpory, które to cylindry zawieraja teleskopowe elementy nurnikowe 13 i 14, przy czym na glowicach tych elementów osadzona jest belka stropowa 15.Rozpieranie kazdego wspornika odbywa sie za po¬ moca czynnika hydraulicznego doprowadzonego pod cisnieniem przewodem zasilajacym 16 do glowicy elementu nurnikowego, który przeplywa przez za¬ wór zwrotny 17 ido wspólsrodkowego przewodu ru¬ rowego 18. Przewód rurowy 18 swym dolnym kon¬ cem jest osadzony w uksztaltowanym w postaci tloka dolnym koncu elementu nurnikowego 13 i ma otwarte ujscie do komory cisnieniowej 19 wspor¬ nika. Górny koniec przewodu rurowego 18 jest do¬ prowadzony do cisnieniowego zaworu nadmiarowe¬ go 21, który przepuszcza czynnik hydrauliczny pod cisnieniem do drugiego przewodu rurowego 22, po¬ laczonego z glowica elementu nurnikowego 13.Przewód 22 jest doprowadzony do dolnej strony tloka 23, który przesuwa sie w kierunku do góry, w wyniku cisnienia panujacego w przewodzie 22, az do otwarcia zaworu zwrotnego 17 i wypuszcze¬ nia tego czynnika pod cisnieniem z komory cisnie¬ niowej 19. Przewód 22 doprowadzony jest równiez poprzez odgalezienie 24 do wnetrza elementu nur¬ nikowego 13, a stad przez jeden lub kilka otworów 25 w jego sciance do komory pierscieniowej 26, która znajduje sie pomiedzy elementem nurniko¬ wym 13 i cylindrem 11 oraz ponad tlok 27, umie¬ szczony u dolu elementu nurnikowego 13. W ten sposób cisnienie czynnika hydraulicznego w prze¬ wodzie 16 rozpiera wspornik, podczas gdy cisnienie cieczy zawartej w przewodzie 22 sluzy do wsuwa¬ nia tego wspornika. Wsporniki przedni i tylny sa identyczne i maja równolegle polaczenia przewo¬ dów z czynnikiem hydrulicznym pod cisnieniem za pomoca przewodów 16 i 22, odprowadzanych z za¬ woru sterujacego, którego konstrukcja zostanie bar¬ dziej szczególowo opisana w daszej czesci niniej¬ szego opisu.Podstawa 10 podpory stropu jest zaopatrzona w hydrauliczne urzadzenie sluzace do przestawiania i skladajace sie z popychajacego dzwignika 28 i ciagnacego dzwignika 29, z których kazdy jest sprzezony mechanicznie z przenosnikiem sciano¬ wym 31. Dzwigniki 28 i 29 sa przedstawione na ry¬ sunku jako umieszczone jeden nad drugim z boku podstawy 10 jedynie dlatego, ze wygodnie jest uwidocznic przewody hydrauliczne, a w rzeczywi¬ stosci dzwigniki te zajmuja polozenie konwencjo¬ nalne zgodne z rodzajem podpory stropu. Popycha¬ jacy dzwignik 28 zaopatrzony jest w trzon tlokowy 32 i komore 34, umieszczona za tlokiem i polaczo¬ na z przewodem rurowym 35, który jest doprowa¬ dzony z zaworu sterujacego. Cisnienie czynnika hydraulicznego panujace w przewodzie 35 i komo¬ rze 34 dziala na tlok 33 w wyniku czego popycha trzon tlokowy 32 do przodu w kierunku przenosni¬ ka 31. Gdy tlok 33 zajmuje swe skrajne polozenie w kierunku do przodu, wówczas moze on byc cof- riety za pomoca cisnienia czynnika hydrauliczne¬ go doprowadzanego przewodem 37 z zaworu steru¬ jacego do komory 36, wewnatrz której znajduje sie trzon tlokowy 32. Przewód 37 doprowadzony jest równiez do pierscieniowej komory 41, w której umieszczony jest trzon tlokowy 39 dzwignika ciag- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6054099 5 6 nacego 29, tak ze cisnienie czynnika hydrauliczne¬ go zawartego w komorze 41 dziala na tlok 38, a po¬ przez trzon tlokowy 39 na przegubowe polaczenie 42 z przenosnikiem 31, dzieki czemu podpora stro¬ pu moze byc przestawiona do przodu za pomoca dzwignika 29. Potencjometr elektryczny 43 umiesz¬ czony pomiedzy tlokiem, a cylindrem ciagnacego dzwignika' 29 przesyla przewodem sprzezenia zwrot¬ nego 44 sygnal o polozeniu tloka 38 w jego cylin¬ drze. Inny uklad sygnalizacyjny zostal zrealizowa¬ ny za pomoca elektrycznego lacznika cisnieniowe¬ go 45, który jest zamontowany na elemencie nur¬ nikowym 14 tylnego wspornika i ma polaczenie z komora cisnieniowa 19. Elektryczny lacznik cis¬ nieniowy 45 jest przeznaczony do sygnalizacji, kie¬ dy ckreslone z góry cisnienie podpierania stropu zostanie osiagniete w tylnym silowniku 12, 14, tak, ze sasiedni zespól podpierajacy moze byc bezpiecz¬ nie zwolniony z podpierania i przesuniety do przo¬ du.Zespól zaworu sterujacego 51, pokazany w górnej czesci fig. 2, sklada sie z czterech zaworów glów¬ nych, których ruchome elementy stanowia stalo¬ we kulki 52, 53, 54 i 55. Kulki 53, 54 i 55 sa ulozo¬ ne pomiedzy górnymi wysokocisnieniowymi gniaz¬ dami zaworowymi 58, 61 i 63, do których czynnik hydrauliczny jest doprowadzany z wspólnego prze¬ wodu rurowego wysokiego cisnienia 65, a gniazda¬ mi zaworowymi niskiego cisnienia 59, 62 i 64, które sa polaczone z przewodem powrotnym 66. Przewo¬ dy 65 i 66 krzyzuja sie w pewnej odleglosci od za¬ woru kulkowego 53, a to, w celu polaczenia ich z dolnym gniazdem zaworowym wysokiego cisnie¬ nia 56 i górnym powrotnym gniazdem zaworowym niskiego cisnienia 57, przeznaczonymi dla kulkowe¬ go elementu zaworowego 52.Kulki 52, 53, 54 i 55 sa przemieszczane od diolu odpowiednio za pomoca tloków 67, 68, 69 i 71, na które dziala czynnik hydrauliczny pod cisnieniem znajdujacy sie w przewodzie 72. Na górne powierz¬ chnie tloków 67, 68, 69 i 71 dziala czynnik hydrau¬ liczny o niskim cisnieniu jakie panuje w przewo¬ dzie 66. Kulki moga byc równiez przemieszczane od góry odpowiednio za pomoca tloków 73, 74, 75 i 76 o wiekszej srednicy. Te tloki o wiekszej sred¬ nicy, które decyduja o dzialaniu zaworów kulko¬ wych sa sterowane za pomoca dwóch zaworów ste¬ rujacych, zaopatrzonych w ruchome elementy za¬ worowe 77 i 78, stanowiace kulki o mniejszej sred¬ nicy. Ruchome elementy zaworowe 77 i 78 sa umieszczone odpowiednio pomiedzy dolnymi gniaz¬ dami zaworowymi wysokiego cisnienia 79 i 82 a górnymi gniazdami zaworowymi niskiego cisnie¬ nia 81 i 83, przy czym oba gniazda zaworowe wy¬ sokiego cisnienia 79 i 82 sa polaczone z przewodem 72, a gniazda zaworowe niskiego cisnienia 81 i 83 sa razem polaczone z przewodem powrotnym 66* Przewód 84, sterowany za pomoca elementu za¬ worowego 77 jest doprowadzony do górnej powierz¬ chni tloków 73, 74, 75, natomiast przewód 85, stero¬ wany za pomoca elementu zaworowego 78, jest do¬ prowadzony do górnej strony tloka 76. Przeciwne strony tloków 75 i 76 sa krzyzowo polaczone za po¬ moca przewodów 86 i 87. Dolne strony tloków 73 i.74 sa polaczone za pomoca przewodu 88, w któ¬ rym panuje niskie cisnienie, takie jak w przewo¬ dzie powrotnym 66. Przewody 22, 16, 35 i 37 sa po¬ laczone z przewodami w zespole zaworowym 51, przy czym przewody te sa sterowane odpowiednio za pomoca zaworów kulkowych 52, 58, 54 i 55.W wyniku tego zalwory kulkowe 52 i 53 steruja procesem wsuwania i rozpierania wsporników pod¬ pory stropu, zas zawór kulkowy 54 steruje dzwig¬ nikiem ciagnacym 29.W przewodzie wysokiego cisnienia 72 jest iden¬ tyczne cisnienie co i w glównym przewodzie zasi¬ lajacym 65, ale korzystniejszym jest zasilanie go - z niezaleznego zródla cisnienia. Warunek ten jest podyktowany tym, ze tloki zaworowe nie podlega¬ ja wahaniom cisnienia, które moze zaistniec w glównym przewodzie zasilajacym wówczas, gdy jest wymagany duzy przeplyw.Elementy zaworowe 77 i 78 sa uruchomiane za pomoca elektromagnesów 91 i 92 z rdzeniami 93 i 94. Przedstawione na fig. 2 elektromagnesy nie sa wzbudzone i elementy zaworowe 77 i 78 sa dociska¬ ne do swych gniazd zaworowych niskiego cisnie¬ nia 81 i 83 za pomoca czynnika hydraulicznego pod cisnieniem jakie panuje w przewodzie 72. Rdzenie 93 i 94 sa przemieszczane do góry, ale moga byc one opuszczone w celu przytrzymania elementów zaworowych 77 i 78 przy gniazdach zaworowych wysokiego cisnienia 79 i 82, badz za pomoca wzbu¬ dzenia elektromagnesów 91 i 92, badz tez za pomo¬ ca nacisniecia reka na kolpaki gumowe 95 i 96, któ¬ re oslaniaja od góry rdzenie elektromagnesów. Ob¬ wód elektryczny sterujacy elektromagnesami 91 i 92 zostanie opisany szczególowo w dalszej czesci ni¬ niejszego opisu.Jak to przedstawiono na fig. 2 czynnik hydrau¬ liczny znajdujacy sie w przewodzie 72 pod cisnie¬ niem jest podawany za pomoca elementu zaworo¬ wego 77 i przewodu 84 na górna strone tloków 73 i 74, pod którymi panuje niskie cisnienie czynni¬ ka, takie jak w przewodzie 66. Tloki 73 i 74 prze¬ zwyciezaja skierowany ku górze nacisk tloków 67 i 68 o mniejszej srednicy, w wyniku czego naste¬ puje przycisniecie kulki 52 do jej gniazda zaworo¬ wego wysokiego cisnienia 56, oraz kulki 53 do Jej gniazda zaworowego niskiego cisnienia 59. Dzieki temu czynnik hydrauliczny pod cisnieniem jest po¬ dawany z przewodu 65 do przewodu 16, w konsek¬ wencji czego nastepuje wysuniecie sie wsporników 11, 13 i 12, 14 lub tez utrzymania tego polozenia, natomiast przewód 22 jest polaczony poza gniaz¬ dem zaworowym niskiego cisnienia 57 z powrot¬ nym przewodem niskiego cisnienia 66, wskutek czego wytwarza sie ujscie czynnika hydrauliczne¬ go za pomoca cisnieniowych zaworów nadmiaro¬ wych 21 wspornika. Elementy 77 i 78 zaworu ste¬ rujacego i polaczone na krzyz przewody 86 i 87 utrzymuja przeciwlegle strony tloków 75 i 76 pod dzialaniem wysokiego cisnienia czynnika hydrau¬ licznego, a dzialajace w kierunku do góry tloki 69 i 71 o malej srednicy dociskaja kulki 54 i 55 do ich gniazd zaworowych wysokiego cisnienia 61 i 63.Utrzymuje sie wskutek tego niskie cisnienie w przewodzie zasilajacym 35 dzwignika popycha¬ jacego 28 i w przewodzie zasilajacym 37 dzwigni¬ ka ciagnacego. 10 15 20 2 30 35 40 45 50 55 607 54009 8 W nastepnym kolejnym etapie dzialania elektro¬ magnesu 92 zostaje wzbudzony (fig. 3), tak ze rdzen 94 przytrzymuje element 78 zaworu sterujacego na gniezdzie zaworowym wysokiego cisnienia 82. Nis¬ kie cisnienie czynnika hydraulicznego panujace w przewodzie 66 wystepuje za pomoca przewodów 85 i 86 w dolnej czesci tloka 75, tak ze przezwycie¬ za on skierowane ku górze obciazenie tloka 69 i po¬ pycha kulke 54 w kierunku gniazda zaworowego cisnienia niskiego 62. W wyniku tego czynnik hy¬ drauliczny pod cisnieniem moze przeplynac poza gniazdo zaworowe wysokiego cisnienia 61 do prze¬ wodu 35, aby rozeprzec dzwignik 28.W nastepnym etapie (fig. 4) obydwa elektromag¬ nesy 91 i 92 zostaja wzbudzone, w wyniku czego gniazda zaworowe wysokiego cisnienia 79, 82 obu zaworów sterujacych zostaja zamkniete. Obydwa przewody 84 i 85 zostaja zatem otwarte dla dostepu czynnika hydraulicznego o niskim cisnieniu panu¬ jacego w przewodzie 66, azeby górne strony wszyst¬ kich tloków 73, 74, 75 i 76 o duzej srednicy znalazly sie pod dzialaniem tego czynnika o niskim cisnie¬ niu. Tloki 67, 68, 69 i 70 o malej srednicy podnosza zatem do góry wszystkie cztery kulki 52, 53, 54 i 55, co powoduje obnizenie sie cisnienia w prze¬ wodach 16, 35 i 37, natomiast w przewodzie 22 pa¬ nuje vysokie cisnienie. W tej sytuacji obydwa dzwigniki 28 i 29 zostaja polaczone z przewodem powrotnym 66 niskiego cisnienia, podczas gdy czyn¬ nik hydrauliczny o wysokim cisnieniu znajdujacy sie w przewodzie 22 wysuwa wsporniki 11, 13 i 12, 14 jak to bylo poprzednio opisane.Czynnik hydrauliczny wydostajacy sie z komory cisnieniowej 19 wspornika, przeplywa przez prze¬ wód 16 i gniazdo zaworowe niskiego cisnienia 59 do przewodu powrotnego 66. W tej sytuacji podpora stropu przestaje stykac sie ze stropem kopalnia¬ nym do chwili, kiedy zostanie przesunieta do przo¬ du za pomoca dzwignika ciagnacego 29, w konco¬ wym kolejnym etapie dzialania urzadzenia.Jak to przedstawiono na fig. 5 elektromagnes 91 zostaje wzbudzony, w wyniku czego pozostaje nie¬ zmienione polaczenie z przewodami 22, 16 i 35, w których panuje niskie cisnienie, natomiast elek¬ tromagnes 92 powraca do swego stanu spoczynko¬ wego (zanika wzbudzenie). Czynnik hydrauliczny pod wysokim cisnieniem znajdujacy sie w przewo¬ dzie 72 popycha element 78 zaworu sterujacego w kierunku gniazda zaworowego niskiego cisnie¬ nia 83 i poprzez przewód 85 znajduje dostep do górnej powierzchni tloka 76 o duzej srednicy. Tlok ten opuszcza kulke 55 na gniazdo zaworowe niskie¬ go cisnienia 64, umozliwiajac przedostanie sie czyn¬ nika o wysokim cisnieniu do przewodu 37. Powo¬ duje to rozparcie ciagnacego dzwignika 29 w celu przestawienia do przodu podpory stropu do nowe¬ go polozenia, w którym moze on byc z powrotem rozparty za pomoca doprowadzania z powrotem za¬ woru sterujacego do stanu jaki on zajmowal w przypadku uwidocznionym na fig. 2.W niektórych ukladach kopalnianej obudowy zmechanizowanej przystosowanej do wspólpracy z przenosnikiem scianowym, mniejsza czesc pod¬ pór stropu, ustawionych w regularnych wzajem¬ nych odleglosciach, zaopatrzona jest w dodatkowe dzwigniki popychajace oprócz dzwigników pocia¬ gajacych 29, natomiast umieszczone pomiedzy nimi podpory sa zaopatrzone tylko w dzwigniki pociaga¬ jace. W takich warunkach moze byc zastosowany 5 uproszczony zawór sterujacy, podobny do opisa¬ nego wyzej, ale w którym glówny zawór 54 i zwia¬ zane z nim tloki moga byc pominiete (fig. 6).Elementy odpowiadajace elementom przedstawio¬ nym na fig. 2 sa oznaczone tymi samymi odnosni¬ kami. Kazda taka posrednia podpora stropu ma tylko trzy rózne polozenia robocze, a wzbudzanie tylko elektromagnesu 92 (fig. 3) nie powoduje zad¬ nego skutku. Takie sterowanie elektromagnesami 91 i 92, jakie zostalo opisane z powolaniem sie na fig. 2, 4 i 5 powoduje takie samo oddzialywanie na wsporniki jak i pociagajace dzwigniki.W innym wykonaniu obudowy zmechanizowa¬ nej, przystosowanej do wspólpracy z przenosnikiem scianowym oraz maszyna urabiajaca, dzwignik po¬ pychajacy 28 kazdej podpory stropu jest potrzebny do wywierania stalego nacisku na przenosnik po¬ przez pewna liczbe poprzeczek maszyny urabiaja¬ cej. Chociaz zespól przedstawiony na fig. 2 moze byc zastosowany do tego celu, to jednak zawór ste¬ rujacy musi pozostawac przez dluzszy okres czasu w stanie pokazanym na fig. 3, to znaczy ze wzbu¬ dzonym elektromagnesem 92. W rzeczywistosci moz¬ na zamienic sterujacy zawór 78, 82, 83 uruchamia¬ ny za pomoca elektromagnesu 92 w taki sposób, aby czynnik hydrauliczny pod wysokim cisnieniem w przewodzie 65 doplynal do przewodu zasilajacego 35 dzwignika popychajacego wówczas, gdy elektro¬ magnes nie jest wzbudzony.Róznica pomiedzy konstrukcja zespolu zaworu sterujacego z fig. 7 w stosunku do konstrukcji uwidocznionej na fig. 2, polega na tym, ze prze¬ wód 84 jest polaczony tylko z górna strona tloków 73 i 75, podczas gdy górna strona tloka 74 jest pola¬ czona z przewodem 72. Równiez przewód 88 laczy dolna strone tloka 73. Przy obydwóch niewzbudzo- nych elektromagnesach 91, 92, tak jak to pokazuje fig. 7, elementy 77 i 78 zaworu sterujacego osiada¬ ja na gniazdach zaworowych niskiego cisnienia 81 i 83, a wysokie cisnienie istniejace w przewodzie 72 wystepuje równiez na przeciwlegle strony tlo¬ ków 74, 75 i 76 dzieki przewodom rurowym 72, 84, 88, 86 i 87. Obciazone tloki 68, 69, 71 dociskaja za¬ tem glówne zawory kulkowe 53, 54 i 55 do ich gniazd zaworowych wysokiego cisnienia 58, 61 i 63.Panujace w przewodzie 72 wysokie cisnienie wyste¬ puje tylko na górnej stronie tloka 73 gwarantujac przytrzymywanie glównego zaworu 52 na jego gniezdzie zaworowym wysokiego cisnienia 56.Czynnik hydrauliczny o wysokim cisnieniu nie ma dostepu za pomoca przewodu 16 i zaworu zwrotnego 17 do komory cisnieniowej 19, jak rów¬ niez komora pierscieniowa 26 ani tlok 23 nie ma¬ ja polaczenia za pomoca przewodu 22 z wysokim cisnieniem w celu spowodowania wsuniecia roz¬ parcia wspornika stojaka. W tej sytuacji wspornik jest hydraulicznie zablokowany w odniesieniu do rozpierania lub wsuwania.Pozostale trzy mozliwe kombinacje dzialania za¬ woru zostana pominiete w opisie, bowiem latwo jest je odtworzyc za pomoca podobnego rozumo- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6054090 9 wania, jakie zostalo przeprowadzone przy opisy¬ waniu dzialania, podanego kolejno na fig. 2, 3, 4 i 5. W tym przypadku w ukladzie zostala przewi¬ dziana okolicznosc, ze gdy obydwa elektromagne¬ sy 91 i 92 zostaja wzbudzone, to wsporniki 11 i 13 zostaja rozparte, podczas gdy podwójnego dziala¬ nia dzwigniki 28 i 29 pozostaja bez obciazenia. Gdy natomiast zostanie wzbudzony elektromagnes 92, a nie zostanie wzbudzony elektromagnes 91, to W przewodzie 16 prowadzacym do stojaka i w prze¬ wodzie 35 powstanie wysokie cisnienie czynnika hydraulicznego, powodujace popychanie dzwignika 28, 29. Gdy zas zostanie wzbudzony elektromagnes 91, a nie zostanie wzbudzony elektromagnes 92, to wspornik 11, 13 zostaje wsuniety, zas dzwignik 28, 29 zostaje pociagniety. Opisany uklad daje wieksze bezpieczenstwo przy recznym obslugiwaniu zaworu sterujacego, bowiem rozpieranie wspornika moze byc natychmiast zatrzymane za pomoca zwolnienia nacisku recznego na obydwa kolpaki gumowe 95, 96.Przedstawiony na fig. 1 zdalnie sterowany obwód elektromagnesów 91 i 92 dziala przy zasilaniu pra¬ dem przemiennym, który jest doprowadzany do pierwotnego uzwojenia 101 transformatora siecio¬ wego. Uzwojenie wtórne 102 jest polaczone za po¬ moca przewodu 103 z opornikiem nastawczym 104 oraz z dwoma równolegle przylaczonymi wylaczni¬ kami 105 i 106. Drugi koniec uzwojenia 102 jest polaczony z przewodem 110, który stanowi wspól¬ ne uziemienie dla okreslonej liczby par elektro¬ magnesów. Wylaczniki 105, 106, sa odpowiednio po¬ laczone z ruchomym stykiem 109 wielopozycjowe- go wybieraka 111 poprzez odwrotnie polaczone pro¬ stowniki 107, 108. Wybierak 111 moze wybrac pa¬ re elektromagnesów dowolnej podpory stropu, przy czym na rysunku jest uwidoczniony tylko jeden przewód 112, doprowadzony od nieruchomego sty¬ ku wybieraka 111 do elektromagnesów 91, 92. Prze¬ wód 112 jest polaczony szeregowo poprzez jeklnopo- lówkowy prostownik 113, i elektromagnes 91 z uzie¬ mionym przewodem 110, który to elektromagnes jest polaczony szeregowo poprzez jednopolówkowy prostownik 114 i elektromagnes 92 z przewodem 112.Uklad jednopolówkowyeh prostowników na kon¬ cach przewodów 110,112 jest pomyslany w ten spo¬ sób, ze po zamknieciu wylacznika 105 prad plynie w jednym kierunku poprzez prostownik 107, prze¬ wód 112 i prostownik 113 wzbudzajac elektromag¬ nes 91. Przez zamkniecie wylacznika 106 prad ply¬ nie w jednym kierunku z uziemianego przewodu 110, poprzez prostownik 114, elektromagnes 92 i prostownik 108. Po zamknieciu wylaczników 105, 106 prad przemienny plynie przewodami 110, 112 i obydwa elektromagnesy 91, 92 zostaja wzbudzone.Jednopolówkowe prostowniki 115 i 116, wlaczone równolegle z elektromagnesami 91 i 92 w odwrot¬ nym kierunku niz jednopolówkowe prostowniki 113 i 114, sluza do rozpraszania energii elektrycznej in¬ dukowanej podczas przerwania obwodu.Uklad przedstawiony na fig. 1 obejmuje równiez obwód sygnalizujacy stan w jakim znajduje sie podpora stropu. Przewód 118 polaczony z przewo¬ dem 103, jest doprowadzony do wszystkich podpór 10 stropu. Potencjometr 43 polaczony z ciagnacym dzwignikiem 29 kazdej podpory stropu, jak to zo¬ stalo wyzej opisane, jest wlaczony szeregowo z je- dno£olówkowym prostownikiem 121, pomiedzy 5 przewodami 118 i 110, a ruchomy styk 122 poten¬ cjometru 43 jest polaczony poprzez nastawczy opornik 123 z przewodem 124.Równiez przyciskowy wlacznik 45, polaczony ze wspornikiem 12, 14, jest wlaczony szeregowo z je- 10 dnopolówkowym prostownikiem 125, a nastawczy opornik 126 jest przylaczony pomiedzy przewodem 118 i przewodem 124. Przewód 124 jest jednym z przewodów polaczonych z nieruchomymi styka¬ mi wielopolozeniowego przelacznika 127. Ruchomy 15 styk 128 przelacznika 127 jest polaczony za pomo¬ ca przewodu 129 i dwóch równoleglych odgalezien 131, 132 z uziemiona strona wtórnego uzwojenia 102 transformatora sieciowego. Odgalezienie 131 jest zaopatrzone w jednopolówkowy prostownik 133 20 i woltomierz 134, przy czym prostowniki 125 i 133 sa zainstalowane w tym celu aby umozliwic prze¬ plyw pradu w jednym kierunku od potencjometru 43, poprzez woltomierz 134. Odgalezienie 132 jest zaopatrzone w jednopolówkowy prostownik 135 25 i lampke sygnalizacyjna 136, przy czym prostow¬ niki 135 i 125 sa zastosowane w tym celu, aby umozliwic przeplyw pradu w jednym tylko kie¬ runku poprzez wylacznik 45, wówczas gdy jest on zamkniety i poprzez lampke sygnalizacyjna 136. 80 Przeplyw pradu przewodami 124 i 129 przez wolto¬ mierz 134 i przez lampke 136 odbywa sie w prze¬ ciwnych kierunkach, a jednoczesna sygnalizacja moze byc zrealizowana za pomoca woltomierza 134 o stopniu wysuniecia ciagnacego dzwignika 29, a za 36 pomoca lampki 136 o istnieniu okreslonego z góry cisnienia we wspornikach 12, 14.Przedstawione na fig. 8 i 9 wylaczniki 111 i 127 sa sprzezone mechanicznie z soba w celu obslugi¬ wania ich za pomoca jednego pokretla 141, zaopa- 40, trzonego we wskaznik 142, przeznaczony do od¬ wzorowywania poszczególnej podpory stropu, przy jednoczesnym sterowaniu i sygnalizacji. Wylaczni¬ ki 105, 106 sa obslugiwane za pomoca czterech usprezynowanych przycisków 143, 144, 145, 146. 45 Kazdy z przycisków 144, 145 i 146 jest za¬ opatrzony z jednej strony w powierzchnie krzywkowa 147 i wglebienie blokujace 148, przy czym przycisk 143 jest zaopatrzony tylko w po¬ wierzchnie krzywkowa 147. W tablicy rozdzielczej 50 i sygnalizacyjnej przewidziane sa równiez pozio¬ me prowadnice 149 dla dwóch plytek blokujacych 151, 152, które sa dociskane do powierzchni krzyw¬ kowych 147 za pomoca sprezyn 153 i 154. Wcisnie¬ cie jakiegokolwiek wystajacego przycisku 144, 145 55 lub 146 powoduje zwolnienie uprzednio zablokowa¬ nego przycisku i zablokowanie tego wlasnie wcis¬ nietego przycisku. Wcisniecie przycisku *143 prze¬ suwa obydwie plytki 152 i 151, w celu zwolnienia któregokolwiek z przycisków 144, 145 i 146. 60 Na fig. 9 wszystkie przyciski zajmuja polozenie wysuniete, a obydwa wylaczniki 105 i 106 sa ot¬ warte, co odpowiada pierwszemu kolejnemu etapo^ wi obslugi podpór stropu. W drugim etapie zaopa¬ trzonym w stopke 155 przycisk 144 zamyka wylacz- 65 nik 105. Przycisk 145 jest zaopatrzony w stopke 156,11 54099 12 która zarnyka abydwa wylaczniki 105 i 106, a przy¬ cisk 146 jest zaopatrzony w stopke 157, która za¬ myka tylko wylacznik 106.Plytka blokujaca-152:jest zakonczona zebem 158, zazebiajacym sie z jednym z pewnej liczby wre¬ bów, wykonalnych na tarczy 161, która mozna obra¬ cac za pomoca pokretla 141. Kazdy z wrebów 159 odpowiada kazdemtf polozeniu wskaznika 142. Po¬ niewaz plytka blokujaca 152 jest oddzielona od plytki blokujacej 151, wiec moze ona odblokowac tarcze 161 tylko wówczas, gdy przycisk 143 jest wcisniety. Plytka blokujaca 152 i tarcza 161 sta¬ nowia uklad zabezpieczajacy, zapobiegajacy wy¬ braniu innej podpory stropu za pomoca obrotu po¬ kretla 141, do tej chwili, kiedy poprzednio obslu¬ giwana podpora stropu nie znajdzie sie w stanie zabezpieczonym. PL